Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 218. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						24
MORGUNBLADID, FÖSTUDAGUR 9. NÓVEMBER 1984
ftt$r$jtst$>fflMfc
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aðstoðarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
hf. Árvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjöm Guömundsson,
Björn Jóhannsson,
Árni Jörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-
alstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033. Áskrift-
argjald 300 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 25 kr. eintakið.
Yfirburðasigur
Ronald Reagans
Ronald Reagan, frambjóð-
andi repúblikana, vann yf-
irburðasigur í forsetakosning-
um í Bandaríkjunum sl. þriðju-
dag. Hann bar sigurorð af mót-
frambjóðanda sínum í 49 af 50
ríkjum og hlaut fleiri kjörmenn
en nokkur annar forsetafram-
bjóðandi í sögu Bandaríkjanna.
Niðurstaða kosninganna er af-
dráttarlaus stuðningur við
stefnu Reganstjórnarinnar og
störf hennar sl. fjögur ár.
Stjórn Reagans hefur tekizt
að lækka verðbólgu úr rúmum
12% í rúm 4% og auka hagvöxt,
sem leitt hefur til lífskjarabata,
þann veg að hinn almenni borg-
ari í Bandaríkjunum horfir
bjartari augum til framtíðar-
innar að loknu fyrsta kjörtíma-
bili forsetans en við upphaf
þess. Atvinnuleysi er að vísu
svipað nú og þegar Regan sett-
izt á forsetastól. Engu að síður
eru fleiri Bandaríkjamenn vinn-
andi í dag en nokkru sinni fyrr
og úrslit kosninganna sýna, að
fólk hefur trú á því að sá efna-
hagsbati, sem sagt hefur til sín
í forsetatíð Reagans, muni í
senn stuðla að vaxandi atvinnu-
framboði og minkandi ríkis-
sjóðshalla, sem verið hefur eitt
helzt ádeiluefni andstæðinga
forsetans á hendur honum.
Ronald Regan hefur og aukið
veg og styrk Bandaríkjanna út á
við. Hann leggur áherzlu á við-
ræður og gagnkvæma samninga
milli lýðræðisþjóða heims og al-
ræðisríkja sósíalismans. Hann
telur hinsvegar líklegra til
árangurs, að lýðræðisþjóðirnar
setjist sterkar en ekki veikar að
samningaborði, og hafi burði til
að varðveita lýðræði, þingræði
og almenn þegnréttindi til
langrar framtíðar.
Það er að sjálfsögðu fyrst og
fremst mál Bandaríkjamanna,
hvern þeir velja til forseta í
landi sínu. En það skiptir hins-
vegar hinn lýðfrjálsa heim
miklu máli, hvern veg það val
tekst, vegna óhjákvæmilegs og
margbreytilegs samstarfs þjóða
í milli. Ronald Reagan er ekki
hafinn yfir gagnrýni, frekar en
aðrir dauðlegir menn, og honum
hafa verið mislagðar hendur á
stundum eins og öllum þjóðar-
leiðtogum. En hann hefur óum-
deilanlega marga kosti sem
þjóðarleiðtogi. f Ijósi þeirrar
reynslu, sem fyrir liggur eftir
fjögurra ára setu hans á for-
setastóli, er ástæða til vænta
góðs af veru hans á valdastóli í
Bandaríkjunum næstu árin.
Samningar á almennum
vinnumarkaöi
Það er ástæða til að fagna
þvi að tekizt hafa samning-
ar milli aðildarfélaga Alþýðu-
sambands íslands og viðsemj-
enda þeirra, án verkfalla.
Það var naumast við því að
búast eftir þá samninga sem
fyrir lágu milli BSRB og ríkis-
ins, að ASÍ-samningarnir féllu í
annan farveg en raun varð á.
