Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						
30
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 15. NÓVEMBER 1988
ittwgniiÞfofrÍfc
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aðstoðarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
Árvakur, Reykjavík
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjörn Guðmundsson,
Björn Jóhannsson,
ÁrniJörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
BaldvinJónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Augiýsingar:
Aðalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 83033.
Áskriftargjald 800 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 70 kr. eintakið.
Þjóðmenning —
heimsmenning
Gylfi Þ. Gíslason, prófessor,
flutti hátíðarræðuna á tuttugu
ára starfsafmæli Norræna hússins
í Reykjavík. Hann sagði m.a. að
markmið starfseminnar væri „að
efla vináttu þess fólks, sem byggir
Norðurlönd, auka kynni þess og
styrkja samstarf þess. Hefur þetta
tekizt"? Þannig spurði Gylfi í upp-
hafi máls síns og svarar sér sjálfur:
„Þeirri spurningu svara ég ját-
andi. Ég hika ekki við að fullyrða,
að við Islendingar erum enn nor-
rænni þjóð en við vorum fyrir 20
árum. Kynni annarra þjóða á Norð-
urlöndum af íslendingum eru nán-
ari en þau voru þá. Og norrænt
samstarf er víðtækara og öfl-
ugra...
Þótt þær fjþjóðir Norðurianda]
væru ekki allar af sama stofni og
töluðu ekki sama mál, varð í tímans
rás trú þeirra og lífsskoðun svipuð.
Með þeim þróuðust svipaðir siðir
og svipuð lífsskoðun, hugmyndir
þeirra í félagslegum efnum og
stjórnmálum urðu skyldar. Þær
settu sér svipaða löggjöf. Grund-
vöilur menningar þeirra varð einn
og hinn sami. Þær urðu heild, þótt
menning hverrar þjóðar hefði sín
sérkenni... Einkenni allra þjóða
og þjóðríkja er, að þar er varðveitt
sjálfstæð menning... Þetta á í
mjög ríkum mæli við um þjóðir
Norðurianda, sem hver um sig hef-
ur sterka þjóðerniskennd, á sína
eigin menningu á sviði bókmennta
og lista og hefur varðveitt gamla
siði, samhliða hagnýtingu alþjóð-
legrar tækni og aðildar að alþjóða-
viðskiptum."
Hér er komið að kjarna málsins.
Þrátt fyrir fjölmarga og augljósa
kosti norræns samstarfs, og þrátt
fyrir hugmyndir eða hugsjónir um
enn nánari sameiningu Norður-
landa, norrænt efnahagsbandalag,
norrænt varnarbandalag og jafnvel
Bandaríki Norðurlanda, skiptir
meginmáli fyrir okkur íslendinga,
sem og Dani, Finna, Færeyinga,
Norðmenn og Svía, að varðveita
annarsvegar fullveldi hverrar þjóð-
ar fyrir sig sem og mannréttindi
hvers einstaklings og hinsvegar að
varðveita sérkenni þjóðanna, þjóð-
erni, þjóðtungu, þjóðlegar hefðir,
bókmenntir og aðrar listir; menn-
ingararfleifð hverrar þjóðar — það
sem gerir þjóð að þjóð.
Evrópuráðið hefur sent frá sér
ályktun, þessefnis, að stefna beri
að því að ðll börn í EB-ríkjum hafi
gott vald á tungu a.m.k. tveggja
aðildarríkja bandalagsins. Þessi
ályktun helzt í hendur við fyrirsjá-
anleg nánari samskipti þessara
ríkja. Hún karin og að hluta til að
taka mið af því að ekkert eitt tungu-
mál verði ríkjandi í samskiptum
þjóðanna. En öll kallar þessi þróun
á eflda varðstöðu um sérkenni
þjóða, ekki sízt smáþjóða, fyrst og
fremst tungu og bókmenntir. Varn-
ir íslendinga annarsvegar og Fær-
eyinga    hinsvegar   gegn    ásókn
danskrar tungu fyrr á tíð geyma
lærdóma, sem vert er hafa í huga.
