h MORGUNBLAÐIÐ, YIÐSKOTI/XNINHULÍF FIMMTUDAGUR22.MAÍ1986 B 5 Blómaverslun: Hörð samkeppni blómaframleiðenda HÖRÐ samkeppni er i heildsöludreifiiigu blóma og bendir ýmislcgt til að hún fari enn harðnandi. Tvö hlutafélög annast dreif inguna, Blómamiðstöð- in hf., sem hefur starfað í 25 ár og er með 70-80% sölunnar, og BlómaheUdsalan hf., sem stofnuð var i vetur og er með 20-30% sölunnar. Breytingar eru að verða hjá báðum þessum fyrir- tækjum. Blómamiðstöðin flytur á næstunni í nýtt húsnæði og verða þá gerðar róttækar breytingar á sölufyrirkomulaginu. Þar verður settur upp heildsölu- markaður þar sem kaupmenn geta valið blómin og fengið upplýsingar um hvað væntanlegt er á markað- inn. Þetta segja stjórnendur fyrirtækisins að verði bylting í meðferð blómanna. Blómaheildsalan tók til starfa 1. aprfl síðastliðinn og tók við sölunni af Magnúsi Guðmundssyni blóma- heildsala sem selt hefur fyrir nokkra blómabændur í áratugi. Blómaheildsalan hefur tekið fjörkipp við þessar breytingar og hefur salan gengið vel. Forsvarsmenn beggja fyrirtækjanna eru sammála um að samkeppnin sé hörð og virðast vilja viðhalda henni. Þvi hefur verið haldið fram að samkeppnin sé of hatrömm og það hafi leitt til þess að blómakaup- menn hafi óeðlileg tök á framleiðendum. Ekki skal dæmt um það hér en það fer ekkert á ínilli mála að samkeppnin er mikil. Heildsöluverðmæti blómaframleiðslunnar var í fyrra 115-120 milljónir kr. og sést á því að þetta er orðinn talsvert umfangsmikil atvinnugrein. Blaðamaður var á ferð í Hveragerði á dögunum þar sem formenn beggja blómafyrirtækjanna eru með garðyrkjustöðvar sínar, og ræddi við þá um framleiðslu- og sölumálin. Kom þar meðal annars fram að þeir telja núverandi skipulag innflutningsmála óviðunandi. Einnig kom fram að blómabændur binda miklar vonir við þá möguleika sem eru að skapast með aukinni lýsingu í gróðurhúsunum. - HBj. Morgunblaðið/HBJ. Hans S. Gústavsson formaður stjórnar Blómamiðstöðvarinnar hf. í gróðurhúsi sinu í H veragerði. Blómaheildsalan hf. var stof n- uð af 14 garðyrkjubændum f október siðastliðinn, og tók f orm- lega tíl starfa 1. aprfl. Rætur fyrirtækisins liggja dýpra þvi Blómaheildsalan er i raun stofnuð til að taka við sölukerfi Magnúsar Guðmundssonar blómaheUdsala um áratugaskeið. Magnús seldi fyrir átta af þessum bændum og stofnuðu þeir BlómaheUdsöluna hf. ásamt sex ððrum f ramleiðend- um, flestum minni, tíl að halda starfinu áfram. BlómaheUdsalan leigir skrifstofuaðstöðu og birgðageymslu hjá Agæti að Síð- umúla23. Hannes Kristmundsson garð- yrkjubóndi í Hveragerði er formaður stjórnar Blómamiðstöðvarinnar: Jú, það er mikil samkeppni á milli fyrir- tækjanna tveggja. Samkeppnin er Hannes Kristmundsson for- maður Blómaheilsölunnar með sonum sinum Krist- mundí (t.v.) og Sigurði. Blómaheildsalan hf.: Nýtt fyrirtæki á gömlum grunni aðallega um gæði og kemur fram í því að kaupmennirnir kaupa það sem þeim líst best á og-situr sá eftir sem er með lélegri vöruna. Verðið fer eftir framboði og eftirspurn og er auðvitað líka nokkur samkeppni í því." Iimflutningurinn sækirá Hannes sagði að geysilega mikið væri flutt inn af blómum og væri innflutningurinn alltaf að aukast. Hann sagði að ákveðið misræmi hefði skapast innlendum framleið- endum í óhag þegar tollar voru lækkaðir úr 80% í 40% á afskornum blómum í kjölfar kjarasamninganna í febrúar, en garðyrkjubændur þyrftu eftir sem áður að greiða 40% toll og 24% vörugjald, samtals 73,6% aðflutningsgjöld, af smá- plöntum og græðlingum sem þeir notuðu í framleiðsluna. Við höfum aldrei notið opinberra styrkja og viljum það heldur ekki, en fram- leiðslan er styrkt beint og óbeint í nágrannalöndunum. Þegar svona er staðið að málum veikir það auðvitað samkeppnisstöðu okkar mikið," sagði Hannes. Hannes gerði lítið úr þeirri vernd