Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 42. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 20. FEBRÚAR 1988
37
Jómfruræða Sigríðar Lillýjar Baldursdóttur:
„Lögmálið" er ekkert lögmál
HÉR fer á eftir jómfrúræða
Sigríðar Lillýjar Baldursdóttur
sem flutt var á Alþingi 4. febrúar
sl. f umræðum utan dagskrár um
efnaliags- og kjaramál.
Hér er eftiahagsstefna hæstvirtrar
rfkisstjórnar til umræðu. Menn eru
raunar ekki á eitt sáttir um það að
um stefhu sé að ræða. Sumir trúa
því að fyrstu skref hæstvirtrar ríkis-
stjórnar hafi verið mistök og fram-
haldið hljóti að verða á öðrum nótum.
En ég hræðist að hér sé í raun um
stefnu að ræða, stefhu þar sem rétt-
ur fjármagnsins — og þeirra fáu sem
það eiga — er settur í forgang og
réttur fólksins settur i afgang.
Hæstvirt ríkisstjórn hefur lagt á
það áherslu að ríkissjóður verði halla-
laus. Aðgerðir hennar eru við það
miðaðar og er það vel i sjálfu sér
en aðferðin, sem beitt er til að svo
megi verða, er ekki rétt.
A sama tfma og þeim sem ágætar
tekjur hafa er enn léttur róðurinn
með þvf að falla frá stighækkandi
tekjuskatti, nú þegar staðgreiðsla
hans er tekin upp, er seilst sérstak-
lega f léttar pyngjur láglaunafólks
með þvf að leggja söluskatt á alla
matvöru.
Hæstvirt ríkisstjórn hefur hins
vegar ekkert gert til að taka á þeirrí
hávaxtastefnu sem hefur veríð við
lýði undanfarín ár og gert mörg
heimili og framleiðslufyrirtæki f
landinu gjaldþrota.
Gerir hæstvirt rfkisstjórn sér ekki
grein fyrir þvf hvaðan fjármagnið f
ríkiskassann er sprottið? Fjármagnið
er sprottið frá vinnu fólksins f landinu
og framleiðsla er grundvallaratríði
hagkerfísins. Að fylla rfkiskassann á
kostnað láglaunafólks og horfa fram-
hjá vanda framleiðslufyrirtækja er
því skammgóður vermir.
Margt hefur verið rætt og ritað
um 25% söluskattsálagningu hæst-
virtrar ríkisstjórnar á matvöru.
Skattur þessi, sem nefndur hefur
verið matarskattur, kemur misþungt
niður. Verst bitnar hann á þeim sem
haft lægst launin eins og ég gat um
áðan. Til að geta betur áttað sig á
því vil ég setía hér upp dæmi.
Skoðum matarútgjöld tveggja 4ra
manna fjölskyldna og gerum ráð fyr-
ir að þær hafi þurft 30 þúsund krón-
ur til matarkaupa í ágúst. Eftir ára-
mótin þegar álagning matarskattsins
var komin á að fullu hækkaði sú
upphæð í 37.500 krónur. Gerum nú
ráð fyrir að tekjur annarrar fjölskyld-
unnar séu 150 þúsund krónur á
manuði. Hlutfall matarútgjalda af
heildartekjum þessarar fjölskyldu
fyrir álagningu söluskattsins var 20%
en eftir söluskatt á matvæli varð
hlutfall matarkostnaðar af heildar-
tekjum 25%. Gerum nú ráð fyrir að
hin fjolskyldan hafi haft 50 þúsund
í tekjur. Pyrir áramótin var hlutfall
matarkaupa af tekjum þessarar fjöl-
skyldu 60% en eftir matarskatt var
hlutfallið orðið 75%.
Hlutfall útgjalda vegna matar-
kaupa hækkaði um 5% hjá þeirri fjöl-
skyldu sem hafði hærri tekjumar,
en um 15% hjá hinni fjölskyldunni
sem hafði lægri tekjurnar með til-
komu matarskattsins.
Þetta er fjölskyldustefna hæst-
virtrar ríkisstjórnar.
Ég veit að fátt er einfaldara en
að setja upp sannfærandi töludæmi
og fá hvað það fram sem viðkom-
andi þóknast, en mér er ómögulegt
að koma auga á nokkra sanngirni
með vangaveltum mfnum um 25%
söluskatt á matvæli.
Skoðum aftur sömu fjölskyldurnar
og f dæminu hér áðan, en í stað
þess að skoða hlutfallslega hækkun
matarútgjalda af tekjum — það lifir
enginn á prósentum í sjálfu sér —
skulum við nú athuga hver afgangur-
inn af tekjum þessara fjölskyldna er
þegar matarkaupunum sleppir, það
fé sem þessar fjölskyldur eiga að
nota f önnur nauðsynleg útgjöld,
skatta og til kaupa á lagt tolluðum
lúxusvarningi.
