Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 220. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						54
MORGUNBLAÐID, SUNNUDAGUR 11. NÓVEMBER 1984
Er óhugsandi að Arabar
og Gyðingar geti átt
samleið einhverntíma?
LEON Uris er einn af þessum bók-
uðu metsoluhöfundum og vs-ntan
lega verður somu sögu að segja af
þessari bók sem hér verður gerð
að umtalsefni, „The Haj", og ýms-
um öðrum. Flestir þekkja án efa
Ezodus, sem einnig var gerð
kvikmynd eftir. Nefna má Mila 18,
QB VII og Topaz, að ðgleymdri
Armageddon. Leon Uris skrifar þó
ekki afþreyingarlMekur í þeim
skilningi sem við leggjum í orðið,
bækur hans eru nnnar að undan-
gengnum miklum rannsóknum og
undirbúningi og það eykur á gildi
bóka hans, sem innihalda hvort-
treggja í senn sagnfræði og sögu-
þráð með mikilli spennu.
Leon Uris hefur ritað í fyrri
bókum sínum nokkrum um gyð-
inga og sogusviðið í The Haj er
Palestína. En svo bregður við að
aðalpersónur í þessari bók eru
allar af arabískum uppruna, þó
að gyðingurinn Gideon Asch
komi aö vísu einnig við sögu og
það með afdrifaríkum hætti.
Haj Ibrahim, ættarhöfðinginn
í Taba í Palestínu þegar bókin
hefst, verður vissulega eftir-
minnileg persóna. Hann kemst í
kynni við Gideon áðurnefndan
og þrátt fyrir að þeir séu óvinir
— vegna þess að hefðin og að-
stæðurnar neyða þá til þess —
tekst vinátta með þeim. Þaö
verður Ibrahim mikil opinberun
að kynnast Gideon og i rauninni
leiðir til breytinga á lífsviðhorf-
um hans, þótt hann fái ekki
breytt atburðarásinni né harm-
leiknum. Enda er Haj Ibrahim
fastur og rigbundinn i klafa
arabískrar siðfræði — Islam —
sem Leon Uris hefur augsýnilega
kynnt sér til hlitar. Það er með
ólíkindum, hversu hann gerir
skil hugsunarhætti araba og
baráttu Palestínumanna, og þá
ekki síst fjölskyldusamfélagi
arabanna, sem er ósveigjanlegt
og fylgir ekki takti timans.
í kynningu útgefenda sem er
Andre Deutsch-forlagið segir að
Uris hafi á eftirminnilegan hátt
sett sig inn i hugsunarhátt og
gert hann skiljanlegri en áður
svo og hversu hann dragi fram
hina jákvæðu hliðar þeirra per-
sóna arabískra sem hann lýsir.
Það má vissulega taka undir, að
Uris hefur þetta allt á valdi sínu,
en á næstum óskilgreinanlegan
hátt gerir hann hinn dæmigerða
araba nánast að fáráði, sem er
staðnaður i löngu liðnurn tíma,
tekst ekki að brjóta sér né öðrum
leið  til  framfara eða bættrar
Þankar um
nýjustu bók
Leon Uris
stöðu í lífinu. Leon Uris gerir
þetta svo meistaralega, að það er
liðið á bókina þegar lesandinn
gerir sér í raun og veru grein
fyrir því, hversu griðarlega mik-
il áróðursbók The Haj er — gegn
aröbum. Og þó, þessu fólki verð-
ur vissulega vorkennt vegna þess
hve fortiðin er þeim nærri en
nútið og framtíð, vegna fjöl-
skyldusamheldninnar og falla
má í stafi yfir hinu samanneglda
ættarsamfélagi. En virðingin
fyrir hinni arabísku manneskju
— einstaklingnum — hún fer
fyrir litið að minnsta kosti ekki
fyrr en enn hefur verið lengra
lesið og maður hefur áttað sig á
þessum persónum, sem við
fyrstu sýn virðast svo svartar og
hvítar. En fleiri litbrigði má
skynja, sem betur fer.
Það  er  Ishmael,  sonur  Haj
Ibrahims, sem er eins konar
sögumaður lungann úr bókinni.
Hins vegar verður smáruglun
hjá Uris þegar fer að líða að
stofnun ísraelsríkis i bókinni. Þá
tekur „sagnfræðin" hann tökum,
svo að skáldsagan og spennusag-
an hverfa i skuggann og þetta
verður óneitanlega til að brjóta
upp frásögnina.
