Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						44
-i Tyv T'-TUT'-                 FTOJTOM
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 19. APRÍL 1988
+
Bókval-Tölvutæki:
Fyrsti beini sölu-
aðili IBM úti á landi
Morgunblaðið/RÞB
Frá sýningu Gallerí Allrahanda í Gamla Lundi þar sem um tuttugu Iistamenn sýna verk sín.
Bókval-Tölvutæki á Akureyri
hefur nú fengið umboð frá IBM
tíl sSlu á IBM-vörum og er versl-
unin þar rneð orðin viðurkenndur
söluaðili IBM. Áður seldi Bókval
IBM-vörur i gegnum Skrifstofu-
vélar.
Þegar IBM markaðssetti fyrst
IBM PS einvalatölvur, voru þrír við-
urkenndir söluaðilar á landinu, Skrif-
stofuvélar, Gfsli J. Johnsen og Ört-
ðlvutækni, en þegar Gfsli J. keypti
Skrifstofuvélar, voru þeir aðeins
tveir. Nokkrum mánuðum siðar fjölg-
aði IBM sðluaðilum sínum og út-
nefndi fyrirtækið Magnús sf. í
Reykjavík og Hjarna hf. í Hafnar-
firði sem beina söluaðila og er Bók-
val því sjötta fyrirtækið á landinu
sem fær beint umboð frá IBM og
eina fyrirtækið á Iandsbyggðinni sem
slíkt.
Eigendur Bókvals eru bræðurnir
Jón Ellert og Unnar Þór Lárussynir
og hafa þeir nýlega innréttað hús-
næði fyrir tölvudeild sína sem er til
húsa á annarri hæð Kaupvangsstræt-
is 4, þar sem bóka- og ritfangaversl-
un er á neðri hæð. Jón Ellert sagði
I samtali við Morgunblaðið að tölvu-
markaðurinn fyrir- norðan væri mun
minni en sunnanmenn gjarnan
álitu.„Því vill oft brenna við að opin-
berar stofnanir og stærri fyrirtæki
senda vörur að sunnan til sinna
útibúa hér fyrir norðan svo sem
tryggingafélaga, olíufélaga og banka .
«og rfkið til sinna stofnana, til dæmis
til skólanna. Þetta finnst okkur hér
á landsbyggðinni síst til fyrirmyndar
fyrir uppbygginguna þegar litið er á
að hið opinbera þykist reka ákveðna
byggðastefnu. Fyrirtæki og stofnanir
vilja fá okkar þjónustu og okkar við-
skiptí ," sagði Jón EUert.
Gamli Lundur:
Sýning 20 listamanna
ÁKVEÐEE) hefur veríð að fram-
lengja kynningar- og sölusýn-
ingu sem nú stendur yfir í
Gamla Lundi á Akureyri. Það
er Gallerí Allrahanda sem
stendur að sýningunni og eru
þar verk eftir ýmsa listamenn
að sunnan.
Um tuttugu listamenn eiga verk
á sýningunni. Skúlptúr og silfur-
munir eru eftir Jens Guðjónsson,
Hansínu Jensdóttur og Jón Snorra
Sigurðsson. Myndvefnaður er eftir
þær Ásu Ólafsdóttir og Guðrúnu
Gunnarsdóttur, leirmuni gerðu
þær Kogga, Kolbrún S. Kjarval,
Lísbet Sveinsdóttir, Guðný Magn-
úsdóttir og Bryndís Jónsdóttir.
Textílverk eru e'ftir Valgerði
Torfadóttur, ínu Salóme Hallgrí-
msdóttur,   Steinunni  Bergsteins-
dóttur, Jónu S. Sigurðardóttur og
Heiðu Björk Vignisdóttur. Grafík-
verkin eru eftir Þórð Hall, Hörpu
Björnsdóttur, Jenný Guðmunds-
dóttur og Guðrúnu G. Ólafsdóttur.
Sýningin verður opin í dag og
á morgun, þriðjudag og miðviku-
dag, frá kl. 17.00 til 21.00 og á
fimmtudaginn,          sumardaginn
fyrsta, frá kl. 14.00 til 21.00.
Morgunblaðið/RÞB
Jón EUert og Unnar Þór Lárussynir eigendur Bókvals.
Matf iskeldi mun í aukn-
um mæli flytjast í land
- segir Guðmundur Valur Stefánsson fram-
kvæmdastjóri Fiskeldisþjónustunnar hf.
