Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14

MÖRGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 14. JÚNÍ 1992

SLOVAKIA

VACLAV KLAUS, fjármálaráðherra Tékkóslóvakíu, var sigurvegari kosninganna

viku. Hann sést hér á kosningaspjaldi á götu í Prag.

Bæheimi og Mæri fyrir

Sigurvegarar

kosninganna í

Tékkóslóvakíu

semja nú um framtíð

sambandsríkisins.

Minnimáftarkennd

knýr

siálfstæðishreyfinguna

ettir Önnu Bjarnadóttur

KVÍ ÐI og áhyggjur settu svip á beina útsendingu úr sjónvarpssal í

Bratislava á kosninganótt í Tékkóslóvakíu fyrir viku. Stjórnandi

þáttarins varóánægður með úrslitin og sagði með fyrirlitningu að

öreigalýðurinn í Slóvakíu hefði kosið stjórn við sitt hæfi. Hreyfing

fyrir lýðræðislegri Slóvakiu, HZDS, sigurvegari kosninganna, hafði

ekki fyrir að senda fulltrúa í sjónvarpssal. Vladimir Meciar, leiðtogi

hennar, hefur lítið álit á sameiginlegu sjónvarpi Tékka og Slóvaka

og vill að það verði lagt niður. HZDS lofaði að hægja á einkavæð-

ingu og draga úc atvinnuieysi og verðbólgu í Slóvakiu í kosningabar-

áttunni og þriðjungur kjósenda treysti líflegum frambjóðendum

hennar tíl þess. Þeir studdu einnig stefnu hreyfingarinnar um aukið

sjálfstæði Slóvakíu. Það olli menningarvitum í sjónvarpssal þungum

áhyggjum. Þeir óttast að óstöðvandi sjálfstæðsskriða sé komin af

stað með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.

Allir viðmælendur mínir í

Tékkóslóvakíu fyrir kosn-

ingarnar töldu af og frá

að það kæmi til vopna-

átaka milli Tékka og Slóvaka ef sam-

bandsríkið klofnar. „Við erum ekki

á Balkanskaga," var viðkvæði

flestra. Þeir voru sannfærðir um að

það færi ekki fyrir Bratislava eins

og Sarajevo í Bosníu. En margir ótt-

ast að það geti slettst upp á vinskap

Slóvaka og Ungverja í framtíðinni.

Nógu góðir til að tala

slóvakísku

Sjálfstæðishreyfing slavnesku

þjóðanna í Slóvakíu og á tékknesku

svæðunum hófst upp úr 1848 og

umhyggja fyrir slóvakísku og tékkn-

esku jókst. Átak var gert til að

hreinsa þau af þýsku- og ungversku-

slettum, eins og íslensku af dönsku-

slettum nokkrum árum seinna, og

málin eru nú jafn rétthá í Tékkó-

slóvakfu. Þau eru svipuð og Tékkar

og Slóvakar skilja auðveldlega hvorir

aðra. Þeir tala og skrifa hvorir sitt

mál á fundum og í samskiptum sín

á milli án þess að það valdi misskiln-

ingi. Málfræði og stafsetning er þó

nokkuð ólík; munurinn á málunum

er nægur til þess að erlendar bækur

eru jafnvel þýddar á bæði tungumál-

in ef þær eru gefnar út í höfuðborg-

um beggja sambandslýðveldanna,

Prag og Bratislava.

Um 600.000 Ungverjar búa í Slóv-

akíu, en íþúar hennar eru alls um 5

milljónir. íbúar Bæheims og Mæris

eru um 10 milljónir. Ungverjar búa

aðallega í suðurhluta sambandslýð-

veldisins og í sumum þorpum heyrist

ekkert nema ungverska. Kosninga-

bandalag Ungverja hlaut rúm 7%

atkvæða í þingkosningunum. Það

berst   fyrir  réttindum   Ungverja   í

Slóvakíu og hefur nokkuð náin tengsl

við stjórnvöld í Búdapest, höfuðborg

Ungverjalands. Kennsla fer fram á

á ungversku í barnaskólum í Slóvak-

íu þar sem Ungverjarnir eru fjöl-

mennastir. Þeir vilja auka hlut ung-

verskunnar og láta kennslu á henni

ná upp í efri bekki skólakerfisins.

