Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 256. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 8. NOVEMBER 1992

21

hefur verið heima síðan. Enda í

ýmsu að snúast. Eftir rúm tvö ár

lýkur mínum starfsferli hjá Samein-

uðu þjóðunum. Við erum búin að

kaupa aftur húsið okkar við Ránar-

grund 5 í Garðabæ, sem við seldum

þegar við fórum fyrir litla íbúð í

Asparpfelli í Reykjavík og nú erum

við að koma okkur þar fyrir aftur

til frambúðar." Ekki að undra þótt

siglingafólk hafi langað í húsið sitt

aftur. Það stendur alveg niðri á sjáv-

arbakkanum í Garðabænum.

í reyk olíulindanna í Kúveit

Nú höfðu stríðin á svæðinu fært

sig til, ef svo má að orði komast.

Saddam Hussem hafði ráðist inn í

Kúveit. Stríð írana og íraka ekki

lengur á dagskrá og friðargæslan

þar lögð niður. Hlynur var með í að

loka friðargæslustöð SÞ í Teheran

og flytja allt nýtilegt til Kúveit. Þar

var verið að koma upp friðargæslu-

stöðvum að loknum aðgerðum fjöl-

þjóðahersins sem kenndar voru við

Eyðimerkurstorminn. Og þangað var

Hlynur sendur. Hlýtur að hafa verið

erfitt?

„Starfíð sjálft var ekkert erfitt,

heldur aðstæðurnar. Þarna er gífur-

legur hiti í maí og júní, 750 olíulind-

ir loguðu í nágrenninu og þaðan lagði

reykinn, ef svo blés. Oftast lagði

hann ekki til okkar, en þegar það

gerðist var eins og svört nótt um

miðjan dag. Þarna var loftið þá svo

þykkt að ljósið endurkastaðist ekk-

ert, bara hvarf. Ljós bílanna náðu

ekki að lýsa niður á götuna. Við

sváfum í bráðabirgðaverkstæðinu og

unnum við að dreifa rafstöðvum og

skipuleggja varahlutalager. Hernað-

araðgerðir voru afstaðnar. Við þetta

vorum við í tvo mánuði."

Enn vaknar spurningin: Hvernig

líður íslenskum manni í þessum

ósköpum? „Það fer eftir starfinu,"

svarar Hlynur. „Sé vinnan þannig

að hún fullnægi manni fer allur

tíminn í hana. Enginn tími fyrir

vangaveltur. Þegar tími gefst svo til

er undir hælinn lagt hvernig menn

koma út úr því. Sálarró hefur aldrei

valdið mér vandræðum. Hefí verið

þeirrar gæfu aðnjótandi að hafa allt-

af haft ánægju af því sem ég er að

gera — allt frá barnæsku. Eg held

að það sé guðsgjöf sem seint verði

ofmetin."

Bæði hjónin siglingakappar

Samt sem áður fannst Hlyni eins

og að sleppa úr víti og koma til

himnaríkis er hann var sendur þaðan

til Sýrlands. Þar er að vísu mikið

vinnuálag, en engin sálræn ólga.

Hlynur segir fólkið í Damaskus ein-

staklega þægilegt í viðmóti. Þarna

reiknar hann með að verði síðasta

verstöðin sem hann sækir til vinnu.

Sýrland býður ekki upp á framhald.

Svo er hann núna aleinn í Damaskus.

„í upphafi var allt svo nýtt og

gott, enda hafði fjölskyldan ekki fyrr

búið erlendis," segir Hlynur. Nú er

öll fjölskyldan á íslandi, konan, börn-

in fjögur og 11 barnabðrn. Dóttirin

hafði lokið stúdentsprófi við amerísk-

an skóla í Herzelíu í ísrael og fór

svo heim til að halda áfram námi,

fylla upp í þau göt sem ávallt verða

þegar farið er á milli skólakerfa. Og

Kristín kona hans rekur snyrtivöru-

búð í Stigahlíðinni.

Hvað ætlar hann sjálfur að gera

þegar hann kemur heim eftir útivist-

ina? „Mig langar til að tengjast aftur

siglingunum. Þegar ég fór var ég

forseti Kjölbátasambands íslands,

sem er samband eigenda og áhuga-

manna um siglingar, að mestu leyti

seglbáta með föstum kili," svarar

Hlynur um hæl. Og það kemur í h'ós

við eftirgrennslan að árið áður en

hann fór út var hann útnefndur

„Skipstjóri ársins á seglbáti". Hann

átti þá Skýjaborgina ásamt fleirum.

