Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 235. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						32
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. OKTÓBER 1987
fltangiitiiMafeife
Útgefar.di
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aöstoöarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
Arvakur, Reykjavík
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjöm Guömundsson,
Björn Jóhannsson,
Arni Jörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar:
Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033.
Áskriftargjald 600 kr. á mánuöi innanlands. í lausasölu 55 kr. eintakiö.
Tilboð
fjármálaráðherra
Ríkisstjórnin hefur lagt 5-6
milljarða í nýjum skatta-
álögum á þjóðina frá því, að
hún tók við völdum og er þá
miðað við heilt ár. Þetta er að
sjálfsögðu mikil aukning á
sköttum enda hefur þessum
ráðstöfunum verið misjafnlega
tekið. Þó er væntanlega öllum
ljóst, að stjórnin gat ekki setið
aðgerðarlaus, svo mikil sem
spennan hefur verið í efna-
hagslífi okkar. Nú hefur Jón
Baldvin Hannibalsson, fjár-
málaráðherra, tilkynnt, að
ríkisstjórnin sé reiðubúin til
viðræðna við verkalýðshreyf-
inguna um að falla frá ein-
hverjum af þessum nýju
sköttum, ef það greiði fyrir
skynsamlegri launastefnu á
næsta ári.
í sjálfu sér getur enginn
verið andvígur því, að ráð-
herrar leiti leiða til þess að
forða nýrri launasprengingu á
næsta ári. Og ekki harmar
Morgunblaðið það, að ríkis-
stjórnin falli frá nýrri skatt-
heimtu að einhverju leyti. Hitt
er svo annað mál, að það skipt-
ir miklu máli, hvenær tilboð
af þessu tagi er sett fram. Það
eru fordæmi fyrir því, að ríkis-
stjórnir, sem hafa ýmist stefnt
að ákveðnum aðgerðum eða
þegar framkvæmt þær, rétti
fram sáttarhönd og falli frá
því, sem átti að gera eða dragi
úr því, sem búið var að gera.
Sennilega er frægasta dæmi
um þetta sættir sem tókust í
nóvember 1963, milli verka-
lýðshreyfingar og Viðreisnar-
stjórnar. Sú ríkisstjórn stefndi
að mjög hörðum aðgerðum,
sem mættu sterkri andstöðu.
Frumvarp ríkisstjórnarinnar
hafði verið samþykkt í annarri
þingdeild og einungis ein um-
ræða var eftir í síðari deild.
Það hefur aldrei verið upplýst,
hvort frumkvæði að sáttum
kom frá ríkisstjórn eða verka-
lýðshreyfingu. Niðurstaðan var
hins vegar sú, að ríkisstjórnin
féll frá áformum sínum og
lagði með því pólitískan grund-
völl að júnísamkomulaginu
hálfu ári síðar, sem mótaði
samskipti Viðreisnarstjórnar
og verkalýðshreyfingar til loka
valdatíma þeirrar ríkisstjórnar.
Sáttatilboðið kom fram á rétt-
um tíma.
í febrúar 1978 beitti ríkis-
stjórn Geirs Hallgrímssonar
sér fyrir hörðum efnahagsað-
gerðum. Verkalýðshreyfingin
brást harkalega við. í maímán-
uði sama ári gaf sú ríkisstjórn
út bráðabirgðalög, þar sem
nokkuð var dregið úr fyrri að-
gerðum. Bráðabirgðalögin
komu of seint.
Spurningin nú er fyrst og
fremst sú, hvort tilboð Jóns
Baldvins Hannibalssonar, fjár-
málaráðherra, kemur fram of
fljótt. I raun og veru liggur
ekkert fyrir um það, hver af-
staða verkalýðshreyfingarinn-
ar er til kjarasamninga á næsta
ári. Verkalýðshreyfingin veit
það ekki sjálf. Mikill ágreining-
ur ríkir í röðum verkalýðsfor-
ingjanna um það, hvernig
standa eigi að kjarasamning-
um fyrir næsta ár. Vinnuveit-
endur telja sig komna upp að
vegg og að þeir hafi lítið sem
ekkert svigrúm til þess að
greiða hærra kaup. Það liggur
a.m.k. ekki í augum uppi um
hvað viðræður nú á næstu dög-
um milli ríkisstjórnar og
verkalýðshreyfingar eiga að
snúast.
