Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 117. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						24
MORGUNBLAÐID, FIMMTUDAGUR 24. MAl 1984
pgygimfrfaftift
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aostooarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fróttastjórar
Auglýsingastjóri
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjörn Guömundsson,
Björn Jóhannsson,
Árni Jörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-
alstræti 6, sími 22480. Afgreiosla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift-
argjald 250 kr. á mánuoi innanlands. f lausasölu 20 kr. eintakiö.
Horft um öxl
við þinglausnir
Alþingi er í senn æðsta
stofnun íslenzka lýðveldis-
ins og elzta löggjafarþing
heims. Þjóðin á að standa trú-
an vörð um veg þess og virð-
ingu — til langrar framtíðar.
Þetta þýðir þó ekki að þing-
menn eða þinghald eigi að vera
hafið yfir málefnalega gagn-
rýni. Þvert á móti. Lýðræðis-
legt aðhald, sem hvarvetna er
nauðsynlegt, á fyrst og síðast
að beinast að þessari stofnun,
sem svo miklu ræður um fram-
vindu mála og almanna hag.
Hún á að vera lifandi í huga
hvers þjóðfélagsþegns.
Þetta var fyrsta þing nýrrar
ríkisstjórnar. Hún tók við þjóð-
arþrotabúi: 130% verðbólgu,
sem sigldi, án mótaðgerða,
hraðbyri upp annað hundraðið;
hættulega miklum viðskipta-
halla við útlönd, sem speglaði
þjóðareyðslu umfram þjóðar-
tekjur; erlendum skuldum, sem
fjármögnuðu þessa umfram-
eyðslu, og kosta í greiðslubyrði
tæpan fjórðung útflutnings-
tekna okkar; hækkandi fjár-
magnskostnaði og viðvarandi
taprekstri undirstöðuatvinnu-
vega, sem stóðu á stöðvunar-
þrepskildi fjölda fyrirtækja;
viðblasandi víðtæku atvinnu-
leysi — og samdrætti í þjóðar-
framleiðslu og þjóðartekjum,
sem rýrðu lífskjör í landinu
umtalsvert.
Ríkisstjórnin greip til fljót-
virkra mótaðgerða, sem skilað
hafa miklum árangri í hjöðnun
verðbólgu, stöðugu gengi og
verðlagi, lækkun viðskipta-
halla, frjálsræði í viðskiptum
og atvinnuöryggi. Hún hefur og
dregið úr ríkisútgjöldum sem
hlutfalli af þjóðartekjum.
Næstu skref þurfa að vera
kerfisbreytingar (stjórnkerfi
og peningamál), nýsköpun at-
vinnulífs til að treysta framtíð-
aratvinnuöryggi og framtíðar-
lífskjör, samhliða lækkun er-
lendra skulda, sem ógna efna-
hagslegu sjálfstæði og rýra
skiptahlut þjóðarinnar —
lífskjör — meir en góðu hófi
gegnir.
Meðal þingmála, sem efst
eru í huga við þinglausnir, eru
stjórnarskrár- og kosningalög,
sem fela í sér áfangajöfnun á
vægi atkvæða. Kosningalögin
verða áfram í endurskoðun
milli þinga og koma til nýrrar
umfjöllunar á haustþingi. —
Þá má nefna samdrátt í ríkis-
umsvifum, en ríkissjóðstekjur
1984 eru 3.500 m.kr. lægri en
orðið hefði að óbreyttum þjóð-
artekjum og skattheimtu árs-
ins 1982. — Sparnaður, sem
fólk vill verja sem áhættufé í
atvinnurekstur, þ.e. til nýrra
starfa og nýrrar verðmæta-
sköpunar, hefur verið gerður
skattalega jafnrétthár og ann-
ar sparnaður. — Viðskipta- og
gjaldeyrismálum hefur verið
þokað í frjálsræðisátt og
stjórnarflokkarnir báðir hafa
undirgengizt í bindandi rök-
semdum fyrir málvísun til rík-
isstjórnar, að afnema einokun í
tiltekinni            búvöruverzlun.