sem innlenda framleiðslan er talin njóta. Hann sagði að í búvörulögun- um væri sagt að óheimilt væri að flytja inn blóm ef innlenda fram- leiðslan fullnægði þörfum markað- arins. Þetta ákvæði væri ekki orðið virkt þvf eftir væri að setja reglu- gerð um nánari framkvæmd. Þessi ákvæði virtist vera hægt að túlka á mismunandi vegu og þeir sem vildu flytja inn blóm gætu komist fram hjá þeim, þó nóg væri til af innlendri framleiðslu, með því að segja að þörf væri á öðrum tegund- um og stýrt sölunni eftir þeim far- vegi. Þeir gætu til dæmis sagt að þörf væri á einhverri tegund í gulum lit en ekki bleikum og fengið leyfi til innflutnings út á það. Eins væri þetta í pottaplöntunum. Endalaust væri hægt að flytja inn nýjar teg- undir, og tæki það markað frá innlendu framleiðendunum. Það verður alltaf að flytja inn eitthvað af blómum, við viðurkennum að við getum ekki annað markaðnum, en við viljum að tekið sé tillit til okk- ar," sagði Hannes. Hann sagði bændur væru að auka notkun raf- lýsingar við ræktunina og koltvísýr- ingsgjöf í gróðurhúsunum og gætu með því mótið lengt ræktunartím- ann um marga mánuði. Verðið fer lækkandi Hannes sagði að garðyrkjubænd- ur stæðust samkeppnina vel yfir hásumarið. Þá væri lítið sem ekkert flutt inn enda innlenda framleiðslan miklu betri vara. Hann sagði að blómin væru heldur dýrari hér en í nágrannalöndunum, en verðið hefði heldur farið lækkandi á und- anförnum árum miðað við almennt verðlag. Aðspurður um hvort blómarækt- un væri arðvænleg atvinna sagði Hannes: Þetta gengur upp og ofan. Það geta komið stór áföll en við eðlilegar aðstæður eigum við að geta skrimt. Erfiðast er þetta hjá þeim sem hafa verið að fjárfesta og eru skuldugir." Hannes sagði að ekki væri óalgengt að blóma- framleiðendur þyrftu að henda 10-20% framleiðslunnar af ýmsum ástæðum, til dæmis vegna offram- leiðslu og þess að varan stæðist ekki kröfur kaupenda. Fyrst væri reynt að lækka verðið, en þegar það dygði ekki til yrði framleiðandinn að taka vöruna til baka. Hann sagði lítið við þessu að gera, enda þyrfti að vera 5-10% afföll til að hafa stöðugt framboð á markaðnum. Úrelt sölufyrirkomulag Hvað segir formaður Blóma- heildsölunnar um fyrirkomulag sól- unnar, er það gott? Nei, ég tel við þyrftum að breyta þessu. Bæði sölufyrirtækin aka á milli blómabúðanna á hverjum degi. Miklu skynsamlegra væri að hafa bæði fyrirtækin á einum stað þar sem blómakaupmenn og jafnvel heildsalar gætu keypt blómin. Þetta fyrirkomulag sem við búum við er orðið úrelt. Blómamiðstöðin hf.: Heildsölumarkaður meðnýju húsnæði BLÓMAMIÐSTÖÐIN hf. var stofnuð árið 1961 og er nú íeið- andi i blómasölunni í landinu. Fyrirtækið var stofnað af 5 bænd- um í Hveragerði sem ræktuðu blóm í 2.400 fermetrum en nú eru 24 blómabændur á Suðurlandi hluthafar og selur Blómamiðstöð- in upp úr 40-45 þúsund fermetr- um. Þegar Blómamiðstöðin var stofnuð á sínuin tíma voru tveir aðrir blómaheUdsalár sem seldu fyrir bændur, auk þess sem bænd- ur seldu hluta framleiðslunnar beint til verslana. Blómamiðstöðin hefur keypt nýtt húsnæði fyrir starfsemi sína og verða gerðar róttækar breytíngar á söluf yrir- komulaginu þegar starfsemin flyst þangað í ágústmánuði. Harðnandi samkeppni Hans S. Gústavsson garðyrkju- bóndi í Hveragerði er formaður stjórnar Blómamiðstöðvarinnar. Er þetta gott sölufyrirkomu- ,lag? Já, fyrirkomulagið er gott í sjálfu sér, en það er auðvitað framkvæmd- in sem skiptir mestu máli. Það er gott að hafa fleiri en eitt sölufyrir- tæki sem keppa í gæðum og jafhvel einnig í verði. Samstarfið á milli fyrirtækjanna hefur hins vegar ekki verið nógu gott en þau þyrftu að hafa ákveðna samvinnu varðandi samskiptin við hið opinbera." Hans sagði að með stofnun Blómaheildsölunnar mætti búast við harðari samkeppni, og væri gott eitt um það að