Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 273. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						24

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 5. DESEMBER 1982


fft0l$jsssHafr$fe

Útgefandi

Framkvæmdastjóri

Ritstjórar

Fulltrúar ritstjóra

Fréttastjórar

Auglysingastjóri

hf. Arvakur, Reykjavík.

Haraldur Sveinsson.

Matthías Johannessen,

Styrmir Gunnarsson.

Þorbjörn Guömundsson,

Björn Jóhannsson

Freysteinn Jóhannsson,

Magnus Finnsson,

Sigtryggur Sigtryggsson.

Baldvin Jónsson.

Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-

alstræti 6, sími 22480. Afgreiosla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift-

argjald 150 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 12 kr. eintakiö.

Ákvörðun Geirs

Geir' Hallgrímsson,   for-

maður         Sjálfstæðis-

flokksins, hefur skýrt frá

einni „erfiðustu ákvörðun" á

9 ára formannsferli sínum,

ákvörðun „sem snertir bæði

pólitíska stöðu flokksins og

mína persónulega" eins og

hann orðaði það í setningar-

ræðu        flokksráðs-        og

formannaráðstefnu       sjálf-

stæðismanna    á    föstudag.

Ákvörðun  Geirs Hallgríms-

sonar byggist á forsendum,

sem hann hefur haft að leið-

arljósi   allt   frá   því   að   sú

duglausa ríkisstjórn er enn

situr var mynduð í febrúar

1980. Forsendurnar eru þær,

að það er Geir Hallgrímssyni

„metnaðarmál að skilja við

Sjálfstæðisflokkinn   sterkan

og  samhentan  flokk,  og  á

þann    hátt,    að    eftirmenn

mínir í forystu flokksins geti

starfað við  önnur  og betri

skilyrði en þau, sem ég hef

orðið að búa við um skeið."

Geir Hallgrímsson myndaði

ekki neitt pólitískt tómarúm

í  kringum  formennskuna í

Sjálfstæðisflokknum,        en

rökstuddi þá ákvörðun sína

að sitja áfram sem formaður

og kalla ekki saman lands-

fund fyrr en að loknum kosn-

ingum   meðal   annars   með

þessum  orðum:  „... að far-

sælla   sé  fyrir  Sjálfstæðis-

flokkinn að ganga til kosn-

inga undir óbreyttri forystu

og forysta verði valin á ný í

rólegra andrúmslofti en nú

ríkir   í   flokknum   og  ríkja

mundi að óbreyttu á næstu

mánuðum, þegar framboðs-

mál og kosningabarátt'an eru

í algleymingi."

Geir Hallgrímsson sagðist

hafa orðið fyrir „áfalli" og

„persónulegum vonbrigðum"

vegna úrslita í prófkjöri

sjálfstæöismanna í Reykja-

vík. Hann benti á þá stað-

reynd, að ýmsir af flokks-

mönnum hafi lagt á það

áherslu að torvelda for-

manni störf með andróðri í

stað þess að snúa skeytum

sínum að andstæðingum

Sjálfstæðisflokksins og bar-

áttunni við þá. „Auðvitað

hefur afleiðingin orðið sú,"

sagði Geir „að erfiðara hefur

verið fyrir formanninn að

sinna höfuðviðfangsefni sínu

og veita flokknum forystu,

efla fylgi hans og takast á

við andstæðinga í öðrum

flokkum." En með flokks-

hagsmuni í huga og ekki út

frá eigingjörnum sjónarmið-

um hefur Geir Hallgrímsson

lýst sig sem formaður reiðu-

búinn til að sitja í sjöunda

sæti á framboðslista Sjálf-

stæðisflokksins í Reykjavík

og til að berjast hart fyrir

því að ná kjöri til alþingis úr

því sæti. Geir sagði: „Ég mun

telja það skyldu mína við

Sjálfstæðisflokkinn og það

fólk, sem sýnt hefur mér

mikinn trúnað á 30 ára

stjórnmálaferli, að stuðla að

því að Sjálfstæðisflokkurinn

geti ráðið þeim málum, sem

framtíðina varða, með þeim

hætti, sem hæfir virðingu og

reisn þessarar merku stjórn-

málahreyfingar og sem þjóð-

arnauðsyn krefur."