Þeir höfðu unnið flestar siglinga-

keppnir þess árs. Kristín kona hans

var á sama" tíma kjörin „Sæfari árs-

ins", hafði lagt að baki lengstu vega-

lengdina. Sigldi við annan mann frá

Vestmannaeyjum til Ermarsunds,

1.200 mílna sjóleið. Bæði hafa þau

siglt til annarra landa og fimmtugs-

afmælisgjöf Hlyns var sigling um

Miðjarðarhafið með konu og dótt-

ur.„Þetta er mitt yfirlýsta áhuga-

mál," segir Hlynur og kemur glampi

í augun á honum. „Draumurinn er

að vakna aftur og öðlast nýtt líf."

Viðfangsefnið að spara

Texti og myndir/Elín Pálmadórtir

ÍSLENSKI fáninn og skjaldarmerki íslahds undir mynd af Boutros Ghali,

aðalritara Sameinuðu þjóðanna, vekur athygli mína í einu horni skrif-

stofu framkvæmdastjóra friðargæsluliðs SÞ í Líbanon í Naqoura. íslend-

ingar leggja friðargæslunni ekki til herlið, en fslendingurinn Steinar

Berg Björnsson hefur þar mannaforráð. Meðan hann talar í síma, sem

ekki þagnar, gefst færi á að líta í kring um sig. Á annarri mynd á sama

vegg má þekkja með Steinari þann hin fræga Picco, aðalmann SÞ í gísla-

málinu, þann sem tókst að frelsa alla gíslana á síðasta ári. Og á annarri

sést að Steinar er yngstur í hópi framkvæmdastjóra friðargæsluliðanna

á svæðinu. Steinar haf nar viðtali á staðnum. Þó tekst áður en landið er

yfirgefið að fá nokkrar almennar upplýsingar um hann og þau erlendu

starfsmið sem hann rær á.

Itveimur áföngum hefur Steinar sótt störf •

á mið Sameinuðu þjóðanna. í fyrra skiptið

að loknu prófi í viðskiptafræði við Há-

skóla íslands 1967 og eftir tveggja ára starf

í laga- og^ hagsýslustofnun og fjármálaráðu-

neytinu á íslandi. Þaðan flutti hann sig í fjár-

lagadeild SÞ í New York og var þar árin 1969

og 1970. Þá lá Ieiðin til Vínarborgar, þar sem

hann var í 3 ár deildarstjóri hjá Iðnþróunar-

stofnun SÞ. Nú voru þau hjónin, Maria Árelíus-

dóttir og Steinar Berg, komin með þrjá unga

drengi, sem þau vildu að gengju í skóla á Is-

landi. Og 12 árum seinna, þegar þeir voru orðn-

ir fullorðnir, héldu þau aftur á erlend mið, laus

og liðug, nú til aðalstöðva Sameinuðu þjóðanna

í New York. Á íslandsárunum var Steinar fjár-

málastjóri Rafmagnsveitu Reykjavíkur, fram-

kvæmdastjóri Pharmacos og framkvæmdastjóri

Lýsis hf. og Hydrols. En María var kennári við

Langholtsskólann. Það var í ársbyrjun 1986

að seinni útivistin hófst. Steinar hafði litið um

öxl, kominn á fimmtugsaldur. Sameinuðu þjóð-

irnar freistuðu og hann ákvað af rælni að prófa

hvort hann kæmist í nógu háan ráðningaflokk

þar. Reyndist svo vera.

í New York var hahn svo fram til 1990 við

ýmis stjórnunarstörf í aðalstöðvunum, mestah

part ábyrgur fyrir 300 manna deild. Verið var

að setja upp nýtt símakerfí í byggingu Samein-

uðu þjóðanna, 9 milljón dollara verkefni. Sam-

einuðu þjóðirnar voru í fyrstu ekki nema 158

en eru nú orðnar 179 talsins, svo m.a. þurfti

að setja upp nýtt kerfi fyrir atkvæðagreiðslur

og endurnýja rafeindakerfið í Allsherjarþinginu.