Framgangur þess samkomu-
lags er mikið hagsmunaatriði
heimilanna í landinu. — Ný lög
hafa verið sett um hollustu-
hætti og heilbrigðiseftirlit og
fleiri þætti heilbrigðismála. —
Stefna hefur verið mörkuð um
sölu ríkisfyrirtækja á verksvið-
um sem betur henta einka-
rekstri. — Á sviði menntamála
vóru sett höfundalög, lög um
kvikmyndamál og lög um nám
fullorðinna í menntaskólum og
fjölbrautaskólum. Þá sam-
þykkti Alþingi stefnumarkandi
þingsályktun um framburðar-
kennslu móðurmáls og mál-
vernd. — Sett var löggjöf um
veiðisókn, vegna stofnstöðu
helztu nytjafiska, einkum
þorsks, og lög um ríkismat
sjávarafurða. — Þá vóru sett
lög um Húsnæðisstofnun ríkis-
ins, erfðafjárskatt, jafna stöðu
kvenna og karla, skógrækt og
m.fl.
106. löggjafarþing íslendinga
var um margt athyglisvert.
Það speglaði einnig, ekkert síð-
ur en áður, ýmsa agnúa í
starfsskipulagi. Fjölgun þing-
flokka hefur heldur ekki létt
starfsróðurinn. Nauðsynlegt er
að jafna störfum mun betur á
þingtímann í heild, þann veg,
að hann nýtist betur og mál
safnist ekki fyrir í hrönnum,
óafgreidd, í þingnefndum, á
síðustu vikum þinghalds. Það
er ekki kappsmál í sjálfu sér að
afgreiða fleiri lög eða þings-
ályktanir, en Alþingi á að hafa
þor og þrek til að taka afstöðu
til mála eftir hæfilega skoðun;
fella þau ef svo ber undir.
Þingskaparlög eru í endur-
skoðun. Það er vel. Setja þarf
umræðum utan dagskrár, fyr-
irspurnum og tillögum til þing-
sályktunar skýrari mörk. Um-
fang þessara þingþátta hefur
vaxið mjög á kostnað löggjafar.
Þingmenn mega og hafa í huga,
að þingdeildarfundir, sem þeir
móta í viðveru, orðum og hegð-
an, eru sýnigluggi Alþingis út í
þjóðfélagið. Og töluð orð verða
ekki tekin aftur.
Lýðræði og þingræði eru
hornsteinar          þegnréttinda.
Þessa hornsteina þarf að
styrkja og fegra, bæði af þingi
og þjóð.
„Harma þá skammsýni
sem birtist í ákvörðuninni
- segir Gísli V. Einarsson framkvæmdastjóri
„Ég harma bá skammsýni, sem
birtist í þessari ákvörAun landbúnaö-
arráðuneytisins, en ég bjóst svo sem
ekki vio öðru úr þeim herbúðum,"
sagði Gfsli V. Einarsson, fram-
kvæmdastjóri hjá Eggerti Kristjáns-
syni hf., í samtali við blm. Morgun-
blaðsins, þegar álits hans var leitað á
þeirri ikvörðun landbúnaðarráðu-
neytisins að hafna kröfu innflytjenda
um frjálsan innflutning á kartöflum.
„Það er talað um að veita frjáls-
um innflutningsaðilum leyfi til inn-
flutnings á 150 tonnum af kartöfl-
um til 15. júní nk. Eðlileg neyzla á
kartöflum hér á landi til 15. júní er
varlega áætluð 1300—1500 tonn, ef
neytendur fá ætar kartöflur. Það
sem ráðuneytið ætlar því frjálsum
innflutningsaðilum er um það bil 10
af hundraði af þeirri neyslu.
Ráðuneytið ber fram sem ástæð-
ur að til séu birgðir af kartöflum í
landinu, þ.e. finnskar kartöflur, því
aðrar eru borðaðar jafnóðum og
þær koma á markað. í öðru lagi tel-
ur ráðuneytið sig þurfa að gæta
hagsmuna innlendra kartðflufram-
leiðenda, en fslenskar kartöflur í
einhverju magni koma venjulega
ekki á markað fyr en í ágústmán-
uði. f þriðja lagi ber ráðuneytið
fyrir sig að tryggja þurfi vandlega
sjúkdómavarnir, en slfkt er þegar
framkvæmt með prýði í dag að mér
sýnist auk þess sem þær nýju kart-
öflur, sem fluttar eru inn yfir
sumarmánuðina, fara ekki ofan f
jörðina til ræktunar heldur til
neyslu og þar af leiðandi er engin
sýkingarhætta af þeim. Það er þvf
deginum ljósara að þær ástæður
sem tilgreindar eru í béfi landbún-
aðarráðuneytisins eru hreinar tylli-
ástæður. Hinar raunverulegu
ástæður eru aðrar.
