Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 143. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						
16
MORGUNBLAÐID, FÖSTUDAGUR 28. JÚNÍ1985
ISIMIDS
AMERÍKA
PORTSMOUTH/NORFOLK
9. juli'
15.  juli
23. júli
7.  ágúst
8.  júlí
16.  júlí
22. júll'
5. ágúst
18. Júlí
BRETLAND/MEGINLANO
IMMINGHAM
Laxfoss
Bakkafoss
City of Perth
Laxfoss
NEWyORK
Laxfoss
Bakkafoss
City of Perth
Laxfoss
HALIFAX
Bakkafoss
Alafoss
Eyrarfoss
Alafoss
Eyrarfoss
FELIXSTOWE
Alafoss
Eyrarfoss
Alafoss
Eyrarfoss
ANTWERPEN
Alafoss
Eyrarfoss
Alafoss
Eyrarfoss
ROTTERÐAM
Alafoss
Eyrarfoss
Alafoss
Eyrartoss
HAMBORG
Alafoss
Eyrarfoss
Alafoss
Eyrarfoss
GARSTON
Fjallfoss
Fjallfoss
LISSABON
Skefðsfoss
NORDURLOND/
EYSTRASALT
BEROEN
Skógafoss
Reykjafoss
Skógafoss
Reykjafoss
KRISTIANSAND
Skógafoss
Reykjafoss
Skógafoss
Reykjafoss
MOSS
Skogafoss
Skógafoss
HORSENS
Skogafoss
Reykjafoss
Reykjafoss
QAUTABORG
Skogafoss
Reyk/afoss
Skógafoss
Reykjafoss
KAUPMANNAHOFN
Skogafoss
Reykjafoss
Skógafoss
Reykjafoss
HELSINGBORG
Skógafoss
Reykjafoss
Skógafoss
Reykjafoss
GAVLE
Lagartoss
GDYNIA
Lagarfoss
ÞÓRSHOFN
Skógafoss
RIGA
Lagarfoss
30. júní
7.  júli
14.  Júlí
21.  júli
1.  juli
8.  júlí
15.  júlí
22.  júlí
2.  júli
9.  júlí
16.  júlí
23.  júli
3.  júlí
10. juli
17.  júli
24.  |uli
3. júli
10. |uh
17. juli
25.  Júlí
1.JÚIÍ
15. júlí
15. |úli
29. júní
5. júli
13. júlí
19. júli
1.  júlí
8. júlí
15.  juli
22. júli'
2.  juli
16.  juli
4.  júli
11.  júli
25.  júli
3.  juli
10. juli
17.  juli
24. juh
5.  juli
12.  juli
19. juli
26.  júlí
5. júlí
12.  júlí
19. júlí
26. juli
29. júní
2. juli
13. júli
1 julí
EIMSKIP
Pósthússtræti 2.
Sími: 27100
Laugarnesið
— eftirÞór
Magnússon
Jörðin Laugarnes er eitt þriggja
fornra stórbýla á Seltjarnarnesi.
Hinar eru Vík (Reykjavík) og Nes
viö Seltjörn, en öllum þessum
jörðum fylgdu síðan smábýli eða
hjáleigur, sem sum hver urðu síð-
an sjálfstæðar jarðir með tíman-
um.
Laugarness er fyrst getið í Njáls
sögu. Þá áttu jörðina bræðurnir
Þórarinn, Ragi og Glúmur Óleifs-
synir á Varmalæk, en Þórarinn
skipti við bræður sína á jörðum og
fluttist suður í Laugarnes. Eftir
víg Glúms, er átt hafði Hallgerði
langbrók, skipti Hallgerður við
Þórarin á jórðum og fluttist í
Laugarnes, og virðist af þessu
ljóst, að Laugarnes hafi verið
byggt á söguöld.
Ekki getur Laugarness frekar í
fornum sögum, en sagnir eru um,
að Hallgerður hafi flutzt í Laug-
arnes á ný eftir víg Gunnars á
Hlíðarenda, er var þriðji maður
hennar, og hafi hún andazt þar, en
hvergi er það nefnt í heimildum.
Þóttust menn jafnvel kunna að
benda á leiði hennar, sumir í
kirkjugarði en aðrir utan hans, en
allt er það harla óljóst og Hall-
gerðarleiði það, sem var sunnan
við kirkjugarðinn, reyndist vera
gjallhóll frá rauðablæstri, er hann
var fjarlægður.
