Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 220. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						30
MORGUNBLADID, SUNMJDAGUR 11. NÓVEMBER 1984
Hér á eftirfara kaflar úr bókinni „Galina: A Russian Story", sem er vœntanleg
á markað í Bandaríkjunum á nœstunni, en þetta er sjálfsœvisaga rússnesku
söngkonunnar Galina Vishnevskaya. Hún og maður hennar, sellóleikarinn og
hljómsveitarstjórinn Mstislav Rostropovich, voru bœði virtir listamenn í Sov-
étríkjunum. En eftir langvarandi pólitískar árásir fluttust þau fyrir fullt og
allt frá Sovétríkjunum árið 1974.
I heimi söngkonu
í Sovétríkjunum
Það var verið aö
sviðsetja nýja
óperu í Bolshoi-
-leikhúsinu
„Desembrist-
arnir" eftir Yuri
Shaporin, og ég
var oft viðstodd æfingarnar. Ég
tók eftir því að ég var alltaf að
hitta ókunnuga á æfingunum,
fólk sem ég ekkert kannaðist við.
Hverjir voru þeir, þessir hörku-
legu menn, þöglir aðkomumenn í
dimmum skotum salarins? Fljót-
lega komst ég að því að þeir voru
frá upplýsinga- og áróðursdeild
Miðstjórnarinnar (Agitprop), að
þeir áttu að hafa eftirlit með
uppsetningunni, og að þeir voru
að ganga fram af bæði tónskáld-
inu og söngfólki með sífelldum
kröfum sínum um breytingar.
Þessir opinberu starfsmenn
höfðu ekki minnstu tilfinningu
fyrir list. Þeir hlustuðu aðeins á
orðin. Þeir vildu að óperan sýndi
fram á að aðalsmennirnir, sem
efndu til mótmæla og voru drepn-
ir á Þingtorginu í desember 1825,
hafi í raun verið byltingarsinnar
— verkamenn. Fjöldinn allur af
„sendinefndum" frá Miðstjórn-
inni sá æfingar á „Desembristun-
um" áður en heimilað var að
hefja sýningar fyrir almenning.
Uppsetningin tok nokkur ár, og
meðan á henni stóð tók sagan á
sig algjörlega nýja mynd. Lyg-
arnar drupu af allra vörum í sýn-
ingunni. Þarna hafið þið „helgi-
dóm listarinnar".
Menningarmálaráðherra síðari
hluta sjötta áratugarins var Nik-
olai Mikhailov, sem áður hafði
verið aðalritari miðstjórnar
æskulýðssamtakanna Komsomol
um margra ára skeið. Á æskuár-
um hafði hann verið ofsafenginn
afbrotamaður, sem skelfdi íbúa
úthverfa Moskvu. Framkoma
hans var jafn lítið áberandi og
gáfur hans, og stundum i opin-
berum móttökum þekkti ég hann
hreinlega ekki aftur innan um
allan fjöldann.
Slava (Rostropovich) var vanur
að ýta við mér og hvísla, „af
hverju heilsar þú honum ekki?"
„En hver er þetta?"
„Ertu gegnin af vitinu? Þetta
er Mikhailov."
„Nú já, halló."
Af öllum þeim kjánum, sem
skipuðu þessa stöðu, held ég að
hann hafi verið einna verstur.
Það var hann sem fékk þá stor-
kostlegu hugmynd að bæta inn á
sýningarskrá Bolshoi óperum frá
öllum þjóðalýðveldunum. „Sjáið
til, óperur eftir rússnesku tón-
skáldin Tchaikovsky og Glinka
eru sýndar í Uzbekistan og Az-
erbaijan, svo Bolshoi ætti á móti
HOFUNDUR GALINA VISHNEVSKAYA
Galina gretur meoan MstUlav rekur aögu vinar þeirra, útlagans og andspyrnumannsins Andrei Sakharovs. i blaoamannafundi í París.
að sýna óperur eftir tónskáld frá
Uzbekistan, Azerbaijan, Tadzhik-
istan og öðrum hlutum Sovétríkj-
anna utan Rússlands."
Samkvæmt einkunnarorðum
Khrushchevs: „Næsta kynslóð
sovézku þjóðarinnar skal búa við
kommúnisma," flæddu yfir
Bolshoi 10 daga listahátiðir hvers
sovézku ríkjanna á fætur öðru
eins og faraldur. Á öllum þessum
hátíðum fylltu hljómsveitir,
söngflokkar og danshópar — þús-
undir listamanna — leikhúsið og
lömuðu alla starfsemi í hálfan
mánuð í senn. Hætt var við svið-
setningar, listamennirnir ráfuðu
um án vinnu, sóttu launin sfn, og
biðu þess að innrásinni yrði lokið.
Ekki er unnt að ímynda sér hve
margar milljónir rúblna hver
þessara listahátíða kostaði.
Hundruð nýrra búninga, prýddir
gulli og eðalsteinum, glitruðu
frammi fyrir Ieiðtogunum í stúk-
unum. Raustir söngvaranna
þrumuðu sameiginlega lofsöngva
um flokkinn og ríkisstjórnina.
