Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 130. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 12. JÚNÍ 1987
19

AF ERLENDUM VETTVANGI
eftir JÓHÖNNU KRISTJÓNSDÓTTUR
20 ár frá Sex daga stríðinu:
Jerúsalem er enn
skípt borg í
manneskjulegu tilliti
UM þessar mundir eru liðin
tuttugu ár frá lokum Sex
daga stríðsins, þegar fsraelar
gersigruðu í leiftursókn Araba-
heri, frelsuðu austurhluta
Jerúsalem, sem hafði verið á
jórdönsku           yfirráðasvæði,
hernámu Vesturbakkann og
Gaza og náðu Gólanhæðum.
Sigur ísraela var ótrúlegur og
hefði getað orðið mun meiri;
þeir voru komnir langleiðina til
höfuðborga tveggja óvina-
landa, Damaskus og Kairó.
Með þyí að taka Vesturbakk-
ann, sem ísraelar kalla biblíunöfn-
um sínum, Júdeu og Samaríu,
styrktu þeir sig mjög gegn hugs-
anlegri atlögu frá Jórdönum.
Gólanhæðirnar voru þeim að
sumu leyti hernaðarlega mikil-
vægari, vegna þess að ógnun frá
Sýrlendingum hefur alltaf verið
alvarlegri í augum ísraela, en frá
nokkrum öðrum Arabaþjóðum.
Samt var sá sigurinn sætastur
að ná austurhluta Jerúsalem og
gömlu borginni. Gamla borgin
hafði verið Israelum lokuð, frá því
rikið var stofhað 1948. Þá höfðu
Jórdanir klippt á allar aðflutnings-
leiðir til borgarinnar og herlið í
gamla bæjarhlutanum barðist við
ofurefli liðs og varð loks að gef-
ast upp. Jórdanir náðu borginni
og víggirðing var hlaðin milli
borgarhlutanna. Þar var kyrrt að
mestu næstu tuttugu ár, en ná-
lægðin   var   slík,   að   varðmenn
Jórdana og ísraela sitt hvoru
megin línunnar hefðu líkast til
getað tekizt í hendur, ef þeir hefðu
teygt sig ögn fram. Þótt furðu-
sjaldan kæmi til tíðinda var mikil
spenna í borginni. Gyðingar tóku
það ákaflega nærri sér að hafa
ekki aðgang að gömlu borginni,
sem er þeim mjög helg. Einkan-
lega Grátmúrinn, hvar þeir biðjast
fyrir. Því var mikill fögnuður
rrieðal ísraela þegar Jerúsalem var
endurheimt úr höndum Jórdana.
Allar tálmanir voru rifnar niður
°g því lýst yfir, að nú hefðu allir
jafnan aðgang að helgum stöðum
borgarinnar. Enda innan marka
hennar margir helgustu staðir
annarra en gyðinga, það er bæði
kristinna og múhammeðstruar-
manna.
Nú að liðnum tuttugu árum
hefur mikil uppbygging orðið í
Jerúsalem. Að minnsta kosti í
byggingarlegu tilliti og þar búa
um 460 þúsund manns, þar af er
um þriðjungur Palestínumenn.
Jerúsalem var gerð að höfuðborg
ríkisins, við mótmæli margra, eins
og alkunna er. Jerúsalem er mið-
stöð trúarlffs í landinu og hún ber
ekki yfírbragð heimsborga af
álíkri stærð.í gamla bæjarhlutan-
um og austurhlutanum hefur víða
verið unnið að fornleifagreftri og
margt merkilegt komið þar upp.
Skipulögð hafa verið og byggð
úthverfi, með það fyrir augum að
ekki sé í raun og veru hægt að
Beðizt fyrir við Grátmúrinn
raðast að borginni úr neinni átt.
í gamla bænum hefur gyðinga-
hverfi bætzt við þau þrjú sem
fyrir voru, armenska, arabíska og
kristna. Þar sem Jerúsalem er
hluti ríkisins, gagnstætt við Vest-
urbakkann njóta allir íbúar
hennar sömu réttinda, varðandi
húsnæði, félagslega þjónustu,
tryggingabætur og hvaðeina. Að
minnsta kosti i orði kveðnu.
