Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 188. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLADID, LAUGARDAGUR 28. ÁGÚST 1982
Í7
n

n
u
Umsjónarmaður Gísli Jónsson
161. þáttur
SyAr»-Uug»l«ndi, 18. igúst 1982.
Kæri Gísli Jónsson.
Margfaldar þakkir fyrir fróð-
legar og skemmtilegar greinar
þínar um íslenzkt mál í Moggan-
um. Og alveg sérstaklega vil ég
þakka ykkur Baldri Símonar-
syni fyrir þaö, hve rækilega þið
tókuð í lurginn á kirkjuyfirvöld-
um fyrir það furðulega uppá-
tæki að breyta nafni Jesú í fall-
beygingunni og fella niður
ávarpsfall nafns hans, sem er
afar slysalegt.
Þetta allt saman er í rauninni
fullkomið hneykslismál. Það er
ekki aðeins, að þúsund ára hefð
sé rofin og að engu höfð, heldur
er hér um leið ruglað og breytt
verkum manna, sem hæpið er að
stæðist fyrir dómi. Þar við baet-
ist svo, hve miklu verr það fer í
sálmasöng, að hafa nefnifall,
þar sem ávarpsfallið skyldi
vera.
Enn bætist svo við sú aðferð,
sem höfð er við þessar kúnstir
kirkjuvalda. Þetta er gjört
„þegjandi og hljóðalaust". Og
auðvitað skilur maður hvers
vegna þannig er að farið. En það
er bæði lítilsvirðing við Frelsar-
ann sjálfan og allt kristið fólk í
landinu. Það er rétt eins og hér
sé um það smámál að ræða, er
öllum hljóti að standa á sama
um. 'En hvað mundu þessir
menn segja, væri allt í einu far-
ið að rugla svona í þeirra eigin
nöfnum?
Hvað vakir svo fyrir þeim?
Það aleina sem ég get látið mér
detta í hug er það, að hér sé
verið að einfalda meðferðina á
nafni Jesú. En sé kristnu fólki
ofraun að læra að beygja nafn
Frelsarans, þá líst mér ekki á
þær lexíur aðrar, sem menn
þurfa að læra og tileinka sér,
vilji þeir kristnir heita. Og ég
hefi aldrei haft mætur á þeirri
aðferð að lækka „standardinn"
til þess að ná betra árangri!
En nóg um þetta að sinni, en
gleymum því þó ekki. Erindið
við þig núna var aðallega það, að
bera undir þig orðalag í nýju
handbók kirkjunnar.
Það sem hér um ræðir er að
finna í prests- og biskupsvígslu
formálunum. Svo segir í Helgi-
siðabók 1934 (prestsvígsla): „Svo
fel ég þér á hendur hið veglega
þjónsstarf í kirkju Krists ...".
Nýja handbókin: „N N Ég af-
hendi þér hið heilaga prests- og
prédikunarembætti ...". í bisk-
upsvígsluformála notar Helgi-
siðabók þetta sama orðalag að
fela á hendur, en handbók: að af-
henda.
Að tnínum dómi er það ólíkt
fegurra og betur viðeigandi að
tala um „hið veglega þjónsstarf
í kirkju Krists", heldur en „hið
heilaga prests- og prédikunar-
embætti", þó að í sjálfu sér sé
„allt í lagi" með það orðalag. En
einkanlega var það þó munurinn
á orðalaginu „að fela á hendur"
og „að afhenda", sem ég vildi
„beina kastljósinu að", eins og
þeir í sjónvarpinu segja.
Hér er svo sannarlega ólíku
saman að jafna, og skil ég ekki,
hvernig málkenndin getur rugl-
azt svo hjá nokkrum heilvita
manni, að hann ekki finni þetta.
Einhver orðheppinn maður
sagði, að þetta: „að afhenda",
minnti á afgreiðslu í búð! Auk
þess er það alls- ekki rökrétt, að
biskup „afhendi", hvort heldur
er prests- eða biskupsembætti.