Sigrfður Lillý Baldursdóttir
Sú fjölskylda sem hafði 150 þús-
und í tekjur hefur í afgang þegar
hún er búin að kaupa matinn sinn:
120 þúsund krónur fyrir matarskatt
og 112.500 krónur eftir matarskatt.
Lfklegast þurfum við ekki að hafa
verulegar áhyggjur af þessarí fjöl-
skyldu. Lítum nú á hina, hún hefur
50 þúsund í tekjur þannig að fyrír
matarskatt var afgangur tekna —
þegar matarkaupum sleppti — 20
þúsund krónur, eftír matarskatt var
afgangurinn einungis 12.500 krónur.
Við f Kvennalistanum höfum veru-
legar áhyggjur af þessarí fjölskyldu,
en þær eru margar fjölskyldurnar f
landinu sem eru lfkt eða jafnvel enn
verr settar.
Hækkun barnabóta og Iffeyrís-
greiðslna eru fjarri því að vega upp
þá lffskjaraskerðingu sem matar-
skatturinn veldur. Og ég bið menn
að athuga að fjölskyldurnar, sem ég
nefndi áðan, fá jafnháar barnabæt-
ur. Að auki er fjöldi láglaunafólks
sem nýtur þessara bóta í engu.
Matarskatturinn er stórháskaleg
tilraun, gerð á lifandi fólki. Tilraun
tíl að fækka möguleikum til undan-
dráttar frá söluskattí, er okkur sagt.
Tilraun þessi er verulega kcimlík
einni sem ég hef heyrt af. Þá tilraun
gerði bóndi nokkur, að því sagt er,
á hrossi sínu. Hún var í því fólgin
að smáminnka við hrossið fóðríð dag
frá degi og freista þess að það vend-
ist skortinum. Tilraunin gekk vel
framan af en þvf miður dó hesturínn
daginn áður en fóðurskammturínn
varð að engu.
Ég vil hvetja hæstvirta rfkisstjórn
til að hætta nú tilraun sinni, þvf mér
segir svo hugur að hver dagur geti
nú veríð hinn sfðasti, skammturinn
sem stórum hluta þjóðarinnar er nú
ætlað að lifa af er að verða — eða
er jafnvel orðinn — að engu.
Þessu til áréttingar langar mig
með leyfi forseta að lesa upp ályktun
sem var samþykkt á fundi trúnaðar-
ráðs Verkamannafélagsins Hlífar f
Hafnarfirði 28. janúar sl. Ályktunin
er svohljóðandi:
Pundur í trúnaðarraði Verka-
mannafélagsins Hlffar mótmælir
harðlega hverskonar skattaálagn-
ingu á matvðru, þar sem slfk skatt-
lagning hlýtur óhjákvæmilega að
koma harðast niður á fólki með lág-
ar tekjur.
Pundurinn bendir á að nú er svo
komið að dagvinnulaun verkamanns
duga ekki lengur fyrir matvöruút-
gjöldum. Byrjunarlaun eru kr.
27.577 á mánuði en útgjöld vfsitölu-
fjölskyldunnar til matarkaupa í jan-
úar sl. voru kr. 28.200. Matarútgjöld-
in hafa hækkað um kr. 5.400 á
mánuði fra því í júlf sl. Á sama tfma
hafa lágmarkslaun hækkað um kr.
2.100.
Fundurinn skorar á alþingismenn
að kynna sér betur launakjör verka-
fólks og fella niður matarskattinn,
nema þeir ætli sér vfsvitandi f hung-
urstríð við lágtekjufólkið f landinu.
Þá lýsir fundurinn fyllsta stuðn-
Ólánsfólk á Istedgade
Kvlkmyndlr
Sæbjörn Valdimarsson
REGNBOGINN:
MORÐ í MYRKRI - MORD I
M0RKET
Leikstjórí Sune Sund-Larsen.
Handrit Dan Turéll, byggt á
samnefndri bók lums. Aðalleik-
endur Michael Falch, Ove
Sprogoe, Tommy Kenter, Ole
Ernst, Morten Grunwald. Dönsk.
Nordisk Film f samvinnu við Det
Danske Film lustitut 1987.
