Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 41. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						i ðtfaai.ej airo/ (rmvam maAjsi
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 19. FEBRÚAR1986
i^
4Ú
Helga, Margrét, Bjarney og Jón.
Ættarbönd voru jafnan sterk og
tengsl með bréfaskriftum, þvf oft
var „vík milli vina".
Þær systurnar fjórar frá Stein-
túni geyma ljúfar endurminningar
frá æskuheimilinu. Þær minnast
þess að móðir þeirra söng fyrir þær
og með þeim og hve hún sagði þeim
skemmtilegar sögur og ævintýri úr
eigin hugarheimi og frásagnirnar
voru svo skýrar og sannfærandi að
orkaði þannig, að þær ímynduðu
sér að þetta hlyti að gerast í raun-
veruleikanum.
Auk þess að annast sína fjöl-
skyldu tók Sigurbjörg a.m.k. þrisv-
ar sinnum inn á heimili sitt rúm-
liggjandi gamalmenni, sem hún
annaðist lengri eða skemmri tíma
af næmri umhyggju. Sagt var að
hún hefði með nærfærni sinni grætt
áður ákomin legusár. Það sannar
að henni hafa hlotnast af náð, líkn-
arhendur þó ekki fengi hún tæki-
færi að afla sér skólamenntunar á
þessum vettvangi.
Fyrstu búskaparárin var Kristín
systir hennar mikil hjálparhella og
þá var Jórunn tengdamóðir hennar
betri en engin. Þakklát var Sigur-
björg fyrir þessa góðu hjálp.
Ekki verður skilið svo við þann
vettvang, sem stórt sveitaheimili
er, að beggja hjóna sé ekki að
nokkru getið, því að svo samofin
eru störf þeirra. Þórarinn Magnús-
son var starfsamur hagleiksmaður
sem lagði orku sína og metnað í
að bæta jörð sína og búa fjölskyldu
sinni sem best öryggi. Skal hér til-
fært eitt dæmi. Það mun hafa verið
um miðjan fjórða áratuginn (1935)
á kreppuárunum, að hann réðst í
að reisa heimilisrafstöð við Stein-
túnsána, sem færði ljós og yl í
bæinn. Var þetta einstætt framtak
þar um slóðir á þessum tíma og
stórkostlegur ávinningur fyrir
heimilið. Að þessu verki mun hafa
staðið Eiríkur Ormsson ásamt fleir-
um.
Þegar börnin uxu upp hurfu þau
að heiman til náms og starfa.
Sonurinn Magnús til náms á Akur-
eyri og fór Sigurbjörg með honum
og hélt þar heimili yfir vetrarmán-
uðina. Var þá Þórarinn visst tímabil
einn við búskapinn, en þar kom að
hann kenndi heilsubrests og árið
1956 brugðu þau búi og lauk þar
með þrjátíu ára búskaparsögu
þeirra á Bakkafirði, lengst af á
Steintúni. Þórarinn dvaldi tvö ár á
Vífilsstaðahæli og endurheimti þar
að nokkru heilsu sfna. Þar mun
hann fyrst hafa fengið tíma til að
huga að ritstörfum, bæði ljóðagerð
og þjóðlegum fróðleik. Árið 1964
gaf hann út Ijóðakverið „Útfall" og
síðar „Litir í laufi" og „Undir fel-
hellum". Valdi hann sér fjölbreytt
yrkisefni, sem segir margt um það,
sem hefur bærst innra með mannin-
um. Þórarinn stundaði um nokkurra
ára bil létta vinnu, vaktstörf og
fleira en hann lést árið 1978.
Þau hjónin keyptu sér litla íbúð
í Kópavogi, en hælisvistir og önnur
atvik urðu til þess að samvistir
þeirra urðu ekki langvinnar eftir
suðurkomuna.
Sigurbjörg fékk hælisvist öðru
sinni að Vífilsstöðum 1970. Þá farin
að heilsu og dvaldist hún þar þau
fimmtán ár sem hún átti eftir. Fyrri
hluti þessa tímabils var henni bæri-
legur, hún eignaðist vini meðal
dvalargesta og starfsfólks og naut
góðrar umönnunar. Síðustu árin
urðu henni erfið, þegar sjónin fór
að dvína og hún gat ekki notið
þess að lesa, sem jafnan hafði verið
henni mikil afþreying, enda fróð-
leiksfús og þenkjandi manneskja.