Þar við má bæta, að sögnin „að
afhenda" snýr einkum að þeim,
sem af hendi lætur, þar sem
orðalagið „að fela á hendur"
snýr að þeim, sem við tekur. Og
það þýðir, að einhverjum sé trú-
að fyrir einhverju, sem á vel við í
því sambandi, sem hér um ræð-
ir.
Svo kveð ég þig og endurtek
þakklæti fyrir greinar þínar og
óska jafnframt eftir áliti þínu á
þessu máli.
D.u.s.
Kjartmar Kristjánsson.
Ég þakka presti þetta sköru-
lega bréf og er sammála honum
í því álitamáli sem hann víkur
til mín. Vegna fyrri hluta bréfs-
ins endurbirtist 131. þáttur frá
24. janúar sl. Höfum við þá tekið
svo hvasst til orða, Baldur, ég og
Bjartmar, að ég vænti frekari
orðræðu um beygingu nafnsins
Jesús.
Fyrst er þá bréf Baldurs Sím-
onarsonar í Reykjavík:
Reykjavík, 11. desember 1981.
Kæri Gísli.
Mér þykir tímabært að vekja
athygli þína á breytingu sem er
að laumast inn í íslenzkt kirkju-
mál. í nýju sálmabókinni, sem
út kom 1975, er ávarpsfalli og
þolfalli Jesú breytt frá því sem
verið hefur um aldir í íslenzku
máli. Nú er frelsarinn ávarpað-
ur Jesús, ekki Jesú og þolfallið
er Jesú, ekki Jesúm.
Þannig heitir barnasálmurinn
alkunni, 0, Jesú, bróðir bezti nú
Ó, Jesús, bróðir bezti, og þýðing
Matthíasar hefst nú svo: Ó, þá
náð að eiga Jesú í stað Ó, þá náð
að eiga Jesúm.
Hallgrímur Pétursson er ekki
óhultur fyrir hinum nýja sið.
Þannig er nú prentað: Víst ertu,
Jesús, kóngur klár. Mikill er
lærdómur þeirra sem breyta
orðum Hallgríms í nýju sálma-
bókinni, þvi að væntanlega
þekkja þeir formála hans að
Passíusálmunum: „En þess er eg
af guðhræddum mðnnum
óskandi, að eigi úr lagi færi né
orðum mínum breyti, hver þeir
sjá orði drottins og kristilegri
meiningu ei á móti. Þeir, sem
betur kunna, munu betur gjöra."
í fljótu bragði sýnist mér, að
þessi breyting sé alls staðar í
nýju sálmabókinni, nema í stöku
lagboðum, sem eru ekki prent-
aðir þar sem sálmar (t.d. Sæti
Jesú, sjá oss hér). I nýju biblíu-
þýðingunni, sem kom út í
sumar, er sömu reglum fylgt —
ávarpsfall afnumið, þolfalli er
breytt.
Vafalaust þakka margir heil-
brigðri íhaldssemi kirkjunnar
hve vel mál okkar hefur varð-
veitzt. Erfitt er að geta sér til
um hvatir þær sem liggja hér að
baki. Má vera að notkun
ávarpsfallsins Jesú og þolfalls-
ins Jesúm vefjist fyrir ýmsum.
Fram til þessa hafa börnin
sungið: Ó, Jesú, bróðir bezti, og
er mér til efs að skaðað hafi sál-
arheill þeirra, þó að þau hafi
ekki skilið fyrr en löngu seinna,
hvers vegna þetta er svona.
Undanlátssemi af ýmsu tagi er
versti óvinur íslenzks máls. Hún
leiðir til málfátæktar, og málið
verður ekki eins gagnsætt og áð-
ur. Á sinum tíma töldu sumir að
zetunni mætti fórna, fyrst tókst
að bjarga yfsiloninu það skiptið.
Ég vona að þessar breytingar
séu ekki fram komnar vegna
þess að eignarfallsmyndin Jesú
á í vök að verjast fyrir hroða-
legri afbökun sem ég ætla að
hlífa þér við að sjá.