Danskar myndir skjóta óreglu-
lega upp kollinum f Regnboganum
og vfkka þar með örlítíð sjóndeild-
arhring fslenskra kvikmyndahúsa-
gesta. (Hvenær ætli verðlauna-
myndin Flamberede hjærter verði
tekin tíl sýninga, sýnishornið hefur
nú verið sýnt mánuðum saman —
og gefur vonandi ekki rétta mynd
af þessu hálofaða og umdcilda
kassastykkir) í Morði f myrkri er
kfkt undir viðfeUdið yfirborð Borg-
arinnar við Sundið, þar blasir við
mynd sem ekki er ætluð til kynn-
ingar fyrir ferðaskrifstofur. Mynd-
in gerist f sorahverfinu f nágrenni
Járnbrautarstöðvarinnar, hvers
þungamiðja er Istedgade, sem er
e.k. 42. stræti Kaupmannahafnar
og samkvæmt lýsingu TuréUs og
Sund-Larsen lftíð skárra. Við erum
stödd í sódómu morða, glæpa, eit-
urlyfja, kynskiptinga, úrhraka og
smælingja. Hér birtir ekki af degi.
Blaðamaðurinn og byttan Falch
virðist ekki kunna neitt sérstaklega
illa við sig f þessum félagsskap uns
lögreglan er komin á hæla hans.
Ástæðan er sú að besti vinur hans
finnst myrtur vegna afskipta af
eiturlyfjasölu og sfðast sást ti) hans
þar sem hann sat að sumbli með
Falch ...
Mord i morket er snyrtilegasta
spennumynd og samkvæmt blaða-
umsögnum telja Danir það ganga
kraftaverki næst að slfkt geti lukk-
ast meðal kvikmyndagerðarmanna
þeirra. Og það er margt laglega
gert. Sú skuggahlið sem dregin er
upp af Kaupmannahöfn kemur
vissulega nokkuð á óvart f fyrstu
en fylgifiskar sterkra eiturlyfja eru
hverskyns auðgunargiæpir, vændi,
líkamsmeiðingar og morð. Þau eru
harðir húsbændur og vitað er-að
borgin hefur verið miðstöð eitur-
lyfjasala og dópista um áratuga
skeið. Söguíléttan er kunnugleg
en þó frfskleg f höndum leikstíór-
ans, ágæts aðalleikara, sem örugg-
lega á eftir að gera garðinn frægan
og handritið, einkum samtölin, er
f vænu meðallagi. Hinsvegar finnst
manni heldur mikið teygt á efhinu,
en kannski er kaninn bara búinn
að gjörspiUa manni með sfnum
hröðu þriUerum þar sem varla líður
mínúta á milli átaka.
Tvær kynslóðir danskra öndvegisleikara; Ove Sprogee og Micb-
ael Falch t hinum dðkkleha þriller Morð f myrkrí.
Dáðlaus hryllingur
Laugarásbfó:
Hrollur II — Creepshow II
Leikstjóri Miehael Gornik.
Haiidrit George A. Romero,
byggt á smásögum e. Stephcu
King. Leikendur George
Kennedy, Dorothy Lamour,
Tom Savini, Lois Cbiles, Dom-
enick John, David Holbrook,
Page Hannah. Bandarísk.
Westron 1987. 90 mín.
Að þessu sinni leggst lítið fyr-
ir þá kappa, Romero og King.
Romero hefur fallið f þá freistni
að gera framhald Creepshow,
þokkalegrar hroUvekju sem gekk
bærilega þó hún væri vfðsfjarri
bestu  myndum leikstjórans að
gæðum. En hann hefur að þessu
sinni grafið upp þrjár smásögur
eftir vin sinn King til viðbótar
og unnið úr þeim kvikmynda-
handrit, en það er sérhver só-
traftur á sjó dreginn í henni
Hollywood, svo framarlega ef á
honum stendur Stephen King.
Romero kemur ekki nálægt
leikstjórn að þessu sinni, hann
hefði sjáifsagt eitthvað getað
gert úr eigin handriti, það hefur
reynst Gornik þessum ofraun.
En það er ekki við King að sak-
ast. Sögurnar voru vel læsuegar
er þær birtust á prenti, (ein,
m.k. í Skeleton Crew). Romero
og Gornik hafa glutrað niður
allri spennu og dulúð sagnanna,
fara einstaklega illa með miðkaf-
lann, The Raft, og leikstjórinn
grípur gjarnan til ódýrustu hjálp-
armeðala, ofbeldis og blóðs, til
að halda áhorfendum við efnið.
Það er aðeins f sfðasta kaflan-
um sem bólar á óneitanlegri snill-
igáfu King og kunnum gálgahú-
mor þeirra Romero. Það er ekki
síst að þakka gamanleikhæfileik-
um Lois Chiles í hlutverki frúar-
innar kynsveltu. Skopskyn henn-
ar kemur svo sannarlega á óvart
f allri lagkúrunni.
ingi við Neytendasamtökin og bar-
áttu þeirra gegn okri og óeðlilegum
viðskiptaháttum.
