Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 188. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR2&ÁGÚST 1982
17
Fjölgun atvinnu-
tækifæra með minni
fjárfestingu
Hér má einnig bæta við að sú
lausn á hafnarmálum sem byggir
á Straumsvíkurhöfn sem umskip-
unarmiðstöð skapar mörg at-
vinnutækifæri við sjálfa milli-
flutningana auk þess að vera ódýr-
Vatnsleysuvík — höfn
Höfn í Vatnsleysuvík kemur
vart til greina þó ekki sé nema af
þeirri ástæðu að fjármagnskostn-
aður af 180 millj. króna fjárfest-
ingu er mun meiri en nemur öllum
aksturskostnaði milli Straumsvík-
ur og Vatnsleysuvíkur með aðföng
og afurðir.
Straumsvík —
Grundartangi — álver
— umskipunarstöð
Það er hins vegar enginn
ágreiningur um að þegar
hafnarkostnaður er annarsvegar,
þá er hagkvæmast að byggja
næsta álver í Straumsvík jafnvel
þótt ÍSAL væri einnig stækkað.
Spurningin er því miklu fremur
hvort sá valkostur sé yfirleitt til
umræðu þegar stækkun ÍSAL er
undanskilin.
Benda má á að höfnin á Grund-
artanga getur einnig komið að
notum sem umskipunarhöfn á
svipaðan hátt og Straumsvíkur-
höfn. Þó er líklegt að súrálið þurfi
að fara um Straumsvík þar sem ál
og kísiljárn eru ekki æskilegar
vörur í námunda hvor við aðra.
I lafnarmál —
niðurstöður
1.  í Straumsvík og á Grundar-
tanga eru góðar en illa nýttar
stórskipahafnir.
2.  í Þorlákshófn, Gufunesi, Njarð-
víkum, Keflavík (og Grindavík)
eru þokkalegar útskipunar-
hafnir fyrir álafurðir í ná-
munda við góðar byggingarlóð-
ir.
3.  Það er ódýrt að aka aðföngum
og afurðum álverksmiðju um
skamman veg (ca. 5 km).
4.  Með því að nýta betur þær
hafnir sem fyrir eru og flytja
afurðir og aðföng um skamman
veg með bifreiðum má færa
sterk rök fyrir því að sú leið sé
fjárhagslega hagkvæmari en að
byggja nýja stórskipahöfn.
5.  Þegar Straumsvík og Grund-
artangi ásamt næsta nágrenni
(10—15 km) eru undanskildir
sem staðir undir nýtt álver, þá
er óverulegur munur hvar nýtt
álver yrði staðsett við sunnan-
og vestanverðan Faxaflóa, á
Reykjanesi og á Suðurlandi
a.m.k. til Þorlákshafnar að því
tilskildu að þokkaleg útskipun-
arhöfn fyrir lítil og miðlungs-
stór skip (300—5.000 dwt) sé til
staðar í u.þ.b. 5 km fjarlægð.
6.  Hér að ofan er ekki tekið tillit
til þeirrar auknu hagkvæmni
sem náðst getur með því að
flytja súrál til tveggja verk-
smiðja samtímis með sama
skipi. Þó má ætla að slík hag-
kvæmni sé veruleg.
Orkuflutningslínur
Samkvæmt skýrslu Staðarvals-
nefndar er kostnaður vegna
orkuflutningslína „frá næsta úr-
taki í aðalneti" sem hér segir fyrir
þá staði sem tilgreindir eru sunn-
anlands og vestan:
Kostnaður v.          KoslnaAur
Staður                orkuflutningslína unifr. minnsta
millj, kr.                 kostnad
llelguvik                         105                      97
Vogastapi                          70                      62
Yatnsleysuvik                   44                       .16
Straumsvik                       22                       14
(ieldingarnes                   30                       22
(^rundarlangi                     R                        0
iHniákshöfn                     40                      32
Hér er reiknað með línum „frá
næsta úrtaki í aðalneti" en ekki
með kostnaði vegna þeirrar styrk-
ingar aðalnetsins sem nauðsynleg
kann að verða vegna nýs álvers. Ef
styrkingarkostnaðurinn er tekinn
með má ætla að hlutur Þorláks-

" i*v*>*:«
\
''i-jfflo"
.. \    '.}"¦¦"¦   ,.*<-<.< '3¥~**'
(n^dxJL.......:.....a.;,.:w^

J,?*Sr.-;í£l\ 4   ^ V!-**uyL........-^A ¦¦¦•>Mwí -V?'4-^.....S
^  ^"'"t^  L^ ... ¦¦¦ i '"¦ •-'-• "''jfíáÉ
;•¦    ..