Ótrúlegt er, hve mikinn svip
sálmar missa við þessa breyt-
ingu, eins og þú getur sannfært
þig um með því að bera saman
gömlu og nýju bókina. Einkum
þykir mér eftirsjá í ávarpsfall-
inu, sem hlýtur að vera sára-
sjaldgæft. Ég vona að á hátíð-
inni sem í hönd fer syngi kirkju-
kórarnir eftir sem áður: Jesú, þú
ert vort jólaljós.
Lifou beill.
Mér brá illilega við lestur
þessa bréfs. Ég hafði ekki fylgst
nógu vel með því sem var að ger-
ast. Um beygingu orðsins Jesús
hef ég alltaf farið eftir fyrir-
mynd Hallgríms Péturssonar.
Hann beygði orðið svo:
Nefnifall: Jesús.
Ávarpsfall: Jesú.
Þolfall: Jesúm.
Þágufall: Jesú.
Eignarfall: Jesú.
Ég fæ með engu móti séð þörf,
hvað þá heldur nauðsyn, til þess
að breyta þessari hefð. Fjöldi
sálma, þeirra sem bestir hafa
verið ortir og sungið sig inn í
hjörtu ungra sem aldinna, er að
minni tilfinningu svo viðkvæm-
ur að þessu leyti, að breytingar
jafngilda helgispjöllum fyrir
mér. Baldur Símonarson tók
nokkur ágæt dæmi. Mætti ég að-
eins bæta við.
í einhverjum yndislegasta
sálmi sínum, Hugbót, segir sr.
Hallgrímur.
Af mér þó féð og auðlegð með
óðum svo ganga megi
grátbæni eg nú, góði Jesú,
gleymdu mér þó aldregi.
Lát mig hjá þér, þá héöan fer,
í himnasælu lenda.
Nafn drottins sætt fær bölin bætt,
blessað sé það án enda.
Eigum við nú að taka til að
lesa og syngja: Grátbæni ég nú,
góði Jesús?
í 25. passíusálmi, um útleiðslu
Kristi úr þinghúsinu, er orðið
sonur mikið lykilorð. Þessi
sálmur endar á versi, þar sem
orðið kemur fyrir í listrænni
klifun (anafór), svo að fáir geta
látið ólært.
Skáldið mótmælir ákaflega
þeim dómsforsendum Júða, að
Jesús væri verður dauðadóms
vegna þess að hann hefði „gjört
sig guðs syni að". Þarf ég að
minna menn á þetta erindi?
Son guðs ertu með sanni,
sonur guðs, J KSÍ' minn.
Son guðs, syndugum manni
sonararf skenktir þinn,
son guðs einn eingetinn.
Syni guðs syngi glaður
sérhver lifandi maður
heiður í hvert eitt sinn.
Ég spyr enn: Eigum við að
láta hafa okkur til að syngja:
Sonur guðs, Jesús minn? Er
leyfilegt að breyta listaverkum
mestu trúarskálda okkar með
þvílikum hætti? Ég segi nei og
aftur nei. Það er Iágmarkskurt-
eisi við minningu höfuðskálda
að þau fái að halda listaverkum
sínum um hin helgustu efni
óbreyttum, og ég bið þá, sem
fara með stjórn íslenskra
kirkjumála, að lofa okkur, van-
trúuðum og efagjörnum, sem
sterk-trúuðum og efasemdar-
lausum, að hafa beygingu orð-
sins Jesús í friði, eins og við höf-
um lært hana í þeim sálmum
sem hrært hafa hjðrtu okkar og
vakið til hrifningar fyrr og síð-
ar.
Hallgrímur Pétursson kvað í
35. passíusálmi:
Gefðu að móðurmálið mitt,
minn JESÚ, þess ég beiði,
frá allri villu klárt og kvitt
krossins orð þitt út breiði
um landið hér
til heiðurs þér,
hclst má það blessun valda
meðan þin náð
lætur vort láð
lýði og byggðum halda
Opiö    í    dag
1—3
Ibúðir lausar strax
Viö Breiövang
m. bílskúr
4ra herb.  120 fm ibuð á 3. hæö.
