Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 65. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						22

'MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 19. MARZ 1987

Mosfellsbær eða

?

eftir Sigurð Hreiðar

Mosfellsbær eða Varmárbær —

þannig var yfirskriftin yfír hugleið-

ingu sem fréttaritari Mbl. á Reykj-

um í Mosfellssveit reit í blað sitt nú

í byrjun mars. Enda ekki nema

von, því þarna er hann að velta

vöngum yfir því hvað byggðin okk-

ar geti heitið nú þegar hún fær

kaupstaðarréttindi á þessu ári.

Fréttaritari vekur verðskuldaða

athygli á hversu grunnhyggið það

var er samþykkt voru á liðnu ári

lög sem kveða á um að byggðarlög,

sem þessi réttindi hljóta, skuli

skeyta orðinu „bær" aftan við það

nafn sem þau velja sér. Menn eiga

bágt með að hugsa sér þetta sem

algilda reglu og hugsa til þess með

skelfingu ef þetta hefði alltaf verið

svo eða eigi eftir að verða svo um

alla  framtíð.  Við  getum  hugsað

okkur nokkur slík nöfn, núverandi

og tilvonandi: Kópavogsbær,

Hveragerðisbær, Hellubær, Hvols-

vallarbær, Víkurbær, Hafnarbær,

Búðakaupstaðarbær, Neskaupstað-

arbær, Kópaskersbær, Sauðár-

króksbær,          Hvammstangabær,

Patreksfjarðarbær svo nokkuð sé

nefnt; eða myndi ekki slagarinn

frægi hljóma hálf ankannalega, ef

hann byrjaði svona: „Er ég kem

heim í Búðardalsbæ .. ."

Hvað okkar byggðarlag snertir,

Mosfellssveit, er þetta kannski ekk-

ert erfitt. Hvort á eftir hnýtist sveit

eða bær skiptir engu um lengd heit-

isins. Heldur ekki styttingar út frá

því. Mosfellingar vorum við, Mos-

fellingar erum við, og Mosfellingar

viljum við áfram vera, í sveit eða

bæ. Ef ekki kæmu þar lög til, hefði

mátt setja „byggð" í staðinn fyrir

„sveit" og tala um Mosfellsbyggð,

eða hreinlega sleppa viðskeyti og

ss


/ dag og á morgun

verður Kjötmarkaður SS í Austurveri.

Þar fœrð þú nýtt, fyrsta fíokks svína- og

nautakjöt á hagstæðu tilboðsverði.

wmF

AU STURVERI

láta   kaupstaðinn   heita   stutt  og

laggott Mosfell.

Fréttaritari bendir raunar á að

Mosfellsnafnið sé til víðar en í

Mosfellssveit. Við það má bæta að

það er til á fleiri en einum stað í

sveitinni: Mosfell er kirkjustaður

og prestsetur (ennþá) í Mosfellsdal;

þar er einnig sjálfstætt smábýli með

sama nafni. Minna-Mosfell er einnig

heiti á lögbýli í Dalnum. Þar að

auki er til trésmiðja í niðursveitinni

sem kennir sig við Mosfell, og fleiri

fyrirtæki tengjast nafni Mosfells-

sveitar beint eða óbeint: Mosfelis-

leið, Mosfellsapótek, Mosfellsbak-

arí, Mosfellspósturinn, Mösraf. Svo

okkur er alveg sama þó einhver

Mosfell séu til utan sveitar.

Einhverra hluta vegna hefur

komist á kreik, eins og fréttaritari

segir, sú undarlega tillaga og óþjála

að nefna byggðarlagið okkar eftir

gamalli eyðijörð, sem ekki er til

lengur sem býli, og kalla það Varmá

eða Varmárbæ. Vissulega var hér-

aðið sem Mosfellssveit tilheyrir

kallað Varmárþing einhvern tíma í

fyrndinni. Með þeim rökum gætum

við allt eins kallað byggðina Kjalar-

nesbæ, af því við erum í Kjalarnes-

þingi núna og höfum lengi verið.