Það lofar hinsvegar góðu um
framvindu mála, hve mikill
áhugi kom fram, beggja megin
samningaborðsins, í þá veru, að
fara heldur skattalækkunarleið
til kjarabóta. Sú leið hefði aukið
ráðstöfunarfé heimila og kaup-
mátt, án þess að hafa verð-
bólguáhrif eða knýja á um
gengislækkun til stuðnings út-
flutningsframleiðslu. Það hagn-
ast enginn af fleiri krónum í
launaumslagi, ef þær smækka
að kaupmætti í leiðinni, eins og
gerzt hefur undantekningar-
laust sl. einn og hálfan áratug.
BSRB-samningurinn, sem
fyrr varð í höfn, varð stefnu-
markandi fyrir framhaldið, því
miður. Þar með var höggvið
skarð í verðbólguvarnir í þjóð-
arbúskápnum. Sá skilningur,
sem kom fram í viðræðum aðila
vinnumarkaðarins á nýjum og
raunhæfari  leiðum  til  kjara-
bóta, vekur hinsvegar vonir um,
að byggja megi upp verðbólgu-
varnir á ný og læra af mistök-
um liðinnar tíðar.
Eina raunhæfa leiðin til var-
anlegs lífskjarabata er hinsveg-
ar sú að auka þau verðmæti,
sem til verða í þjóðarbúskapn-
um á hverri tíð; þær þjóðartekj-
ur, sem til skiptanna eru.
Lífskjör hafa aldrei og verða
aldrei til í samningum, heldur í
verðmætasköpun atvinnuveg-
anna. Það þarf að vekja alla
hvata til að efla þá atvinnuvegi,
sem fyrir eru, og skjóta nýjum
stoðum undir atvinnu og af-
komu landsmanna. Samhliða
þarf að styrkja markaðsstöðu
framleiðslu okkar erlendis.
Lífskjör okkar í bráð og lengd
hvíla annarsvegar á verðmæta-
sköpun og hinsvegar á milli-
ríkjaverzlun, þ.e. á framleiðslu
heima fyrir og verði útflutnings
okkar á erlendum mörkuðum.
Það, sem þjóðarframleiðslan
gefur okkur, umfram tilkostn-
að, ber uppi lífskjör okkar,
hvort heldur er samneyzla eða
einkaneyzla. Það er sá mergur
máls, sem hver ábyrgur þjóðfé-
lagsþegn verður að gera sér
grein fyrir.
Brestir í réttar
— eftir Pétur Kr.
Hafstein
Það hafa margir kynlegir kvist-
ir komið í lós í íslenzkri þjóðfé-
lagsgerð síðustu daga og vikur í
verkfalli opinberra starfsmanna.
Sú spurning hefur leitað á hug-
ann, hvort íslenzkt réttarríki væri
á hvörfum og hvar það vald lægi í
raun og veru, sem ætlað er til
stjórnar hverju ríki, er því nafni
vill heita. Umgjörð hins daglega
lífs var á stundum að minnsta
kosti í litlu samræmi við þann
lagagrundvöll, sem menn hafa
kosið að byggja landið á. Þá hlýtur
við lyktir verkfalls opinberra
starfsmanna nokkurn ugg að hafa
sett að þeim, sem þó hafa viljað
trúa því, að á íslandi væri samfé-
lag siðaðra manna.
Löggæzlu má ekki
veikja
Það er ljóst, að grundvallarregl-
ur í samskiptum manna verður
jafnan að halda í heiðri, ef ekki á
að skapast skeggöld og skálmöld.