Þvottahus  innal  eldhúsi.   Laus
strax.  Vsro 1250 þús.
Við Dvergabakka
4ra herb. vðnduö ibúö á 2. haað.
Þvottaherb. og búr á hædinni. V«rö
1100 þú». lau« strax.
Viö Sólvallagötu
4ra herb. íbúð á 2. hssð. íbúðin
barfnast standsetningar. Vsrð 900
þó». Laus strax.
Austurbrún
Ein af þessum vinsælu einstakl-
ingsibuöum Ekkert áhvílandi Otb.
500 þús. Laus strax.
Viö Garöaveg Hf.
Höfum til sölu gamalt einbylishus. Húsið
er i góou ásigkomulagi. Snotur eign.
Vsrð aosins 1.3S0 þús.
Breiðvangur Hafnarfiröi
5—6 137 fm ibuö á 1. hasö í fiölbýlls-
húsi (endaibuð) íbúöin er 4 herb., stofa.
hol, búr og þvottaherb. o II Suðursvallr
i kj. fykjja 3 herb. og nyrting. 70 fm með
sérinngangi tengt ibúöinni. Ibuöin er
vönduð og vel með farin Vsrð 1.550
þú« Akvsoin sala
Viö Karfavog
4ra herb. 90 fm snotur rishæö Vsrð
930 þús.
Viö Miklubraut
5 herb. 154 fm hæö. 2 saml. stórar stof-
ur og 3 svefnherb. Suðursvalir. Ekkert
áhvílandi. Útb. 1 mlllj.
Við Drápuhlíð
5 herb. vönduð íbúö á 1. hasð. Danfoss
Sér inng. Vsrð 1400 þú«.
Lúxusíbúö
viö Breiðvang
4ra herb. 130 fm ibuð á 4. hasð. Vand-
aðar innréttingar. Þvottaaöstaöa í ibúð-
inni. Bílskui  Vsrð 1,4 millj.
Viö Blönduhlíö
150 fm efri hasð meö 28 fm bilskúr.
Vsrð 1.050 þú«
íbúðir
m. vmnuaðstöðu
Höfum til sðlu 2 íbúöir, 3ja og 4ra herb.
við Laugarnesveg. 60 fm vandaöur
bílskúr með 3 f. rafmagni og vaski, get-
ur fykjt annarri hvorri ibuöinni Verð: 3ja
hsrb. ito. «00 þu» 4ra Iwrb. íb. 1 millj.
Bilskúr 400 þú«
Vtö K leppsveg
4ra herb. ibuð á 4. hasö. Suðursvalir
Verö 1.150 bús.
Við Hraunbæ
3ja herb. vönduð ibúð á 2. h. Verð 950
þús.
Við Leifsgðtu
3ja—4ra herb. 90 fm risibuð Vsrð 750
þús.
Við Engjasel
3|a—4ra herb. vönduð ibuð á tveim
hæöum geymslurými. Stæði i bilhysi
Utb 730 þú»
Við Einarsnes
3|a herb. ibúð á 2. hasð i timburhusi
y«rð750þú.
íbúð í Miðborginni
2ja herb. vðnduð ibúö á 3. hasö (efstu) i
nýlegu sambylishusi viö Miðborgina
Bíastæði i opnu bilhysi fylgir. Góð eign
Við Rofabæ
2|a herb. 55 fm vonduð ibúö á jarðhæð.
Gengið út í garð úr stofu. Varft 075 þús.
Við Lindargötu
2ja herb snotur 60 fm ibúð á jarðhæö
Verð630þú.
Við Krummahóla
50 fm einstaklingsibúð á 3. hœö. Stæði
i bilhysi fylgir Vsrð 680 þú».
3ja herb íbúð viö Flyðru-
granda óskast.
4ra herb. íbúð í Foss-
vogi óskast.
3ja herb. íbúð í Heímum
óskast.