Því var lausnin henni kærkomin,
þegar kallið kom, síðasta dag árs-
ins.
Hún var þakklát fyrir gott atlæti
og hjúkrun á Vífílsstaðahæli og
undir það taka aðstandendur heils-
hugar.
Guð blessi frænku mna þá stund
er burtu þokan líður frá augum
hennar og hún sér nýjan himin og
nýja jörð og henni verður fagnað
af þeim sem áður voru gengnir og
eru henni kærir. Þá munu ævintýrin
verða að veruleika, sem Sigurbjörg
áður gerði svo ljóslifandi fyrir börn-
um sínum.
Sigurður Jósefsson
Minning:
Jósteinn Guðmundsson
fráByrgisvík
Fæddur 3. janúar 1911
Dáinn 8. febrúar 1986
Þessi æskuvinur minn, sem mig
langar til að minnast með nokkrum
orðum, hét fullu nafni Jón Jósteinn
Guðmundur, en var ávallt kallaður
Jósteinn. Foreldrar hans voru
sæmdarhjónin Guðmundur Jónsson,
bóndi í Byrgisvík, og kona hans,
Sigríður Ingimundardóttir frá
Veiðileysu, næsta bæ við Byrgisvík.
Foreldrar Jósteins eignuðust 16
börn og komust fjórtán til fullorðins
ára. Voru synir þeirra allir miklir
þrekmenn og sömuleiðis dæturnar.
Skal hér lítillega getið ætta Jósteins
bónda í Byrgisvík. Guðmundur faðir
hans bjó fyrst í Kolbeinsvík, en
lengst af í Byrgisvfk og varð 88
ára gamall. Hann var afburða veð-
urglöggur og stjórnsamur á búi
sínu, efnin voru jafnan lítil en vel
kunnu þau hjón með að fara. For-
eldrar hans voru Jón Guðmundsson
frá Kjörvogi og Ingibjörg Guð-
mundsdóttir, sfðar húsfreyja f
Byrgisvík. Fyrir fátæktar sakir
giftust foreldrar hans ekki og fór
Jón þá-til ekkju sem var við bú.í
Bjarnarnesi í Grunnavíkurhreppi.
Eignuðust þau saman nokkur börn,
þar á meðal Jóhönnu, móður hinnar
ástsælu ljósmóður í Reykjavík,
Huldu Jensdóttur frá Hnífsdal. Jón
var talinn afburða stjórnari á sjó
svo sem getur í Hornstrendingabók.
Foreldrar Jóns voru Guðmundur
Jónsson bóndi á Kjörvogi og kona
hans, Þorbjörg Gísladóttir frá
Drangavík. Talinn var Guðmundur
„siðprýðismaður og sæmilega skýr
og kunnandi". Foreldrar hans voru
Jón Pálsson í Stóru-Ávík, Byrgisvík
og sfðast bóndi f Guðlaugsvík, og
kona hans, Guðrún Bjarnadóttir
frá Kambi. Meðal barna hans var
Páll í Kaldbak. Faðir hans var Páll
Björnsson í Reykjafirði og er þaðan
komin Pálsættin S Strandasýslu.
Ekki er ljóst hvaðan þessi Páll er,
en freistandi er að ætla hann af-
komanda Björns járnsmiðs á Þóru-
stöðum í Önundarfirði, en Björn sá
var hálfbróðir Brynjólfs biskups
Sveinssonar. Einar Jónsson sonar-
sonur Björns járnsmiðs var bóndi í
Reykjafirði. Ekki er kunnugt um
konu Páls Björnssonar.
Móðir Jósteins og kona Guð-
mundar bónda í Byrgisvík var Sig-
ríður Ingimundardóttir frá Veyði-
leysu. Hún var glæsileg kona, stór
og fríð og fyrirmannleg hvar sem
á hana var litið. Hún var og mikil
þrekkona og mikil húsmóðir. For-
eldrar hennar voru Sigríður Jó-
hannsdóttir Söebeck beykis í Veiði-
leysu, en hann var danskur og
fæddur á Sjálandi, og manns henn-
ar, Ingimundar Sæmundssonar
bónda S Veyðileysu er drukknaði á
Húnaflóa 9. sepember 1882 með
Þorsteini Þorleifssyni frá Kjörvogi.