Haj Ibrahim hrekst til Vestur-
bakkans með fjölskyldu sina
þegar honum er beinlínis ógnað
af aröbum — ekki gyðingum vel
að merkja. Hann hrekst um og á
illa ævi en missir þó ekki reisn
sína sem höfuð fjölskyldunnar
— að þvi er Leon Uris segir. En
mér þótti Haj Ibrahim í meðför-
um Uris smátt og smátt verða að
því óhugnanlega nátttrölli, sem
án efa vakir fyrir höfundi. Son-
urinn Ishmael er þrátt fyrir
menntun sín og fróðleiksþorsta
og þrátt fyrir að hann sé af
kynslóð, að ætla mætti að fyndi
hvötina til að laga hefðina að
nútiðinni — þó ekki verði gerð
uppreisn gegn henni. En Ishmael
ferst eins og aðrir, situr i bókar-
lok geggjaður og mun ekki eiga
sér viðreisnar von. Nada systir
LeonUris
hans brýst undan okinu á þann
eina hátt sem hún getur — hún
sefur hjá svona næstum því
hverjum sem er og er skorin á
háls fyrir vikið að skipan föður
hennar.
Bókin endar í limbó. Stríðið
1956 hefur geisað. Eiga arabar
og gyðingar nokkurn tíma eftir
að geta lifað saman í friði? Verð-
ur nokkru sinni hægt að mjaka
hinu arabíska mentaliteti á það
stig, að þessir aðilar geti talast
við eins og jafningjar og umfram
allt — unað saman sem slikir?
Svartsýni Leon Uris er mikil,
Arabar — gyðingar, munu þeir aldrei getað unað
ífriði?
Forsiðan i Tbe Haj.
hvort það á að kalla það raunsæi
eða bölsýni veit ég svo sem ekki.
Það er ákaflega erfitt að sætta
sig við afstoðu höfundar til hins
arabíska kynstofns þó svo að
maður sé fylgjandi ísraels-
mönnum og Israelsríki. Svo
langt er gengið, að óhugnaðurinn
og dapurleikinn situr eftir. Og
maður byrjar strax að lesa bók-
ina aftur. Svo ótrúlegur meistari
Leon Uris.
Margar hugsanir hljóta að
vakna hjá lésanda við það sem
ég vil kalla reynslu, sem hann
gengur í gegnum við lestur The
Haj. Sjálfsagt er að virða óskir
Uris og telja að persónurnar séu
flestar hugarfóstur hans sjálfs.
Atburðarásin er það að nokkru
leyti, þótt stuðst sé við sögulegar
staðreyndir, þó eru þær stað-
reyndir á þann veg, að þær má
túlka á mismunandi vegu eftir
því hver skoðun manns er á
vandamálum Miðausturlanda.
Það er hörmulegur boðskapur,
sem Leon Uris ber fram i þessari
bók: að steinrunnar hefðir ar-
aba, stolt þeirra og mentalitet
einsog það leggur sig, koma í veg
fyrir að arabar geti yfirleitt átt
samleið með einum né neinum.
Það er ekki heldur lúrt á því i
bókinni hversu mikil sundur-
þykkja er milli araba innbyrðis,
hversu Palestinumenn bera mik-
ið hatur til íraka vegna grimmd-
ar þeirra, Jórdana vegna þess að
þeir eru eiginlega ekki til —
heldur jórdanska þjóðin búin til
af Bretum — og er út af fyrir sig
nokkuð til í því — Sýrlendinga
fyrir fláræði og svo mætti lengi
telja. Mikill dómur er upp kveð-
inn yfir aröbum í þessari bók,
þrátt fyrir að hún leiði til kynnis
við þá, sem hljóta að verða
áhugasömum lesanda ihugunar-
efni. Og það eru dapurleg sann-
indi ef hin arabiska þjóðarsál er
á þann veg sem Leon Uris lýsir í
magnaðri bók sinni.
KAUPMENN- VERSLUNARSTJORAR
AVEXTIR
IKUNNAR
Bananar Det Monte — Appelsínur Outspan — Kiementinur Sataumas
apénakar — EpH USA Extra Fancy — EpU frðnsk gul — EpU grasn Qranny
Smith — Oönsk epli mgrkJ Msrte — Sítrónur •parwkar — Qrapefrult Jatta
Yardin fliver — MeKmur spánskar gular — Vfnber spðnak gresn — Vfnber
spðnek btá — Perur franskar — Khwl N.Z. — Ananas — Kókoshnetur —
Kaki spénekt.
Efnntg mrklð úrvat grajnmetls
EGGERT KRISTJANSSOIM HF
Sundagörðum 4, simi 685300.
E4
bUÍVb
í Kaupmannahöf n
FÆST
í BLAÐASÖLUNNI
Á JÁRNBRAUTA-
STÖOINNI,
KASTRUPFLUGVELLI
OG Á RÁDHUSTORGI

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
36-37
36-37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72