EKKI er vitað nákvæmlega
hversu góðar aðstæður eru til
fiskeldis í Norður-Þingeyjar-
sýslu. Samkvæmt niðurstöðum
Orkustofnunar hafa athuganir
við Oxarfjörð á síðustu árum
sýnt að úr jörðu má sækja hita-
orku, ferskt vatn og sjó, en ekki
vitað hversu mikið magn af
hverju. Þetta kom meðal annars
fram í máli Guðmundar Vals
Stefánssonar framkvæmdastjóra
Fiskeldisþjónustunnar hf. á ráð-
stefnu um atvinnumál á Raufar-
höfn fyrir skömmu.
Guðmundur Valur sagði að ýmis-
legt benti til þess að strandeldi sé
besti kosturinn í fiskeldi miðað við
þær aðferðir sem þekkjast nú.
Norðmenn eiga um 700 sjókvíaeld-
isstöðvar sem framleiddu um
47.000 tonn af laxi í fyrra. Samt
sem áður er vaxandi áhugi fyrir
strandstöðvum í Noregi. Til marks
um þennan áhuga má nefna að fé-
lag norskra verkfræðinga hefur tvö
sl. ár verið með fjórar til sex ráð-
stefnur varðandi strandeldisstöðv-
ar, þar sem mætt hafa 100 til 300
manns í hvert skipti. Talið er að
eldistækni sé í mikilli þróun og
muni breytast mikið fyrir árið 2000.
Líklegt er að matfiskeldi muni í
vaxandi mæli flytjast á land, vegna
vaxandi erfiðleika í sjókvíaeldi og
aukinnar tækni við strandeldi.
Þeir þættir sem mæla með
strandstöð framyfir sjókvíar eru
m.a. þeir, að sögn Guðmundar, að
minni smithætta er við strandeldið,
betra umhverfí eldisfisksins, auð-
veldari stjórnun umhverfisþátta,
minni afföll, aukin framleiðslugeta,
lægri rekstrarkostnaður, betri
gæði, meiri sveigjanleiki með tilliti
til eldistegunda og möguleíki á að
yfirmetta vatnið með súrefni, en
eftir því sem yfirmettun er meiri
verður vatnsþörfin minni. I strand-
eldisstöð þar sem hægt er að velja
hita, seltu og súrefnismagn er hægt
að velja á milli ýmissa eldisteg-
unda. Þær sem helst koma til greina
að frátöldum laxi eru bleikja í
fersku vatni eða sjóblöndu, sand-
hverfa í fullsöltum sjó og áll í fersku
vatni.
Heimskautadrottningin
Bleikja fínnst við og á íslandi,
Norður-Noregi, Grænlandi, Syal-
barða, Bjarnarey, Novaja Zenilja,
Síberíu, Alaska og Kanada. Fyrstu
tvö til fjögur árin lifír hún í fersku
vatni en fer svo í sjó snemma að
vori þar sem möguleikar eru til
þess. Hún heldur sig í nágrenni við
árósinn og fer sjaldan lengra þar
frá en 80 km. í sjónum dvelst hún
í einn til tvo mánuði og fer svo I
ána aftur. Bleikjan hrygnir í októ-
ber og nóvember. Erfitt er að stað-
hæfa um markaðshorfur fyrir eldis-
bleikju. Villt 200 til 500 gramma
bleikja hefur verið markaðssett í
Evrópu og skilaverð hennar hefur
Verið um 120 krónur kg. Útflutn-
ingsfyrirtækin Stefnir hf., Mar-
bakki hf. og fleiri hafa markaðssett
villta bleikju. Norðmenn eru þegar
byrjaðir að markaðssetja eldis-
bleikju til fyrsta flokks veitingahúsa
undir nafinu „Artic queen" eða
Heimskautadrottningin fyrir svipað-
skilaverð og fyrir lax. Guðmundur
sagði að Fiskeldisþjónustan hefði
látið senda fyrirspurnir varðandi
markaðshorfur á eldisbleikju til
dreifingaraðila í Bandaríkjunum, á
Norðurlöndum og víðar í Evrópu.
Eftir þeim viðbrögðum að dæma
má búast við að skilaverð liggi á
bilinu 250 til 440 krónur fyrir kg.
