Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 7. MAÍ 1991
23
Verðjöfnunarsjóður sjáv-
arútvegsins. Til hvers?
eftírEirík Tómasson
Undanfarið hafa verið miklar
umræður um Verðjöfnunarsjóð
sjávarútvegsins og eru skoðanir
mjög skiptar. Mér hefur þótt mega
líkja tilvist Verðjöfnunarsjóðs, í
gegnum árin, við fjölskyldu, þar
sem fyrirvinnan (sjávarútvegurinn)
hefur sveiflukenndar tekjur, og því
hefur makinn (ríkisvaldið), sem sér
um fjármál og heimilishald fjöl-
skyldunnar, komist að samkomu-
lagi við fyrirvinnuna um að þegar
tekjurnar eru góðar, þá verði ákveð-
in upphæð lögð fyrir í banka, eða
á annan tryggðan hátt, til að eiga
til mögru áranna. Þetta gengur eft-
ir í góðærinu.
En svo kemur að því að tekjum-
ar minnka og grípa á til peninganna
sem voru lagðir í banka og nota
átti á erfiðleikaárunum. Hvað kem-
ur þá í ljós? Fyrirvinnan hafði ekki
áttað sig á því í ánægju sinni yfir
að geta lagt fyrir til mögru áranna,
að maka sínum gat hún ekki treyst
betur en það að makinn hafði sleg-
ið lán útá bankainnistæðuna og
gott betur en það. Þar af leiðandi
var staðan sú, að í stað góðrar stöðu
þar sem bankainnistæður gátu
mætt minnkandi tekjum varð fjöl-
skyldan í heild að taka á sig minnk-
andi tekjur, safna skuldum og berj-
ast við að verjast lánardrottnum,
sem vildu fá skuldir sínar greiddar.
Slá þurfti ný lán til að greiða þau
gömlu.
Allir sem fylgst hafa með sam-
skiptum sjávarútvegsins og ríkis-
valdsins kannast við þessa lýsingu,
hvernig ríkisvaldið hefur aldrei get-
að staðist mátið þegar safnast hef-
ur í Verðjöfnunarsjóð sjávarútvegs-
ins (fískiðnaðarins áður), og eytt
þeim peningum með að yfirdraga í
Seðlabankanum, og þá margfalt á
við þær innistæður, sem fyrir hendi
eru. Síðan þegar til peninganna á
að grípa, þegar verð á sjávarafurð-
um lækkar, þá eru þeir ekki til og
taka þarf erlend lán. Á þennan
hátt    hefur    ríkisvaldið   orsakað
Eiríkur Tómasson
„Stjórn á fjármálum
ríkisins og fjármálum
þjóðarinnar verður að
breytast til að sátt náist
um sparnað í sjávarút-
vegi í formi sveiflujöfn-
unarsjóða, sem fyrir-
tæki hafa á sínum snær-
um."
þenslu (verðbólgu). Hver getur þá
láð þeim, sem starfa í sjávarútvegi,
þó að þeir treysti ekki á samskiptin
við ríkisvaldið þegar Verðjöfnunar-
sjóður er annars vegar? Hvers
vegna á sjávarútvegurinn að reyna
að leggja fyrir þegar því er öllu
sólundað annars staðar? Hafa ekki
heyrst tölur í þá veru að halli ríkis-
sjóðs á- þessu ári verði allt að 12
milljarðar og þeir séu teknir að láni
í Seðlabankanum? Hvaða þýðingu
hefur þá 2-3 milljarða króna sparn-
aður í sjávarútvegi? Hvers vegna
þarf forsjárhyggja ríkisvaldsins að
vera svo mikil í sjávarútvegi? Má
frelsi ekki njóta sín þar, sem í öðr-
um atvinnugreinum? Talsmenn
„þjóðarsáttarinnar" segja/að Verð-
jöfnunarsjóður sjávarútvegsins hafi
verið ein af forsendum þjóðarsáttar-
innar. Það má spyrja þá að því
hvort þeir h'afi ekki gefið sér vit-
lausar forsendur að þessu leyti í
upphafi. Skiptir máli hvort sjávarút-
vegurinn notar peningana, sem
hann býr til, eða ríkisvaldið, veldur
það ekki sömu þenslunni hvor aðil-
inn eyðir þeim? Hagnaður 10
stærstu fyrirtækja landsins utan
sjávarútvegs er ekki minni en það
sem hirt er af sjávarútvegi í Verð-
jöfnunarsjóð. Hefur það ekki
þennsluáhrif? Þarf ekki að hefta
þennan hagnað líka? Spyr sá sem
vantar svör. Auðvitað er það hygg-
inna manna háttur að geyma til
mögru áranna og auðvitað vill sjáv-
arútvegurinn vera með í því, með
því skilyrði að allir taki saman
höndum um það. Það hefur enga
þýðingu að einn aðili þjóðar-fjöl-
skyldunnar sé skyldaður til að
spara, þegar forsvarsmaður hennar
sólundar því jafnóðum, og gott bet-
ur. Sjávarútvegurinn hefur slæma
reynslu af því að vera skikkaður til
sparnaðar í góðærum í formi inn-
greiðslna í Verðjöfnunarsjóð, sem
er í vörslu Seðlabankans, þar sem
ríkisvaldið hefur frjálsan og óheftan
aðgang. Stjórn á fjármálum ríkisins
og . fjármálum þjóðarinnar verður
að breytast til að sátt náist um
sparnað í sjávarútvegi í formi
sveiflujöfnunarsjóða, sem fyrirtæki
hafa á sínum snærum. Getum við
frekar treyst nýrri ríkisstjórn ís-
lands, en þeim sem áður hafa setið,
í þessum málum? Það er brýnt að
ríkisstjórnin sýni svar við þessum
spurningum í verki.
Höfundur er framkvæmdastjóri
hjá Þorbirnihf. í Grindavík.
STEINAR WAAGE
SKÓVERSLUN
HEILSUSKOR
FÖTLAGA
INNISKOR

ENDÍNG — GÆÐI
Kringlunni,
s. 689212.
Verð: 2.595,- 2.695,
Stærði'r: 35-47
Litir: Svart - brúnt - hvítt
Póstsendum samdægurs
5% staðgreiðsluafsláttur
Toppskórinn,
Veltusundi,
s. 21212.
Flísar
Vandaðar vörur á
betra verði.
Nýborg
Skútuoogi4,8fmi8M70
ir Pitney Bowes
Frímerkjavélar og stimpilvélar
Vélar til póstpökkunar o. fl.
OTTO B. ARNAR HF
Skipholti 33 ¦ 105 Reykjavík
Simar 624631 / 624699
Höfóar til
.fólksíöllum
starfsgreinum!

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56