Hvernig hefur hæstvirt ríkisstíórn
hugsað sér að bregðast við tilmælum
sem þessum og hver eru skilaboð
háttvirtra stjórnarþingmanna til lág-
launafólksins ! landinu? Einn þeirra,
háttvirtur 17. þingmaður Rejfe-
vfkinga, Geir Haarde, sá sérstaka
ástæðu til þess að nota tækifæríð f
sjónavarpsþætti á dögunum. Hann
bentí viðstöddum og sjónvarpsáhorf-
endum á að gera sér grein fyrir þvf
að ekki væri hægt að hækka laun
hinna lægst launuðu nema til komi
auknar tekjur þjóðarinnar og við þvf
væri ekki að búast næstu misserin.
Ævintýri á borð við þetta eru æ
ofan í æ boðskapur þeirra sem þykj-
ast vita, til þeirra karla og fjðlmörgu
kvenna sem lægst launin hafa. Eg
bið menn að gera sér grein fyrir því
að þjóðartekjurnar eru nægar, kakan
er nógu stór til að metta alla. Það
þarf einungis að skipta henni með
öðrum hætti.
Ástandið hér er nú þannig að það
er látið óátalið að sumir taki mettir
hverja sneiðina á fætur annarri, eyði
og spenni þannig að lfkja má við það
þegar hástéttin f Róm kastaði upp
matnum, svo fyndist magarými fyrir
einn bitann enn meðan stór hópur ¦
þjóðarinnar svalt. ÞetU var upphaf
hnignunar Rómaveldis og bið ég
hæstvirta rfkisstjórn að leiða að þvf
hugann. Fróðlegt er að rifja það upp
f þessu sambandi að á þessum tfma
f Rómaveldi byggðu menn glæsihall-
ir og mikla minnisvarða. — Einnig
þetta er að gerast hér í höfuðborg-
inni þessa dagana.
í        stjómarmyndunarviðræðum
Kvennalistans sl. vor gerðum við að
úrslitaatriði að lágmarkslaun f
landinu skyldu hækkuð og miðuð við
framfærslu. Þá var okkur bent á að
í fyrsta lagi væri ekki hægt að meta
lágmarksþörf einstaklings eða fjöl-
skyldna og f öðru lagi giltu aldagöm-
ul lögmál um innbyrðis hlutföll launa,
lögmál sem giltu f Mesópótamíu til
forna eigi við hér í dag, hafi í raun
ætfðgilt og muni alltaf gilda. Því-
væri fráleitt að ætla að hækka
lægstu launin, slfk hækkun myndi
skila sér upp allan launastigann — ¦
fólkið, sem næstlægstu launin hafi,
heimti sfna hækkun og svo koll af
kolli.
En hvað er nú að gerast f kjara-
samningum? Frá Vestfjörðum berast
þau tfðindi að samið hafi verið um
heUdarbónus f frystihúsunum. Allir
sem f húsinu vinna fá jafnháa bónus-
greiðslu *- í krónum talið — allt frá
móttöku og þar til fiskurinn er kom-
inn f frysti. Þetta þýðir auðvitað að
þær sem naístlægst kaupið höfðu,
sætta sig við að þær, sem höfðu
lægsta kaupið, hækki og allar fái
sömu laun. Vissulega er hækkunin
smánarleg. En þetta tekur af allan
vafa um að lögmálið sem hagfræð-
ingarnir sameinuðust um að fullvissa
þjóðina um að væri lögmál — er
ekkert lögmál. Allavega er það ekki
láglaunafólkið, sem kemur launa-
skriðunni af stað. Það skyldi þó ekki
vera að þeir, sem enn hærra kaup
hafa, standi á bak við og ýti við
fyrstu steinunum, — kannski til þess
að viðhalda því sem þeir kalla lög-
mál, sem er þá ekki annað en val
þeirra, sem valdið hafa á þvf launa-
kerfi sem þeim þóknast.
„Mesti og besti auður hvers lands
er fólkið sjálft, sem lifir þar hugsar
og starfar." Þetta er gullvæg setning
fengin frá skáldinu Einari Benedikts-
syni.
Má ég biðja um rfkisstíórn sem
hefur hana að leiðarljósi.
Við Kvennalistakonur krefjumst
ábyigrar ríkisstjómar, stíórnar sem
viU axla ábyrgð. Og ég bendi hátt-
virtu Alþingi á að slfk stjóm þarf
ekki að vera f meginatríðum grátein-
ótt. — Hún gætí jafnvel eingöngu
veríð með mjúkum lfnum. Stjórn sem
tæki allar sfnar ákvarðanir út frá
þorra fólks og bærí á höndum sér
þá sem bera minnst úr býtum.
omRon
AFGREIÐSLUKASSAR
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64