Eða Kjósarbæ af því við erum í

Kjósarsýslu. En við höfum mörgu

fleiru af að státa núna heldur en

Varmárnafni; enda Varmáin sem

um sveitina rennur ekki til yndis-

auka, og vandséð hvort hún er

nokkuð skárri en sú Varmá er lið-

ast um Ölfusið. Þá þekki ég skap-

lyndi Mosfellinga illa ef þeir vilja

láta kenna sig við þessa nafn-

greindu fúlulæki.

Enda fer illa í munni að vera

Varmæingur.

Ennfremur bendir fréttaritari á

að hin ýmsu hverfi byggðarlagsins

hafi „áunnið sér nöfn sem tengjast

nöfnum gömlu jarðanna, sem lenda

í þéttbýlinu, t.d. skólasvæðið að

Varmá, Teigar, Tún, Holt, Ásar,

Melar o.s.frv." Mér er svo farið að

mér þykir öll þessi nafnatenging

ærið losaraleg, svo ekki sé meira

sagt, að Varmá undanskilinni. Ég

veit ekki til að hér hafi verið bæir

með þessum nöfnum: Teigur, Tún,

Holt, Ás/ar, Melur/ar, þó sum þess-

ara nafna (ekki nærri öll) hafi verið

hlutar af bæjanöfnum, og heiti sín

áunnu hverfin sér aðeins af því að

hreppsyfirvöld völdu þeim þau.

Ef við vildum endilega finna okk-

ur nýtt nafn og hætta að vera

Mosfellingar, eigum við af ýmsu

að taka til tengingar og réttlæting-

ar. Við getum farið lauslega yfir

sveitina í huganum til þeirra hluta,

og byrjað Reykjavíkurmegin frá (þó

svo æðinokkuð hafi trosnað af sveit-

inni þeim megin síðan Reykjavík

fór að óttast landleysi):

1.  Blikastaðabær, eða bara Blika-

bær. íbúarnir þá Blikar.

2.    Úlfarsfellsbær - Úlfarsbær.

Bæjarbúar kallaðir Úlfar.

3.  Hamrahlíðarbær — Hamrabær.

Bæjarbúar kallaðir Hamrar (galli:

hætta á uppnefninu „smíðatól").

4.    Hafravatnsbær — Hafrabær.

Bæjarbúar Hafurvetningar eða

bara Hafrar.

5.  Reykjabær. Það hefur ótvíræðan

kost að því leyti að þá getum við

auðveldlega breytt nafninu í

Reykjaborg, þegar við fáum borgar-

réttindi, án þess að þurfa lengi að

leita fyrirmyndar. Á sama hátt yrði

breytingin óveruleg fyrir íbúana,

ef Reykjavík yrði fyrri til að leggja

undir sig Mosfellssveit/bæ alla/n. —

íbúarnir yrðu kallaðir Reykir (galli:

hætta á ýmiskonar uppnefnum).

6.    Hrísbrúarbær. íbúar kallaðir

Hrísbrúingar eða bara Hrísir.

7. Æsustaðabær. Þetta er álitlegur

kostur, því íbúarnir yrðu frekar

kallaðir Æsir en Æsstöðungar.

8.  Skammadalsbær. Mjög álitlegur

kostur, því Skammidalur mun ekki

vera til annars staðar en í Mosfells-

sveit. íbúarnir Skammdælingar eða

bara Skammir.

9. Helgadalsbær. íbúarnir Helgdæl-

ir (það hljómar vel en færi illa í

munni á þriðja glasi).

10.   Laxnessbær. Bæjarbúar Lax-

nesingar, eða bara Laxmenn. 11.

Gljúfrasteinsbær.            Bæjarbúar

Gljúfrsteinungar (fer illa í munni

strax áður en sopið er á fyrsta

glasi).

12. Bringnabær. Þetta er mjög sér-

stætt kaupstaðarheiti og athyglis-

Mosf ellingar vorum

við, Mosf ellingar erum

við, og Mosf ellingar

viljum við áfram vera.

vert. Bæjarbúar einfaldlega kallaðir

Bringur.

Þannig væri hægt að halda áfram

og stinga upp á ýmsum nöfnum

leiddum af góðum og gildum bæjar-

nöfnum eða örnefnum í sveitinni.