Sæmundur faðir Ingimundar var
bóndi á Gautshamri á Selströnd,
en þó áður f Arnkötludal, fæddur
1801, „frægur söngmaður, glaðvær
og vinsæll", hagorður, en móðir
Ingimundar, sem var framhjátöku-
barn, var Ingibjörg Sigmundsdóttir
frá Húsavík í Steingrímsfirði. For-
eldrar Sæmundar voru síra Björn
Hjálmarsson í Tröllatungu og kona
hans, Valgerður Björnsdóttir. Karl-
legg síra Björns má rekja til Magn-
úsar prúða sýslumanns í Ögri, en
Magnús var mjög vel ættaður. Má
þar til nefna hans föðurætt, Sval-
barðsætt úr Eyjafírði, og ætt móður
hans, Ragnheiðar á rauðum sokkum
af ætt Lofts ríka riddara og hirð-
stjóra, Guttormssonar.
Jósteinn fæddist og ólst upp hjá
foreldrum í Byrgisvík og snemma
stoð og stytta foreldra sinna meðan
leiðir þeirra lágu saman, en þeir
bjuggu þar báðir fyrstu búskaparár
Jósteins, en Guðmundur var þá
tekinn fast að eldast og jörðin erfið
til ábúðar margra hluta vegna,
brimasamt við ströndina og þó
bærinn stæði langt frá sjó og uppi
á klettum mátti vel fínna hvernig
bergsyllan nötraði við átök brimsins
svo rúmin í litlu baðstofunni titruðu
nöturlega í myrkri skammdegisins.
Samt voru vestanrokin enn meir
ógnvekjandi. Þá mátti búast við
hverju sem var. Eitt sinn hvarf
hálft þakið af baðstofunni, en fólkið
lá nakið í rúmunum. Eitt sinn fuku
átta heysátur af votabandi sem
bundnar voru saman á túinu. Þær
beinlínis hurfu upp í loftið og tætt-
ust í sundur. Allt varð að njörfa
niður með trjám og grjóti. Það var
á fyrstu búskaparárum þeirra hjóna
að hey á túninu, í vetrarumbúðum
hulið þreföldu frostnu torfí og voru
rekatré, jafn lögn heyinu, hangandi
sem sig beggja megin. Eina roknótt
um haustið hvarf hluti aftanaf
heyinu eins og skorið hefði verið
með hnff niður að jörð. Stundum
hvarf mest^ öll taðan á sjó út. í
kvæðinu „Útkjálkaeinyrkjar" eftir
Jörund skáld á Hellu, en það kvæði
er einmitt um foreldra Jósteins og
Byrgisvíkina stendur:
í nausti lágu er lítið far
og lögð á tré til festingar
og fest með fanga bandi.
En hvernig er það, skal sú skel
mót sköflum hafsins duga vel?
Slikteróhugsandi.
Ég átti þvf láni að fagna um tví-
tugsaldur að kynnast Jósteini og
við áttum þá margar stundir saman
og rerum er gott var veður, og tóm
gafst til á fískimið en þau voru
skammt undan landi. Voru það
einhverjar ánægjulegustu stundir
sem ég hef lifað. Vinur minn lék á
als oddi og varð oft litið inn að
Veiðileysu, þar sem stúlkan hans
var eflaust að rifja flekk eða eitt-
hvað annað. Tilhugalífíð var að
grassera hjá honum. Lendingin var
stórgrýtt og ótal boðar skammt
fyrir utan en í ládeyðu hafsins og
sveipuð miðnætursól var hún falleg.
Jósteinn var hár vexti, mittismjór
og karlmannlegur að öllu. Hárið
smágert, hrokkið og sló gullslit á
lokkana þegar golan strauk honum
um vanga. Hann var eflaust tveggja
manna maki að afli eða vel það,
stilltur vel og góðlyndur. Hann var
hið mesta göfugmenni í allri sinni
breytni og velviljaður í garð ann-
arra.
Þeir bræður Jósteinn og Lárus
voru á líkum aldri og báðir afrendir
að afli. Lárus taldi Jóstein vera sér
sterkari og úthaldsbetri þó oft hefði
Lárus sigur er þeir flugust á, en
við aðra var ekki að etja þar heima.