EicnnmiDLunin
ÞINGHOLTSSTRÆTI 3
SÍMI 27711
Sölustjori Sverrir Kristinsson
Valtýr Sigurðsson lögfr
Þorleifur Guðmundsson sölumaöur
Unnsteinn Bech hrl. Simi 12320.
KVÖLDSÍMI           SÖLU-
MANNS 30483
I  26933   í
$ Grænahlíð          g
A Góö einstaklingsíbúð á A
§ jarðhæð, sér inng. og hiti. ^
&  Verð 520 þús.                            £
l Víðimelur            í.
A                                            í
£ 2ja herb. ca. 65 fm falleg £
A íbúð á jarðhæð. Mikið A
v  endurnýjuö. Verð 700 þús.     7
§ Smáragata          |
V  3ja herb. ca. 95 fm neðri   1
^,  hæð  í  nýstandsettu   húsi.   &
A   Bílskúr. Verð 1,4 millj.             A
* Blikahólar
*  íbúð á 1. hæð. Útsýni. Verð    *
A  1.2 millj.                                  A
a Fellsmúli             |
A                                                 A
A 4ra herb. ca. 110 fm vönd-    A
V  uð íbúð á 4. hæð.  Góður    V
A  bílskúr. Laus 1. okt. nk.          &
A
ðurinn *
Harnarstr. 20, ». 20033.               V
(Nýja húsinu við Ljsliiartorg)   ***
Oanis^ Árnason, lögg                  V
fastsignasali.                                j\
AAAAAAAAAAAAAAAAAA
29555
Opiö 10—15 í dag
SKOÐUM OG METUM
EIGNIR SAMDÆGURS.
Baldursgata
?|a herb. 85 fm íbúö á 2. hæð i nýtegu
steinhúsi. Bilskýli. Verð 880 þús.
Blikahólar
2ja herb. 65 fm íbúð á 7. hæö. Fallegt
utsýni. Verö 700 þús.
Leifsgata
2|a herb. 50 fm kjallaraibúð. Verð 660
þús.
Vallargerði Kópavogi
2ja herb. 68 fm ibuð á 1. hæð i tvibýl-
ishúsi Sér inng. Verö 730 þús.
Gnoðarvogur
3ja herb 90 fm ibúð á jarðhæð Nýtt
gler. Verð 960 þús.
Hofteigur
3|a herb. 75 fm kjallara ibúð i þribýlis-
husi Verö 790 þús.
Kleppsvegur
3ja herb. 80 fm ibúð á 1. hæð Verð 870
þús.
Fellsmúli
3ja herb. 80 fm ibúð á jarðhæð Verð
900 þús.
Miðvangur
3ja herb. 97 fm íbúð á 2. hæð Verö 1
millj
Eyjabakki
4ra herb. 110 fm ibúð á 3. hasð. Þvotta-
herb. í ibuðinni Verö 1150 þús.
Hjallavegur
4ra herb. 100 fm ibuð á 2. hæð í tvibyli
Góour bilskúr Verð 1200 þús.
Miðvangur
4ra herb. 120 fm ibuö á 3. hasð. Þvotta-
herb. i íbúöinni. Verð 1200 þús.
Miklabraut
4ra herb. 110 fm sérhasö i tvibýli. 30 tm
bílskur. Verð 1250 þús.
Espigeröi
5—6 herb 130 fm íbúð á 5. hæð
Makaskipti á raðhúsi eða einbyli i
Reykjavik
Þingholtsstræti
5 herb. 130 fm 1. hæö i þribýti. Eigin er
mikið endurnýjuð. Verö 1,2 millj.
Kambasel
240 fm raðhús sem skiptist í tvær hæöir
og ris. 24 fm innbyggður bílskúr. Verð
2.2 millj.
Eignanaust
Skipholti 5.
Sími 29555 og 29558.
Þorvaldur Lúövíksson hrl.
EFÞAÐERFRETT-
NÆMTÞÁERÞAÐÍ
MORGUNBLAÐLNU
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40