Sandhverfueldi er nú f mikilli
þróun. Heildar matfiskframleiðslan
1987 var 200-300 tonn, framleidd
að mestu í fjórum löndum. í Noregi
og Skotlandi er notast við kælivatn
úr málmbræðsluverksmiðjum en í
Suðvestur-Frakklandi og á Norð-
vestur-Spáni er náttúrulegt hitastig
sjávar, 13-18 gráður, hagstætt fyr-
ir sandhverfueldi. í Galiciu á Norð-
vestur-Spáni  er  búist  við  mikilli
aukningu í sandhverfueldi í náinni
framtíð. Ár hvert má ætla að
10.000 tonn af sandhverfu séu sett
á markað. í London er markaðsverð
sandhverfu 440-620 krónur, í París
G20-990 krónur og í Madrid
500-760 krónur. Þess má geta að
markaðsvérð er hærra yfir veturinn
en á sumrin.
Markaðshorfur áls góðar
Markaðurinn fyrir ál er talinn
góður og ekkert bendfr til að eftir-
spurn minnki á næstu árum. Sölu-
verð á stórál er um 435 krónur
hvert kg. Að mörgu leyti er létt að
vinna með álinn. Hann þolir að vera
án vatns í langan tíma, súrefnis-
magn í vatninu getur verið lítið án
þess að hann saki og ásetning get-
ur orðið mikil. Evrópski állinn geng-
ur í ferskvatn í Skandinavíu, á
meginlandi Evrópu og Norður-
Afríku. Hingað til hefur ekki tekist
að láta álinn hrygna í eldi, eins og
gert er t.d. við laxfiska, þorskfiska
og flatfiska. Hrygningin fer fram á
100-200 metra dýpi í Saragosahaf-
inu. Þaðan rekur ungviðið með
Golfstraumnum til baka til Evrópu.
Þegar seiðin ná ströndinni hafa þau
þroskast mikið og kallast þá gler-
áll. Glerállinn andar einnig með
húðinni og getur þess vegna skriðið
tímum saman á rakri jörð. Við flutn-
ing getur glerállinn verið allt að
sólarhring án vatns, ef húðinni er
haldið rakri. Stærsta vandamálið
við álaeldi t.d. í Noregi og Svíþjóð
er að geta tryggt sér glerál. Reynsl-
an hefur leitt í ljós að miklar sveifl-
ur eru í göngum gléráls til Skand-
inavíu frá ári til árs. Einnig er
ótryggt að reiða sig á innflutning
gleráls því yfirvöld geta breytt inn-
flutningsreglum með litlum fyrir-
vara.
Vaxtarhraði álsins er mjÖÉr háður
hitastigi og miðað við t.d. lax þá
vex állinn hægt. Við kjörhita, 25-27
gráður, vex állinn einungis um 0,5%
til 0,7% á dag. Einnig er viðnáms-
kraftur gegn sjúkdómum háður
hitastigi, en hann minnkar verulega
þegar hitastig fellur niður fyrir 20
gráður.
Alheimsframleiðsla
Búist er við að heimsframleiðslan
í fiskeldi muni ná 30 milljónum
tonna árið 2000, en núverandi
framleiðsla er 10 til 12 milljón tonn.
Hjá mörgum þjóðum er fiskeldi í
miklum vexti og framleiðslan vex
víða um 10-15% á ári. Stærsti hluti
eldis f heiminum fer fram með ein-
földum eldisaðferðum, í skurðum
og tjörhum þar sem ásetning er
lítil. Umhirða er oft lítil og fóður
er oftast áburður til þörunga, t.d.
húsdýraáburður eða tilfallandi
gróður. Þannig eru t.d. oft alin sam-
an endur, svín og fískar. í Evrópu
eru fáar tegundir í eldi miðað við
Asíulönd. Japanir ala 40 til 60 teg-
undir. Þar af eru um 15 þeirra
umfangsmikiar. í Evrópu eruein-
ungis 5 til 6 umfangsmiklartegund-
ir í eldi. Evrópskar eldistegundir
eru með hlutfallslega litla fram-
leiðslu í dag, en spáð aukinni fram-
leiðslu á nokkrum tegundum f
framtfðinni svo sem bleikju, ál,
sandhverfu, þorski og fleiri tegund-
um. Ýmislegt bendir til þess að
markaður fyrir eldisfísk, t.d. fyrir
Atlantshafslax, muni aukast jafnt
og þétt í framtíðinni og eru ástæð-
urnar fyrir því minnkandi fískur í
hafínu, heilsu- og hollustuástæður
þar sem fískur er hollur matur, eldi
á Atlantshafslaxi er á uppleið en
erfiðlega hefur gengið með hafbeit
á Kyrrahafslaxi vegna þurrka og
markaðssetning á Atlantshafslaxi
virðist ganga vel.
-4-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76