Eins og lesendur sjá er

meiri alvöruþungi í þessum

orðum Geirs Hallgrímssonar

en menn eiga almennt að

venjast, þegar stjórnmála-

foringjar taka til máls hér á

landi nú á tímum. Það virð-

ist orðið landlægt, að stjórn-

málamenn telji sér sæma að

tala í hálfkveðnum vísum,

ekki síst um eigin stöðu og

framtíðaráform sín. Kjós-

endur hafa alltof oft staðið

frammi fyrir þeim kostum

að þurfa að kaupa köttinn í

sekknum. Hreinskiptni sýn-

ist á undanhaldi fyrir hvers

kyns baktjaldamakki og þeir

eiga oft greiðastan aðgang

að fjölmiðlum sem stunda

pólitísk upphlaup og hrossa-

kaup. Það er til marks um

þetta, að helst sýnist haft á

'móti Geir Hallgrímssyni í

opinberum umræðum, að

hann hefur verið til þess bú-

inn að standa og falla með

sannfæringu sinni.

Það er svo sannarlega

tímabært að draga mörk á

milli þeirra stjórnmála-

manna, sem helga sig póli-

tískri baráttu vegna varð-

stöðu um hugsjónir og hinna

sem líta á hana eins og elt-

ingarleik við ímyndað al-

menningsálit eða kapphlaup

um sem mestar vegtyllur

fyrir sjálfa sig. Það þarf eng-

an að undra, þótt stjórn-

málamenn sem segja eitt í

dag og annað á morgun, vilji

hlut hinna sem minnstan,

sem gera kröfur til þess að

menn séu samkvæmir sjálf-

um sér, hollir hugsjónum

sínum og taki virðingu og

reisn flokks síns framyfir

eigin hagsmuni. Þeir menn

vita svo sannarlega lítið um

hefðir Sjálfstæðisflokksins

eða viðhorf þess fólks, sem

hefur verið burðarás hans

frá fyrstu tíð, er telja, að

sýndarmennska, valdabrölt

og daður við andstæðinga

flokksins séu þeir eiginleik-

ar, sem dugi til þess að njóta

trausts flokksmanna, þegar

til kastanna kemur.

+?????????• »?????????????????????????????

j Reykjavíkurbréf

Laugardagur 4. desember

Herferd á hend-

ur formanni

Eftir að úrslit lágu fyrir í

prófkjöri sjálfstæðismanna í

Reykjavík, hafa miklar umræður

farið fram um það, hvað valdið

hafi þeirri niðurstöðu sérstaklega,

að Geir Hallgrímsson, formaður

Sjálfstæðisflokksins, hafnaði í

sjöunda sæti. Ýmsar skýringar

hafa verið settar fram, sem lúta

að vinnubrögðum einstakra fram-

bjóðenda í prófkjörinu, svo og því,

að Geir Hallgrímsson sjálfur og

stuðningsmenn hans hafi lítið

haft sig í frammi til þess að

tryggja honum viðunandi útkomu.

Vafalaust er margt sem veldur

og engin ein skýring sem við á um-

fram aðra. Hitt er ljóst, að þessi

úrslit leiða til þess, að menn sjá í

hnotskurn vandamál Sjálf-

stæðisflokksins sl. áratug og verða

óhjákvæmilega til að rifja upp

þær erfiðu deilur, sem hrjáð hafa

flokkinn þetta tímabil, deilur, sem

stuðningsmenn flokksins hafa

sjálfsagt gert sér vonir um, að

heyrðu brátt fortíðinni til.

Hjá því verður ekki komizt, að

líta á þessi úrslit sem ákveðna

niðurstöðu á herferð, sem staðið

hefur yfir í heilan áratug gegn

tveimur formönnum Sjálfstæðis-

flokksins á þessu tímabili og notið

hefur stuðnings manna innan

flokksins og andstæðinga sjálf-

stæðismanna í öðrum flokkum.

Þessi átök hafa verið bundin við

persónu Geirs Hallgrímssonar hin

síðari ár, en því má ekki gleyma,

að þegar þau hófust, beindust

spjótin að Jóhanni heitnum Haf-

stein, sem tók við formennsku

Sjálfstæðisflokksins við lát

Bjarna Benediktssonar 1970.

Herferðin gegn Jóhanni Haf-

stein hófst að marki veturinn

1973, þegar Gunnar Thoroddsen,

núverandi forsætisráðherra, hafði

uppi hótanir um að bjóða sig fram

til formennsku í Sjálfstæðis-

flokknum gegn Jóhanni, á lands-

fundi vorið 1973. Jóhann Hafstein

var sáttfús drengskaparmaður og

þennan vetur gekk hann til þess

samkomulags við Gunnar Thor-

oddsen, að Jóhann léti af for-

mennsku þingflokks sjálfstæð-

ismanna, en Gunnar var kjörinn

til þess embættis í hans stað.