Þótt réttur manna til að berjast
fyrir bættum kjörum sé meðal
helztu mannréttinda, verður að
viðurkenna, að án löggæzlu er ör-
yggi og velferð borgara stefnt í
óhæfilega tvísýnu. Það er þess
vegna víðs fjarri raunveruleikan-
um, að unnt sé að fá lögreglu-
mönnum verkfallsrétt, eins og
gert var með lögum nr. 29/1976
um kjarasamninga Bandalags
starfsmanna ríkis og bæja. Sam-
hliða þeirri löggjöf var því hins
vegar aukið við lög nr. 38/1954 um
réttindi og skyldur starfsmanna
ríkisins, að tilteknum hópum væri
þrátt fyrir hina almennu reglu
óheimilt að gera verkfall, þ.á m.
dómurum, lögreglustjórum, toll-
stjórum og ýmsum forstöðu-
mönnum ríkisstofnana. Þetta var
gert af augljósri þörf, og þar með
var viðurkennt, að margvíslega
starfsemi ríkisins má aldrei
stöðva með verkfallsaðgerðum. Ég
tel það sýnt, að löggjafinn hafi
gert afdrifarík mistök á árinu
1976 með því að skipa löggæzlu-
mönnum almennt ekki í þann hóp,
sem ekki hefur verkfallsrétt. Það
eftirlits- og varnaðarstarf, sem
þeir hafa með höndum, verður
ekki eina stund látið niður falla í
siðuðu þjóðfélagi og réttarríki. Af
þeim ástæðum kvaddi kjaradeilu-
nefnd lögreglumenn nú úr verk-
falli og til vinnuskyldu — að vísu
með því fororði, að minni háttar
störfum og fyrirgreiðslu skyldu
þeir ekki sinna á verkfallstíma.
Slík sundurgreining þjónar hins
vegar engum tilgangi og er til þess
eins fallin að slæva tilfinningu al-
mennings fyrir þýðingu löggæzlu-
starfsins og skapa óvissu og jafn-
vel ugg. Á sama veg ættu toll-
gæzlumenn að standa utan þeirra
hópa, er lagt geta niður störf. Úr
því að svo er ekki samkvæmt nú-
gildandi löggjöf, hefði kjaradeilu-
nefnd átt að kveðja þá almennt til
starfa. Þeir teljast lögum sam-
kvæmt til lögreglumanna ríkisins
og hafa með höndum gæzlu þeirra
hagsmuna, sem ekki er unnt að
fórna í kjaradeilum. Meðan toll-
gæzlumönnum er ekki að fullu
haldið utan þeirra starfsgreina, er
verkfall mega gera, verður í raun
og veru að stöðva allar samgöngur
við útlönd í verkfalli opinberra
starfsmanna.
Það er ljóst, að tollstjórar geta
ekki sjálfir haldið uppi raunveru-
legu og markvissu tolleftirliti við
slíkar aöstæður. Með því að ætla
þeim einum að tollafgreiða skip og
flugför og kalla fáeina tollverði úr
verkfalli til afmarkaðra tollstarfa,
er í raun verið að víkja frá
markmiðum tollalöggjafar um
tolleftirlit, sem að öðru jöfnu er
lögð rík áherzla á að framfylgja.
Sama gildir, þótt fjármálaráð-
herra taki þá ákvörðun að láta
tollgæzlu að einhverju leyti lönd
og leið um tíma. Ég tel það afar
varhugavert, þegar hagsmunir
ríkisvaldsins og almennings af
ströngu    tolleftirliti    eru    með
Pétur Kr. Hafstein
„Sú lausn er verri en
engin að semja sig frá
lögum og landsrétti og
fá þannig sjálfdæmi í
eigin sök. Það er ekki
aðeins siðferðilega
ámælisvert að fara fram
á slíkt og ljá því máls,
heldur er það svo hyl-
djúp niðurlæging fyrir
lýðveldið íslenzka, að
dapuriegri gjöf verður
því tæpast gefin á fer-
tugasta afmælisári."