Vladimir Meciar, sem fólk flykkist

að til að hlusta á og er oft kallaður

lýðskrumari, hefur engan skilning á

sérréttindaþörf Ungverja og segir

þá geta talað slóvakísku eins og aðra

íbúa Slóvakíu. Ungverskir Slóvakar

vilja búa áfram í Tékkóslóvakiu og

eru á móti hugmyndum Meciars um

aukið sjálfstæði Slóvakíu. Tékkðslóv-

akía og Ungverjaland gerðu með sér

friðarsamning um landamæri land-

anna á sínum tíma. Samskipti ríkj-

anna hafa gengið vel en ekki ér vit-

að hvert samband ungversku stjórn-

arinnar við ríkisstjórn sjálfstæðrar

Slóvakíu verður og hvort gamli frið-

arsamningurinn verður látinn nægja.

Gabcikovo-Nagymaros-stíflan í Dóná

er helsta bitbein stjórnanna í Brat-

islava og Búdapest nú en deilumálum

þeirra á örugglega eftir að fjölga á

næstu árum.

Ráðherraembætti misnotað

Meciar starfaði í ungliðahreyfingu

sósíalista á yngri árum en var skráð-

ur „óvinur ríkisins" hjá öryggislög-

reglu kommúnistaflokksins, STB,

eftir innrás sovéska hersins í Tékkó-

slóvakíu í ágúst 1968. Nafn hans var

tekið af listanum 1976 og talið er

að hann hafi starfað fyrir STB á

einn eða annan hátt eftir það. Skjöl-

in um > starfsemi hans hurfu eftir

byltinguna í nóvember 1989 og talið

er að hann hafi sjálfur gefíð skipun

um að fjarlægja þau. Hann var þá

innanríkisráðherra Slóvakíu og hefur

verið sakaður um að misnota aðstöðu

sína til að eyðileggja sum gögn ör-

yggislögreglunnar og geyma önnur

til að kúga andstæðinga sína með.

Meciar tók við embætti forsætis-

ráðherra Slóvakíu eftir þingkosning-

arnar í júní 1990 en varð að segja

af sér í apríl 1991 eftir að hann sagði

sig úr Almenningi gegn ofbeldi, slóv-

akíska armi Borgaravettvangsins í

tékkneska hlutanum, af því að hon-

um þótti hreyfingin ekki vinna nógu

ötullega að auknu sjálfstæði Slóvak-

íu. Jan Carnogursky, formaður

kristilegra demókrata, KDH, tók við

embætti forsætisráðherra. Hann er

fylgjandi efnahagsstefnu Vaclavs

Klaus, fjármálaráðherra Tékkóslóv-

akíu. Flokkur hans fékk um 9% at-

kvæða í kosningunum. Sögusagnir

um að hann og Ivan, bróðir hans sem

er einnig á þingi, hafi útvegað ætt-

ingjum og vinum góð störf og sjálfir

tekið vellaunuð sæti í nefndum og

ráðum spilltu eitthvað fyrir flokknum

í kosningunum. Ungur maður sem

ég talaði við í Bratislava sagðist vera

hrifinn af stefnu flokksins en hafa

heyrt of margar neikvæðar sögur

um þá bræður til að vilja kjósa þá.

„Þær eru örugglega ekki allar sann-

ar en svona sögur komast ekki á

Slóvakar

krefjast meira

sjálfstæðis og

fullkominn

aðskilnaður

ríkjanna er

hugsanlegur.

kreik nema það sé einhver fótur fyr-

ir þeim," sagði . hann. Talsmaður

flokksins viðurkenndi að Ivan ætti

sæti í stjórnum fyrirtækja en neitaði

afdráttarlaust að þeir bræður hefðu

gert eitthvað ólöglegt eða siðlaust.

„Jan býr enn í sama raðhúsinu og

hann bjó í áður og myndi keyra

Skoda eins og ég ef BMW hefði ekki

fylgt embættinu."

Alvarlegir erfiðleikar

Það er auðséð í Bratislava og Prag

að Slóvakía er fátækari hluti sam-

bandsríkisins. Hún er enn' grá og

óspennandi á yfirborðinu, eins og

borgir austantjaldsríkjanna voru, en

Prag er full af lífi og framkvæmda-

semi, þótt Vesturlandabúum þyki

vinnubrögðum Tékka oft ábótavant.

Aðeins 20% erlendra fjárfestinga


*

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
20-21
20-21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40