Dansflokkarnir kepptust hver við
annan við að spæna upp Bolshoi-
sviðið. Loksins, að tíu dögum
liðnum, hlutu verstu senuþjóf-
arnir þá umbun, sem þeir sóttust
eftir: verðlaun, titla, heiðurs-
merki. Og daginn eftir voru þeir
farnir, horfnir og gleymdir.
Listamönnum í Sovétríkjunum
er skipað í fasta launaflokka, sem
miðast við stoðu hvers og eins og
listgrein. Hagnaður eða tap
leikhússins skiptir þar engu máli.
Árið 1978 voru hæstu greiðslur til
hljóðfæraleikara 180 rúblur.
Fyrir söngvara voru þau 200
rúblur fyrir einkahljómleika,
einnig þegar komið var fram á
íþróttaleikvangi, sem tók mörg
þúsund áheyrendur. í ferðum er-
lendis fáum við okkar föstu Iaun
endurreiknuð í erlendum gjald-
eyri, þannig að ríkið greiddi i ör-
læti sínu Richter, Oistrakh, Gil-
els og Rostropovich heila 200
dollara fyrir hljómleika. Söngv-
arar hlutu 240 dollara á þeirri
forsendu að erfiðara væri að
syngja en að draga boga yfir
strengi eða berja píanónóturnar.
í Bandaríkjunum er þetta
nefnt „svitabúðakerf ið": að greiða
eins litið og unnt er og krefjast
eins mikillar vinnu og unnt er. ftg
hef lesið það einhversstaðar að
leikhússtjórar hafi verið látnir
svara til saka fyrir svona fram-
komu. En ( Sovétríkjunum eru
listamenn reiðubúnir að gera
hvað sem er til að komast utan.
Og jafnvel við þessi þrælkunar-
skilyrði er það gróðavænlegt
fyrir þá að fara til útlanda. Fyrir
marga — í dansflokkum, kórum
og hljómsveitum — eru utanferð-
ir í rauninni eina lifsafkomuleið-
in. Sem dæmi má nefna að lista-
fólk í dans- og söngflokkum
Bolshoi-leikhússins hefur í mesta
lagi 150 rúblur á mánuði. Þegar
þetta listafólk kemur heim úr
ferðalogum erlendis hefur það
með sér ýmsa ódýra hluti, sem
selja má með ágóða heima. Eftir
margar svona leikferðir hefur
þessu fólki tekizt að aura saman i
kaup á íbúð. Hún er trúlega örlít-
il, en hún er þeirra eign.
Mér voru aðeins greiddir 240
dollarar fyrir tónleika þegar ég
var ein á ferð. Þegar Bolshoi-
leikhúsið sendi sýningarflokka
utan, hlutu allir, utantekningar-
laust — frá sviðsmönnum til ein-
leikara — sðmu launin: 10 dollara
á dag. Af þeim launum urðum við
að sjá okkur fyrir nægum mat
svo ekki liði yfir okkur af hungri
á sýningunum. Það sem bjargaði
mér var erlendi gjaldeyrinn, sem
ég hafði lagt til hliðar i einka-
ferðunum. Árið 1%9 stjórnaði
Slava „Onegin" og „Stríð og frið-
ur" fyrir Bolshoi, og fór í sýn-
ingarferð til Frakklands, Austur-
ríkis og Japans. Hann fékk engar
aukagreiðslur fyrir stjórnunina
— aðeins sömu 10 dollarana á dag
og allir hinir. En hann gat komið
fram aukalega sem einleikari. Á
því lifðum við; aðrir listamenn
voru ekki jafn lánsamir.
Þegar sovézka farþegaþotan
okkar lenti erlendis, streymdum
við út úr henni eins og hópur
flökkumanna með töskur og poka
yfirfulla af eldhúspottum, hita-
plðtum, sykri, niðursuðuvörum og
öðrum matvælum, meðal annars
kartöflum. Tilgangurinn var
augljós: að eyða ekki nema dollar
á dag í matvæli. Þegar Bolshoi
var í París árið 1969 bjó hópurinn
á hóteli skammt frá óperunni, og
lyktina af kálsúpu og lauk lagði
yfir allan Boulevard Haussmann.
Innan fárra daga höfðu allir
fastagestirnir flúið — þegar
kveikt var á 400 hitaplötum sam-
timis hafði rafmagnið farið af
hótelinu, og Frakkarnir lögðu á
flótta hræddir um að styrjöld
væri skollin á.
Það var furðulegt hve fljótir
þessir fulltrúar „verkalýðsins"
voru að finna leiðir til samskipta
við ibúana. Daginn eftir lendingu,
hvort sem það var á Italíu, í
Frakklandi, Kanada, eða jafnvel
Japan, sáum við okkur til undr-
unar við komuna til æfingar í
leikhúsinu að sviðsmennirnir
voru farnir að „tala" (!) við þá
innfæddu. Á hvaða máli? Það
vissi enginn. En þegar leið á dag-
inn   vissu   verkamennirnir   og
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
36-37
36-37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72