Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 223. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						
54
MORGUNBLADID, FIMMTUDAGUR 15. NÓVEMBER 1984
'
I hverra þágu var sjónvarpið stofn-
sett — neytenda eða stjórnenda?
— eftir Dagrúnu
Kristjánsdóttur
Eftir rúman hálfan annan ára-
tug sem sjónvarpið hefur glatt og
hryggt íslenzka sjónvarpsáhorf-
endur, munu margir vera i efa um
tilgang þess og einnig það, hverjir
muni bera mest úr býtum vegna
tilkomu þess. Sjónvarpinu var
fagnað, er það hóf göngu sína, þvi
flestir munu hafa vænst mikils af
því bæði til fróðleiks og ánægju,
og ekki er hægt að neita því að ogn
hefur slæðst með af hvorutveggja,
en alltof lítið. Upp á síðkastið
a.m.k. hefur fátt verið í sjónvarp-
iru, sem glatt getur þá sem sneiða
vilja hjá sora- og stríðsglæpa-
myndum, en allt slíkt virðist vera
í miklum metum hjá þeim er ráða
fyrir þessum fjölmiðli. Það vantar
ekki að margir hafa kvartað sáran
og jafnframt bent á betri leiðir, en
við þessu daufheyrast stjórnendur
og þumbast áfram með það sem
þeim sjálfum virðist geðjast bezt
að, eins og sá ótólulegi grúi af
stríðsglæpamyndum og sorp-
haugamyndum, sem sýndar hafa
verið ósleitilega upp á síðkastið,
benda til, og eru flestum oðrum til
ömunar.
Það er varla að ófyrirsynju að
spurt er um það hvort að sjón-
varpið eigi að þjóna og fara að
vilja sjónvarpsnotenda, eða hvort
að það sé til komið fyrir þá sem
stjórna því og hafa af þvi atvinnu
sina að miðla landsmönnum að-
eins því ljótasta og lakasta sem til
er í mannlegum samskiptum. Það
er undarleg árátta margra að vilja
draga fram það ljótasta og ósæmi-
legasta í fari mannanna og
smjatta á því i það óendanlega. Er
ekki nóg að vita um eymdina og
sorann sem mannlífið er fullt af,
þó að ekki sé verið að útmála
niðurlægingu mannanna i tilbún-
„Maðurinn er það sem
hann hugsar og snúist
hugsunin mest um það
sem lægst er og Ijótast í
fari mannanna þá er
ekki við góðu að búast í
sambúð manna."
um myndum. Hvernig er sálarlifi
þeirra háttað sem hafa ánægju af
þvf að gera slikar myndir og
hvernig er hugsunarháttur þeirra,
sem hafa ánægju af að horfa á
allan þann óþverra sem festur
hefur verið á filmu? Er það ekki
skylda þeirra sem aðstoðu hafa til
þess, í jafn ríkum mæli og ráða-
menn sjónvarpsins hafa, að stuðla
að fegurra og betra mannlifi?
Vissulega ber öllum skylda til
þess, en það hafa engir aðrir eins
góð skilyrði til þess og þeir sem
ráða bæði yfir máli og myndum,
þessvegna mega ekki þeir menn
ráða yfir þessum fjölmiðli, sem
misnota aðstöðu sina og þjóna að-
eins sinni eigin löngun, og sækjast
mest eftir skuggahliðum mann-
lifsins. Það er sem betur fer margt
gott og fagurt til lika, þó minna
beri á þvi, og er það efalaust vegna
þess að árátta manna og áhugi
beinist oftast meira að því sem
lakast er, eins og sjónvarpið ber
vitni um.
Það væri ekki vanþorf á þvi að
þessu væri snúið við og reynt að
vega á móti ljótleikanum með því
að halda meiru fram af góðum eig-
inleikum mannanna. Það er bein-
linis verið að þjóna Satan og árum
hans, með þessari dýrkun á þvi
illa i manninum, hugarheimur
einstaklinga, sem horfa mikið á
glæpa- og klámmyndir með til-
heyrandi texta, hlýtur að mengast
í stórum mæli. Maðurinn er það
sem hann hugsar og snúist hugs-
unin mest um það sem lægst er og
Ijótast i fari mannanna, þá er ekki
við góðu að búast í sambúð
manna. Það er sífellt verið að tala
um mengun i náttúrunnar, vist er
hún orðin hræðileg, en enginn
minnist á mengun hugarfarsins, þó
er það hún ein sem skiptir máli,
mengun náttúrunnar er hreinn
barnaleikur hjá þvi. Ef mennirnir
kappkostuðu að hreinsa hugarfar
sitt og lifa i samræmi við lögmál
kærleika Guðs, þá væru flest
vandamál úr sögunni og lfka
mengun náttúrunnar, þvi að hún
er afleiðing brenglaðs hugarfars,
sem á rætur að rekja til ágirndar
og þóknunar við lægstu hvatir
mannsins. Gott og hreint hugar-
far er meira virði en allt gull
heimsins, það er sama hvaða heim
menn hugsa sér að gista að loknu
jarðlífi, gullið taka þeir aldrei með
sér, en hugarfarið fylgir þeim
hvert sem þeir fara. Jarðlífið er
líka svo agnarsmátt brot af tilveru
sálarinnar að það borgar sig aldr-
ei að ata sig út í óþverra, þetta
örsmáa augnablik, og þurfa svo að
eyða löngum tima i það að þvo sig
hreinan, ef það tekst þá nokkurn-
timann.