segja. Það gæti stuðlað að því að minna þyrfti að flytja inn af blómum. Með áframhaldandi þró- un í lýsingu í gróðurhúsunum yrði hægt að framleiða blóm á þeim tím- um árs sem það var ekki hægt áður. Byltingin stendur yfir Hans er einn af brautryðjendum í notkun lýsingar við blómaræktun, hefur ræktað undir ljósum í þrjú ár. Hann sagði að skilningur yfirvalda væri að aukast, að minnsta kosti sumra sveitarfélaga. Nefndi hann sem dæmi að Rafveita Hveragerðis seldi garðyrkjubændum rafmagn til lýsingar í gróðurhúsum f 17 klukku- stundir á sólarhring á 1,22 krónur kW f stað 5,50 kr. Sagði Hans að tæknilega séð væri hægt að rækta aliar tegundir blóma allt árið, en ræktunin þyrfti misjafhlega mikla lýsingu og væri ekki fjárhagslega hagkvæmt að rækta nema ákveðnar tegundir yfir vetrartímann. Ég spáði byltingu í þessum efn- um árið 1982. Byltingin stendur nú yfir," sagði Hans og hikaði ekki við að fullyrða að ef rétt væri að þessum málum staðið yrði innflutningur blóma óþarfur eftir nokkur ár. Ekki þarf að fara mörgum orðum um hagkvæmnina fyrir garðyrkjubænd- ur, þeir geta í sumum tilvikum náð 50% betri nýtingu út úr gróður- húsum sínum með þvf að ná þremur uppskerum á ári í stað tveggja. Betra söluf y rirkomu- lag* í nýju húsnæði Miklar breytingar eru á döfinni hjá Blómamiðstöðinni. Hún hefur verið til húsa í 300 fermetra eigin húsnæði í Austurveri, sem löngu er orðið of lítið fyrir starfsemina. Það húsnæði hefur fyrirtækið nú selt og keypt í staðinn 900 fermetra hús- næði að Réttarhálsi 2. Starfsemin verður flutt þangað í ágúst. Hans sagði að vegna þrengsla í Austurveri hefðu þeir verið með nokkurs konar heildsölu á hjólum. Sölumennirnir hefðu ekið á núlli búðanna og kaup- mennirnir valið blómin í bílunum. Þetta væri vafasöm meðferð á vör- unni og yrði breyting á þessu þegar nýja húsnæðið kæmist í gagnið. Þar yrði komið upp heildsölumarkaði, þar sem kaupmennirnir gætu komið og valið vöruna. Þeir gætu um leið fengið upplýsingar um hvað yrði á boðstólum á næstunni. Þetta verður bylting í meðferð vörunnar," sagði Hans. Hans sagði að ófremdarástand ríkti f skipulagi innflutningsmáia á blómum og grænmeti. Hann sagði að búvörulögin væru góð, en út- færslu þeirra vantaði í reglugerð um tilhögun innflutningsins. Innflutn- ingurinn er nánast óheftur og við njótum Iítillar verndar. Þetta er stór- um alvarlega vegna þess misræmis sem skapast hefur í tollamálunum," sagði hann. Lýsti Hans furðu sinni á því að aðilar vinnumarkaðarins hefðu samið um lækkun tolla á blóm- um úr 80% í 40%. Garðyrkjubændur væru ekki á móti lækkun vörunnar til neytenda en þarna hefði í raun verið samið um að kippa grundvellin- um undan heilli atvinnugrein og flytja vinnuna úr landi, vegna þess að tollar af þeim vörum sem notaðar væru í innlendu framleiðsluna, græðlingum og fleiru, hefðu ekki verið lækkaðir jafnhliða. Sagði Hans að nefnd á vegum Sambands garð- yrkjubænda væri að vinna að tillög- um um skipulag innflutningsins og vonaðist hann til að leiðrétting feng- ist á þessum málum. HBj. Seljendur og ka upendur hlutabréfa Markmið okkar er að stuðla að eflingu og þróun hluta- bréfavidskipta hér á landi og að starfrækja hlutabréfa- ntarkað Kaupum og seljum hlutabréff í eftirtöidum hlutafélögum á eftirffarandi verði:*) Eimaskipafélag íslands hf. Flugleiðirhf. Iðnaðarbankinn hf. Verslunarbankinn hf. *) Áskilinn er réttur til að takmarka þá fjárhæð sem keypt er fyrir. Veitum hvers kyns ráðgjöf og aðstoð við stofnun hlutafélaga, verðmat hlutabréfa, útboð hlutafjár og kaup og sölu hlutabréfa. Kaupverð Kaupverð Söluverð Söluverð m.v. lOOkr. að lokinnl m.v. lOOkr. að lokinnl nafnverðs Jöfnun nafnverðs Jöfnun 360 180 388 194 390 130 421 140 125 91 135 98 124 90 134 97 Hlutabréfamarkaðurinn hf Skólavörðustlg 12, 3. h. Reykjavík. Sími 21677