Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 14. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR18. JANÚAR 1986
13
"5      Innflutningnr varnarliðsins á hráu kjöti:
Varnarsamningurinn takmarkar
gildissvið laga nr. 11/1928
Hinn 25. júli síðastliðinn tók Albert Guðmundsson, þáverandi fjár-
málaráðherra, ákvörðun um að banna varnarliðinu á Kef lavíkurf lug-
velli innflutning á hráu kjöti. Sendi hann tollverði til Njarðvfkur-
hafnar og gaf þeim f yrirmæli um að kanna varning í fimm f rystigám-
um, sem komu þennan dag til landsins með skipinu Rainbow Hope.
Albert Guðmundsson taldi varnarsamninginn frá 1951 verða að víkja
fyrir lögum frá 1928, sem banna innflutning á hrámeti til varnar
gegn gín- og klaufaveiki. Geir Hallgrímsson, utanríkisráðherra,
inótmælti þessum lagaskilningi fjármálaráðherra. Vildi Geir Hall-
grímsson að lagaleg hlið málsins yrðí könnuð og tekinn af allur
vafí um hana. Við athugun þótti málshöfðun ekki koma til álita og
var þá ákveðið að ríkisstjórnin leitaði álits þriggja lögfræðinga:
Arnljots Björnssonar, prófessors, Gauks Jörundssonar, prófessors,
og Jóhannesar L.L. Helgasonar, hæstaréttarlögmanns, á álitaefninu.
Þeir skiluðu niðurstöðu sinni hinn 15. janúar og birtist hún hér í heíld.
Ríkisstjórnin hefur falið okkur
álitsgerð um, „hvort innflutningur
varnarliðsins á Keflavíkurflugvelli
á hráu kjöt sé andstæður íslenskum
lögum", eins og segir í bréfi forsæt-
isráðuneytisins frá 8. nóvember
1985.
Varnarliðið er hluti af flota
Bandaríkja Norður-Ameríku og
dvelst hér á landi samkvæmt varn-
arsamningi milli íslands og Banda-
ríkjanna, sem undirritaður var 5.
maí 1951. Samningi þessum og
viðbæti við hann frá 8. maí 1951,
um réttarstöðu Bandaríkjanna og
eignir þeirra, var veitt lagagildi á
Islandi með lögum nr. 110/1951,
sbr. 1. gr. þeirra laga. Lög nr.
110/1951 voru setttil staðfestingar
ábrbl.nr. 65/1951.
Samkvæmt þeim upplýsingum,
sem fyrir liggja, hefur varnarliðið
sjálft flutt inn hrátt kjöt til landsins
til neyslu fyrir liðsmenn og starfs-
menn þess. Hefur kjöt verið flutt
inn með þessum hætti allt frá gildi-
stöku varnarsamningsins. Utanrík-
isráðuneytið og varnarmálaskrif-
stofa þess hefur talið innflutning
þennan heimilan samkvæmt varn-
arsamningnum og mun einkum
hafa verið vitnað til ákvæða 3.
tölul. 8. gr. viðbætis við hann.
Lögð skal áhersla á, að f álitsgerð
þessari er miðað við að varnarliðið
sem slfkt sé innflytjandi kjöts.
II.
í auglýsingum um skipun og
skiptingu starfa ráðherra, sem birt-
ar eru í A-deild Stjórnartíðinda, er
mála, sem varða varnarliðið, fyrst
getið í augls. nr. 58/1953, en þar
segir að undir ráðherra, dr. Kristin
Guðmundsson, heyri „utanríkismál,
framkvæmd varnarsamningsins,
þ.á m. lögreglumál, tollamál, flug-
mál, heilbrigðismál, félagsmál og
önnur þau mál, er leiða af dvöl hins
erlenda varnarliðs í landinu. Gildir
þetta um varnarsvæðin og mörk
þeirra". Ákvæði sama efnis, en ekki
alveg samhljóða, eru í auglýs. nr.
66/1956, 72/1958 og 64/1959 eða
allt þar til reglugerð nr. 96/1969
um Stjórnarráð íslands tók gildi.
Lög nr. 106/1954 um yfirstjórn
mála á varnarsvæðunum mæla svo
fyrir, að þótt lög leggi tiltekinn
flokk mála til eins og sama ráð-
herra, skuli það ekki vera því til
fyrirstöðu, að við skiptingu starfa
með ráðherrum sé ráðherra þeim,
sem falin er framkvæmd varnar-
samningsins, fengin meðferð slíks
málaflokks í lögsagnarumdæmi
Keflavíkurflugvallar og á öðrum
landsvæðum, er varnarliðinu eru
fengin til afnota á hverjum tíma.
