Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 188. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						18
MORGUNBLAÐILVLAUGARDAGUR 28. ÁGÚST 1982
Pólverjar
biðja hælis
Osló, 27. ifúM. Al'.
'I'VKIR Pólverjar eru nú kornnir til
Osló »ií hafa beðið þar um pólitískl
hæli eftir að hal'a fyrr í þessum mán-
uoi flúið fr.í hópi pólskra vísinda-
manna í SpiLsbergen á Svalbarða,
samkvæmt upplýsingum frá tals-
manni útlendingaeftirlitsins þar í
landi.
Umsóknir þeirra veröa með-
höndlaðar á sama hátt og aðrar er
borist hafa um sama efni, en þeir
munu hafa notið tækifærið og flú-
ið er þyrla sem er í eigu hins
norska yfirmanns á Svalbarða var
í eftirlitsferð á vísindasvæðinu.
Miklar rannsóknir eru að jafn-
aði stundaðar á eyjunni og eru þar
í sumar 72 norskir vísindamenn,
ásamt fjölda erlendra starfs-
bræðra þeirra.
Sendiráðsfull-
trúi myrt-
ur í Ottawa
OtUwa. Kanada, 27. ágÚKt. Al\
IIERNADARKULLTRÍU við tyrkn-
eska sendiráðið í Ottawa, Atilla Alti-
kat, lét í morgun lífið er hann varð
fvrir kúlnahríð manns, sem beið eft-
ir honum við gatnamót í vesturhluta
borgarinnar.
Bifreið hans, splunkunýr
Oldsmobile Cutlass, var eins og
gatasía öðrum megin. Fundust 13
kúlnagöt í bílnum og jafnmargar
tómar patrónur við tré skammt
frá. Morðinginn komst undan, en
ekki er vitað hvort hann flýði í
bifreið eða á tveimur jafnfljótum.
¦aaaaaf               $&         ^HP^^^ ^k    w^ ~^H ^B	I B'	iHi ^2
		t
!  *¦                                                    -f ¦*&¦•* F. i*'        » «      «. t   i       i •		r ' » <     4 i l        » , •
Forsetakjörinu fagnað Kristnir varðliðar i Beirút draga tappa úr kampavínsflösku til að fagna kjöri Bashir Gemayel, sem forseta Líbanon.		
Bók Hitlers veldur
íílfaþyt í Bæjaralandi
Mtinchcn, 27. ágúst Al'.
KÁÐAMENN í Bæjaralandi gerðu í
dag ráðstafanir til að stöðva sölu á
bók Adolf Hitlers, „Mein Kampf"
eða „Barátta mín" eins og hún hefur
verið þýdd á íslensku. Hefur bókin
fengist í Hollandi og Belgíu að und-
anförnu.
Fjármálaráðuneyti Bæjara-
lands á einkarétt á útgáfu bókar-
innar. Hálft sjötta þúsund eintaka
hefur verið gefið út á hollensku í
Belgíu og hafa bækurnar sést í
verslunum í Munchen. Var þýska
utanríkisráðuneytið í Bonn beðið
að hafa samband við yfirvöld í
Brussel til að koma í veg fyrir
frekari prentun á bókinni.
Svipuð dæmi hafa áður komið
upp í öðrum Evrópulöndum og
hefur prentun þá verið stöðvuð.
„Barátta mín" er bönnuð í Vest-
ur-Þýskalandi, en hvorki í Hol-
landi né Belgíu.
Verðbólga á síðasta ári:
Mest í Argentínu
Minnst í Japan
Onf, 27. á£iíst. Al'.
VERDBÓLGA í Argentínu náði
131,3 af hundraði á síðasta ári og
mun Argentína því hafa þann
vafasama heiður að vera með
hæstu verðbólgu í heiminum, sam-
kvæmt skýrsluni frá Alþjóöa
vinnumálastofnuninni sem birt
var í dag.
Hvað varðar minnstu verð-
bólgu er Japan í því sæti með 4,7
af hundraði, en hún mun hvergi
vera minni í heiminum sam-
kvæmt   þessum   skýrslum,   en
Panama fylgir þar fast á eftir
mð 4,8 af hundraði.
Þau lönd sem fylgja Argent-
ínu fast á eftir í efri mörkunum
eru ísrael með 101,5 af hundr-
aði, Perú með 72,6 af hundraði,
Costa Rica með 65,1 af hundraði,
Júgóslavía með 35,7 af hundraði
og Mexíkó með 28,5 af hundraði
verðbólgu.
Verðbólga í Bandaríkjunum á
síðasta ári var 8,7 af hundraði.
