Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 65. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						24

MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 19. MARZ 1987

Skattleggjum

gróða fyrirtækjanna

— en hættum að skattleggja rekstrarkostnað þeirra

sagði VíglundurÞorsteinsson, formaðurFHá ársþingiiðnrekenda ígær

Skárri afkoma 1986

Á síðastliðnu ári batnaði afkoma

iðnaðarins nokkuð miðað við árið

1985 en það ár var iðnaðurinn í

heild rekinn með tapi. Árið 1986

má ætla að iðnaðurinn hafi skilað

smávægilegum hagnaði en þó alltof

iitlum til þess að tryggja eðlilegan

vöxt.

Það er einkennandi fyrir þessi tvö

ár að verulegt misgengi er í afkomu

iðnfyrirtækja, bæði einstakra fyrir-

tækja og heilla greina iðnaðarins.

Almennt var afkoma heimamark-

aðsgreinanna betri á síðastliðnu árí

en afkoma útflutningsgreinanna þó

með undantekningum sé.

Á heimamarkaðnum á fataiðnað-

urinn í erfiðleikum um þessar

mundir, einkum vegna harðnandi

samkeppni frá láglaunalöndum

Suðaustur-Asíu, þar sem laun iðn-

verkafólks eru víða aðeins um

fimmtungur launa hér á landi. Þess

sjást þó merki að fyrirtækin séu

með markvissri vöruþróun að losa

sig út úr þessari samkeppni með

því að hverfa frá ódýrri fjöldafram-

leiðslu yfir í framleiðslu á tískuvöru

í besta gæðaflokki. Nú er að hefj-

ast víðtækt framleiðniátak í fata-

iðnaði með allsherjar endurskipu-

iagningu, öflugri starfsþjálfun og

áframhaldandi tæknivæðingu.

íslenskir neytendur geta stutt við

þessar aðgerðir fyrirtækjanna með

því að taka vel á móti þessari nýju

viðleitni og aukið þannig markaðs-

hlutdeild fataiðnaðarins á nýjan

leik.

Erfiðleikar í

útflutningi

Útflutningur iðnaðarvara gekk

erfiðlega á síðstliðnu ári. Þar ber

hæst mikið tap stóriðjufyrirtækj-

anna vegna lækkandi markaðsverðs

og tap í ullariðnaðinum. Megin-

ástæðan fyrir taprekstri í ullariðn-

aðinum er einnig lágt markaðsverð

og fallandi gengi Bandaríkjadollars.

Undanfarin tvö ár hefur greinin

ekki náð neinum umtalsverðum

verðhækkunum á erlendum mörk-

uðum þannig að þrátt fyrir verulegt

átak í fyrirtækjunum til að þróa

nýjar vörur og auka framleiðni hef-

ur það einfaldlega ekki dugað til.

Ullariðnaðurinn var i heild rekinn

með um 7% tapi á árinu 1986. Þrátt

fyrir þessa erfiðleika eru engu að

síður góðir möguleikar til þess að

snúa þessu dæmi við með áfram-

haldi á vöruþróun og nýrri markaðs-

sókn, en frumforsendan er sú að

verulegt nýtt áhættufé komi nú

þegar inn í fyrirtækin í þessari

grein.

Mikill vöxtur í vörum

til sjávarútvegs

Ein grein iðnaðarútflutningsins,

fjárfestingar- og rekstrarvörur til

sjávarútvegs, var áfram í örum

vexti á síðastliðnu ári en þá nam

heildarútflutningur þessarar fram-

leiðslu 420 miiijónum króna

samanborið við 260 milljónir króna

1985. Það er skoðun mín að fyrir-

tæki í þessari grein eigi geysilega

vaxtarmöguleika ónýtta á næstu

árum. Fjárfestingarfélög, áhættu-

fjármagnssjóðir og einstaklingar

ættu að huga vel að fjárfestingar-

kostum í fyrirtækjum í greininni

því vaxtarmöguieikarnir á þessu

sviði, jafnt á heimamarkaði sem í

útflutningi, eru meiri en í mörgum

öðrum greinum og undanskil ég þá

ekki tiskugreinar augnabliksum-

ræðunnar eins og fiskeldi og

loðdýrarækt.

Með svipuðu áframhaldi stefnir

í það að útflutningur þessara greina

verði innan fárra ára jafnmikill og

heildarútflutningur okkar á ullar-

og skinnavörum.

Stóriðja

Eins og kom fram hér í upphafi

á stóriðjuframleiðsla okkar nú í

talsverðum erfiðleikum vegna lágs

útflutningsverðs sem stafar af sam-

drætti á alþjóðamörkuðum. Á þessu

ári stefnir þó í framleiðslu- og sölu-

aukningu á bæði áli og járnblendi

þótt enn sé markaðsverðið lágt.

Vegna samdráttar á þessu sviði er

nú lítill möguleiki á nýfjárfestingu.