Eitt sinn kom það fyrir í Byrgisvík
að naut réðist að Jósteini og vildi
stanga hann, réðst hann þá móti
bola og tókst að grfpa um horn
hans og sneri hann niður á auga-
bragði. Þá var það eitt sinn að hann
var á ólmum hesti í svarta myrkri
og náði hesturinn að hlaupa inn um
hlið á girðingu en vSr hafði verið
strengdur milli hliðstólpa, lenti Jó-
stein með brjóstið í vfrnum, sem
slitnaði þegar og söng hátt f um
leið, en ekki haggaðist reiðmaður-
inn. Það kom sér stundum vel að
fyrir hann að vera hraustur og ekki
síst handsterkur. Eitt sinn voru
þeir bræður, hann og Sæmundur,
að koma frá Ingólfsfirði, þetta var
á sfldarárunum, á smá trillu sem
Sæmundur átti, með salt f pokum
og af því pokar voru fáir og menn
í hraustara lagi var nokkuð mikið
í pokunum. Á leiðinni hvessti nokk-
uð og lá við að bátinn kæfði undir
þeim. Hafði Jósteinn þá snör hand-
tök og varpaði blautum sekkjunum
fyrir borð svo sem þurfa þótti, létt-
ist þá báturinn og tókst að ausa
hann. Hafði þá munað litlu að illa
færi. Á stríðsárunum voru tundur-
dufl að reka upp f lendinguna f
Byrgisvík og átti Jósteinn oft hætt-
um að mæta þeirra vegna á rekan-
um, en ekki hlaust þó slys af.
Því verður aldrei með orðum lýst
nú hvað erfíðleikarnir á þessum
slóðum voru miklir og margvíslegir.
Þarf engan að undra þó strjálbyggt
sé nú orðið á Ströndum norður. Þó
smáverslanir væru þá á Gjögri og
í Kúvíkum var reynt að fara til
Hólmavíkur og komast f meira
vöruval. Ég minnist þess haust eitt
meðan Jósteinn bjó í Byrgisvík, að
hann kom gangandi til Ingimundar
bróður síns, er þá bjó í Hveravík,
og gisti þar, en daginn eftir fór ég
með honum á trillu til Hólmavíkur.
Um kvöldið hafði hann lokið erindi
sfnu þar og héldum við þá aftur til
Hveravíkur, en svo óheppilega vildi
til þegar lent var að Jósteinn rann
til á borðstokknum og lenti í sjónum
upp að mitti. Ekki fékkst hann til
að hafa fataskipti eða gista þó níu
stunda gangur væri heim 'til hans.
Vinur okkar, Bjarni Guðbjörnsson
á Hólmavík, hafði slegist í för með
okkur til Hveravíkur, því við höfð-
um ákveðið að fylgja Jósteini norður
að Kaldrananesi og stytta honum
örlftið leið með því að flytja hann
yfír að Reykjarvík. Komið var
myrkur er við lögðum af stað, heið-
skírt var með stjörnum og tungl-
skini og nokkru frosti, vötn voru
lögð en jörð auð þó komið væri langt
fram á haust. Héldum við svo til
baka en hann átti þá eftir að ganga
um sjö klukkustundir, blautur að
mitti og með allþunga byrði á baki.
Árið 1939 fluttu hjónin til Hvera-
víkur og keyptu þar húseignir af
Ingimundi bróður hans er þá flutti
til Hólmavíkur. Stundaði Jósteinn
þá allmikið sjó en hafði þó nokkrar
skepnur. 1944 fluttu þau svo aftur
til Byrgisvíkur, þegar Sigríður syst-
ir Jósteins og Auðunn Arnason
bróðir minn fluttu þaðan og vestur
að Djúpi. Ári síðar kaupir Jósteinn
jörðina Kleifa í Kaldbaksvík af
Guðbjörgu systur sihni og manni
hénnar, Magnúsi Magnússyni. Þar
urðu þau hjón fyrir þeirri miklu
sorg að missa Kristján son sinn,
16 ára, efnispilt, er hrapaði úr fjalli
þar í Kalbaksvíkinni. Á Kleifum
bjuggu þau hjón í 18 ár uns þau
fluttu suður á land og til Sandgerð-
is. Voru þá öll börn þeirra fædd,
fímmtán að tölu. Þar stundaði Jó-
steinn daglaunavinnu, fyrst hjá
Garði, útgerðarfélagi þar, en sfðar
vann hann hjá Aðalverktökum á
Keflavíkurflugvelli. Síðustu árin var
Jósteinn þrotinn að heilsu og undir
það síðasta nær blindur.