Þið sem stjórnið því, hvað sýnt
er i sjónvarpinu, berið mikla
ábyrgð, því að af ykkar völdum
spýr það óhroða í stórum skömmt-
um, i sálir ungra og gamalla, sem
oft er en ekki eiga sér ekki ills von,
en ætla að eyða kvöldstund sér til
ánægju fyrir framan sjónvarpið.
Þið verðið að gera ykkur grein
fyrir þvi að það eru áreiðanlega
fleiri sem hafna algjörlega þess-
um ljótu myndum sem þið eruð
svo iðnir við að sýna og óska eftir
léttari og fallegri myndum. Þessi
hluti sjónvarpsáhorfenda á fullan
rétt á þvi að fá efni sem hann vill
horfa á, án þess að eiga það á
hættu að sjá misþyrmingar, klám
og manndráp, svo fátt eitt sé nefnt
af þeim ótrúlega óþverra sem
hægt er að hrúga saman í einni
mynd. Þessar myndir eru svo
mannskemmandi að ég er undr-
andi á þvi að nokkur skuli láta sér
detta í hug að framleiða þær, eða
sýna. Það er tilgangslaust að tala
um „fræga" leikstjóra eða „list" í
þessu sambandi, þetta er sami
óþverrinn fyrir því og ætti að for-
dæmast alls staðar. Það er sama
þó að settur sé gullhringur eða
skrautfjöður á svinstrýni, þá er og
verður það svínstrýni áfram hvað
sem hver segir. Sama er að segja
um sorpmyndirnar, þær eru og
verða það áfram þó að eitthvert
nafn sé bundið við þær, sem þekkt
er, samanber „Berlin Alexand-
erplats", „Nikulás Nickelby" o.fl. í
báðum þessum myndum bar hæst
ömurleikann og illmennskuna,
fyrir utan það hve þrautleiðinleg-
ar þær voru. „Synir og elskhugar"
var ekki upplifgandi eða skemmti-
leg, en þó töluvert skárri en hinar
tvær en lengi getur vont versnað.
„Nikulás Nickelby" var ljót og
leiðinleg, en þó örlaði á að þar
fyrirfyndust heiðarlegar og góðar
manneskjur innan um sorann og
illmennskuna og er það alltaf
raunabót. En auðvitað var lands-
mönnum ekki nóg skemmt með
þessum tveimur óskemmtilegu
myndum, heldur þurfti að lífga
upp á sumarið með „Berlin Alex-
anderplats" sem er tvfmælalaust
hámark alls viðbjóðs sem hægt er
að ímynda sér. Þar fyrirfannst
ekki ein einasta heiðaríeg mann-
eskja og samanstóð myndin af
svikurum, morðingjum, hórum og
melludólgum, enda snerist öll
myndin um klám og morð, fyllirf
Dagrún Kristjánsdóttir
og ælur, svik, þjófnað og undir-
ferli. Hvernig er sálarlíf þeirra
sem leggja peninga og tima i að
gera svona myndir — sýna þær —
og hafa ánægju af að sjá þær? Það
hlýtur að vera mikio myrkur og
mikið samsafn sora í sálum þeirra
sem vilja láta bendla nafn sitt við
slíkar myndir. Mig brestur hrein-
lega orð til þess að lýsa því hve
ógeðsleg og þrautleiðinleg þessi
mynd var og óska þess að þvílíkt
sjáist aldrei framar i sjónvarpinu.
Nú, þó að þennan ódám hafi
borið hæzt, þá er þvi miður margt
slæmt sem borið hefur fyrir augu
og eyru í sjónvarpinu, annað, svo
sem fyrrnefndar stríðsglæpa-
myndir og fjöldi mjög drunga-
legra og leiðinlegra mynda, sem
þó hafa haft það til sfns ágætis að
vera ekki framhaldsmyndir. Ann-
að er það líka sem margir kvarta
um og ég er sammála, en það er
niðurröðun efnis i dagskránni.