«&&¦ THE OBSERVER
Ungverskir andófsmenn líta
á Pólverja sem fyrirmynd
Kéttur i Búdapest kvað nýlega
upp 20 daga fangelsisdóm yfir
Gabor Demszky, útgefanda ólög-
legra rita. I'vkir dómur þessi sýna,
að stjórnvöld í ITngverjalandi hafi
vaxandi áhyggjur af starfsemi and-
ófsmanna.
Á síðustu tveimur áratugum
hafa mál þróast í Ungverjalandi
með dálítið öðrum hætti en í öðr-
um ríkjum Austur-Evrópu. Tékkar
og l'ólverjar hafa gert tilraunir
með nýjar leiðir í kommúnisma, en
svo sem kunnugt er, fengu þeir
ekki tóm til að þrautreyna þær. Á
hinn bóginn hefur stefna llngverja
borið miklu minni keim af þeim
járnaga, sem stjórnarhættir í
grannríkjunum hafa einkennzt af.
L'ngverjar hafa smám saman þró-
að sérstaka efnahagsmálastefnu.
Fjölmiðlar í landinu hafa greini-
léga meira frjálsræði en annars
staðar í Austur-Evrópu, þótt þeir
væru mjóg harðorðir, meðan til-
raunir voru gerðar með stjórnar
farslegar umbætur i Tékkóslóv-
akíu og Póllandi. I'á hafa Ungverj-
ar nokkuð góða möguleika á að
fcrðast til Vesturlanda.
Lengi vel létu ungverskir and-
ófsmenn lítt á sér kræla og komu
saman á einkaheimilum eða
störfuðu í fámennum hópum. Nú
hafa þeir greinilega sameinað
kraftana, þannig að fram er
komin óvefengjanleg andófs-
hreyfing. Þessi hreyfing hefur
stöðugt meira látið til sín taka,
eftir að herlög voru sett í Pól-
landi í desember á síðasta ári.
Gabor Demszky, maðurinn
sem nýlega var dæmdur í fang-
elsi fyrir ólöglega útgáfustarf-
semi, er einn virkasti félaginn í
hreyfíngu þessari. Hann var fé-
lagi í SZETA, en það eru óopin-
ber samtök til styrktar fátæk-
um, og hafa þau safnað saman
fjárframlögum handa fátæku
fólki.
Það er dálítill tvískinnungur í
því, að blaðamönnum og
menntamönnum skuli vera leyft
að fjalla opinberlega um fátækt í
landinu, en hins vegar sé það ill-
þolandi að samtök á borð við
SZETA séu starfrækt. Eigi að
síður er þetta nokkuð dæmigert
fyrir ástandið í Ungverjalandi.
Yfirvöld hafa á margan hátt
reynt að leggja stein í götu
SZETA, og þau litu mjög óhýru
auga það frumkvæði, er
Demszky sýndi sl. ár, er hann
útvegaði fé til að gFeiða fyrir
orlofsdvöl fátækra pólskra
barna í Ungverjalandi. Skipu-
lagning þessarar starfsemi var í
samvinnu við Samstöðu í Pól-
landi. I byrjun þessa árs stofnaði
Demszky fyrirtækið AB, þ.e.
óháðir útgefendur. Hafði hann
þar til hliðsjónar pólska útgáfu-
fyrirtækið NOWA. Á meðal þess
fyrsta, sem fyrirtækið sendi frá
sér, voru rit um ritskoðun og
mannréttindi í Ungverjalandi.
í nýútkomnu hefti af Labour
Focus on Eastern Europe er
skýrt frá starfsemi ungversku
andófshreyfingarinnar í smáat-
riðum. Athyglisvert er, hversu
djúptæk áhrif atburðirnir í Pól-
landi og Tékkóslóvakíu hafa haft
á starfsemi hennar. Ýmsar leið-
arstjörnur ungversku hreyf-
ingarinnar voru í tengslum við
pólska andófshópa á síðasta ára-
tug og höfðu báðir aðilar svipað-
ar hugmyndir um „endurbætur á
sósíalisma". Ungversku andófs-
mennirnir fengu Pólverja til að
birta ýmsar greinar í ritum sín-
um.
Þegar kveðnir voru upp þungir
fangelsisdómar yfir 5 tékknesk-
um andófsmönnum árið 1979,
skrifuðu 252 ungverskir mennta-
menn undir bréf til leiðtoga
ríkisins og Kommúnistaflokks-
ins, þar sem farið var fram á, að
þeir beittu áhrifum sínum gegn
dómunum. Andófsmenn í Ung-
verjalandi urðu að sjálfsögðu
yfir sig hrifnir af stofnun Sam-
stöðu í Póllandi. Margir þeirra
sóttu samstöðumenn heim, á
meðan hagur þeirra stóð með
mestum blóma.