Kirkja hefur snemma komið í
Laugarnesi. Hennar er fyrst getið
í kirknaskrá Páls biskups Jóns-
sonar frá um 1200. Fyrsti máldagi
hennar er frá 1397, en 1235 átti
kirkjan, ásamt Viðeyjarkirkju,
helming af veiði í Elliðaánum.
Prestar munu ekki hafa setiö í
Laugarnesi og kirkjan ekki í tölu
nafnkenndari kirkna, þótt helguð
væri mörgum dýrlingum, auk
Guði og Maríu. Laugarneskirkja
var lögð niður árið 1794.
Gamli bæjarhóllinn í Laugar-
nesi vitnar um langa byggð, og þar
stendur enn timburhús frá því
snemma á þessari öld, reisulegt á
sinni tíð en nú orðið laslegt. Þarna
hafa safnazt moldir frá bygging-
um og sorp öldum saman og hóll-
inn þannig smám saman hlaðizt
upp, eins og annars staðar, þar
sem byggð hefur lengi haldizt.
Einhvers staðar ættu að leynast
þar í jörðu minjar frá búskapartíð
Hallgerðar í Laugarnesi, hafi
Njáls saga rétt fyrir sér, hvort
sem þær verða nokkurn tíma
leiddar fram í dagsljósið.
Kirkjugarðurinn í Laugarnesi,
sem er friðlýstur, er fast sunnan
við Laugarneshúsið, framan í bæj-
arhólnum, en það var tíðast að
kirkjur stæðu annað hvort gegnt
bæjardyrum eða í bæjarröðinni,
og kirkjugarður í kring. Garður-
inn er ferhyrntur og sér fyrir sálu-
hliði á vesturvegg, og einnig virð-
ist móta nokkuð glöggt fyrir
kirkjutóttinni í miðjum garðinum,
sem hefur verið torfkirkja með
timburstafni, vafalaust eins og
fjöldi kirkna á fslandi á 18. öld-
inni. Kirkjan hefur snúið frá aust-
ri til vesturs, eins og kirkjulög
ákváðu, en úr henni er fátt eitt
varðveitt, líklegast aðeins altar-
istaflan, sem þeir Bjarni Pálsson
og Eggert ólafsson gáfu kirkjunni
Þór Magnússon
„til maklegrar skylduendurminn-
ingar" árið 1757, svo og söngtafla,
báðar í Þjóðminjasafni.
Nokkrum sögum fer af Laug-
arnesi í lok miðalda, en þá var
jörðin í eigu ýmissa auðmanna, en
þegar jarðabókin er samin árið
1703 er jörðin í eigu Elínar Há-
konardóttur, ekkju sr. Guðbrands
Jónssonar prests í Vatnsfirði, og
síðar eignaðist hana Hannes
Finnsson biskup að erfðum. Eftir
Hannes fær Valgerður ekkja hans
jörðina, en hún giftist síðar
Steingrími Jónssyni, er varð bisk-
up 1824. Þau fluttust að Laugar-
nesi 1825 og bjuggu þar til æviloka
Steingríms, en  konungur keypti
jörðina 1838 til áframhaldandi
biskupsseturs. Ekki varð það þó
nema skamma hríð, því að eftir-
maður Steingríms, Helgi Thord-
ersen, fluttist til Reykjavíkur
1850.
Árið 1825 reisti Steingrímur
biskup steinhús í Laugarnesi,
Laugarnesstofu, og var hún eitt
örfárra steinhúsa, sem reist voru
hér á landi á fyrri hluta 19. aldar.
Laugarnesstofa stóð þó ekki
heima á bæjarstæðinu gamla,
heldur allnokkru vestar, skammt
sunnan við vinnustofu Sigurjóns
ólafssonar myndhöggvara. —
Þetta hús stóð þó ekki lengi. Það
virðist hafa verið illa frágengið að
þaki og lak stöðugt. Síðustu árin
var það ekki hæft til íbúðar og var
rifið fyrir aldamótin, en síðast
voru vistaðir þar franskir bólu-
sóttarsjúklingar árið 1871. Nokkr-
ir þeirra létust úr bólunni og voru
jarðsettir í gamla Laugarnes-
kirkjugarði síðastir manna, nyrzt
og efst í garðinum.
Til eru myndir af Laugarnes-
stofu, en hún hefur verið svipuð
Viðeyjarstofu að útliti nema
minni, og á framhlið var stór
kvistur með skúrþaki.