Það er furðuleg árátta hjá þeim
sem „valdið hafa" að setja það efni
á bezta timann, þ.e. strax eftir
fréttir, sem sizt höfðar til eldra
fólks. Lopinn er teygður fram eftir
Þá er oft ráð að
þyrla upp ryki
— eftir Ásgerði
Jónsdóttur
Guðmundur Þórarinsson, nýj-
asta framaljós Framsóknarflokks-
ins, hefur ekki látið deigan siga i
Alusuisse-málum f sumar. Minnir
hann i ýmsu á nafna sinn, i leikriti
Hlinar Agnarsdóttur og Eddu
Björgvinsdóttur, sem gfn við
hverri erlendri flugu og gleypir
hana i þeirri trú, að hann hljóti
við það frægð og frama. Þó skilja
leiðir þeirra um síðir þar sem
Guðmundur leikritsins spekist og
stamar á ritvellinum, en hinn æs-
ist svo að kenna má við taugatitr-
ing þúfutittlings gagnvart stór-
fuglum.
Tilefnið til æsiskrifa Guðmund-
ar Þórarinssonar er að sjálfsogðu
„afbrot" Hjörleifs Guttormssonar
i orku- og samningamálum á ráð-
herraferli hans og þráin eftir því
að koma Islendingum aftur í náð-
arfaðm Alusuisse hvað sem það
kostar.
1 grein í NT þann 1. ágúst sl.
ræðir G.Þ. (Guðmundur Þórar-
insson) fjálglega um nauðsyn er-
lendrar samvinnu, að íslendingar
megi ekki halda að þeir séu einir f
heiminum, sem stöðugt sé að
minnka, að þeir megi ekki ein-
angra sig f einskonar þjóðlegu
fjósi, sem erlendir samskiptageisl-
ar nái ekki að lýsa, að þeir verði að
læra upp á erlend samskipti, læra
af þeim og vaxa af þekkingu og
reynslu annarra þjóða. Og orðrétt:
„Minnimáttarkennd má ekki
þjaka islenska þjóð i þessum efn-
um þó fámenn sé, né misskilin
þjóðerniskennd ná of sterkum tök-
um." Þessi fjálgi, landsföðurlegi
kennimannstónn um þsð sem allir
viU er árátta G.Þ. Ég kannast við
hann frá fundum friðarsamtaka
þar sem hann veldur ógnarlegri
þreytu og velgju. íslendingar hafa
alla sfna sögutíð haft mikil kynni
og samskipti við aðrar þjóðir og af
engri vanmetakennd. En fram
undir seinni hluta þessarar aldar
hafa þeir gengið varlega um gáttir
fram (eins og Hávamál kenna) i
viðskiptum við aðrar þjóðir eins
og smáþjóð er fyrir bestu. Það er
vissulega óviturlegt að tengja þá
varkárni við minnimáttarkennd.
En þegar G.Þ. ræðir um minni-
máttarkennd í samskiptum við er-
lenda aðila finnst mér hann sann-
ast að segja vera að handleika
snöru í hengds manns húsi.
G.Þ. er óvandur að orðum sínum
svo ekki sé meira sagt. f skrifum
sinum skellir hann öllum vand-
kvæðum í orkumálaviðskiptum við
útlendinga á Hj.G. (Hjörleif Gutt-
ormsson) sem fyrrverandi iðn-
aðarmálaráðherra svo og flokk
hans og segir m.a. orðrétt: „Það
verður mikil vinna fyrir okkar
bestu menn að bæta þar úr." (NT
1. ágúst 1984.) Það leynir sér ekki
hver í hlut á. G.Þ. er í samninga-
nefnd við Alusuisse. Hann var það
lfka í ráðherratíð Hj.G., en hljópst
undan merkjum, svo að enn kemur
mér snaran f hug.
Við, sem höfum haft áhuga fyrir
og reynt að fylgjast með viðskipt-
um fslendinga og Alusuisse frá
fyrstu tíð minnumst þess ekki að
Asgerður Jónsdóttir
„G.Þ. leiðist ekki að
minna lesendur sína á
snöruna fyrrnefndu.
Enginn hefur leitt meiri
tilfinningahita og áróð-
ursstríð inn í þetta mál
en hann."
félagið hafi rétt íslendingum eitt
eða neitt á gullfati enda væri fá-
sinna að ætlast til slfks.