Fjármálaráðherrann hefur
hins vegar sett fram tilboð um
viðræður. Skilja mátti orð hans
á Alþingi á þann veg, að hann
hefði ekki haft samráð við aðra
ráðherra um málið, en hins
vegar lýsti hann yfir því, að
hann treysti því að forsætisráð-
herra væri sammála sér.
Steingrímur Hermannsson ut-
anríkisráðherra skýrir frá því
í Morgunblaðinu í dag að hann
hafi fyrst heyrt um tilboð fjár-
málaráðherra í útvarpsfrétt-
um. Ef sú er raunin, að ekkert
samráð hafi verið milli stjórn-
arflokkanna um málið, eru það
náttúrlega vinnubrögð, sem
duga ekki í samstjórn þriggja
flokka. Það er nógu erfitt að
halda slíkri stjórn saman, þótt
menn auki ekki á þá erfiðleika
með því að hafa ekki nægilegt
samráð sín í milli.
Hvað sem því líður blasir það
nú við eftir yfirlýsingar fjár-
málaráðherra, að viðræður
hljóta að hefjast milli ríkis-
stjórnar og verkalýðssamtak-
anna. Það yrði mikill sigur fyrir
þjóðina í heild, ef þær leiddu
til jákvæðrar niðurstöðu. Við
búum enn við góðæri, en það
eru margar blikur á lofti. Við
höfum engin efni á stórfelldum
átökum á vinnumarkaðnum á
næstu mánuðum.
Háskóli íslands v<
setur rannsókna <
eftír Birgi ísleif
Gunnarsson
Þegar rætt er um opinbera stefnu
í málefnum háskólakennslu á ís-
landi — „íslenska háskólastefnu" —
er ýmist átt við stefnu til langs tíma,
hin almennu markmið sem eru
grundvöllur háskóla, eða viðfangs-
efni, rekstur og skipulag háskóla
og háskólamálefna frá ári til árs
eða frá einu tímabili til annars. Á
milli þessara þátta eru raunar órjúf-
anleg bönd. Án þess að gera sér
grein fyrir hinum almennu mark-
miðum er til lítils að sinna dægur-
verkefnum. Og fögur orð um
stefnumið eru ekki mikils virði ef
þeim er ekki fylgt eftir í fram-
kvæmd.
Við íslendingar erum svo jarð-
bundnir — praktískir í hugsun ef
ég má nota það orð — að við höfum
ekki talið ástæðu til að efna til
mikilla umræðna um langtíma-
markmið háskólakennslu. Það þýðir
þó ekki að við höfum enga stefnu.
Ég held að um það hafi lengi verið
almenn samstaða að hin þjóðfé-
lagslegu markmið með starfsemi
Háskóla Islands séu annars vegar
að skapa sér menntað þjóðfélag í
víðtækasta skilningi þess hugtaks,
og hins vegar að efla íslenska
þjóðmenningu og þar með treysta
sjálfstæði þjóðarinnar. Það má
segja að þetta séu einnig höfuð-
markmiðin sem liggja öðrum
skólum okkar til grundvallar en
Háskóli íslands skipar þó alveg sér-
stakan sess í þessu efni. Háskóla-
kennslan á sér einnig markmið er
lúta að einstaklingunum sem
námið stunda. Hún stefnir að því
að gera nemendur sjálfstæða og
rökvísa í hugsun, agaða í vísinda-
legum vinnubrögðum, og upplýsta
um sérgreind sem aimenn viðfangs-
efni vísinda og fræða.