Ungverskir andófsmenn gefa
út   nokkur   óopinber   blöð   uir
þessar mundir. Þeir efna jafnvei
til háskólafyrirlestra á svipaðn
hátt og andófsmenn í Pólland'
gerðu.   í   Búdapest   er   jafnvei
bókaverzlun, sem selur rit and
ófsmanna.   Hún   er   á   vegun
Laszlo Rajk, en faðir hans va
einn þeirra fyrstu, er létu lífið
hreinsunum Stalíns í landinu á
sínum tíma.
Stjórnvöld í Ungverjalandi
hafa reynt að beita andófsmenn
ýmsum ráðum án þess að grípa
til valdboðs og harkalegra að-
gerða. Þeim hefur þó ekki tekizt
að stemma stigu fyrir starfsemi
þeirra, og víða ólgar undir niðri.
Til skamms tíma voru með vit-
und og vilja stjórnvalda starf-
rækt samtók ungra rithöfunda,
þar sem ungir og reiðir menn
gátu látið að sér kveða. En starf-
semi samtakanna fór fljótt úr
böndunum, og á síðasta ári var
fyrirskipað að þau skyldu lögð
niður.
Árið 1975 hófst í tilraunaskyni
útgáfa tímaritsins Mozgo Vilag.
Gabor Demszky
Það hlaut viðurkenningu opin-
berra aðila, þótt þar birtust
stundum svæsnar ádeilugreinar.
Ritstjórar timaritsins hafa orðið
fyrir ýmsu aðkasti, en þó lifir
það enn góðu lífi. I framhalds-
skólum og háskólum hafa verið
stofnaðir sérstakir Mozgo Vil-
ag-hópar og efnt hefur verið til
málfunda á vegum þeirra, þar
sem ýmis mergjuð skeyti hafa
flogið.
Stjórnvöld í Ungverjalandi
hafa á margan hátt sýnt sveigj-
anleika og umburðarlyndi,
a.m.k.    miðað    við    stjórnvöld
grannríkjanna. Þó standa þar
ýmsar kenningar óhaggaðar, t.d.
krafa flokksins um óskorað vald.
Það eru slík atriði, sem and-
ófsmenn berjast gegn eftir
mætti.
Nýjasta tölublað andófsblaðs-
ins Beszelo, sem nýlega hefur
hafið göngu sína, ber þess nokk-
ur merki, hvert ungverskir and-
ófsmenn ætla að stefna. Blaðið
gerir grein fyrir vandkvæðum
friðsamra kaþólskra presta, sem
hafa skotið yfirvöldum kirkj-
unnar skelk í bringu. Blaðið
greinir einnig frá tilraunum sem
gerðar hafa verið til að breyta
stefnu Mozgo Vilag, en framá-
menn Kommúnistaflokksins í
menningarmálum hafa reynt að
hafa þar hönd í bagga, þótt þeir
hafi farið að öllu með gát. Blaðið
gagnrýnir fjölmiðla á Vestur-
löndum fyrir að gefa ranga
mynd af lífinu í Ungverjalandi,
og koma því inn hjá almenningi,
að þar sé þægilegt að búa, þrátt
fyrir kommúnismann. Vestrænir
blaðamenn eru gagnrýndir fyrir
að leiða það hjá sér, hversu mjög
flokkurinn hlutast til um al-
menn málefni.
Að lokum er skoðað ástandið í
Austur-Evrópu eftir setningu
herlaga í Póllandi. Þar segir, að
tilraunirnar í Póllandi hafi verið
mjög mikilvægar fyrir Austur-
Evrópu í heild. „I næsta ná-
grenni við okkur var að mótast
nýtt skipulag," segir orðrétt í
blaðinu. Samkvæmt þessari nýju
skipan hafi flokkurinn sætt sig
við vissar takmarkanir á „for-
ystuhlutverki sínu", en samfé-
lagið hafi viðurkennt „forystu-
hlutverk flokksins" og því gert
sér þá staðreynd ljósa, að vonir
þeirra um umbætur væru tak-
mörkunum háðar.
En nú er fokið í flest skjól í
Austur-Evrópu. Ungverskir and-
ófsmenn hafi komizt að raun
um, að þeir standa ábyrgir fyrir
því, að umræða um pólitískar
umbætur á þessum slóðum haldi
áfram, en falli ekki í gleymsku
og dá.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40