Nauðsynlegt er að vísu að ryðja
úr vegi hverskonar hindrunum í
samskiptum, samvinnu og viðskipt-
um þjóða heims, einnig þeim sem
stafa af ónógri tungumálakunnáttu,
en „við skulum hafa það hugfast
hvað það er sem gefur lffi okkar
sem þjóðar gildi. Það er menning
okkar, tunga og saga", eins og
Þorsteinn Páisson komst að orði á
flokksráðsfundi Sjálfstæðisflokks-
ins um helgina.
Að því var vikið í forystugrein
Morgunblaðsins í tilefni af tuttugu
ára starfsafmæli Norræna hússins
í Reykjavík, að það hefði, einkum
í seinni tíð, staðið fyrir alþjóðlegri
listkynningu og alþjóðlegum menn-
ingarviðburðum, þar sem ýmis
heimsþekkt ljóðskáld, rithöfundar
og aðrir listamenn hafi komið fram.
Síðan sagði:
„Þessi starfsþáttur er mjög mikil-
vægur. Norræn list og norræn
menning er hluti heimsmenningar,
í senn gefandi og þiggjandi, en
ekki einangrað fyrirbæri. Efniviður-
inn í þá brú sáttá og samhugar, sem
vonandi verður einhvern tíma
traustlega byggð yfir heimshöfin,
milli kynþátta og þjóða, verður ekki
sízt sóttur til sameiginlegrar þekk-
ingar og menningar mannkynsins.
Og listin er fullkomnasta tjáningar-
og samskiptaform, sem þjóðir heims
eiga saman — og vísar veg að þessu
leyti...
Því má hinsvegar aldrei gleyma
að heimsmenning samanstendur af
mörgum gamalgrónum þáttum,
sem felast í sérstæðri þjóðmenningu
hverrar þjóðar..."
Heimsmenning er samheiti á
menningu þjóðanna. Farsæld nor-
ræns samstarfs hefur fyrst og
fremst byggst á því, að Norður-
landaþjóðir hafa virt pólitískt og
menningarlegt sjálfstæði hver ann-.
arrar.
Osannindi
DV
Iforystugrein DV í gær er fjallað
um ríkisstyrki til dagblaða. Þar
segir m.a.: „Morgunblaðið þiggur
hluta styrksins frá ríkinu." Þetta
eru ósannindi. Morgunblaðið þiggur
engan styrk frá ríkinu. Dagblaðið-
Vísir hefur endurtekið þessi ósann-
indi árum saman. Það er kominn
tími til að forráðamenn blaðsins
láti af þessum ieiða sið.
Annars þarf leiðarahöfundur DV
ekki að gera annað en lesa sitt eíg-
ið blað til þess að fá réttar upplýs-
ingar um ríkisstyrki til dagblaða. í
frétt í DV á bls. 7 hinn 11. nóvem-
ber sl. sagði m.a.: „Þau fjögur dag-
blöð, sem þiggja styrkinn, Tíminn,
Þjóðviljinn, Alþýðublaðið og Dagur,
fá því um 12,5 milljónir hvert."
Handritakeppni Evrópusambands útvarps- og sjónvarpssti
Islenska handritið
sérstaka viðurken
Genf, frá Önnu Bjarnadóttur, fréttaritara Morgunblaðsins,
FORSETI íslands, frú Vigdís
Finnbogadóttir, afhenti Aust-
urrikismanninum Erich Hackl
fyrstu verðlaun í samkeppni
Evrópusambands útvarps- og
sjónvarpsstððva, EBU, um besta
sjónvarpshandrit ungra rithöf-
unda í Genf í gærmorgun. Karin
Rydholm frá Svíþjóð hlaut önn-
ur verðlaun. Tíu handrit voru í
úrslitakeppninni. Handrit VU-
borgar Einarsdóttur og Kristj-
áns Friðrikssonar, Steinbarn,
hlaut sérstaka viðurkenningu
dómnefhdar auk handrita Sviss-
lendingsins Efrem Camerin og
Finnans Rósu Liksom.