£*h, v, Het,;,

¦                                                                                                                                                                                     :


v* «J '¦
OS±^eg|3£:-^|
../lT.    /v    -Ai. Assí? ¦
\
\^'<r • :
^:\V"
,:íf^to^*í.
^••^a-^rp:                                                       :     /       \                             I    s              .        (                        6.-I1—III   1WI
Á þessari mynd eru sýndir tveir valkostir um staAsetningu álvers »ið mót Óseyrarvegar og Þorlákshafnarvegar.
Þessir valkostir eru merktir 1 og 2.
hafnar verði verulega betri en að
ofan greinir.
Þó er athyglisvert að þegar
hafnir á utanverðu Reykjanesi eru
bornar saman við Þorlákshöfn þá
er veginn upp sá kostnaðarmunur
sem er á flutningum milli
Straumsvíkur og þessara sömu
staða.
Kostnaður við
mengunarvarnir
I skýrslu Staðarvalsnefndar er
fjallað um þrenns konar (stig)
hreinsun og hreinsunarkostnað:
llreinsun
Stig
Kostnadarauki
umfram l-stig
Lásmarkshreinsun             I         0
Meoalhreinsun                 II       96 iinllj
Mil.il hreinsun                III      190 millj.
I skýrslunni er I-stigs hreinsun
talin nægjanleg í Vatnsleysuvík
en II-stigs hreinsun á öllum öðr-
um stöðum sunnanlands og vest-
an.
Nú er fjármagnskostnaður
vegna II-stigs hreinsunar 0,12 x 96
= 11,5 milljónir á ári.
Fyrir það fé má sigla öllum að-
föngum og afurðum milli
Straumsvíkur og Þorlákshafnar
eða aka þeim 15 km vegalengd.
I skýrslu Staðarvalsnefndar er
ekki gerð minnsta tilraun til að
vega hreinsunarkostnað umfram
I-stigs hreinsun á móti flutnings-
kostnaði á landi eða sjó til staðar
þar sem ekki væri þörf á slíkri
hreinsun.
Með því að velja álveri stað
austan og norðan Þorlákshafnar í
á a.g. 5 km fjarlægð frá höfn má
telja afar líklegt að unnt sé að
komast hjá hreinsun umfram
I-stig.
Álverið færist að auki mun nær
þungamiðju vinnumarkaðarins en
Staðarvalsnefnd gerir ráð fyrir í
skýrslu sinni.
Álverið væri þannig nokkurn-
veginn miðja vegu milli Þorláks-
hafnar og Eyrarbakka.
Mengunarmál —
nidurstbður
1. í skýrslu Staðarvalsnefndar
skortir nær alla raunhæfa um-
ræðu sem lýtur að „minnsta
kostnaði" milli „staðsetningar"
álversins annarsvegar og flutn-
ingskostnaðar á aðföngum og
afurðum hinsvegar.
2. Hvað Þorlákshöfn varðar virð-
ist unnt að staðsetja álver
hæfilega fjarri byggð þannig að
komast megi hjá hreinsun um-
fram I-stig. Sú staðsetning er
einnig nær miðju vinnumark-
aðarins.
Land — vega-
tenging — vatn
I skýrslu Staðarvalsnefndar er
yfirlit um kostnað vegna landlög-
unar, vatns og vegatengingar. Er
þar gert ráð fyrir eftirfarandi
kostnaði á stöðum suðvestan- og
sunnanlands.
Kostnadur millj. kr.
SuAur                   ll.ilil.ir     Kostnadur umfram
kostnaöur      minnsta kostn.
l>orlákshöfn
llelfruvik                     6.1                       15
Yogaslapi                    75                       27
Vatnsleysuvik             75                       27
Straumsvik                126                       78
(¦eldinganes              104                       56
Crundartan|>i              76                       28
Iwlákshöfn                48                         0
I Þorlákshöfn er hægt að velja
nýju álveri stað í kverk við mót
Þorlákshafnarvegar og Óseyrar-
vegar.