handahófskenndum hætti látnir
víkja um stundarsakir fyrir óskil-
greindum hagsmunum einhverra
aðila í þjóðfélaginu af því að verða
fyrir sem minnstum óþægindum
og röskun í verkfalli. Að sjálf-
sögðu hefur verkfall á borð við
það, sem nú er að baki, víðtæk
Vil ekki gefa póiitísku
ágreiningsmáli svo
trúarlegt yfirbragð
— segir Guðmundur
Kristjánsson,
bæjarstjóri í
Bolungarvík,
um skeyti sem
hann sendi biskupi
„ÉG TEL ?era af hinu illa áróður,
sem miðar að því að vekja og við-
halda ótta og hræoslutilfinningu
meðal almennings," sagði Guo-
mundur Kristjánason, bæjarstjóri í
Bolungarvík, í samtali við blaða-
mann Mbl. Sl. laugardag sendi Guð-
mundur biskupi Islands skeyti, í
framhaldi af fréttum nm bænaskrá
nokkurra Vestfirðinga gegn bygg-
ingu ratsjárstöðvar í fjórðungnum.
Skeytið var svohljóðandi:
„Biskup Islands, herra Pétur
Sigurgeirsson,
Kirkjuþingi, Hallgrímskirkju,
Reykjavík.
1 fréttatfma útvarps nú í hádeg-
inu var greint frá því, að séra Lár-
us Guðmundsson, prófastur ísa-
fjarðarprófastsdæmis, hafi farið
fram á stuðning Kirkjuþings við
það, sem kallað var „bænaskrá
Vestfirðinga gegn hugsanlegri
byggingu ratsjárstöðvar á Vest-
fjörðum." Vegna þessa óska ég
undirritaður að koma á framfæri
eftirfarandi:
Ég er einn í hópi liðlega 99%
íbúa Vestfjarða, sem ekki hafa
undirritað neitt bænaskjal til
stjórnvalda gegn hugsanlegri
byggingu ratsjárstöðvar á Vest-
fjörðum. Engu að síður tel ég mig
til þess hóps manna, sem vilja
stuðla að og efla frið meðal manna
og þjóða og stuðla að gagnkvæmri
afvopnun. Ég hef hinsvegar aðra
afstöðu til þessa tiltekna máls
heldur en prófasturinn og þau
0,8% íbúa Vestfjarða, sem hann
hefur gerst talsmaður fyrir á
Kirkjuþingi. Ég lýsi mikilli undr-
un og vonbrigðum með málatil-
búnaðinn, sem ég tel að ekki geti
flokkast undir lýðræðisleg vinnu-
brogð gagnvart minni afstoðu. Ég
hlýt hinsvegar að lýsa því trausti
til Kirkjuþings að það telji ekki í
sínum verkahring að taka afstoðu
í þessu tilgreinda máli. Þá ber ég
fram þá ósk, að Kirkjuþing 1984
megi verða árangursríkt til efl-
ingar kirkju og kristni á íslandi.
Guðmundur Kristjánsson, safn-
aðarfulltrúi, Hólssókn, Bolungar-
vík."
Guðmundur sagði eftir biskupi,
að skeytið hefði verið fært þeirri
nefnd, sem fjallar um ratsjár-
stöðvamálið á Kirkjuþingi. „Til-
gangur minn með þvi að senda
skeytið var að vekja athygli á því,
að hópurinn talaði ekki fyrir
munn allra Vestfirðinga, eins og
mátti skilja á umræðum og frétt-
um," sagði hann. „Ég felli mig illa
við að gefa þessu pólitíska ágrein-
ingsmáli, sem aðild íslands að ör-
yggis- og varnarsamstarfi vest-
rænna þjóða er og hefur verið, svo
trúarlegt yfirbragð. Ég virði að
sjálfsögðu og viðurkenni rétt
þeirra til að láta í ljós skoðanir
sínar og fylgja þeim fram. Það er
einmitt sá dýrmæti réttur, sem við
viljum vernda og tryggja með ör-
yggis- og varnarsamstarfinu."
Hann sagði að tiltölulega nýleg
skoðanakönnun virtist leiða í ljós
að meirihluti þjóðarinnar væri
fylgjandi aðild að þessu samstarfi.
„En því fylgja kvaðir," sagði hann,
„meðal annars um varnar- og eft-
irlitsstöðvar hér á landi."
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
32-33
32-33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64