Af nógu er að taka, þótt margt

hafi vissulega týnst og breyst á

undanförnum áratugum. Eftir

stendur þó að ekkert nafn hentar

okkur betur en Mosfellsnafnið,

hvort sem á eftir því fer „sveit" eða

„bær". Ef einhver ruglingur hefur

verið með það í sambandi við önnur

samfélög landsins, stór eða smá,

dregur örugglega úr honum með

tímanum; altént versnar hann varla

þótt sveit breytist í bæ.

í þessum skilningi vil ég taka

undir niðurlagsorð fréttaritara vors

og gera þau að mínum: „Hvað sem

þessu líður er mest um vert að

menn komi sér saman og nafnið

verði ekki deiluefni."

Góðir Mosfellingar fyrr og síðar!

Megi þessi tilfærðu orð verða að

áhrínsorðum.

Mosfellssveit í mars 1987.

Höfundur er rítstjórí Úrvals.

Fjölbreytileg námskeið

haldin á Hvanneyri

Hvannatúni ! Andakíl.

BÆNDASKÓLINN á Hvanneyri

hefur haldið margvísleg nám-

skeið í vetur. Eitt fjölmennt í

ferðamannaþjónustu er fyrir-

hugað í þessum mánuði.

Um síðustu mánaðamót sóttu 13

konur og karlar 2 byrjunarnám-

skeið í loðdýrarækt. Þátttakendur

voru fleiri en upphaflega var ráð-

gert. Þeir komu frá Suðurlandi,

Vesturlandi og úr Skagafirði og

ætla allir að undirbúa breytingar á

loðdýrabúum eða að bæta loðdýrum

við annan bústofn. Námskeiðin

stóðu í 3 daga hvert og var kennt

bóklegt um fóðrun og hirðingu loð-

dýra og verklegt um algeng

handbrögð við hirðingu. Aðalkenn-

ari var Magnús B. Jónsson,

Hvanneyri, og auk hans kenndi

Trausti Aðalsteinsson, loðdýrahirð-

ir. Að sögn Magnúsar var ánægju-

legt hve áhuginn var mikill og að

konur sýndu þessu jafn mikinn

áhuga og karlar.

í haust hélt Bændaskólinn nám-

Meira

LENI rúllurnar eru þéttvafnari, endast lengur og því ódýrari.

Gerðu þinn eigin verðsamanburð.

y.

*     V.

ELDHÚSRÚLUUB &

SALERNISPAPPIR

skeið fyrir bændur á Vesturlandi.

Þar var tekin fyrir förgun og flán-

ing loðdýra og verkun skinna.

Einnig var haldið upprifjunarnám-

skeið í samvinnu við Bændaskólann

á Hólum og Samband íslenskra loð-

dýraræktenda. Það var fyrir starfs-

fólk á skinnaverkunarstöðvum og

kenndu þar Magnús B. Jónsson,

Álfheiður Marinósdóttir og Snorri

Stefánsson. Mjög góð aðstaða til

kennslu er í loðdýrahúsum Bænda-

skólans.

Allt að 20 nemendur geta komist

að námskeið, sem Ferðaþjónusta

bænda stendur fyrir. Það verður

haldið í Bændaskólanum 23. til 27.

þessa mánaðar.

Nemendum 2. bekkjar í Bænda-

skólanum var seinnipartinn í vetur

boðið að taka þátt í valfagi í kanínu-

rækt. Mikill áhugi er hjá nemend-

um, því meirihluti nemenda eða 37

taka þátt í því. Kenndir verða 10

tímar bóklegt nám og að auki verða

heimsótt nokkur kanínubú. Kennari

er Ingimar Sveinsson. Ekki er enn-

þá aðstaða til verklegs náms í

loðkanínurækt á Hvanneyri, en ver-

ið er að undirbúa málið. Stefnt er

að búi með 100 kanínum, þar sem

m.a. er hægt að gera tilraunir með

nýtingu á íslensku fóðri. í undirbún-

ingi er námskeið seinna í vor, ætlað

þeim sem þegar eiga loðkanínur.

- D.J.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72