Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						4   FRETTIR/YFIRLIT
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 29. SEPTEMBER 1991
ERLENT
IIMIMLENT
Vaxtalækkun
framundan
Búnaðarbanki lækkar útláns-
vexti um 1,25 -1,75% og innláns-
vexti sérkjarareikninga um 3% um
mánaðamót. Sparisjóðirnir munu
einnig lækka sína vexti um mán-
aðarmótin, útlánsvexti um 3% og
innlánsvexti um 1,5-2,25%.
Landsbankinn heldur óbreyttu
vaxtastigi enn um sinn en Islands-
banki lækkar útlánsvexti um 1,5%
og innlánsvexti á bilinu 1% til
rúmlega 2%. Fjármálaráðuneytið
Iækkaði forvexti ríkisvíxla um
1,5% í vikunni og banka lækkuðu
forvexti á bankavíxlum, fyrst um
3-4% en síðan hækkuðu þeir aftur
til samræmis við ákvörðun fjára-
málaráðuneytisins.
Lækkun nautakjötsverðs
Sláturleyfishafar telja offram-
boð vera á nautgripakjöti og hefur
skilaverð til bænda verið lækkað
um allt að 7%. Guðmundur Lár-
usson formaður Landssambands
kúabænda segir framboð nú vera
síst meira en undanfarin haust
og ekki verði unað við verðlækk-
un, sem sé skýlaust brot á búvöru-
lögum.
Frjáls olíuinnflutningur
Allur innflutningur á olíuvörum
verður frjáls frá næstu áramótum
að ákvörðun Jóns Sigurðssonar
viðskiptaráðherra. I kjölfarið
verða afskipti verðlagsyfirvalda
af ákvörðun olíuverðs tekin til
endurskoðunar. Viðskiptaráð-
herra segir að þetta eigi að hafa
í fðr með sér lækkun á verði til
neytenda en forstjórar olíufélag-
anna segja h'tið svigrúm til verðs-
amkeppni.
ERLENT
Námamenn
neyða Rúm-
eníustjórn
til afsagnar
Þúsundir vígmóðra kolanáma-
manna þröngvuðu stjórn Petre
Romans, forsætisráðherra Rúm-
eníu, til að
segja af sér á
fimmtudag eft-
ir að mannsk-
æðar óeirðir
höfðu brotist út
í Búkarest þar
sem a.m.k.
fjórir menn
féllu og 300
særðust. Námamennirnir ruddust
inn í þinghúsið í borginni og um-
kringdu einnig sjónvarpsbygg-
ingu. Þeir kröfðust og afsagnar
Ions Iliescus forseta. Kolanáma-
mennirnir krefjast verðstöðvunar
og launahækkana, en verðbólga í
landinu er um 130% eftir að verð-
lag var gefíð frjást og framleiðsla
hefur minnkað um 17%.
Eftirlitsmenn teknir í írak
Hópur eftirlitmanna Samein-
uðu þjóðanna (SÞ) var tekinn til
fanga við stjórnstöð íraska kjarn-
orkuráðsins í Bagdad á þriðju-
dagsmorgun þar sem þeir fundu
mikilvæg skjöl um kjarnorku-
vopnasmíði Iraka. Eftirlitmenn-
irnir, 44 talsins, neituðu að af-
henda gögnin. Viðbrögð Banda-
ríkjamanna við handtökunni voru
hörð og varaði George Bush
Bandaríkjaforseti íraka við því að
þjáningar yrðu kallaðar yfir þjóð-
ina ef störf mannanna yrðu hindr-
uð frekar. Á fimmtudag sam-
þykkti öryggisráð SÞ að írakar
fengju skrá yfir og afrit af gögn-
unum, og virtist sem greitt hefði
verið fyrir því að eftiriitsmönnun-
Sigur á Spáni í fyrsta sinn
íslendingar unnu Sjánverja 2:0 í
landsleik í knattspyrnu í.fyrsta
skipti á Laugardalsvelli á mið-
vikudag. Þetta var fyrsti leikur
landsliðsins undir stjórn Ásgeirs
Elíassonar. landsliðsþjálfara.
Þorvaldur Örlygsson og Eyjólf-
ur Sverrisson skoruðu mörkin.
Engar kauphækkanir segir
VSÍ
Einar   Oddur    Kristjánsson
formaður VSÍ sagði á aðalfundi
Samtaka fiskvinnslustöðva á Ak-
ureyri að kauphækkanir væru
ekki í sjónmáli svo langt sem
'augað eygði. Han sagði gengis-
fellingu ófæra leið og tími hennar
væri liðinn.
Kaupmenn vilja kaupa
Ríkisskip
Fyrirtæki innan Félags
íslenskra stórkaupmanna vilja
skoða mö-guleika á að kaupa
Skipaútgerð ríkisins og hafa sent
Halldóri Blöndal, samgönguráð-
herra bréf þess efnis. Ráðherra
fagnar áhuga stórkaupmanna á
málinu.