Hackl hlaut 30.000 svissneska
franka (900.000 íslenskar krónur)
og Rydholm 20.000 svissneska
franka (600.000 íslenskar krónur)
í verðlaun. Vigdís sagði í stuttu
samtali við Morgunblaðið að hand-
rit Hackls hefði borið af hinum
handritunum og verið augljós sig-
urvegari. „Hin handritin voru jafn-
ari að gæðum," sagði hún. „Við
fórum vandlega yfir þau öll og ég
lét dómnefndina greiða atkvæði
um listrænt gildi þeirra." Forseti
íslands sagði að seta sín í nefnd-
inni hefði ekki haft nein áhrif á
velgengni íslenska handritsins.
Hackl er 34 ára rithöfundur.
Handrit hans, „Sidonie Adlers-
burg" er byggt á sannsögulegum
atburðum sem áttu sér stað í Aust-
urríki á fjórða áratugnum. Hjón í
smábæ taka að sér litla stúlku,
Sidonie, og ala hana upp sem dótt-
ur sína. Hún er dökk á hörund og
væntanlega sígauni. Óvild í hennar
garð magnast í bænum þegar nas-
isminn breiðist út. Hún er tekin
frá hjónunum þegar nokkuð er iið-
ið á seinni heimsstyrjöldina. Þau
herma eftir stríð að hún hafi látið
lífið í Auschwitz. Þau komast aldr-
ei yfir það.
Hackl hlaut verðlaun í Vestur-
Þýskalandi í fyrra fyrir ritverkið
„Auroras Anlass". Hann hefur
gefið út nokkrar bækur og hyggst
halda áfram að skrifa.
Rydholm er 29 ára. Hún er
teiknikennari að mennt og starfar
sjálfstætt í Frakklandi sem teikn-
ari og ljósmyndari. Hún skrifaði
Fyrstu verðlaun komu i hlut Austurríkismannsins Erich Hackl og ön
Rydholm. Á myndinni með þeim eru Simone Veil, forseti nefndarinnar i
íslands.
Morgunblaðið/Guðmundur Ingótfsson
Handrit Vilborgar Einarsdóttur blaðamanns og Kristjáns Friðriksson-
ar auglýsingateiknara hlaut sérstaka viðurkenningu í handritakeppni
evrópskra sjónvarpsstöðva.
Gegn ofbeldi í umferðinni
MIKILL mannfjöldi gekk á laug-
ardag frá Hlenuni niður á Lækj-
artorg undir kjörorðunum
„Stöðvum ofbeldið i umferðinni
- við öll". Á Lækjartorgi var
síðan haldinn útifundur þar sem
blandað var saman alvarlegri
umfjöllun um orsakir og afleið-
ingar umferðaslysa og léttum
skemmtiatriðum.
Að sögn Eddu Björgvinsdóttur,
einnar þeirra sem eru í forsvari
fyrir Áhugahóp um bætta umferð-
armenningu sem stóð fyrir
göngunni, gekk allt eins og best
var hægt að hugsa sér og undirtekt-
ir fóru fram úr björtustu vonum.
Edda sagði markmið hópsins að
virkja alla í baráttunni fyrir betri
umferðarmenningu og koma þvf til
skila að með samstilltu átaki væri
hægt að koma þar á miklum umbót-
um. Hún sagði fólk yfirleitt ekki
gera sér grein fyrir því að Um-
ferðarnefnd væri þjónustuaðili og
tæki með þökkum til greina athuga-
semdir og kröfur  frá  almennum
Morgunblaðiö/Sverrir
Gangan var mjög fjölmenn eins og sést á þessari mynd.
borgurum.  Edda sagði  hvern  og      leggði hvað ríkasta áherslu á. „Ger-
«inn verða að byrja á sjálfum sér      um okkar besta til að verða óvirkir
og það væri einmitt það sem Áhuga-      ökuníðingar" sagði Edda Björgvins-
hópur um bætta umferðarmenningu      dóttir að lokum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60