Spurningin er: Hvernig verður
þessum markmiðum náð? Um það
geta verið og eru skiptar skoðanir
eins og ykkur er kunnugt. Hvað
Háskóla íslands varðar, þá hafa
honum frá upphafi verið falin þrjú
höfuðhlutverk: að veita fræðslu í
tilteknum greinum, búa menn undir
ákveðin störf og vera vettvangur
vísindalegra rannsókna. Þetta eru
ekki smá hlutverk og stundum get-
ur verið erfitt að halda eðlilegu
jafnvægi milli þessara þátta. En það
er raunar ekki einkavandi Háskóla
íslands, heldur vandi háskóla um
heim allan. Og þegar við berum
Háskóla íslands saman við erlenda
háskóla skulum við minnast þess
að pótt hann sé nú með elstu skól-
um á landinu, varð 75 ára í fyrra,
er hann kornungur á mælikvarða
háskólanna í nágrannalöndum okk-
ar, háskóla sem sumir hverjir eiga
sér samfellda sögu frá miðöldum.
Háskóli íslands var, sem kunnugt
er, stofnaður 1911 og í lok síðari
heimsstyrjaldar, þegar hann hafði
starfað í rúma þrjá áratugi, voru
nemendur aðeins um 320 að tölu.
Háskólastúdentar eru að verða
5.000 og þrátt fyrir tímabundna
fækkun í vetur er þess að vænta
að nemendum haldi áfram að fjölga
á næstu árum. Samhliða þessari
fjölgun nemenda — og kennara og
annars starfsfólks — hefur náms-
framboðið í skólanum aukist gífur-
lega og stoðum verið hleypt undir
víðtækar rannsóknir á ýmsum svið-
um fræða, vísinda og tækni.
Miklar kröfur
til háskólans
Það eru miklar kröfur gerðar til
Háskóla íslands. Þjóðfélagið — al-
menningur í landinu — vill nútíma-
lega menntastofnun sem boðið
getur upp á sambæriiegt nám og
erlendir háskólar. Nemendur og
kennarar vilja sem mest valfrelsi
og sem flesta möguleika í náminu
og sem besta aðstöðu. Og stjórn-
endur háskólans vilja þetta allt og
að auki aðstöðu til rannsókna og
þróunarstarfa. En þótt það sé fjarri
mér — og reyndar engin ástæða til
— að vera með barióm skulum við
gera okkur fulla grein fyrir því að
aðstæður okkar allar — fámennið
og fjárhagslegur vanmáttur — setja
miklum hugsjónum á sviði háskóla-
starfs verulegar skorður. Við
verðum að sníða okkur stakk eftir
vexti. Sannarlega er við hæfi að
við séum stórhuga og framsýn, en
ef við erum ekki að sama skapi
raunsæ og hófstillt er erfiðið til
einskis unnið. Það þjónar ekki hags-
munum Háskóla Islands að setja
fram óraunhæfar fjárkröfur. Þetta
hafa stjórnendur skólans fyrir löngu
gert sér góða grein fyrir og starfa
í samræmi við það. En þeir hafa
haft mikinn metnað fyrir hönd skól-
ans, og sá metnaður hefur skilað
þeim árangri að háskólinn er í höf-
uðatriðum fyllilega sambærilegur
við erlenda háskóla. Eitt af því sem
er til marks um það er velgengni
nemenda skólans i framhaldsnámi
erlendis, velgengni sem við í
menntamálaráðuneytinu fáum oft
að heyra um í bréfum sem eriendar
menntastofnanir senda okkur. Ein-
mitt nú í vikunni var lagt á borð
„Ég er í meðf erð
vegna krabbameins"
Krabbameinssjúklingar stof na samtök
Á þriðjudagskvöld, 20. október
kl. 20, verður haldinn fundur í húsi
Krabbameinsfélagsins í Skógarhlíð
8, þar sem stofnuð verða samtök
fólks, sem hefur fengið krabbamein
og vill leita stuðnings þeirra sem
reynt hafa hið sama og til að miðla
af eigin reynslu. í tengslum við
Krabbameinsfélagið eru nú starf-
andi nokkur hliðstæð félög sem
bundin eru við ákveðnar tegundir
krabbameina, til dæmis brjóst-
krabbamein, krabbamein í barka-
kýli og krabbamein hjá börnum.