Því að hvað sem allri samein-
ingu líður er Jerúsalem skipt borg
í manneskjulegu tilliti. Teddy
Kollek, borgarstjóri Jerúsalem,
einhver vinsælasti og virtasti
borgari ísraels sagði nýlega „Mér
hefur tekizt bara ljómandi vel að
láta byggja en ég hef ekki náð
neinum umtalsverðum árangri,
hvað heldur lofsverðum, hvað
fólkið hér í borginni snertir." Og
orð Kolleks, þess vísa og ötula
borgarstjóra lýsa vel hvernig fyrir
Jerúsalem er komið. Þó er Kollek
einn fárra ísraelskra ráðamanna,
sem nýtur óskoraðs trausts
beggja aðila. En vandamálin eru
margþætt. í sérstökum hverfum
búa strangtrúargyðingar, á ýms-
um stigum, ef svo mætti orða
það. Þeir eru í sjálfu sér jafn
ósveigjanlegir í umgengni við gyð-
inga, sem eru ekki á sömu
trúarlínu og í garð Arabanna. í
austurhlutanum búa nánast ein-
vörðungu Arabar og í gömlu
borginni eru þeir einnig í meiri-
hluta. í vesturhlutanum, sem var
byrjað fyrir alvöru að byggja á
árunum 1948-1967 oghefurverið
haldið áfram síðan, búa svo gyð-
ingar, sem margir tilheyra ein-
hverri orþódokslínu, og áðir eru
nefndir. Þar eru sömuleiðis bú-
settir allir æðstu embættismenn
ríkisins, og minnihluti þeirra telst
til trúaðra. Og vitaskuld margir
fleiri. Svo er fáein gömul araba-
þorp frá fyrri tíð að finna á
hæðunum, en nokkur viðleitni
hefur verið höfð í frammi til að
láta þá setjast að annars staðar
í borginni, einkum í austurhlutan-
...i'í.iju,,,    ;!
Jerusalem
Davíð Oddsson, borgarstjóri og Teddy Kollek, borgarstjóri í Jerú-
salem.
Samskipti gyðinga innbyrðis í
Jerúsalem eru því fj'arri því
snurðulaus. Kona nokkur, orðaði
það svo í samtali við fréttastofu
Reuters: „Helmingurinn af íbúun-
um hatar mann, af því að maður
er gyðingur og hinn helmningur-
inn fyrir að vera ekki nógu góður
gyðingur."
Jerúsalem er heillandi borg,
hvernig sem á hana er litið. En
hún er erfið og gerir kröfur til
þeirra sem leita hennar. Hún er
í flestu frábrugðin Tel Aviv, bæði
hvað varðar íbúa og byggingar-
lag. Miðað við allt og allt er allt
með sæmilegri spekt þar. þrátt
fyrir öll þessi ósættanlegu öfl, sem
þar hafa tekið sér bólfestu. Skýr-
ingar á því eru af ýmsu tagi.
Fyrst og fremst líklega að menn
forðast eins og heitan eldinn af
hafa teljandi samskipti. Arabar
og gyðingar reyna að umbera
hvorir aðra og gera það oftast
nær. En það er ekki meira en
svo. Vegna þess að báðum finnst
hinn hafa ruðzt inn á heilagt yfir-
ráðasvæði sitt. En báðir vita að
svona verður þetta að vera. Svo
að málið er leyst með því að sam
skipti araba og gyðinga eru í lág-
marki. Þó svo að ungir arabar og
gyðingar sitji saman í æðri
menntastofnunum telst til undan-
tekninga, að kunningsskapur
myndist milli þeirra. Á því hefur
sáralítil breyting orðið þessi tutt-
ugu ár.Óhugsandi er með öllu, að
til náinna kynna sé stofnað. Arab-
iskur piltur og gyðingastúlka sem
lenda í að verða ástfangin, eiga
ekki sjö dagana sæla. Fjölskyldur
beggja útskúfa þeim. Komi til
slfkra kynna, sem vitað er til, en
aðeins örsjaldan, eiga viðkomandi
ekki annan kost en fara úr landinu
fyrir fllt og allt. Varla verður sam-
band á hinn veginn - að arabisk
stúlka og gyðingapiltur - tengist
tilfinningaböndum, af þeirri ein-
földu ástæðu að agi innan
arabiskrar fjölskyldu gagnvart
stúlkunni kerriur í veg fyrir slíkt.
Það liggur nokkurn veginn í
augum uppi, að þrátt fyrir þetta
hafa bæði gyðingar og arabar
kynnzt þessa tvo áratugi. En þar
með er ekki sagt að það hafi leitt
til þess að skilningur hvað þá
umburðarlyndi hafi sprottið af
þessum tuttugu ára samvistum.
Nema í undantekningartilvikum.
