Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Morgunblašiš B 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						
34    B
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 2. JÚNÍ 1985
Heimsókní
Gamla þvottahúsið
hótelum, þar sem ferðamanna-
straumur er mikill. Ég myndi
halda að þetta væri hópur sem
ætti að vera í berklaeftirliti a.m.k.
einu sinni á ári."
Hvert leitar fólk sem óskar eftir
bólusetningu eða lyfjagjöfum
vegna ferðalaga?
„Ungbarnaeftirlitið er náttúr-
lega á sínum stað í Heilsuvernd-
arstöð Reykjavfkur og hjá hér-
aðslæknum úti á landi. Eftirlit er
reglulegt á opinberum vegum
meðan fólk er í skólaskyldunni.
Aftur á móti þegar henni sleppir,
þá leitar fólk hér í Reykjavik til
borgarlæknis út af ferðamanna-
bólusetningu og lyfjagjöfum. Ef
til dæmis er veríð að fara inn á
svæði, þar sem er malaría, þá þarf
að byrja að taka meðul áður en
faríð er af stað. Allt slikt er í
höndum borgarlæknis í Reykjavík
og hann á að sjá um allar ónæmis-
aðgerðir í sfnu umdæmi. Úti á
landi eru það héraðslæknarnir. Ég
held að þjónustan sé f góðu lagi,
en fólk þarf sjálft að hafa hugsun
á að fá meðul og bólusetningar
eftir þvf sem við á. Margir gera
' það, en ég er ekki viss um að það
séu allir, og ekki er hægt að ætlast
til að borgarlæknir viti hver er að
fara f langferð ef fólk leitar ekki
til hans.
Ég er sérlega hrædd um hópa
ungs fólks, sem fá þá flugu f höf-
uðið að fara f löng ferðalog inn á
exótísk svæði. Það er full ástæða
til að minna á, að það eru ekki öll
svæði f heiminum jafn hrein og
hér, þó að okkur þyki ýmislegt að
á Fróni."
Rannsóknir á MS
(Multiple sclerosis)
Nú skilst mér að vinnan hér sé
kannski fyrst og fremst fólgin f að
greina það sem upp kemur hverju
sinni og sfðan í rannsóknarverk-
efnum sem af því starfi koma. Ef
þú mættir sjálf velja þér verkefni,
ertu þá með einhverja ákveðna
rannsókn f huga?
Já, það að vinna í sjúkraþjón-
ustunni fer ákaflega vel með
kennslunni og maður verður
kannski praktískari kennari fyrir
verðandi starfsfólk í heilbrigðis-
þjónustunni, ef maður hefur af
henni reynslu og hefur ekki eytt
öllum sfnum tfma á þröngu sviði.
En varðandi manns eigin áhuga-
mál, þá er það ekki á hverjum degi
að maður getur leyft sér að vinna
að þeim. Það er alltaf eitthvað
annað sem kallar að, eins og mál-
um er háttað hér. Ef ég gæti ein-
hverntfma valið mér eitthvað
skemmtilegt að gera þá er MS sá
sjúkdómur, sem ég myndi hafa
áhuga á að rannsaka. Þó ég hafi
lítið gert, þá er það verkefni nú
mfn veika hlið f lífinu. En rann-
sóknir á MS eru aftur á mót erfitt
verkefni. Margir búnir að spreyta
sig á þvf allan sinn starfsaldur að
finna orsakir MS — án árangurs.
Þetta er sjúkdómur sem er búinn
að vera þekktur nokkuð lengi.
Elstu athuganir á MS, sem þekkt-
ar eru, voru gerðar i Frakklandi á
19. öld. Einn nemenda minna í
veirufræði sem byrjuðu hér, Sig-
rfður Guðmundsdóttir, gerði hér
prófverkefni til B.Sc. 4. árs prófs í
lfffræði og lauk þvi 1976. Hún at-
hugaði mótefni gegn nokkrum al-
gengum veirum hjá MS-sjúkling-
um og heilbrigðum samanburð-
arhópum. Prófritgerð hennar birt-
ist i safni rítgerða frá Rannsókn-
arstofu Háskólans i veirufræði,
sem við gáfum út 1977 undir titl-
inum „Um veirur og veirusýkingar
á íslandi og varnir gegn þeim".
Þar er ýmsan fróðleik að finna um
MS."
Er MS smitsjúkdómur?
„Það er ekki vitað. Við veiru-
fræðingar höfum lengi haft áhuga
á þvi að finna veiruna sem veldur
þeim sjúkdómi. í mörg ár hefur sú
skoðun veríð ríkjandi að veirur
ættu kannski þátt f MS. En sé MS
veirusjúkdómur, þá er það alveg
örugglega sýking sem sýkir mjog
marga, sem ekki fá MS. Þá eru
ábyggilega hýsilþættir sem valda
því að það er einmitt þetta fólk
sem fær þessar sérstöku afleið-
ingar af sýkingunni.