I reglugerð nr. 96/1969 um
Stjórnarráð Islands er ákveðið að
utanríkisráðherra fari með mál, er
varða framkvæmd varnarsamn-
ingsins, þar á meðal innan marka
varnarsvæðanna          lögreglumál,
dómsmál, tollamál, póst- og síma-
mál, flugmál, radarstöðvamál, heil-
brigðismál, félagsmál og önnur þau
mál, er leiðir af dvöl hins erlenda
varnarliðs í landinu, sbr. 10. tl. 13.
gr. reglugerðarinnar.
Samkvæmt framansögðu er ljóst,
að framkvæmd varnarsamningsins;
heyrir undir utanríkisráðuneytið.
Að því leyti, sem framkvæmd
samningsins hefur þýðingu við úr-
lausn þess álitaefnis, sem hér er til
meðferðar, skipta mestu máli þau
viðhorf, er þar hafa komið fram af
hálfu utanríkisráðuneytisins og
þeirra stjórnvalda, sem beinlínis
heyra undir það.
Til viðbótar er rétt að geta þess,
að á árunum 1952—1954 fóru fram
bréfaskipti milli landbúnaðarráðu-
neytis og utanríkisráðuneytis varð-
andi nauðsyn þess, að gerðar yrðu
hæfilegar sóttvarnarráðstafanir
vegna matarleifa frá varnarliðinu,
en ekki kemur fram í bréfum þess-
um nein krafa um stöðvun innflutn-
ings á hráu kjöti.
Við úrlausn viðfangsefnis þess,
sem hér er til meðferðar, koma
einkum til álita lög nr. 11/1928 um
varnir gegn því að gin- og klaufa-
veiki og aðrir alidýrasjúkdómar
berist til landsins og svo varnar-
samningurinn sjálfur ásamt við-
bæti, sem hefur lagagildi hér á
landi, eins og áður er rakið.
III.
2. gr. laga nr. 11/1928 er svo-
hljóðandi:
„Bannaður er innflutningur á
þessum vöruteg^indum:
a.  Heyi, hálmi, alidýraáburði,
hráum og lítt söltuðum sláturaf-
urðum, hverju nafni sem nefn-
ast, ósoðinni mjólk, gömlum og
notuðum pokum og tuskum alls-
konar.
b.  Ull.
Þ6 getur atvinnumálaráð-
herra veitt undanþágu fyrir ull
til verksmiðju, enda sje hún sótt-
hreinsuð utanlands eða innan,
undir öruggu eftirliti.
c.  Notuðum fatnaði, fiðri, fjörðum,
dún, stráteppum, körfum úr
strái, dýrahári og vörum, sem
gerðar eru úr því svo sem:
burstavörur, penslum, kústum
og hrosshársborðum.
Á vörum, sem taldar eru í þessum
lið, kemur þó innflutningsbann
ekki til framkvæmda, ef vörurn-
ar sótthreinsast við tilbúning eða
hreinsun, eða ef þær eru sótt-
hreinsaðar áður en þær voru
fluttar á skip, enda fylgi farm-
skránni vottorð um uppruna og
vinslu varanna eða sótthreinsun.
Þó er atvinnumálaráðherra
heimilt að fyrirskipa sótthreins-
un á tjeðum vörum, er þær koma
hingað til lands, ef sjerstakar
ástæður eru fyrir hendi.
d. Fóðurkökum og rófum.
Þó getur atvinnumálaráðherra
veitt undanþágu frá innflutn-
ingsbanni á vörum þessum í
einstökum tilfellum og fýrir lönd
og landshluta."
Telja verður, að af ofangreindu
orðalagi ákvæða 2. gr. og skipan
þeirra ákvæða komi skýrt fram, að
bann a-liðar 2. gr. við innflutningi
sé fortakslaust og óundanþægt. Sá
skilningur á sér og ótvíræðan stuðn-
ing í meðferð frumvarps til um-
ræddra laga á Alþingi, svo sem
stuttlega skal rakið.