Ráðhús umf ram áætlun
Heildarkostnaður vegna bygg-
ingar Ráðhúss Reykjavíkur er
áætlaður rúmir 2,9 milljarðar
krona á verðlagi þessa árs. Það
er um 26% umfram kostnaðará-
ætlun frá árinu 1989.
um yrði sleppt. Þeir voru þó enn
í haldi á föstudagsmorgun.
Neyðarástand í Tbilisi
Zviad    Gamsakhurdia    Ge-
orgíuforseti lýsti yfir neyðará-
standi í höfuðborginni Tbilisi á
þriðjudag eftir að andstæðingar
hans, sem vilja
að hann segi af
sér, höfðu kraf-
ist þess að boð-
að yrði til neyð-
arfundar á
þingi landsins
til að forða því
að stríð brytist
út. Fimm menn
féllu í bardögum aðfaranótt mið-
vikudags og stjórnarandstæðing-
ar sökuðu hermenn um að hafa
gert árás á búðir sínar á fimmtu-
dag þar sem þrír hefðu fallið.
Stjórnvöld vísuðu þessu bug. Aðf-
aranótt fimmtudags var skotárás
á heimili forsetans hrundið, en
loftið í borginni er lævi blandið
og hætta er talin á að borgara-
styrjöld brjótist út.
Vopnahlé virt í Júgóslavíu
Vopnahlé sem samið var um
síðasta sunnudag í Júgóslavíu var
virt að mestu alla síðustu viku.
Veh"ko Kadjjevic, varnarmála-
ráðherra og yfirmaður hersins,
átti fund með forsetum Króatíu
og Serbíu á miðvikudag þar sem
þeir komust að samkomulagi um
að leysa ágreining sinn eftir frið-
samlegum leiðum.
Armenía Iýsir yfir sjálfstæði
Þing Armeníu lýsti einróma
yfir sjálfstæði á mánudag og þar
með hafa 13 af 15 lýðveldum
Sovétríkjanna lýst yfír sjálfstæði.
Sama dag var fundur um hið
umdeilda hérað Nagorno-Karabak
haldinn að undirlagi Borís
Jeltsíns Rússlandsforseta, en
hann sagði að hægt miðaði að
finna lausn á deilunni.
Irak:
Eftírlitsmönniim Sameínuðu
þjóðamia sleppt í Bagdad
Bagdad. Reuter.
44 eftirlitsmönnum á vegum Sameinuðu þjóðanna var sleppt í gær,
laugardag, en þeir höfðu verið í haldi Iraka á bílastæði bak við
skrifstofubyggingu í miðborg Bagdad í fjóra daga. Eftirlitsmennirn-
ir sneru til hótels síns eftir að hafa náð samkomulagi við iraska
embættismenn um gögn er varða kjarnorkuvopnaframleiðslu íraka.
Eftirlitsmönnunum var meinað
að fara af bílastæðinu eftir að þeir
höfðu tekið í sína vörslu gögn sem
þeir segja gefa mikilvægar upplýs-
ingar    um    kjarnorkuvopnafram-
leiðsluna. Þeir fundu gögnin í bygg-
ingu í Bagdad, sem írakar höfðu
ekki gefið upplýsingar um að tengd-
ist kjarnorkuiðnaði þeirra. Mennirn-
ir voru reknir úr byggingunni og
fengu ekki að fara á brott með
skjöjin.
„írakar féllust algjörlega á að
við fengjum að halda gögnunum
og þau verða áfram hjá. okkur,"
sagði David Kay, sem fer fyrir eftir-
litsmönnunum. írösku embættis-
mennirnir samþykktu að eftirlits-
mönnunum yrði sleppt með því skil-
yrði að gerð yrði skrá um öll gögn-
in sem þeir héldu.
Reuter
Rúmenskir kolanámumenn ganga með rotkylfur um miðborg Búkarest áður en þeir réðust inn í
þinghúsið i borginni á fimmtudag.
Rúmenía:
Hefur Guð gleymt bestu
sonum verkalýðsins?
RÚMENSKIR námuverkamenn gengu berserksgang í Búkarest
í fjórða sinn nú í vikunni síðan Nicolae Ceausescu var bylt og
Endurreisnarráðið tók völdin. Þeir fóru þrisvar til borgarinnar
úr Jiu-dal árið 1990 til að veita Ion lliescu forseta og ríkis-
stiórn Petre Romans forsætisráðherra stuðning gegn stjórnar-
andstöðunni. Itiescu þakkaði þeim þá hátiðlega fyrir góða
frammistöðu og iofaði þeim betri kjörum. Því var spáð í fram-
haldi af því að námuverkamennirnir myndu láta sjá sig aftur
í höfuðborginni ef efnahagsástandið í landinu skánaði ekki og
þá til að bylta ríkisstjórninni. Það virtist rætast á fimmtudag.