Ef við erum að tala um jafn
sjaldgæfan sjúkdóm og MS, þar
sem maður veit að tfðnin er
kannski einn MS-sjúklingur í sau-
tján hundruð manns eða fleirum
— og við vitum að þetta er heila-
sjúkdómur, eða réttara sagt sjúk-
dómur f miðtaugakerfi, þá er nátt-
úrlega engin greið leið frá einu
miðtaugakerfi til annars. Fólk
smitast ekki bara við það að vita
að einhver er með vfrus f heilan-
um. Sú leið er ekki til. Það verður
að vera eitthvert útgangsop fyrír
sýkilinn, þannig að ef maður hugs-
ar sér að sjúkdómur, sem er svo
sjaldgæfur, beríst frá manni til
manns, þá hlýtur að vera einhver
sem ber orsakavaldinn á milli og
er heilbrigður. Sjúklingarnir hafa
venjulega engin samskipti haft við
aðra MS-sjúklinga áður en þeir
veikjast og það er ákaflega sjald-
gæft að fá fleiri en eitt tilfelli f
somu fjölskyldunni. Ef sú kenning
að MS sé smitsjúkdómur reynist
rétt — þetta er nú bara kenning —
þá yrði maður að gera ráð fyrir að
talsvert margir f þjóðfélaginu
tækju þessa sömu sýkingu og gætu
dreift henni, en það væri eitthvað
sérstakt við það fólk sem verður
fyrir þessun sérstöku afleiðing-
um.
MS hefur ákaflega merkilega
útbreiðslu i heiminum og það er
nú það sem gerir að menn halda
að þetta sé kannski veirusýking. í
mörgum löndum, sérlega i hita-
beltislöndum, eru nánast engir
sjúklingar með MS. Aftur á móti i
norðlægum löndum þar sem
hreinlæti er á háu stigi og aðstæð-
ur miklu betri, þar er hærri tfðni.
Sjúkdómurinn virðist ekki bund-
inn ákveðnum kynstofnum. ísland
er á hátfðnisvæði, en þau eru
Norður-Evrópa, N-USA, S-Kan-
ada, Nýja Sjáland og e.t.v. syðsti
hluti Astralfu. Líklegt er að NV-
USSR sé einnig hátfðnisvæði.
Nú, ef maður fer að hugsa um
smitsjúkdóm, þá er tvennt til.
Annars vegar er það sýkillinn og
hins vegar svarið sem hýsillinn
gefur frá sér. Ef við verðum fyrir
sýkingu, þá kemur alltaf ónæm-
issvar, eða f flestum tilvikum ef
við erum heilbrigð, og einstoku
sinnum verða ónæmissvörin við
sýkingum afbrigðileg. Það getur
verið eitt af því sem eyðileggur
miðtaugakerfið, ef við fáum af-
brigðilega mótefnamyndun. Út-
breiðsla á MS hér á landi hefur
verið ákaflega vel rannsökuð. Dr.
Kjartan R. Guðmundsson, tauga-
læknir, lagði mikla vinnu i þann
sjúkdóm árum saman. Hann at-
hugaði útbreiðslu MS og dreifingu
sýkinganna um landið og hver
gangur sjúkdómsins væri i sjúkl-
ingum. Kjartan birti um rann-
sóknir sinar greinar sem vöktu
mjog mikla athygli og oft er vitn-
aðí."
Sérðu fram á að geta sinnt
rannsókn sem þessarí?
„Ég veit það ekki. Það að kenna
og reka rannsóknarstofu við engar
aðstæður tekur meiri tima en
þarf, þar sem manni er rétt allt
upp i hendurnar. Vinnutíminn
reynist ódrjúgur og erfitt að finna
samfelldan tima f það sem maður
hefur gaman af að gera. Ég hef nú
aldrei ætlað mér að leysa lifsgát-
una, en get ekki gert að þvi að mér
finnst sumir sjúkdómar áhuga-
verðari en aðrir."
Hvar annars staöar færöu
eldhúsviftu fyrir kr. 4.990
Vegna hagstæöra innkaupa getum vid boðið þessar fyrsta flokks
eidhúsviftur á sérlega hagstæðu verði.
RAFIÐJAN    Sf.,   Ármúla 8. ..91-82535
Kaktusai
Kaktusar í Þúsundatali.
Verðfrá 75.-til 10.000.-kr.
*T-   *
[&váM


Blómuni
^^Hte^wíöaiferold
Kaktusakynning
í daa kl 2-6 kynnir Hafsteinn
Hafliðason garðyrkjufraeðingur
ræktun og meðferð kaWusa
og kynnir greinarmun rnilli nmna
ýmsu tegunda.
Nl, e* tækifærið tyrir þá sem vilja kynnast
þessari vinsælu plöntu.

					
Fela smįmyndir
B 1
B 1
B 2
B 2
B 3
B 3
B 4
B 4
B 5
B 5
B 6
B 6
B 7
B 7
B 8
B 8
B 9
B 9
B 10
B 10
B 11
B 11
B 12
B 12
B 13
B 13
B 14
B 14
B 15
B 15
B 16
B 16
B 17
B 17
B 18
B 18
B 19
B 19
B 20
B 20
B 21
B 21
B 22
B 22
B 23
B 23
B 24
B 24
B 25
B 25
B 26
B 26
B 27
B 27
B 28
B 28
B 29
B 29
B 30
B 30
B 31
B 31
B 32
B 32
B 33
B 33
B 34
B 34
B 35
B 35
B 36
B 36
B 37
B 37
B 38
B 38
B 39
B 39
B 40
B 40
B 41
B 41
B 42
B 42
B 43
B 43
B 44
B 44
B 45
B 45
B 46
B 46
B 47
B 47
B 48
B 48
B 49
B 49
B 50
B 50
B 51
B 51
B 52
B 52