Lóðin þar er mun betri á allan
hátt að því er staðarkosti varðar.
Þar þarf t.a.m. engan varnargarð
fyrir sjó og hægt er að bora eftir
vatni á sjálfri verksmiðjulóðinni.
Telja verður öruggt að lóðarkostn-
aður ásamt vatnsöflunar- og vega-
tengingarkostnaði verði mun
minni en Staðarvalsnefnd áætlar
á viðmiðunarlóðinni.
Nú skulum við gera ráð fyrir að
unnt sé að lækka stofnkostnað um
20 milljónir króna sem að dómi
undirritaðs er líklegt ef aðstæður
eru skoðaðar nánar.
Fjármagnskostnaður af 20
milljónum króna er 2,4 milljónir á
ári en fyrir það fé er hægt að aka
öllum aðföngum og afurðum
130.000 tonna álvers um 3 km.
Þessi flutningur hefði því óveruleg
áhrif á afkomu verksmiðjunnar,
einkum þegar álverið flyst með
þessu móti einnig nær miðju
vinnumarkaðarins.
Þegar taflan hér að framan er
skoðuð í þessu samhengi má ljóst
vera að fyrir aðra staði en Þor-
lákshöfn er í raun eftir enn meiru
að slægjast þegar vega skal saman
þennan kostnaðarþátt og flutn-
ingskostnað á aðföngum og afurð-
um fyrir álverksmiðju.
Land — vegatenging
— vatn — niðurstöður
1.  I skýrslu Staðarvalsnefndar
skortir nær alla rökræðu um
samhengi lóðarkostnaðar ann-
arsvegar og flutningskostnaðar
á aðföngum til álverksmiðju
hinsvegar.
2.  Nær öll rök skortir fyrir hinum
þrönga ramma sem Staðarvals-
nefnd sníður sér þegar stað-
setning lóðar er annarsvegar.
3.  Fyrir Þorlákshöfn virðist unnt
að finna lóð sem fellur mun
betur að forsendum fyrir bygg-
ingu álvers en sú lóð sem Stað-
arvalsnefnd leggur út af.
Akstur starfsfólks
I skýrslu Staðarvalsnefndar bls.
80 er gert ráð fyrir 19 km „meðal-
akstri" á starfsfólki og akstur um-
fram 10 km verði því 19 + 10 = 9
km. Með nýrri staðsetningu verð-
ur „meðalakstur" einungis 14 km
eða 4 km umfram 10 km.
Áhrif á rekstrarkostnað verða
því samkvæmt áliti Staðarvals-
nefndar 0% í stað 0,2% af áætluðu
súrálsverði.
Mismunur á rekstrar-
kostnaði álvera
I skýrslu Staðarvalsnefndar er
tafla yfir „mismun á \rekstrar-
kostnaði fyrir 10 hugsanlega staði
fyrir álver reiknað sem hundr-
aðshluti af framleiðslukostnaði.
Niðurstöður eru fyrir allar 10
hafnirnar sem hér segir:
	Ke k stra rskost nað u r
Staður	staðbundinna þátta
	% af framleioslukoNtnaði
Helguvík	2,3
Vogaxtapi	2,5
Vatnsleysuvík	2,0
Straumsvík	1,9             •!
(¦eldinganes	2,0 ( + 1.3) '
(¦rundartangi	1,8
.Vrskógsströnd	3.0 2,5 ( + 1,3) '
Arnarneshreppur	
(ilæsihæjarhreppur	3,5
I*orlákshófn	3,2
Þorlákshöfn er samkvæmt
þessu í 7.-9. sæti (háð mengunar-
búnaði+1,3%).
Mat Staðarvalsnefndar
á Þorlákshöfn
Ef „Þorlákshöfn" er sundurliðuð
sérstaklega kemur eftirfarandi í
ljós:
Ahrif stofnkoslnaðar ve|{na:	%
1. SUAbundinnar aðstoðu	
IX Höfn                                         1,54%	1,84%
1.2. Lóð, vatn, vegur                     0,30%	
2. Mismunar pi'ss að höfn er ónothæf	
á stundum	0,4%
3. Akstur starfsfólks umfram 10 km	0,2^
4. Hreinsun umfram 1. sti]{ þ.e.	
volhreinsun	0,8%.