Diescu lofaði þá að ríkisstjórn Romans færi frá þegar kyrrð
og ró rikti eftir uslaverk verkamannanna. Þeir fóru að tínast
frá borginni á föstudag en Roman sagði þá að ríkisstjórnin
ætti að sitja þangað til kosningar verða haldnar. Hann vill að
gengið verði til kosninga sem fyrst en afturhaldsöfl hafa verið
á móti því af ótta við að missa völd og forréttindi.
Efnahagsastandið í Rúmeníu
er svo slæmt að Ceausescu
er jafnvel saknað, almenningur
er sagður Ieggja blóm á gröf hans
daglega. Lífsbaráttan hefur
harðnað og var hörð fyrir. Verðlag
hefur fimmfaldast undanfarna
sex mánuði en   _______________
ir verkamenn en starfsaðstaða
þeirra er hroðaleg. Um 50.000
af 300.000 námuverkamönnum í
landinu starfa í Jiu-dal, sem er
um 350 km frá Búkarest. Námu-
störf þar hafa ávallt verið erfið
og hættuleg. Sprengingar og slys
______________   eru tíð. Stjórn-
laun rétt tvö-
faldast. Land-
búnaðurinn er
í lamasessi og
hið gróðursæla
land er ekki
nýtt til að afla þjóðinni viðurvær-
is. Óttast er að orkuskorts verði
vart þegar líður á haustið. Talið
er að spilling og glæpastarfsemi
fari vaxandi og öfund í garð þeirra
sem spjara sig er mikil. Þeir sem
sýna öriitla framtakssemi og opna
til dæmis lítið kaffíhús mega eiga
von á að vera kallaðir öllum illum
nöfnum og verða fyrir árásum.
Bestu synir verkalýðsins
Rúmenskir námuverkamenn
eru kallaðir „bestu synir" verka-
lýðsins í áróðursritum. Þeir hafa
þrisvar sinnum hærri laun en aðr-
BAKSVIÐ
eftir Önnu Bjarnadóttur
völd hafa ekki
ráð á að standa
við loforð um
betri starfsskil-
yrði og verkföll
eru algeng, hið
síðasta hófst síðastliðinn mánu-
dag. En þau gera lítið gagn. Ilies-
cu stóð upp á fundi með fulltrúum
námuverkamanna í fyrra og sýndi
þeim tóma buxnavaxa sína til að
undirstrika að sjóðir ríkisins væru
auðir.
Það hefur dregið verulega úr
kolaframleiðslu síðan í bylting-
unni í desember 1989. Námuverk-
amenn starfa í sex tínía á dag
og afköst þeirra eru lítil. Þeir
hafa fátt annað að gera eftir vinn-
utíma en drekka brennivín eða
fara í bíó og sjá lélegar myndir.
Ungir menn kvarta undan ein-
manaleika og vonleysi. Þeir segja
að Guð hafi gleymt þeim.
Valdarán afturhaldsseggja?
Námuverkamennirnir voru
hvattir til fyrri ferða til Búkarest
og þeim séð fyrir flutningabílum
og sérstökum lestarferðum. Þeir
virðast hafa farið þangað að eigin
frumkvæði að þessu sinni. En
Roman kallar athafnir þeirra vald-
arán og það er hugsanlegt að
andstæðingar hans innan End-
urreisnarráðsins hafí ýtt við þeim.
Roman, sem er sonur gamals
stalínista og ólst upp við forrétt-
indi, hefur verið talsmaður frjáls
framtaks og skjótra efnahagsum-
bóta innan Endurreisnarráðsins.
Ríkisstjórnin hefur stefnt í þá átt
en stöðugt rekist á hömlur gömlu
kommúnistanna og skriffínnanna
sem enn sitja sem fastast í öllum
veigamiklum embættum. Iliescu
er umbótakommúnisti og vill ekki
að það sé haldið of hratt í átt að
opnu, vestrænu efnahagskerfí.
Raddir í Endurreisnarráðinu
gegn stefnu Romans hafa orðið æ
háværari á undanförnum mánuð-
um. Nokkrir þingmenn stofnuðu
eigin samtök í vor til stuðnings
almúganum en þeir segja Roman
hafa fórnað velferð hans fyrir
kapítalisma. Námuverkamennirn-
ir hafa nú reynt að bola honum
úr embætti og líklegt er að Endur-
reisnarráðið klofni endanlega í
framhaldi af því í fylkingar með
og á móti stefnum Iliescus og
Romans. Það eitt leysir ekki vanda
þjóðarinnar. Hún þarf fyrst og
fremst á fjármagni og trausti er-
lendra lánastofnana að halda en
hvorugt vinnst á meðan námu-
verkamenn taka lögin í eigin
hendur með ofbeldi og látum þeg-
ar út af ber.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
24-25
24-25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48