Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 14. JUNI 1992

11

HEIMIR

PÁLSSON

Þurfum

að koma

upp

íðorða-

banka

HEIMIR Pálsson, framkvæmdastjóri Fé-

lags íslenskra bókaútgefenda, segir að

afar mikilvægt sé fyrir þýðendur nylja-

texta að hafa aðgang að íðorða- og ný-

yrðabanka. Hann segir að til að koma

slíkum orðabanka á fót geti verið þörf

fyrir sjóð á borð við Málræktarsjóð, en í

skipulagsskrá hans er gert ráð fyrir að

hann muni styrkja verkefni af þessu tagi.

|eimir Pálsson skrifaði í vetur skýrslu

fyrir menntamálaráðuneytið um stöðu

þýðingarmála ásamt Jónínu Margréti Guðna-

dóttur. Hann segir að niðurstaða þeirra hafi

verið á þá leið, að það mikilvægasta sem

hægt væri að gera fyrir þá sem stundi skyndi-

þýðingar, til dæmis fyrir fjölmiðla, og þýðing-

ar á nytjatextum, sé að komið verði á fót

íðorða- og nýyrðabanka. Jafnframt að stuðl-

að yrði að bættri kennslu og leiðbeiningar-

starfi fyrir þennan hóp. Eðlilegast yæri að

Háskóli íslands og endurmenntunarstofnanir

önnuðust hið síðarnefnda að mestu, en þörf

væri á stuðningi sjóðs á borð við Málræktar-

sjóð til að koma orðabankanum á fót.

Heimir segir að í skýrslunni komi fram,

að umfang þýðinga á nytjatextum sé geysi-

lega mikið í þjóðfélaginu. Þær snerti daglegt

líf miklu meira en fólk geri sér grein fyrir.

Mikill hluti þessa þýðingarstarfs sé óskipu-

legur og þar sé nokkurs konar einyrkjabú-

skapur víða ríkjandi. Fyrir þá fjölmörgu að-

ila, sem við þetta starfí, hljóti að vera brýnt

hagsmunamál að hafa aðgang að orðasafni,

bæði með nýyrðum og íslenskum heitum yfir

hin fjölbreytilegu hugtök einstakra atvinnu-

og fræðigreina.

JONAS

KRISTJÁNSSON

Veitum

öðrum

hlut-

deild í

arfínum

JÓNAS Kristjánsson, forstöðumaður

Stofnunar Árna Magnússonar, varpaði

þeirri hugmynd fram í grein í tímaritinu

Málfregnum í vor, að eitt af verkefnum

Málræktarsjóðs gæti verið að glæða og

efla þekkingu á íslenskri tungu meðal

annarra þjóða. Jónas segir að íslendingar

eigi dýrmæta eigii í fornbókmenntunum

og eigi að veita öðrum þjóðum hlutdeild

í henni.

Jónas segir, að stuðla megi að kynningu

á tungunni erlendis með ýmsum hætti.

Til dæmis sé hægt að gera það með íslensku-

kehnslu fyrir útlendinga, bæði við erlenda

skóla og Háskóla íslands, þýðingum úr ís-

lensku, gerð kennsluefnis og jafnvel með

kvikmyndagerð. íslenskukennsla við nokkra

háskóla sé nú styrkt af ríkinu en vel megi

hugsa sér að Málræktarsjóður geti þar einn-

ig hlaupið undir bagga. Einnig megi hugsa

sér að hægt verði að leita til hans vegna

þýðinga, til dæmis á fornbókmenntunum.

„Ég lít svo á," segir Jónas, „að við eigum

mikla auðlegð fólgna í fornbókmenntunum.

Við eigum ekki að liggja á henni eins og

ormur á gulli, heldur veita öðrum þjóðum

hlutdeild í henni. Einnig getur íslensk tunga

nýst við rannsóknir á skyldum tungumálum

og til skilnings á þeim.

Hann segir að þótt Málræktarsjóður geti

á þennan hátt stutt kynningu á landi og þjóð

erlendis, verði mikilvægasta hlutverk hans

að stuðla að málrækt innanlands. „Af þeim

sökum er gott til þess að vita, hve málræktar-

starf hefur mikinn byr meðal þjóðarinnar.

Hvað það varðar stöndum við mun betur að

verki en nágrannar okkar."

GUDMUNDUR B.

KRISTMUNDSSON

Starfið

verður

aðhalda

áfram

GUÐMUNDUR B. Kristmundsson, náms-

sljóri í íslensku við Kennaraháskóla fs-

lands, var framkvæmdastjóri málræktar-

átaks, sem efnt var til árið 1989. Hann

segir að átak af þessu tagi geti hjálpað til

við að vekja menn til umhugsunar um

málrækt, en það komi ekki í stað stöðugrar

viðleitni tilað bæta málfar og málnotkun.