Samtals	3.24%
Miðað við 130.000 tonna árs-
framleiðslu á áli og 1.700 USD
framleiðsluverð nemur þessi pró-
senta (3,24%) = 130.000 x 1.700 x
0,0324 = 7.160.400 USD eða um 72
milljónum króna á ári m.v. verð-
lag í apríl 1982.
Endurmat á niðurstöð-
um Staðarvalsnefndar
fyrir Þorlákshöfn
Nú skal gerð tilraun til að
endurmeta þennan kostnað miðað
við eftirfarandi breyttar forsend-
ur:
1.  Straumsvík verði notuð sem
umskipunarmiðstöð fyrir flutn-
ing á aðföngum og afurðum
milli Straumsvíkur og Þor-
lákshafnar.
2.  Álverksmiðju verði valinn stað-
ur um 5 km N-A af byggð í
kverk milli Óseyrarvegar og
Þorlákshafnarvegar.
3.  Aðföngum og afurðum verði ek-
ið milli hafnar (Þorlákshöfn) og
verksmiðjulóðar.
4.  Hægt verði að komast hjá
hreinsun umfram I. stig með
þeirri staðsetningu verksmiðju-
lóðar sem að ofan greinir.
Niðurstöður
vegna
breyttra forsendna
Áhrif stofnkostnaoar vegna:                            %
1.  Slaohundinnar aostiíou
1.1  llofn                                             %
1.2 \M. vatn, veeur                        0,2<V 0,9^-
l..lSkipanulnini>ar                         0,5%
1.4 UndflutninKar                          0.2'.
2.  Mismunur |mv. ao hofn er omuhjef á
stundum                                                     o.o
.1. Akstur slarfsfólks umfram 10 km           0,0%.
4. Ifreíttsun umfram I. stig þ.e. vothreinsun 0,0%.
SamUln              0,9%
sem nemur um 20 millj. króna á ári
í stað 72 millj. Og þar með væri
l>orlákshöfn komin úr 7.-9. sæti í
1. s;«'(i.
Jafnvel þótt ofangreind tafla
kunni að vera í bjartsýnna lagi, þá
er hún trúlega ekki fjarri sanni að
ofangreindum forsendum gefnum.
Á það skal hinsvegar bent að
verulega má bæta ástandið á ýms-
um öðrum stöðum einnig, einkum
ef fallið verður frá hugmyndum
um nýjar stórskipahafnir og eldri
hafnir notaðar.
Lokaorð
í fyrrnefndri grein minni frá 1.
maí sl. bendi ég á Þorlákshöfn sem
einn allra hagkvæmasta staðinn
fyrir nýtt álver.
Skýrsla Staðarvalsnefndar að
viðbættri athugun á milliflutning-
um milli Straumsvíkur og Þor-
lákshafnar virðist í raun staðfesta
þessa niðurstöðu.
Staðarvalsnefnd kemst sjálf að
allt annarri niðurstöðu sem virð-
ist í mótsögn við eigin skýrslu.
Skýrsla Staðarvalsnefndar er í
marga staði ágætt plagg. Það
orkar hinsvegar tvímælis hvort
nefndin hafi sett sig nægilega vel
inn í alla þætti málsins, bæði þá
seín finna má í skýrslunni sjálfri
beint eða óbeint, svo og þá þætti
sem Staðarvalsnefndinni hefði
borið að athuga betur þegar óskað
er eftir jafn veigamikltl áliti og
hér um ræðir.
Reykjavík í ágúst '82,
Kdgar (.uðmundsson.
Helstu heimildir
(1)  Staðarvalsnefnd um iönrekstur:
.Áfangaskýrsla um
STAf)ARVAL ÁL\'KRS
«mim vegna haf;kva?mniathugunar á vegum
Iðnaðarráðuneytisins.
Jtili 1982.
(2)  Slaðarvalsnefnd um iðnrekstur:
Klutningskosinaður á súráli með bifreiðum.
Apríl 1982.
(3)  Kdgar (^uðmundsson:
N.T'sia álver á fslandi í l^orlákshöfn.
Morgunblaðið I. maí 1982.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40