Á^Alþingi 1928 var lagt fram
amvarp til laga um varnir
! gin- og klaufaveiki og

I Njarðvíkurhöfn 25. júlí 1985, þegar tollverðir könnuðu frystigáma
varnarliðsins að fyrirmælum fjármálaráðherra.
aðrir alidýrasjúkdómar berist til
landsins (þskj. 17, sbr. Alþt. 1928,
A-deild, bls. 105-109). 1. málsgr.
frurnv. var svohljóðandi:
„Frá löndum þeim og landshlut-
um, þar sem gin- og klaufaveiki eða
aðrir hættulegir alidýrasjúkdómar
ganga, eða eru orðnir landlægir,
er bannaður allur innflutningur á
heyi, hálmi, alidýraáburði, hráum
og lítt söltuðum sláturafurðum,
hverju nafni sem nefnast, ósoðinni
mjólk, smjöri, ostum, eggjum, og
þurreggjum, hvers konar fóðurvör-
um frá mjólkurbúum, notuðum fóð-
urmjölssekkjum, og tuskum alls
konar."
Að tillögu nefndar, sem málið
fékk til meðferðar, var samþykkt
breyting á 1. málsgr. 2. gr., sbr.
Alþt. 1928, A-deild, bls. 533 (þskj.
314). Var ákvæðinu þar með vikið
til þess vegar, sem er í lögum nr.
11/1928. I ræðum framsögumanns
nefndarinnar kom fram, að f a-lið
2. greinar væru taldar vörur, sem
ekki mætti veita neina undanþágu
um. (Sjá Alþt. 1928, B-deild, dálka
2507, 2516 og 2523).
Það er því ljóst af því sem hér
hefur verið rakið, að lög nr. 11/
1928 leyfa ekki umræddan kjötinn-
flutning og að þau út af fyrir sig
heimila ekki, að veittar séu undan-
þágur frá því banni.
IV.
Eins og áður segir, gildir varnar-
samningur Islands og Bandaríkj-
anna frá 5. maí 1951 ásamt við-
bætinum frá 8. maí 1951 sem lög
hér á landi. Aðstaðan er því sú, að
milliríkjasamningur í heild hefur
verið tekinn í lög landsins og veitt
beint lagagildi.
Það hefur lengi verið viðfangs-
efni í þjóðarétti og stjórnskipunar-
rétti, hvaða áhrif milliríkjasamning-
ar hljóti að hafa á skýringu eigin
laga þess ríkis, sem er aðili að slík-
um samningum, og hvaða réttar-
áhrif tengist mismunandi háttum,
sem hafðir eru á lögtöku slfkra
samninga, ef því er að skipta, sbr.
t.d. kenningar um mismun á „ad-
aption" annars vegar og „trans-
formation" hins vegar. (Sjá um
þetta efni t.d. Ole Espersen: Indgá-
else og opfyldelse af traktate
(Khöfn 1970) og Ian Brownlie:
Principles of Public International
Law (Oxford 1977)). Hér verður
ekki gerð grein fyrir þéssu álitaefni
almennt, heldur aðeins fjallað um
það, hvernja^jeji^að^líta á varnar-
samninginn og lögtöku hans frá
sjónarmiði íslensks réttar og lög-
skýringarviðhorfa.
Ganga verður út frá því, að með
lögtöku varnarsamningsins frá
1951 hafi verið miðað að því að
afla lagaheimilar til þeirra ráðstaf-
ana, sem skuldbindingar fslands
samkvæmt samningnum lúta að,
og að tryggja samræmi milli varn-
arsamningsins og íslenskra laga.
Samkvæmt því og reyndar þvf, sem
telja verður grundvallarviðhorf til
lögskýringa að fslenskum iögum,
ber við túlkun löggjafar um varnar-
liðið að taka mið af þeirri niður-
stöðu, sem fæst við skýringu á
varnarsamningnum sjálfum, svo
fremi hún geti talist innan eðlilegra
og viðurkenndra marka. Ber hér
að hafa sérstaklega í huga, að við
skýringu milliríkjasamninga ber
m.a. að taka tillit til þess, þegar
ótvíræðu orðalagi sleppir, hvert sé
markmið og viðfangsefhi samnings
og hvernig aðilar hafa skýrt hann
í framkvæmd sbr. hér 31. gr. Vínar-
samningsins frá 23. maí 1969 (Vi-
enna Convention on the Law of
Treaties), en greinin fjallar um
skýringu samninga. Eru slík sjónar-
mið ekki takmörkuð við milliríkja-
samninga eina.
