Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 42. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 20. FEBRÚAR 1988
AF INNLENDUM
VETTVANGI
eftir STEINGRÍM SIGURGEIRSSON
Traust vaMð á fastgengisstefnu með
tengingu krónunnar við ECU?
Eða myndi slík tenging dæpa niðuT atvim
Jóhannes Nonlal,
seðlabankastjóri:
„ Við getum að sjálf sögðu
rekið f asgengisstef nu án
þess að tengjast ECU. Ef
menn vilja tengja gengið við
ytri mælik varða kemur tíl
greina að binda það við    -
SDR, sem er að sumu leyti
áhættuminnaenaðtengja
við ECU, þar sem þar eru
dollari og jen veigamiklir
þættír."
MagnÚB   Gunnarsson,   framkvsemdastjóri
SÍF:
„Ég held að það standist
annars ekki í okkar tiltölu-
lega einfalda hagkerfi að
tengja það við ef nahags-
stærðir sem taka ekki mið
af okkar aðstæðum. Við
verðum að byrja á því að
finna jaf nvægi í sjávarút-
veginum og síðan að tryggja
með öðrum aðgerðum að
það jafnvægi haldist.Ég held
að tenging við ECU nú á
þessari stundu myndi að
óbreyttum forsendum verða
fiskvinnslunni þung í skautí
en treysta útgerðina betur í
sessi og staðfesta það ójaf n-
vægi sem er á milli þessara
greinaidag."
Fastgengisstefna fslenskra stjórnvalda hefur verið undir miltlnm
þrýstingi nndanfarna mánuði, aðallega vegna innlendra kostnaðar-
hækkana. Talsmenn útflutningsatvinnuveganna hafa þrýst á stjórnvöld
um gengisfellingu til þess að mæta þessum kostnaðarhækkunum en við
þvf hefur ekki verið orðið. Fastgengisstefnan er, að sðgn ráðherranna,
„hornsteinn" efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar og hefðbundin gengis-
felling myndi engan vanda leysa. Einungis yrði horfið aftur tíl víxlverk-
unar kauplags- og verðlagshækkana og þar með óðaverðbólgu. Það
sjónarmið heyrist nú æ oftar, m.a. hjá viðsldptaráðherra, að hægt sé
að komast hjá þessum vanda með því að samtimis og gengið yrði lag-
fært yrði íslenska myntkerfið tengt stærra myntkerfi og fastgengisstefn-
unni þannig unnið traust á ný. Viðskiptaráðherra er nú að láta Seðlaban-
kann vinna athugun á þvf hvernig best megi tryggja stöðugleika í geng-
ismálum f framtfðinni. Hann skýrði frá þvf á Alþingi fimmtudaginn 11.
febrúar, f umræðum um tíllðgu til þingsályktunar um athugun á hugsan-
legri tengingu fslensku kronunnar við annað myntkerfi, að þrjár leiðir
kæmu tíl greina f þessu sambandi að hans mati. í fyrsta lagi gætum
við haldið okkur við núverandi fyrirkomulag. í ððru lagi komið á teng-
ingu við SDR myntkörfu Alþjóða gjaldeyrissjóðsins (IMF) og f þriðja
lagi gerst aðilar að eða tengst Myntbandalagi Evrópu og gjaldmiðli
þess ECU. Flestir munu þeirra skoðunar að hagstæðast yrði að tengj-
ast ECU þar sem langstærstur hluti okkar utanríkisviðskipta er við
þjóðir innan Evrópubandalagsins eða EFTA. Þessi rilti hafa einnig búið
við mikinn efnahagslegan stöðugleika á síðustu áratugum. Það hnfga
þvf veigamikil rök að því að heppilegast væri að tengja íslenskt mynt-
kerfi við ECU þó að ekki séu allir sammála um ágœti þess á bessari
stundu. Magnús Gunnarsson, framkvæmdastjóri SÍF, varar við því að
tenging af þessu tagi gæti verið varasðm miðað við núverandi aðstæð-
ur. Til þessa úrræðis væri þó sjálfsagt að grípa þegar eðlilegu jafnvægi
f ðllu efnahagslffinu hefði verið komið á. í umræðum um fyrrnefnda
þingsályktunartillögu kom einnig f ram verulegur óttí hjá mðrgum þing-
mönnum að með tengingu við erlent myntkerfi værum við að afsala
okkur hluta af sjálfstæði þjóðarinnar.
Aður en lengra er haldið skulum
við líta á hvernig gengisskrán-
ingu er háttað hjá hinum ýmsu
ríkjum f hciminum f dag.
Nítján með
frjálstgengi
Samkvæmt skilgreiningu Al-
þjóða gjaldeyrissjóðsins eru einung-
is nítján þjððir með frjálst (fljót-
andi) gengi. Þær eru Bandaríkin,
Japan, Kanada, Ástralía, Bretland,
Nígería, Bólívía, Dómíníkanska lýð-
veldið, Gambía, Ghana, Guinea,
Líbanon, Nýja-Sjáland, Filippseyj-
ar, Sierra Leone, Suður-Afríka,
Zaire, Zambía og Urúguay. (heim-
ild: Seðlabankinn)
Átta Evrópuríki, Vestur-Þýska-
land, Frakkland, ítalía, írland,
Grikkland, Danmörk, Belgía og
Holland, sem aðilar eru að Mynt-
sambandi Evrópu (EMS), - hafa
bundið gengi sitt saman f eina evr-
ópska mynteiningu (ECUJ^ Gengi
gjaldmiðlanna innbyrðis má ekki
raskast um meira en 2,25% en þá
grípa seðlabankar hinna ríkjanna
inn í til þess að koma á jafnvægi.
EMS hefur tryggt
stöðugleika
Þetta fyrirkomulag er talið hafa
tryggt bandalagsríkjunum meiri
stöðugleika en ella hefði orðið. Þó
að reglur um innbyrðis gengi gjald-
miðlanna séu mjög þröngar, eins
og áður var um getið, þá geta skap-
ast þær aðstæður að einstaka þjóð-
ir verða að breyta gengi sínu. Hafa
Frakkar nýtt sér þetta oftar en einu
sinni. Þátttaka í kerfi Myntbanda-
lags Evrópu krefst ekki inngöngu
í Evrópubandalagið. Wim Daasen-
berg, stjórnarformaður BlS-bank-
ans (Bank for International Settle-
ment), sem er nk. samræmingars-
eðlabanki seðlabanka, hefur jafnvel
beint því til Evrópuþjóða utan
bandalagsins að taka þátt f þessari
samvinnu.
Við íslendingar, ásamt til dæmis
Svíum, Norðmönnum og Finnum
erum með gjaldmiðil okkar í eins-
konar kórfubindingu, þ.e. við bind-
um gengið við meðaltal viðskipta-
myntar. Viðmiðunin á íslandi hefur
annarsvegar verið myntvog helstu
viðskiptalanda, landavog, eða þá
meðaltal myntvogar og landavogar.
í sumum ríkjum, aðallega f Suð-
ur-Ameríku, er við lýði n.k. vísitölu-
kerfí, og að lokum eru ríki sem
binda gjaldmiðil sinn öðru svæði og
má í þvf sambandi benda á tengsl
belgíska og lúxembúrgíska frank-
ans og Bandarfkjadollara og Hong
Kong-dollara.
Þess verður einnig að geta að
þó að gengi breska sterlingspunds-
ins eigi að heita frjálst þá hefur
það verið óopinber stefna bresku
ríkisstjórnarinnar að miða gengi
pundsins við þrjú þýsk mörk. Að-
gerðum í peningamálum hefiir síðan
verið miskunnarlaust beitt til að
halda þessari viðmiðun. Svisslend-
ingar hafa það aftur á móti sem
opinbera stefhu að gengi svissneska
frankahs haldist f hendur við gengi
þýska marksins. Þýska markið er
einnig aðaluppistaðan f ECU og sá
gjaldmiðill sem tryggir stöðugleika
þess. Það má því segja að við íslend-
ingar séum mitt á milli tveggja
stórra gjaldmiðilssvæða. Annars-
vegar dollarasvæðisins f vestri og
ÚTFLUTNINGUR, 1960-87
						66,9%
		57,7%		58,3%		>-------:--------<
53,4%						
						