Þegar Jósteinn lést hafði hann^
eignast 15 börn, 45 barnabörn og
15 barnabarnabörn eða alls 75
afkomendur, sjálfur var hann þá
75 ára að aldri. Það munu afkom-
endur hans sanna að hann hafí
verið ástríkur faðir, eiginmaður, afí
og langafí, og það sama mun eftir-
lifandi kona hans einnig vitna.
Jósteinn var vel kvæntur Margrét
kona hans, sem lifír mann sinn, var
fædd i Bolungavík við Djúp. For-
eldrar hennar voru Kristján Sig-
urðsson sjómaður þar, drukknaði
ungur, ættaður í móðurætt úr
Ögurþingum og Una Guðbrands-
dóttir hreppstjóra f Veiðileysu,
Guðbrandssonar af Pálsætt. Sum-
arlína Margrét gegndi eins og gefm£ n
að skilja miklu móðurhlutverki, þar
sem hún átti 15 börn og ekki munu
barnabörnin 45 hafa farið varhluta
af umhyggju hennar. Það er út af
fyrir sig afrek að ala fímmtán börn
en ekki síður að annast þau og
halda lffí í þeim, en aðeins eitt
þeirra dó á barnsaldri. Og þegar
þess er gætt að þarna norður á
Ströndum er ekkert sjúkrahús og
varla nokkur not af lækni svo telj-
andi sé kemur það venjulega i hlut
móðurinnar að annast sjúk börn sín.
Að öllum öðrum mæðrum ólöstuð-
um held ég að Margrét sé afreks-
kona og fyrirmynd annarra. Ég bið
guð að blessa hana og allt hennar
kyn.
Þessi' eru börn þeirra hjóna:
Svanlaug Una, átti 3 börn. Hún er
látin fyrir nokkrum árum. Páll
Kristberg, á 3 börn, búsettur í
Sandgerði. Lára, ekkja f Reykjavík,
á 4 börn. Sigríður Guðmundfna,
búsett á Hólmavík, á 7 börn. Krist-
ján, dó 16 ára á Kleifum. Fanney,
búsett í Sandgerði, á 3 börn. Rósa,
búsett á Vopnafirði, á 3 börn.
Guðmundur, dáinn 1943 f Hveravík
á fyrsta ári. Sigrún Guðmunda, á
5 bðrn, búsett á Akureyri. Elsa,"1
búsett i Reykjavík, á 3 börn. Sóley,
húsfrú á Haukagili f Vatnsdal, á 4
börn. Guðrún, búsett á Akureyri, á
3 börn. Kristín, búsett á Akureyri,
á 2 börn. Lilja, búsett f Sandgerði,
á 3 börn. Guðmundur Reynir, býr
í Sandgerði, á 2 börn.
Allt er þetta fríður og föngulegur
hópur og sómi foreldranna. Að síð-
ustu votta ég Margréti og afkom-
endum hennar mína dýpstu samúð
eftir missi þessa góða drengs og
sæmdarmanns.
Guðmundur Guðni Guðmundsson
Lokað verður í dag frá kl. 12.00 vegna útfarar
JÓHANNESAR HANNESSONAR.
Sandsala Jóhannesar
Hannessonar,
Smiðshöföalð.
Nina Breiðfjörð í Idnni nýju snyrtístofu sinni.
Ný snyrtístofa í Breiðholtinu
NÍNA Breiðfjörð snyrtífræðing-
ur opnaði f yrir skömmu snyrti-
vöruverslun og snyrtístofu í
Hraunbergi 4 í Breiðholtí III.
Á snyrtistofu Nínu er veitt 511
þjónusta sem snyrtistofur veita, s.s.
andlitsböð, húðhreinsun, hand- og
fótsnyrting, vaxmeðferð og andlits-
förðun. Notaðar eru svissnesku
snyrtivörurnar Mila d'Opiz.
I snyrtivöruversluninni er úrval
snyrtivara og þar er veitt sérfræði!*
leg ráðgjöf við val á snyrtivörum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56