Þetta ástand hefur nú leitt til þess

að á íslandi eru stjórnmálamenn

og fjölmiðlar farnir að afskrifa

orkufrekan iðnað sem kost í at-

vinnumálum. Hér sýnist mér að sé

nokkuð fljótt í rassinn gripið. Tíma-

bundinn samdráttur í orkufrekum

iðnaði samhliða auknu framboði á

vatnsorku í heiminum og lækkandi

olíuverði í augnablikinu eru ekki

gild rök til þess að afskrifa orku-

frekan iðnað. Ekkert hefur enn

breytt þeirri staðreynd að heimur-

inn stefnir í raforkuskort á næstu

áratugum. Við íslenskir iðnrekend-

ur heyrum mjög þessa dagana að

starfsbræður okkar á Norðurlönd-

unum, t.d. í Noregi og Svíþjóð,

hafa miklar áhyggjur vegna þess

að þeir telja fyrirsjáanlegan raf-

orkuskort í löndum sínum innan

10—15 ára. Það er því nokkuð

snemmt að afskrifa orkufrekan iðn-

að og orkuauðlindir okkar í íslenskri

atvinnuumræðu.

Við íslendingar verðum að varast

þá þröngu einsýni sem oft einkenn-

ir umræður um atvinnumál hér á

landi. Við höfum alltof ríka til-

hneigingu til að ræða atvinnumál á

hverjum tíma undir þeim formerkj-

um að vöxturinn verði helst í þessari

eða hinni greininni, jafnframt sem

slík umræða hefur jafnan þá til-

hneigingu að afskrifa möguleika

annarra greina.

Staðreyndirnar eru aðrar þegar

þessi mál eru athuguð betur og

skoðuð í samhengi yfir lengri tíma.

Vaxtarsprotar eru

í öllum greinum

Vaxtarsprotarnir eru ekki ein-

skorðaðir við einstakar greinar.

Vöxturinn sprettur fram í einstök-

um fyrirtækjum í öllum greinum

framleiðslunnar. Með sama hætti

sjáum við að samdrátturinn verður

í einstökum fyrirtækjum og þau er

einnig að finna í öllum greinum

framleiðslunnar.

Það sem öðru fremur skilur á

milli vaxtar eða samdráttar er vöru-

þróun og markaðssókn.

Við sjáum þetta um allt þjóð-

félagið í dag og gildir þar einu

hvort við lítum til fiskiðnaðar eða

annarrar iðnaðarframleiðslu. Meira

að segja landbúnaðurinn lýtur þess-

um lögmálum einnig þrátt fyrir

heljartök miðstýringar á sumum

sviðum.

Aukin rannsóknar- og

þróunarstarfsemi

Eitt höfuðverkefnið í atvinnumál-

um á Íslandi í dag er að stórauka

rannsóknar- og þróunarstarfsemi í

atvinnufyrirtækjunum. Fyrirtækin

þurfa að verja mun meira fjár-

magni af sínum rekstrartekjum til

þessarar starfsemi ef þau ætla að

standast siharðnandi samkeppni við

erlenda keppinauta.

Jafnframt því þurfum við að

bæta verulega nýtingu þeirra fjár-

muna sem veitt er af fjárlögum á

hverju ári til rannsóknar- og þróun-

arstarfsemi í nafni atvinnuveganna.

Á yfirstandandi ári veitir ríkis-

sjóður nær 600 milljónum króna á

fjárlögum til rannsóknarstofnana

atvinnuveganna til þess að örva

nýsköpun og þróun í atvinnulífinu.

Það er nauðsynlegt að huga að

því, hvort nýtingu þessara miklu

fjármuna megi bæta, frá því sem

nú er. Það er full ástæða til að

ætla að vissrar sjáifvirkni sé farið

að gæta í þessum fjárveitingum og

að þar ráði núverandi stærð og

mannafli einstakra rannsóknar-

stofnana fremur en möguleikar

þeirra og geta til að hagnýta fjár-

magnið til jákvæðrar þróunar.

Einnig er veruleg hætta á því að

Víglundur Þorsteinsson flytur

ræðu sina á ársþingi iðnrekenda

í gær.

„Það er tíUaga mín að

fastar fjárveitingar til

rannsóknarstofnana

verði skornar verulega

niður, t.d. niður í 200

milljónir króna, en jafn-

framt að afgangnum,

400 milljónum króna,

verði veitt í sérstakan

rannsóknarsjóð þar

sem fjármagni verði

úthlutað tíl einstakra

verkefna, annað hvort

beint tíl fyrirtækjanna

eða tU verkefna í sam-

starfi fyrirtækja og

rannsóknarstofnana

eða annarra rannsókn-

ar- og þróunaraðila."

Mannafli

80000 -¦

60000 -

40000 -

20000 -

-20000 -\

-40000-

Framfærslubyrði framleiðslunnar.