						
						
						
						
				t                          K		
INNFLUTNINGUR, 1960-87
71,2%
57,2%
TIL V-EVRÓPU
30,0%
66,3%
FRÁ V-EVRÓPU
15,7%
22,2%
17,5%
TIL BANDARIKJANNA
1960
1970
1980
	1	
		II
		k°M
		
		
15,3%
7,9%
Jón SigurflMoo
hinsvegar Evrópu þar sem þýska
markið ræður ríkjum.
Bretar standa nú einir ríkja utan
Myntbandalagsins en segjast ætla
að fara þar inn þegar „réttu aðstæð-
urnar" verða fyrir hendi. Það er
talið fullvíst að þegar þeir sæki um
inngöngu muni Norðmenn, Finnar
og Svíar einnig sækja um inngöngu.
Gengið aldrei stöðugt
Mikil óánægja er í islensku at-
vinnulífi með núverandi fyrirkomu-
lag gengismála. Þó að gengið eigi
að nafninu til að heita fast og stöð-
ugt á það einungis við meðaltalið.
Körfubindingin hefur þau áhrif að
þegar verð á Bandaríkjadollar fellur
hækka Evrópumyntir og öfugt.
Verð á einstaka gjaldmiðlum er því
aldrei stöðugt. Hin mikla lækkun
dollarans hefur því haft mikil áhrif
til hækkunar á verðlagi hér á landi
vegna mikillar hlutdeildar Evrópu-
landa í innflutningi hingað til lands.
Af þessum ástæðum og fleirum
hafa menn því að undanförnu verið
að velta því fyrir sér hvernig best
megi tryggja stöðugleika í gengis-
og peningamálum til langframa.
Jóhannes Nordal, seðlabanka-
stjóri, vakti máls á þessum vanda
á ársfundi Seðlabankans sem hald-
inn var 5. maí 1987: „Ég hef áður
lýst þeirri skoðun minni og skal
ekki rökstyðja hana frekar hér, að
72,4%
10,8%
7,8%
FRÁ BANDARÍKJUNUM
Jan.-okl. 1987
1960
1970
1980
Jan.-okt. 1987
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64