Hugsanlega eru hinar raunveru-
legu ástæður þær að landbúnaðar-
ráðuneytið vilji fyrir hvern mun
vernda einokunarfyrirtækið Græn-
metisverslun Landbúnaðarins og
allt það apparat, sem i kringum þá
stofnun hefur skipað sér, og jafn-
framt því að þær títtnefndu og ill-
ræmdu finnsku kartöflur, sem til
eru   í   birgðum   hjá   fyrirtækinu,
Stjórnstöð Almannavarna:
Orugg í 14 daga frá
kjarnorkusprengingu
BÚNAÐUR hinnar nýju stjórnstöðv-
ar Almannavarna í lögreglustöðinni
við Hverfisgötu mun gera mönnum
kleift að dveljast þar í um 14 daga
eftir kjarnorkusprengingu í ákveð-
inni fjarlægð, þegar endanlegum
frágangi verður lokið.
Að sögn Guðjóns Petersen,
framkvæmdastjóra Almanna-
varna,  á  hreinsibúnaður  stjórn-
stöðvarinnar að ráða við geisla-
virkt ryk og eiturgas vegna hern-
aðar. Stjórnstöðin hefur tæplega
tvö þúsundfalda skýlingu gegn
geislavirku útfalli utan dyra og er
styrkt þannig, að hún á að þola, að
byggingin hrynji yfir hana.
Guðjón sagði ennfremur, að
þegar stjórnstöðin yrði endanlega
frágengin   ættu   menn   að   geta
hafzt við í henni í 14 daga eftir
kjarnorkusprengingu í ákveðinm
fjarlægð. Hún væri byggð til að
standa af sér eins megatonns
sprengju í 3 til 4 kílómetra fjar-
lægð og langtímaafleiðingar slíkr-
ar sprengingar. Nú væri aðeins
eftir að ganga frá vatnstanki og
matvælageymslu stjórnstöðvar-
innar, allur annar búnaður væri
til staðar.
Forsætisráðherra á EFTA-fundi í Visby:
Tollurinn gengur gegi
myndum um frjáls vtó
STEINGRÍMUR Hermannsson for-
sætisriðherra, sem nú situr EFTA-
fund í Visby i Gotlandi flutti ræðu á
fundinum í gær, þar sem hann m.a.
gerði að umtalsefni 12% innflutnings-
toll á óverkaðan saltfísk til Portúgal.
Ræða forsætisráðherra fer hér á eftir:
Herra fundarstjóri.
Leyfist mér í upphafi máls míns
að þakka yður að hafa stofnað til
þessa fundar. Þótt víða um lönd
megi nú sjá velkomin batamerki, er
efnahagsbatinn enn heldur hæg-
fara. Mér virðist þessvegna vel til
fundið, ef ekki beinlínis nauðsyn-
legt, að EFTA-ríkin komi saman til
þess að meta þróun og horfur í
hverju aðildarriki, og móta sameig-
inlega stefnu, sem komið geti í veg
fyrir annan afturkipp í efnahags-
málum og stuðlað geti að varanleg-
um hagvexti.
Það er ljóst, að markmiðin, sem
sett voru í Stokkhólmssáttmálanum
um stofnun EFTA fyrir 24 árum —
og endurtekinn í þeim drögum að
ályktun, sem liggja fyrir þessum
fundi — eru enn jafnmikilvæg og
þau voru þá. Hagvöxtur, full at-
vinna, aukin framleiðni og skyn-
samleg nýting auðlinda, stöðugleiki
í fjármálum, efling alþjóðaviðskipta
og markvisst afnám viðskiptatálm-
ana eru enn grundvallaratriði fyrir
traustan efnahag og forsenda
bættra lífskjara. öll EPTA-ríkin
ættu að stefna að þessum markmið-
um, hvert fyrir sig og í sameiningu.
Efling frjálsra viðskipta milli ríkja
er sameiginlegt áhugamál okkar
enda forsenda varanlegs efnahags-
bata í heiminum.