Nokkrum vikum eftir landsfund

þetta vor veiktist Jóhann Hafstein

og sagði af sér formennsku

Sjálfstæðisflokksins á flokks-

ráðsfundi haustið 1973. Þá tók

Geir Hallgrímsson við, sem gegnt

hafði störfum varaformanns frá

landsfundi 1971, en til þess emb-

ættis hafði hann verið kjörinn í

harðri kosningu milli hans og

Gunnars Thoroddsens.

Herferðin, sem hófst gegn Jó-

hanni Hafstein veturinn 1973, lá

niðri um skeið, sjálfsagt m.a.

vegna mikils pólitísks styrkleika

GeirS Hallgrímssonar á þessum

tíma, en þegar leið á kjörtímabil

ríkisstjórnar hans á árunum

1974-1978 fór að brydda á henni

á ný og var óánægja með stefnu og

störf þeirrar ríkisstjórnar notuð

sem röksemd gegn Geir Hall-

grímssyni. Þegar hér var komið

sögu, slógust fleiri þátttakendur í

förina og mögnuðust átökin um

allan helming eftir mikinn kosn-

ingaósigur Sjálfstæðisflokksins

vorið 1978.

Frá þeim tíma má segja, að Geir

Hallgrímsson hafi legið undir sí-

felldri orrahríð nokkurs hóps

flokksbræðra sinna. Veturinn 1979

féllu þessi átök í þann farveg, að

Albert Guðmundsson bauð sig

fram til formennsku á landsfundi

vorið 1979 og var það í fyrsta sinn,

sem það gerðist í sögu Sjálfstæðis-

flokksins, að mótframboð kom á

landsfundi gegn formanni, sem

gaf kost á sér til endurkjörs. Enn

mögnuðust þessar deilur eftir

stjórnarmyndunina í febrúar 1980.

Óhikað má fullyrða, að hér hef-

ur verið á ferðinni mesti andróður

gegn íslenzkum stjórnmálamanni

áratugum saman og verður helzt

jafnað til aðfararinnar að Ólafi

Thors vegna Kveldúlfsmálsins á

sínum tíma og þess áróðurs, sem

hafður var uppi gegn Bjarna

Benediktssyni fyrir rúmum 30 ár-

um, en munurinn var sá, að þeir

áttu fyrst og fremst í höggi við

pólitíska andstæðinga en Geir

Hallgrímsson hefur orðið að berj-

ast á tveimur vígstöðvum, bæði

við pólitíska andstæðinga og sam-

herja.

Geir Hallgrímsson hefur sýnt

ótrúlegt pólitískt þrek en að lok-

um hlaut aðför andstæðinga

flokksins að bera einhvern árang-

ur og smitaðist inn í raðir sjálf-

stæðismanna einsog átti sér stað,

þegar kratar fóru að hafa áhrif á

afstöðu framsóknarmanna til for-

ystumanna sinna og kommúnistar

ráðskuðust með innri málefni Al-

þýðuflokksins. Þetta er megin-

skýringin á úrslitum prófkjörsins

nú, þótt margt annað komi til og

formennska Geirs Hallgrímssonar

hafi á ýmsan veg verið umdeild.

Viðbrögð Geirs

Hallgrímssonar

„Ég er að hlusta á formanninn,

ég stend með honum," sagði kunn-

ur kaupsýslumaður í höfuðborg-

inni, sem ekki hefur verið sérstak-

ur stuðningsmaður Geirs Hall-

grímssonar, í símtali við höfund

þessa Reykjavíkurbréfs, meðan

útvarpað var í kvöldfréttum í

gærkvöldi, föstudagskvöld, köflum

úr ræðu formanns Sjálfstæðis-

flokksins á flokksráðs- og for-

mannaráðstefnu flokksins. Þessi

munu hafa verið viðbrögð margra

fleiri, sem á hann hlýddu.

Af ræðu Geirs Hallgrímssonar

er ljóst, að hann hefur íhugað

mjög alvarlega þann kost, í kjölfar

úrslita prófkjörsins, að hætta við

framboð í Reykjavík og láta af

formennsku Sjálfstæðisflokksins.