Einnig eru starfandi samtök fólks
sem gengið hefur undir aðgerðir
vegna stóma. Þessum nýju samtök-
um krabbameinssjúklinga er eink-
um ætlað að ná til þeirra sem ekki
falla innan ramma eldri félaganna.
Þess má geta að frá því á síðasta
ári hefur Krabbameinsfélagið veitt
krabbameinssjúklingum þjónustu
sem nefnd er heimahlynning og
felst í heimsóknum til sjúklinga og
stuðningi við þá og aðstandendur
þeirra. Jafnframt hefur verið starf-
rækt upplýsingaþjónusta og ráðgjöf
og getur fólk hringt í síma 21122
milli kl. 9 og 11 alla virka daga
og leitað upplýsinga um hvað eina
er varðar krabbamein.
Einn þeirra sem unnið hafa að
undirbúningi stofnunar hinna nýju
samtaka krabbameinssjúklinga er
Óskar Kjartansson. Hann hefur orð-
ið við tilmælum Morgunblaðsins um
að gera grein fyrir reynslu sinni
af krabbameini og viðhorfum sínum
til þessara mála:
Eg heiti Óskar Kjartansson, er
gullsmiður að mennt, 38 ára að
aldri, þriggja barna faðir og vel
giftur. Síðustu mánuði hef ég verið
í meðferð vegna krabbameins. í
þessari grein langar mig annars
vegar að segja frá sjúkdómi mínum
og hins vegar að benda á nokkur
atriði sem ég held að þyrfti að
leggja meiri áherslu á í þjónustu
við_ krabbameinssjúklinga.
í byrjun síðasta árs var ég skor-
inn upp við gallsteinum. Á sjúkra-
húsinu hugsaði ég mikið um að nú
væri kominn timi til að snúa við
blaðinu og fara að gera eitthvað
fyrir líkamann. Ég var ekki fyrr
kominn af sjúkrahúsinu en ég hellti
mér út í prófkjör hjá Sjálfstæðis-
flokknum í Mosfellssveit, sem þá
hét, vegna sveitarstjórnakosninga.
Þar með vannst lítill tími fyrir
heilsuræktina.
Kosningaúrslitin urðu okkur hag-
stæð, við fengum fimm af sjö
fulltrúum í sveitarstjórnina, og ég
var einn þeirra. En í þessum sama
mánuði, maí í fyrra, varð ég fyrir
tveim meiri háttar áföllum. Annars
vegar varð ég fyrir gífurlegu fjár-
hagslegu tjóni. Hins vegar lagðist
þungt á mig mál sem varðaði náið
skyldmenni mitt.
í lok júnímánaðar fór ég að finna
til mikillar þreytu. Skoðun á heilsu-
gæslustöðinni leiddi ekki í ljós af
hverju þetta stafaði. Með haustinu
fór að koma blóð í hægðum og var
það talið stafa af gyllinæð.
í janúar á þessu ári byrjaði yfir-
þyrmandi þreyta. Ég átti erfitt með
að koma mér á fætur vegna þreytu
og varð að liggja í rúminu í tvo tíma
eftir að ég vaknaði. Síðan fór ég í
sturtu og varð að leggja mig aftur.
Þetta ástand gerði mér erfitt fyrir
og ég gat ekki sinnt fyrirtækinu
sem skyldi.
Snemma í marsmánuði fór ég
aftur í ristilspeglun, en ekkert kom
út úr henni, sennilega hefur tækið
ekki náð nógu langt. Um páskana
var ég bókstaflega að leka niður
og hringdi strax á þriðjudegi f melt-
ingarlækninn minn og bað um hjálp.
Daginn eftir fór ég í rannsókn og
var lagður inh. Ég átti afmæli á
fimmtudeginum, 23. apríl, en þá
var lítið um rjómakökur, því ég
varð að laxera. Ég bað lækninn um
að hraða rannsókninni því að ég
átti pantað far til útlanda á laugar-
J
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64