Árið 1885 keypti Reykjavíkur-
bær Laugarnes, og 1898 reistu
danskir Oddfellowar holdsveikra-
spítala í Laugarnesi. — Spítalinn
var gríðarstórt timburhús, líkleg-
ast stærsta hús landsins á þeirri
tíð, tvílyft og með stuttum álmum
til endanna. Var með þessu merki-
lega framtaki lagt til baráttu við
hinn hræðilega sjúkdóm holds-
veikina, sem hér hafði verið land-
læg lengi og lyktaði þeirri baráttu
með algerum sigri yfir þessum
vágesti. Síðustu sjúklingarnir
voru fluttir úr Laugarnesi í Kópa-
vog árið 1940, er brezki herinn
lagði hald á spítalann og reisti
mikið braggahverfi og víghreiður
allt umhverfis hann, og af völdum
hersins brann svo spítalinn árið
1943.
Laugarnesspítali stóð á flötinni
austan við hús Sigurjóns ólafs-
sonar og sneri framhlið í suður.
En engin greinileg merki sjást
lengur um þessi hús, Laugarnes-
stofu eða holdsveikraspítalann,
því að bæði hafa umsvif hersins á
sinni tíð máð þau út og síðan hef-
ur svæðið verið jafnað, er skálarn-
ir voru rifnir.
Sem að líkum lætur voru hjá-
leigur í landi Laugarness. í Jarða-
bók Árna og Páls eru taldar fjór-
ar, Norðurkot, sem áður hafði
heitað Sjávarhólar, Suðurkot og
Barnhóll, og að auki ein ónefnd
heima við bæinn, sem þó var ekki
gómul. Hinar þrjár fyrstnefndu
eru enn þekktar, eða staðirnir þar
sem þær voru, en ekki sést lengur
marka fyrir húsaskipan, enda hef-
ur umrót hersins sennilegast um-
turnað þeim, og á rústum Suður-
kots virðist a.m.k. hafa verið virk-
isgröf.
Norðurkot stóð þar sem nú er
hóll við sjóinn norðan við klettana
yzt á Laugarnestanganum, norðan
við malarkambinn. Þetta er
greinilega bæjarstæði, og neðan
Víkurblaðið á Ilusavík:
Áskriftir fleiri utan
Húsavíkur en í bænum
Spjallað við
Jóhannes Sigur-
jónsson, ritstjóra
„Við erum stolt af útbreiðslu
Víkurblaðsins. Um 1200 áskrifend-
ur eru að blaðinu, sem er prentað í
1300 eintökum. Askriftir skiptast í
ivonnt; við erum með um 600
áskrifendur á Húsavík og liðlega
600 annars staðar á landinu, Þing-
eyinga sem flutt hafa á brott.
Raunar er nú svo komið að áskrift-
ir utan Húsavíkur eru fleiri en í
bænum," sagði Jóhannes Sigur-
jónsson, ritstjóri, blaðamaður,
iramkvæmdastjóri   og   útgefandi
KiLstjórnin; Antonía Sveinsdóttir, Arnar Björnsson sem framkallar filmur og
Jóhannes Sigurjónsson, ritstjóri, situr við ritvélina.                 Morgunbiaðio/RAX
Víkurblaðsins í samtali við blaða-
mann Morgunblaðsins.
Víkurblaðið var stofnað árið
1979 af þremur ungum Húsvík-
ingum; Jóhannesi Sigurjónssyni,
Arnari Björnssyni og Kára Arn-
óri Kárasyni. „Þetta var eigin-
lega bríarí. Kári átti hugmynd-
ina. Blað haffti ekki verið gefið út
á Húsavík í 30 ár. Okkur þótti
það ótækt, enda hafa Þingey-
ingar ávallt litið á sig sem mikla
andans menn. Við vissum ekkert
hvað við vorum að fara útí, en
viðtökur urðu feikilega góðar.
Fólk hafði ekki trú á þessu uppá-
tæki, en var ánægt með framtak-
ið. Að vísu höfðum við ekki fyrir
launum þrjú fyrstu árin, en vor-
um ungir fullhugar og það sem
réð úrslitum; óbundnir og gátum
varið tíma okkar í þágu blaðsins.
Víkurblaðið er nánast alveg
verk mitt — ég ritstýri blaðinu,
skrifa, tek myndir, teikna það,
próafarkales, pakka því og dreifi.
Hins vegar framkallar Arnar
filmur og kópíerar. Við fáum
talsvert af aðsendum greinum. í
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48