Þetta kemur berlega fram í ræðu

hans á fundinum er hann sagði:

„Ég skal fúslega játa, að fyrst eft-

ir úrslit prófkjörsins, þegar per-

sónuleg vonbrigði höfðu yfirhönd-

ina, var slíkur kostur eðlilega í

fyrirrúmi. Tækifæri, afsökun og

skýring gafst til að brjóta blað og

Iétta af sér þeirri byrði, sem for-

mennska í Sjálfstæðisflokknum,

stærsta flokki þjóðarinnar, er

raunar hverjum, sem hana tekst á

herðar. Sú byrði hefur verið meiri

hin síðari ár, þegar ýmsir af

flokksmönnum hafa lagt áherzlu á

að torvelda með andróðri starf

formanns, af ástæðum, sem ég

mun ekki fjalla um hér, í stað þess

að snúa skeytum sínum að and-

stæðingunum og baráttunni við

þá."

l'samtölum við fjölda flokks-

manna undanfarna daga hefur

Geir Hallgrímsson hins vegar

komizt að þeirri niðurstöðu, að

veldi hann þennan kost, mundi •

það hafa margvíslegar neikvæðar

afleiðingar í för með sér fyrir

Sjálfstæðisflokkinn, enda ljóst, að

stór hópur stuðningsmanna hans

mundi eiga erfitt með að fyrirgefa

flokknum þá framkomu við for-

ínann hans, sem leitt hefði til

slíkrar niðurstöðu. Síðar í ræðu

sinni á flokksráðsfundinum sagði

Geir Hallgrímsson þess vegna:

„Mér er engin launung á því, að ég

hef ekki talið það eftirsóknarvert

fyrir mig persónulega að gegna

formennsku í Sjálfstæðisflokkn-

um hin síðari ár. Hins vegar hafa

aðstæður í flokknum verið með

þeim hætti, að ég hef álitið það

skyldu mína, flokksins vegna, að

gefa kost á mér til endurkjörs og

hef hlotið til þess traust flokks-

manna, nú síðast fyrir einu ári.

Það er mér metnaðarmál að skilja

við Sjálfstæðisflokkinn sterkan og

samhentan flokk og á þann hátt,

að eftirmenn mínir í forystu

flokksins geti starfað við önnur og

betri skilyrði en þau, sem ég hef

orðið að búa við um skeið. Eg vil

ekki skilja við Sjálfstæðisflokkinn

á þann veg, að ágreiningur og per-

sónuleg togstreita ríki áfram í

flokknum.

Ég tel það skyldu mína, að

stuðla að því að flokkurinn geti

tekið ákvörðun um framtíð sína og

forystu í rólegu andrúmslofti, að

kosningum afstóðnum, þegar

ágreiningur stjórnarsinna og

stjórnarandstöðu er úr sögunni."

Þjódarhreyfing

um umbætur í

stjórnmálum

I Sjálfstæðisflokknum hefur um

nokkurt skeið mátt sjá í hnot-

skurn þau persónulegu og póli-

tísku átök, sem sett hafa mestan

svip á þjóðlíf okkar. Þau rista

djúpt. Þau snúast um meira en

persónur. Geir Hallgrímsson er

sterkur fulltrúi þeirrar merku

hefðar, sem Sjálfstæðisflokkurinn

byggir á. í þeirri hefð felst m.a., að

Sjálfstæðisflokkurinn sé það vígi,

sem öldur samtímans brotna á,

málsvari ákveðinna grundvall-

arsjónarmiða í þjóðmálum, sem

ekki mega haggast þrátt fyrir

sviptibylji pólitískrar dægurbar-

áttu.

Á margan hátt hafa þau sjón-

armið um málefnabaráttu og

vinnubrögð í stjórnmálum, sem

Geir Hallgrímsson er fulltrúi

fyrir, átt í vök að verjast um skeið,

þegar yfirborðsmennska fjölmiðl-

anna hefur riðið húsum. Með

prófkjörinu hafa ný vinnubrögð

komið til sögunnar, smölunarvél

einstakra frambjóðenda í stað

hinnar gömlu „flokksvélar", fjár-

magn til að standa undir kostnaði

við skrifstofuhald, starfsmann,

blaðaauglýsingar, pésaútgáfu,

símhringingar o.s.frv., allt þetta

yfirborðskennda hjal, sem m.a.

mátti sjá á síðum Morgunblaðsins

vikuna fyrir prófkjörið, við lítinn

fögnuð forsvarsmanna blaðsins og

takmarkaða ánægju lesenda. Allt

hefur þetta fengið á sig ógeðfelld-

an blæ, með hverju prófkjörinu,

sem við bætist. Stjórnmálamenn

tala oft um umbætur á ýmsum

sviðum þjóðlífsins. Er ekki mestra

umbóta þörf um þessar mundir í

stjórnmálabaráttunni         sjálfri,

vinnubrögðum og sam3kiptum

manna á meðal, innan flokka og

milli flokka? Er þörf á annarri og

sterkari þjóðarhreyfingu en

þeirri, sem beitir sér fyrir róttæk-

um umbótum á vettvangi stjórn-

málanna?

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48