Við minnumst þess, að árið 1975
reyndu þáverandi stjórnvöld að fá
endurskoðaða álsamningana og
hækkun á orkuverði. Árangur var
lágur í lofti. Við minnumst þess,
þegar Hj.G. hófst handa um að
hrinda réttleysi íslendinga i
samningnum við Alusuisse, ná
endurskoðunarrétti og leiða í ljós
meint viðskipta- og skattsvik þess,
hversu sumir fslenskir stjórn-
málamenn brugðu við hart gegn
öllum orðum og gerðum Hj.G. og
báru hann hinum verstu sökum i
hvívetna. Forstöðumenn Alusuisse
fundu skjótt hve trúa og skelegga
samherja þeir áttu á íslandi gegn
þáverandi stjórnvöldum. Þeir
brugðust við samkvæmt því, og
voru seinteknir til viðræðna.
Þeirra afstaða er vissulega skilj-
anleg, íslendinga ekki. G.Þ. snið-
gengur þessar staðreyndir. Þær
henta ekki í afbrotaskýrslu Hj.G.
G.Þ. telur að Japanir muni verða
tregir í taumi til viðskipta við Is-
lendinga af ótta við að verða
kannski einhverntima f framtíð-
inni kenndir við arðrán og svik.
Hann vandlætir, að vonum, þessa
stoðu mála. En hann nefnir ekki
hvers vegna þessi staða er komin
inn i erlend viðskipti Islendinga
og ekki vandlætir hann gjörninga-
menn hennar. Væntanlega neitar
hann þó ekki endurskoðunarnið-
urstoðu Lybrand & Co.
Við minnumst þess hversu for-
stoðumenn Alusuisse hlökkuðu til
að fá „góða menn" í samninga-
nefnd og hversu heitt samherjar
þeirrar á Islandi bðrðust fyrir
framgangi þess máls. G.Þ. lætur á
sér heyra i NT 1. ágúst sl. að það
hafi tekist.
Við minnumst þess, að öll þessi
viðbrögð kveiktu, að vonum,
nokkra tortryggni um óheil vinnu-
brögð eða dulin málefni. Sem bet-
ur fer hefur hún fremur hjaðnað
þó að G.Þ. geri sitt til að ala á
henni.
í meðfylgjandi grein í NT þann
7. ágúst sl. dregur G.Þ. enn fram
úr sjálfum sér með árásaranda og
óvandaða málsmeðferð. Greinin er
einn samfelldur flekkur á hans
ráði. Ég drep aðeins á nokkur at-
riði:
1)  G.Þ. álasar Hj.G. fyrir að hafa
ekki látið endurskoða reikn-
inga Alusuisse fyrir árin 1978
og 1979. Var það ekki fremur
annarra verkefni? Það skýtur
a.m.k. skökku við að saka um
aðgerðaleysi þann ráðherra,
sem helst og mest hefur reynt
til þess að hefja rétt Islendinga
gagnvart Alusuisse og halda
fast um hann.
2)  G.Þ. segir orðrétt: „Þótt nokk-
urt fé sé f þessum skattakröf-
um eru þær smámunir hjá
þeim hagsmunum, sem Islend-
ingar eiga i endurskoðun orku-
verðsins." Eru viðskiptabrögð
og skattsvik smámunir? eða er
G.Þ. að hvetja til þess að í nú-
verandi samningahríð skuli
enn verða seldur frumburðar-
réttur fyrir baunadisk?
3)  Um persónulega framkomu
Hj.G. hefur G.Þ. margt að
segja og ófagurt i grein sinni.
Nokkur atriði: a) ordrétt: „I stað
þess að kynna Alusuisse niður-
stoður og óska eftir úrskurði í
málinu ákvað Alþýðubandalag-
ið að nota málið f áróðursher-
ferð sinni." (Hvar var samn-
inganefndin og rfkisstjórnin?)
Hvað svo sem Alþýðubandalag-
ið kann að hafa gert á sinum
vegum, þá veit G.Þ. eins vel og
allir aðrir, sem fylgdust með,
að Hj.G. lagði öll mál skil-
merkilega fyrir álfélagsmenn
og blaðraði ekki um þau í tíma
og ótíma. Enda er heiðarleiki
eina rétta leiðin til þess að
vinna mál. b) ororétt: „Þegar
loks var vaknað misstu menn
málið út f tilfinningahita og
áróðursstríð."
G.Þ. leiðist ekki að minna les-
endur sína á snöruna fyrrnefndu.
Enginn hefur leitt meiri tilfinn-
ingahita og áróðursstrið inn í
þetta mál en hann c) orðrétt: „En
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80