Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 256. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 8. NÓVEMBER 1992

NYKYNSLOD

TIMAR?

Eftir Karl Blöndal

VINDAR breytinga blása nú um Washington. Verslanir höfuðborgar-

innar hafa nú allt í einu lindarvatn á boðstólum og bækur uppáhalds-

reyfarahöfunda Bills Clintons, verðandi Bandarikjaforseta, eru

skyndilega ómissandi í útstiUingum bókaverslana. Væntanlegum for-

seta er oftar likt við John F. Kennedy en Jimmy Carter. Það er hugur

I demókrötum, sem verið hafa í valdasvelti í 12 ár og sigur Clintons

og Als Gores varaforseta boðar ekki aðeins valdaskipti heldur kyn-

slóðaskipti. Kynslóð þeirra, sem af fylgispekt hlýðnuðust feðrunum

og héldu til orrustu í heimsstyrjöldinni síðari, víkur nú fyrir þeirri,

sem óhlýðnaðist yfirvaldinu þegar átti að senda hana til Víetnams.

Einnig virðast þær efasemdir, sem kjósendur höfðu um ágæti Clint-

ons, nú vera að víkja fyrir bjartsýni og viHa til að leyfa honum að

spreyta sig, hvort tveggja fylgifiskar hins nýja embættis sveitastráks-

ins frá smáþorpinu, sem kenndur er við vonina. Fyrir sveitastráknum

frá Arkansas liggur hins vegar að taka til hendinni í höfuðborg

tregðulögmála og þrætubókar og rjúfa stífluna, sem þingheimur

hefur reist þvert á veg umbóta og breytinga.

Clinton á þungan róður fyrir

höndum og sennilega

ræðst það á fyrstu sex

mánuðunum eftir að hann

sver embættiseiðinn hvort

hann mun standa sig þar sem Bush

brást og hrinda þeim álögum, sem

hvílda á örvhentum forsetum, að

tjalda aðeins til eins kjörtímabils.

Clinton hefur 74 daga til að und-

irbúa vaidatöku sína. Fyrstu 100

dagar forseta í embætti eru venju-

lega notaðir sem mælistika á það

hvort dugur sé í honum. Clinton

þarf að nota sína hveitibrauðsdaga

til að hrinda sínum fyrirætlunum í

framkvæmd og knýja þingið til

samstarfs við sig.

ÁÆTLUN TEKUR Á SIG

MYND

Lykilatriði er að dreifa kröftum

sínum ekki um of. Vinur Clintons

kveðst eitt sinn hafa spurt hann

fordæmi hvors forvera sinna, Ron-

alds Reagans eða Jimmys Carters,

hann hygðist fylgja í fyrstu. Carter

dreifði kröftum sínum og lagði

áherslu á 15 atriði í einu. Reagan

tók hins vegar eitt höfuðatriði og

lagði allt á eitt um að knýja það

fram. Að sögn svaraði Clinton því

til að hann hygðist feta í fótspor

Reagans, en taldi því næst upp

hvert forgangsatriðið af öðru.

Haft er eftir aðstoðarmönnum

Clintons að áætlun sé nú þegar

farin að skríða saman. Samkvæmt

dagblaðinu The New York Times

hyggst Clinton í upphafi stjóma

með reglugerðum og losa sig við

nokkra erfðagripi frá George Bush,

fráfarandi forseta. Meginmálið

verður hins vegar aðeins afgreitt í

samvinnu við þingið. Clinton hyggst

láta efnahagasáætlun sína í hendur

þingsins daginn eftir að hann sver

embættiseiðinn og vill láta sam-

þykkja hana á 100 fyrstu dögunum.

Ákveða þarf hvaða aðgerðir eru

brýnar og hverjar til langs tíma.

Sennilega verður því reynt að flýta

fyrir skattalækkun af fjárfestingum

til iðnaðar, lækkun fjármagnstekju-

skatts af fjárfestingum í nýjum fyr-

irtækjum til minnst fimm ára og

skattaívilnunum vegna rannsókna

og starfsþjálfunar. Einnig verða

vegagerð og framkvæmdir í þeim

dúr ofarlega á listanum.

Til að vega upp á móti þessum

framkvæmdum verða peningar til

hermála og skrifræðis skornir nið-

ur, auk þess sem skattar af gróða

erlendra fyrirtækja í Bandaríkjun-

umogeinstaklingstekjum, sem fara

yfir 200 þúsund dollara, hækkaðir.

Umbætur í heilbrigðisþjón-

ustunni og glíman við fjárlagahall-

ann teljast langtímaverkefni. Hvort

tveggja eru vandamál sem ekki

verða leyst í einum grænum.

HRIST UPP í EFNAHAGNUM

Skammtímapakkanum er ætlað

að rífa efnahaginn upp úr þeim

doða efnahagslífsins sem stóð kosn-

ingabaráttu Bush forseta fyrir þrif-

um og virðist nú vera að snúast

upp í bata, þótt hægfara sé. Vin-

sældir Clintons og velgengni í emb-

ætti byggjast á því að þessar að-

gerðir takist og hann sanni sig fyr-

ir almenningi. Þær verða einnig að

bera árangur ætli demókratar að

ná taki á Hvíta húsinu.