Ákvæði          varnarsamningsins
marka það ekki að öllu leyti skýrt
og tæmandi, til hvers sé ætlast al
hálfu íslands í framkvæmd samn-
ingsins, og er ýmsum spurningum
í þeim efnum ekki svarað berum
orðum í samningnum. Þannig verð-
ur ekki talið, að skýr afstaða sé
tekin til þess í textá samningsins,
hvaða reglur gildi um innflutning
búnaðar eða vista til varnarliðsins
að frátöldum ákvæðum um tollá.
Þegar skýrum ákvæðum varnar-
samningsins sleppir, verður að
skýra hann svo, að með honum
hafi íslenska ríkið tekið á sig skuld-
bindingu þess efnis, að ekki yrði
að því er það varðaði hindrun i
vegi varnarliðsins við eðlilega út-
vegun vista og búnaðar. Frá upp-
hafi hafa íslensk og bandarísk
stjórnvöld í verki lagt þann skilning
í varnarsamninginn, að varnarliðinu
væri heimilt að flytja inn hrámeti
í þarfir varnarliðsins. Hér er rétt
að geta þess, að íslendingar hefðu
aðeins að takmörkuðu leyti getað
fullnægt þörfum varnarliðsins fyrir
hrátt kjöt á þeim tíma, sem hér
skipir máli. Ber samkvæmt þessu
að skýra varnarsamninginn svo, að
hann heimili þann innflutning, sem
hér um ræðir.
Ofangreind skýring varnarsamn-
ingsins verður að teljast rúmast
innan eðlilegra og viðurkenhdra
marka skýringar milliríkjasamn-
inga. Ber samkvæmt því og af þeim
ástæðum sem áður hefur verið gerð
grein fyrir, að leggja hana til grund-
vallar við skýringu laga nr. 110/
1951. Síðastnefnd lög heimila því
íslenskum stjórnvöldum að leyfa
varnarliðinu kjötinnflutning þann,
sem hér hefur verið til umræðu.
Gildissvið laga nr. 11/1928 tak-
markast að sama skapi. Ekki verður
heldur talið, að síðari löggjöf, sem
varðar sölu búvöru á innlendum
markaði, breyti í neinu þeim sér-
stöku reglum, sem gilda um varnar-
liðið.
Af framangreindri niðurstöðu um
það, hvernig skýra beri varnar-
samninginn og lög nr. 110/1951
leiðir hins vegar ekki, að fslensk
stjórnvöld hafi gengist undir for-
takslausa skyldu gagnvart Banda-
ríkjunum til að heimila slíkan inn-
flutning, hvernig sem á stendur.
Til svo veigamikillar skerðingar á
forræði ríkis yfir eigin málum þarf
alveg ótvfræða heimild samkvæmt
rfkjandi viðhorfum í þjóðarétti. Er
rétt að benda þar á, að um svið er
að ræða, sem ekki fellur undir
svonefndan úrlendisrétt. Það er hins
vegar utan viðfangsefnis álitsgerð-
ar þessarar að gera nánari grein
fyrir þessari hlið málsins.
V.
Samkvæmt því, er að framan
greinir, er niðurstaða okkar sú, að
innflutningur varnarliðsins á Kefla-
víkurflugvelli á hráu kjöti sé ekki
andstæður fslenskum lögum.
Reykjavík, 15. janúar 1986.
Arnljótur Björnsson,
Gaukur Jöriuidsson,
Jóhannes L.L. Helgason.
BÍLASALA GARÐARS
Mazda '83 T 3000
sendibill m/kassa
M-Benz 0309 rúta 78 21 manna
Range Rover 1984-80
Ford Bronco 1979 og '82
Fiat panda 4x4 1984
MMCColt 1982
Dodge Diplomat 1978
BMW 323 I  1980
8MW 620 I  1982
BMW 320      1982
B.MW 518      1982
M - Benz 280 SEL 1979
'M - Benz 240 D      1982   ¦'¦
M - Benz 280 S       1976
Datsun Cherry 1980 og '81
Honda Accord 1980 og '81
MMC Lancer 1980
DatsunPatrol 1981
Daihatsu Rocky 1985
Daihatsu Runabout 1982
Saab 99 GL 1982
Opel Record 1982
Daihatsu Charade 1979. '80, '82
og '83
Toyota Corolla liftback 1979
Vantar allar tegundir bfla á
skrá, höfum einnig kaup-
anda að mótorhjóli.
#
\<F.
íð hann hjá Garðar,
BÍLASALA GARÐARS)
Símar 19615 ©g  18085
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48