Hvað íengi geta fyrirtækin að óbreyttu staðið

undir vexti þjónustuþjóðfélagsins?

64475

59106

55139

42750

33643

24211

131932 1

35811

38291

38663

Lifeyrisþegar

Onnur

þjónusta

Opinber

þjbnusta

1966

1971

1976

1981

--------r

1986

Áætiaðar tölur

Framleiðsla

slík sjálfvirkni leiði til þess að starf-

semi þessara stofnana slitni úr

tengslum við atvinnufyrirtækin og

falli um of í farveg gæluverkefna

og þjónustu við Alþingi og fram-

kvæmdavaldið á hverjum tíma.

Ég tel að nú sé tímabært að

breyta um stefnu í þessum efnum.

Breytt stefna í

fjárveitingum til

rannsóknarstofnana

Það er tillaga mín að fastar fjár-

veitingar til rannsóknarstofnana

verði skornar verulega niður, t.d.

niður í 200 milljónir króna, en jafn-

framt að afgangnum, 400 milijón-

um króna, verði veítt í sérstakan

rannsóknarsjóðþar sem fjármagni

verði úthlutað til einstakra verk-

efna, annað hvort beint til fyrir-

tækjanna eða til verkefna f

samstarfi fyrirtækja og rannsókn-

arstofnana eða annarra rannsókn-

ar- og þróunaraðila.

Með þessum hætti myndum við

ná því marki að taka fyrir sjálf-

virkni núverandi kerfis og örva

verulega samkeppni um rannsókn-

arfjármagnið.

Eg hef þá trú að breyting sem

þessi myndi hleypa miklu lífi i rann-

sóknar- og þróunarstarfsemina

hérlendis.

Meginskilyrði fjárveitinga úr

slíkurn sjóði ætti að vera fjárhags-

leg ábyrgð fyrirtækja á rannsóknar-

verkefnum með því að krefjast

verulegrar          eiginfjármögnunar

þeirra sjálfra á slíkum þróunarverk-

efnum.

Slíkt skilyrði myndi auka veru-

iega fjármagnið til þessarar starf-

semi og virkja betur þá góðu

þekkingu sem nú þegar býr með

þjóðinni og fer ört vaxandi á hverju

ári með nýju, vel menntuðu fólki,

sem krefst starfa við hæfi sinnar

menntunar.

Með slíkum breytingum munu

einnig skapast aðstæður til að

stofna og starfræki rannsóknar- og

þróunarfyrirtækja í eigu einstakl-

inga sem gætu selt öðrum atvinnu-

fyrirtækjum þjónustu sína.

Og síðast en ekki sist gæti slík

breyting ásamt öðrum aðgerðum

örvað verulega stofnun nýrra fyrir-

tækja á ýmsum sviðum.

Haldi einhver, að ég sé hér að

leggja til sérstaklega byltingar-

kenndar breytingar, er það mesti

misskilningur. Þessar tillögur

ganga ekki út á neitt annað en að

við lærum af umheiminum og tök-

um upp samskonar vinnubrögð hér

og beitt hefur verið í okkar sam-

keppnislöndum og sannað gildi sitt

þar.

Stofnun tæknigarða við

Háskóla Islands

Nú er á lokastigi stofnun tækni-

garða sem staðsettir verða við

Háskóla íslands. Það eru

Reykjavíkurborg, Háskóli íslands,

Þróunarfélag íslands, Félag

íslenskra iðnrekenda og fyrirtækið

Tækniþróun hf., sem er sameign

Háskólans, Iðnlánasjóðs og nokk-

urra fyrirtækja sem standa að

stofnun tæknigarðanna. Skiptir þar

mestu vilji borgarstjórnar

Reykjavíkur til að veita 50 milljón

króna lán til þess að reisa tækni-

garðana. Sú ákvörðun tryggir

framgang málsins.

Með tæknigörðum skapast leigu-

aðstaða fyrir ný fyrirtæki til

rannsóknar- og þróunarstarfsemi í

tengslum við Háskólann.

Nýjar aðferðir til fjármögnunar

rannsóknarstarfseminnar og nýir

möguleikar með tæknigörðum gefa

fslenskum vísinda- og rannsóknar-

mönnum fleiri tækifæri og eru

líklegir til þess að hleypa auknum

krafti f rannsóknir og vöruþróun

hér á landi.

Aukin sjálfvirkni

og tæknivæðing

Mér hefur verið tíðrætt um þýð-

ingu rannsókna- og vöruþróunar-

starfsemi fyrir vöxt íslenskra

framleiðslufyrirtækja. Annað atriði

skiptir hér einnig sköpum en það

er aukin sjálfvirkni og tæknivæð-

ing.

Fram til þessa hefur grunntónn-

inn f atvinnuumræðunni á íslandi

verið: Við þurfurn nýjar framleiðslu-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72