Guðmundur segir, að markmiðið með mál-

ræktarátakinu 1989 hafi verið að vekja

almenning til umhugsunar um málvöndun og

málrækt með nútímalegum aðferðum. Þannig

hafí fjölmiðlar og auglýsingar verið notaðar

til að koma á framfæri athugasemdum og

ábendingum um málnotkun. Einnig hafi ýmis

verkefni verið styrkt sérstaklega, til dæmis

útgáfa orðsifjabókar. Hann segir að erfitt sé

að meta árangur af starfi sem þessu, en þó

sé ljóst að það hafi vakið mikla athygli.

Að sögn Guðmundar var áhersla lögð á það

í átakinu, að málræktarstarf væri ekki verk,

sem hægt væri að ljúka í eitt skipti fyrir öll.

„Þetta starf verður að halda áfram," segir

hann. „Málið er áhald hugsunarinnar og ef

það brotnar niður eða dagar uppi á einhvern

hátt er hætta á að það hafi áhrif á hugsun-

ina. Erlend mál geta ekki komið í staðinn fyr-

ir það, því við notum móðurmálið til að koma

hugsunum okkar í orð. Við erum þannig að

gæta töluverðra verðmæta þegar við beitum

okkur fyrir varðveislu málsins."

Guðmundur segir að Málræktarsjóður geti

komið að góðu gagni á ýmsum sviðum. „Sem

skólamaður vérð ég var við að okkur skortir

sárlega ýmis stuðningsrit í móðurmálskennsl-

unni, svo sem orðabækur fyrir börn. Einnig

mætti nefna málræktarefni á myndböndum,

sem gætu verið mjög gagnleg. Sjóðurinn gæti

að mínu mati gert stórátak í þessum efnum."

ÓLAFUR B.

THORS

Breytt

viðhorf

varðandi

málrækt

ÓLAFUR B. Thors, f orstjóri tryggingafé-

lagsins Sjóvár-Almennra, segist hafa orð-

ið var við mikla viðhorfsbreytingu varð-

andi málnotkun í viðskiptalífinu frá því

hann hóf störf á þeim vettvangi fyrir um

30 árum. Þá hafi jafnvel þótt fínt að sletta

en nú leggi menn sig frekar fram við að

vanda mál sitt.

^* lafur kom nokkuð við sögu þegar Mál-

^^k ræktarsjóður var stofnaður og átti

^^ þátt í undirbúningi að stofnun hans.

Hann segir að þegar leitað hafi verið til hans

vegna málsins hafi honum strax þótt það

vera allt annars eðlis en flest önnur góð

mál, sem verið sé að vinna að í þjóðfélaginu.

„Málrækt snertir með beinum hætti tilveru

okkar sem íslendinga," segir hann. „Það

verða menn að hafa í huga, meðal annars í

ljósi þess að fjölþjóðlegt samstarf ogsam-

skipti ólíkra þjóða fara mjög vaxandi. í fjöl-

þjóðasamfélagi er ekki sjálfgefið að mál eins

og íslenska haldi velli og ef menn vilja varð-

veita tungumálið, sem ég geri ráð fyrir, verða

þeir að leggja eitthvað af mörkum."

Hann segist hafa orðið var við mikla við-

horfsbreytingu meðal manna í viðskiptaheim-

inum á undanförnum 30 árum. „Þegar ég

var að hefja störf á þessum vettvangi þótti

sjálfsagt og jafnvel fínt að nota erlendar slett-

ur. Þetta hefur breyst og ég er ekki í vafa

um að þar hefur starf málnefnda og fleiri

aðila haft veruleg áhrif. Breytingin hefur

ekki orðið vegna skipana að ofan heldur

hefur hugarfar fólks breyst. Menn vilja nota

íslensku," segir hann að lokum.

HEIMSM

Stórborgastiklurnar bjóða þér iðandi líf og fjör.

Leikhús, ópera, fótbolti, verslanir, veitingahús,

jass, rokk, málverkasýningar, götukaffihúsin og

framandi mannlífið - allt bíður þetta utan veggja

þægilegra og vel staðsettra hótela í hverri borg.

Kynntu þér verðið á þessum upplögðu

helgarferðum - og skelltu þér með!

luv og bíll í viku

tDAM   fró 19.800 kr.

BALTIMORE    fró 39.800 kr.

Verð á mann miðað við 4 f bfl l A flokki

FLUGLEIÐIR

GLASGOW

PARÍS

fró 22.800 kr.

AMSTERDAM

rá 33.100 kr.

Frá 28.300 kr:


HAMB0RG

fró 26.200 kr.

Þessi verðdæmi miðast við einn fullorðinn. I verðinu felastflug og þriggja nótta

gisting í tvíbýli með morgunverði.

Sauii/iiiiiuíepúlp-Lanásin

¦    Reykjawik: Austurstræti 12 • S. 91 - 691010 • Innanlandsferðir S. 91 - 6910 70

Símbréf 91 - 2 77 96 / 69 10 95 • Telex 2241 • Hótel Sögu við Hagatorg • S. 91 - 62 22 77 • Símbréf 91 - 62 24 60

Akureyri: Skipagötu 14 • S. 96 - 27 200 • Símbréf 96 - 2 40 87

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
20-21
20-21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40