Einn jákvæðasti þáttur hag-
þróunarinnar að undanförnu er, að
veruleg lækkun verðbólgu hefur
fylgt efnahagsbatanum. Jafnvel í
ríkjum, sem hingað til hafa átt við
mikla og þráláta verðbólgu að etja,
hefur tekist að draga úr henni. Is-
land er í þessum hópi. Tekist hefur
að lækka verðbólguna á íslandi úr
rúmum 130% á fyrri helmingi árs-
ins 1983 niður í um 10—15%. Sam-
tímis hefur tekist að minnka hall-
ann á viðskiptajöfnuði úr 10% af
þjóðarframleiðslu ( 2% samkvæmt
spám fyrir 1984. Þessi mikilvæga
breyting í átt til betra jafnvægis á
íslenska þjóðarbúinu hefur orðið án
þess að atvinnuleysi hafi aukist að
marki, en það er nú um 1% af
mannafla. Þessi árangur í efna-
hagsmálum hefur hins vegar ekki
náðst án fórna. Lífskjör hafa rýrnað
verulega. Hjá því varð ekki komist,
þar sem þjóðarframleiðsla minnk-
aði mjög mikið í kjölfar aflabrests,
en islenska þjóðarbúið er mjög háð
aflabrögðum. Talið er að þjóðar-
framleiðslan muni dragast saman á
árinu 1984, sem yrði þá þriðja sam-
dráttarárið í röð. Ýmislegt bendir
þó til að botni hagsveiflunnar sé nú
náð. Útflutningsframleiðslan fer nú
vaxandi eftir tvö mikil erfiðleikaár í
sjávarútvegi og ný iðnaðarverkefni
eru í bígerð.
Fyrsti áfangi þeirrar efnahags-
stefnu, sem stuðlaði að þessum góða
árangri, var mjög hörð tekjustefna,
sem m.a. fólst í afnámi vísitölubind-
ingar launa, hámarki á launahækk-
unum, gengisfellingu krónunnar í
maí en gengisfestu eftir það. Hin
harða tekjustefna rann sitt skeið
um siðustu áramót og í öðrum
áfanga er áherslan lögð á að skapa
stöðuga   umgjörð   fyrir   efnahags-
ákvarðanir fyrirtækja, einstaklinga      Rai
og aðila vinnumarkaðarins með að-      sér
haldi   í   ríkisfjármálum   og   pen-      efn
ingamálum og festu i gengismálum.      hap
Þessi   stefna   hefur   hingað   til      ver
reynst    árangursrík.    Kjarasamn-     jafi
ingar fyrir árið 1984 og fyrsta árs-      fjái
fjórðung 1985 eru fremur hóflegir      ger
og ættu að geta samrýmst þeirri      atv
stefnu ríkisstjórnarinnar að koma      atv
verðbólgunni   niður   fyrir   10%   á      í ve
næsta ári.                                               og t
Enn er þó við vanda að glíma í         Þ
ríkisfjármálum  og peningamálum.      fyri
Halli myndaðist á fjárlögum á sam-      glæ
dráttarskeiðinu og þrátt fyrir all-     vini
mikla hækkun raunvaxta, er enn      ur 1
skortur á jafnvægi á lánamarkaði.      mjí
Þetta eru aðlögunarvandamál, sem      mil
ríkisstjórnin    reynir    um    þessar      svii
mundir að leysa með aðgerðum á      er '
sviði ríkisfjármála og peningamála.      ar.
Frumskilyrði þess að takast megi að         S
staðfesta þann árangur, sem náðst      lam
hefur á undanförnum tólf mánuð-      tek:
um, er að jafnvægi náist í rikis-      hag
fjármálum og innlendur sparnaður     kos
glæðist. Að þessu er stefnt í þriðja     bre;
áfanga efnahagsstefnunnar, en hann      hát
miðar að því að leggja grunninn að     ára
varanlegum og jöfnum hagvexti á     síðí
næstu árum.  Nauðsyn  ber til  að     ven
skapa stöðugri efnahagsskilyrði og     náð
koma á sveigjanlegra og traustara     frei
skipulagi í efnahagsmálum, til að     kja:
fást við þær breytingar sem hag-     þes:
vöxtur felur í sér.                                   bja:
Frumforsenda    stöðugra    efna-      hag
hagsskilyrða   er   að   verðbólgu   sé     gru
haldið  í  skefjum.  Markmið efna-         S
hagsstefnunnar hlýtur því að vera      un
að miða að stöðugum og fyrirsjáan-      skil
legum breytingum peningatekna frá     atri
ári til árs innan raunhæfra marka.     anh
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48