Clinton hefur það fram yfir Bush

að flokkssystkin hans eru í meiri-

hluta í báðum deildum þingsins. Það

mun auðvelda Clinton störf að nú

taka um eitt hundrað þingmenn,

fullir áhuga og athafnaþrár, sæti

fyrsta sinn. Margir þeirra fleyttu

sér inn á þing á öldu óánægju kjós-

enda með ástandið í bandarískum

stjórnmálum, þar sem gúmmítékkar

fylla hirslur banka fulltrúadeildar-

innar og bréfberar þingsins höndla

með kókaín í vinnutíma. Ósnortnir

af hagsmunastríði þingsins verða

þeir' sennilega fúsir til samstarfs

við Clinton.

INN ÚR KULDANUM

Hagsmuna- og þrýstihópar eiga

hins vegar eftir að verða erfiðir

viðureignar. Tryggingafélög eiga

eftir að verjast heilsugæsluhug-

myndum Clintons með oddi og egg.

Einnig sjá ýmsir hópar, sem hafa

mátt lepja dauðann úr skel frá því

að Ronald Reagan varð forseti árið

1980, sér nú leik á borði. Þar má

nefna homma og lesbíur, stéttarfé-

lög, samtök umhverfisverndar-

sinna, stuðningsmenn fóstureyð-

inga, alnæmissjúklingar og kven-

réttindasamtök. Þessir hópar áttu

undir högg að sækja í tíð Reagans

og Bush, en eygja bakhjarl í Clinton

og eiga því eftir að þrýsta af hálfu

meiri krafti en áður. Þá hafa þing-

menn tilhneigingu til að veita fé í

kjördæmi sín og friðþægja þannig

umbjóðendur sína á kostnað skyn-

semi. Clinton verður að koma í veg

fyrir að hugmyndir hans verði út-

þynntar og framkvæmd þeirra virð-

ist ráðast af rótskotinni spillingu

höfuðborgarinnar. Eftir að hafa

boðað breytingar minnst 11 sinnum

í hverri kosningaræðu má Clinton

ekki virðast málaliði aflanna, sem

hann kvaðst ætla að þjarma að.

Clinton gæti hins vegar goldið

fyrir það að hann er á hægri væng

flokksins og hefur því aðrar hug-

myndir um félagsmál en ýmsir

valdamiklir demókratar á þingi.

Sem dæmi má taka að Clinton

hyggst setja tímamörk á ýmiss kon-

ar bætur ætluðufn fátækum og

bágstöddum til að koma þeim á

vinnumarkaðinn. Slíkar hugmyndir

gætu mætt andstöðu. Einnig

hyggst Clinton draga úr ýmiss kon-

ar höftum í efnahagslífinu og einka-

væða. Slíkar hugmyndir eru eitur

í beinum Johns Dingells, sem er

formaður orku- og viðskiptanefndar

fulltrúadeildarinnar og gæti því

staðið í vegi fyrir Clinton.

FRÁ iFA TIL ADDAUNAR

Hinn nýkjörni foseti þarf því að

afla sér trausts þingsins vitandi það

að þingmenn demókrata voru síður

en svo á hans bandi í forkosningun-

um. Efasemdir um það hvort tefla

ætti Clinton fram úr röðum demó-

krata áttu flestar upptök á þinginu

og þar var það meira að segja rætt

í alvöru eftir að hann hafði tryggt

sér útnefninguna í forkosningunum

hvort grípa ætti til þess óvenjulega

bragðs að tefla fram öðrum fram-

bjóðanda og fýsilegri.

Undir lok kosningabaráttunnar

voru frambjóðendur demókrata hins

vegar orðnir mjög áfjáðir í að láta

sjá sig í fylgd með Clinton, enda

var hann þá kominn með forskot

samkvæmt skoðanakönnunum. Það

er því ógerningur að segja til um

það hvernig samstarfið við þingið

á eftir að ganga.

Fyrstu daga eftir kosningarnar

voru utanríkismál skyndilega á allra

vörum, eftir að hafa legið í láginni

í kosningabaráttunni. Bush lofaði

að tryggja það að valdaskiptin færu

eðlilega fram og greiða fyrir valda-

töku Clintons. Hann hefur hins veg-

ar einu sinni beitt neitunarvaldi og

skotið fyrsta skotinu í viðskipta-

stríði við Evrópu frá því að hann

laut í lægra haldi. Clinton kveðst

ætla að fylgja stefnu Bush í utan-

ríkismálum, en þó má búast við að

hann munu líkjast Carter með þvi

að leggja áherslu á mannréttindi.

Gæti stefna Bandaríkjamanna

gagnvart Kína og Suður-Afríku

orðið harðari fyrir vikið.

Það er kyndugt að demókratar

hafa nú áhyggjur af því að Clinton

gerist einmitt sekur um þá persónu-

leikabresti, sem Bush vændi hann

um í kosningabaráttunni. Þeir sjá

fyrir sér að Clinton geti orðið mikil-

virkur forseti, en til þess verði hann

að yfirstíga tilhneigingu sína til að

vera hvers manns viðhlæjandi. Þeir

spyrja hvernig maður, sem vilji öll-

um þóknast, hyggist standa upp í

hárinu á valdafíknum hópum, sem

fjármögnuðu          kosningabaráttu

hans, eða hvort maður smáatriða

sé þess umkominn að beita kröftum

sínum til þess að tryggja frámgang

brýnustu verkefnanna í stað þess

að hrinda öllu í framkvæmd í einu.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
26-27
26-27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52