Hatrið, togstreitan, andúðin og
fordómarnir eru á báða bóga. Það
er reynt að láta það ekki eitra
daglegt líf. Samskipti milli trú-
aðra og vantrúaðra gyðinga,
afstaða til kristinna íbúa, sam-
skiptin milli sefardim gyðinga og
ashkenazi gyðinga. Allt blandast
saman f þessari borg. „Jerúsalem
er þrátt fyrir allt þungamiðja ísra-
elsríkis. I henni kristallast allt það
sem er bezt, helgast og mikilvæg-
ast, öfgafyllst, umburðarfyllst og
gleðilegast og líka það sem er
verst og ljótast, sorglegast og
óbærilegast," segir kona sú sem
vitnað var í hér að framan. Undir
orð hennar hljóta þeir að taka sem
þekkja Jerúsalem og þykir vænt
um hana.
Reuter. Jerusalem Post ofl.
Morð á japanskan máta
Erlendar baakur
Jóhanna Kristjónsdóttir
Masako Togawa: The Ladykiller
Simon Grove þýddi úr japönsku
Útg.Penguin 1987.
MASAKO Togawa er hálfsextug
að aldri. Hún fékk snemma áhuga
á að reyna fyrir sér sem rithöfund-
ur og fyrsta bók hennar kom út
þegar hún var aðeins tuttugu og
fjögurra ára. LADYkiller mun vera
önnur bók hennar og kom fyrst út
fyrir tuttugu og fimm árum. Mér
skilst að eftir henni hafi verið gerð
sjónvarpsmynd og hún fékk al-
mennt hinar beztu viðtökur.
Togawa er nú með vinsælustu saka-
málasagnahöfundum í heimalandi
sínum.
Nafnið á bókinni er hversdags-
legt við fyrstu sýn. En þar sem
japanska höfunda rekur ekki oft á
fjörurnar tók ég til við lesturinn.
Hér segir frá Honda, japönskum
kaupsýslumanni. Hann er búsettur
í Tókíó, og hefur að mestu slitið
sambandi við eiginkonu sína. Þó
vitjar hann hennar með jöfnu milli-
bili, hvar hún býr á heimili föður
sfns í Ósaka. Einhver skelfilegur
harmleikur, sem varð milli þeirra,
hefur eyðilagt samband þeirra.
Honda lifir í reynd margföldu lífi,
hann hefur herbergi á hóteli, en
einnig er hann með íbúð á leigu.
Og þangað fer hann til að skrásetja
afrek sín. Þvf að tvisvar í viku fer
hann á veiðar. Og veiðir konur í
net sitt.  Hann hefur mjög pott-
þéttar aðferðir við að ná sér í réttu
konurnar og yfirleitt hittir hann
sömu konuna aðeins einu sinni.
Þetta gengur allt ágætlega og
Honda unir glaður við sitt.
En nú fara að gerast skrítnir og
skuggalegir atburðir. Ung stúlka
Keiko nokkur Obano kastar sér út
af svölum og bíður bana. Hún er
vanfær af völdum Honda, en hafði
að vísu ekki sagt honum tfðindin.
Systir hennar telur víst að barns-
faðir hennar hafi annað hvort myrt
Keiko, eða með framkomu sinni ýtt
henni út í dauðann. Svo að systirin
fer á stúfana.
Og síðan rekur hver atburðurinn
annan. Ef Honda nær sér í kven-
mann, getur hann nokkurn veginn
gengið út frá því sem vísu, að sá
MASAK0T0
íi/.\-
&m
Kápumynd
hinn sami kvenmaður finnst kyrkt-
ur nokkru síðar. Og venjulega er
vinkonan drepin á sömu stundu og
hann er að gamna sér með þeirri
næstu. Þar af leiðandi getur engin
staðfest sögur hans, ef út í það færi.
Sagan er þrungin óhugnaði og
spennu, en aldrei svo að fram af
manni sé gengið. Það liggur við
mig langi til að segja að morðunum
sé lýst af fágaðri og agaðri ákefð.
Honda gerir sér grein fyrir að það
er einhver sem er að ná honum í
net sitt. Hann telur að það geti
verið systirin og það bendir margt
til þess en er einhvern veginn ekki
nógu trúlegt. Og hvað sem Honda
reynir til að losa sig kemst hann
ekki undan þeim sem hefur ákveðið
að refsa honum og hann er tekinn
fastur og dæmdur í ævilangt fang-
elsi.
Samt er sagan ekki öll, því að í
rauninni eru rannsóknarmennirnir
ekki sáttir við alla málavöxtu. Síðan
skýrist þetta í lokin og allt reynist
rökrétt. Allt gengur upp. Stórgóð
afþreying.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56