Nýja kerfið var haft vel við vöxt, því það getur

tekið atkvæði allt að 200 þjóða. Þá var farið

í endurskipulagningu á póstdreifingu SÞ og

kerfi diplomatapóstsins. Með því að nýta hag-

kvæmari flutningaleiðir og tölvuvæða tókst að

fækka starfsmönnum úr 160 í 110. Með þessu

náðist beinn sparnaður upp á 4-6 milljón doll-

ara á ári (um 230-300 millj. ísl. kr.). Við þess-

ar upplýsingar sperrir fréttamaður eyrun, ný-

kominn úr sparnaðarbaslinu á íslandi.

Um mitt sumar 1990 var Steinar svo sendur

til Bagdad, til að taka þar í landi við daglegri

stjórn á rekstri vopnahlésnefndarinnar UNI-

MOG við friðargæslu á landamærum írans og

íraks. Og þar var hann þegar Saddam Hussein

réðist inn í Kúveit. „Daginn sem innrásin var

gerð, 2. ágúst, var ég úti á flugvelli í Bagdad

með hershöfðingjanum okkar. Við ætluðum að

fljúga niður til Basra, en fengum aldrei flug-

taksheimild og enginn vildi segja okkur hvers

vegna. Við fréttum ekki fyrr en við komum

heim i aðalstöðvar aftur hvað gerst hafði þenn-

an dag," segir Steinar.

María hafði ráðgert að fara 4. ágúst frá ís-

landi áleiðis til Bagdad, en þá voru öll sund

lokuð. Svo hún hélt til Kýpur og beið þar.

Ekki var miklar fréttir að hafa, stöku sinnum

tókst Steinari þó að ná símasambandi við hana.

Búslóð þeirra, sem send hafði verið í gámi, var

2. ágúst komin á flugvðllinn í Kuwait og hefur

ekki sést tangur né tetur af henni siðan. „Ef

einhver skyldi rekast á íslendingasögur á þess-

um slóðum, þá mætti gá að því hvort þær beri

ekki bókamerkið okkar," segja þau. í lokin

tókst að fljúga með það fámenna liði Samein-

uðu þjóðanna sem eftir var í Bagdad til Amm-

an í Jórdaníu, en tveir liðsforingjar og nokkrir

tæknimenn fóru landleiðina tiHrans. Innrásin

í írak hófst 15. janúar en 13. janúar komst

Steinar úr landi.

Harmasaga Ræfils Björnssonar

Ekki heyrðist mikið á íslandi um þennan

landa okkar í írak. Ég spurði Steinar hvort

íslensk stjórnvöld hefðu haft nokkrar áhyggjur

af honum. „Nei, eina var að íslensk stjórnvöld

voru að reyna að drepa fyrir mér köttinn. Það

voru helstu hrakningarnir sem ég varð fyrir í

Persaflóastríðinu." Þetta þarfnast skýringar.

Ræfill Björnsson er upprunninn á íslandi, en

fylgdi húsbændum sínum til New York. Þegar

I skrifstofu UNIFIL skartar framkvæmda-

síjórinn Islenskum fána, enda íslenskur,

Steinar Berg Björnsson.

Hjónin María Arelíusdóttir og Steinar Berg

Björnsson fyrir utan húsið sitt i Naharíyya

í Israei.

þau fluttu og Marla kom við á Islandi, til að

hitta fjölskyldu þeirra, hafði hún Ræfil með

sér. Átti hann að vera í sóttkví í þrjár vikur,

þar til þau héldu áfram til íraks. En nú upp-

hóf Saddam Hussein stríð og María bað um

framlengingu á dvalarleyfi og sóttkví kattarins

meðan séð væri hvað yrði. En ekki var við það

komandi, ahnað hvort færi kötturinn á r^ttum

degi eða hann yrði drepinn. Ræfli til bjargar

keypti María snarlega far fyrir Ræfil til Amer-

íku og bað þar vini fyrir hann þar til þau sumar-

ið 1991 komu til New York og tóku hann með

sér. Engin vandkvæði voru að fá fyrir hann

leyfi í flugvélum eða að viðra hann í þeim lönd-

um sem um var farið. Var nú Ræfill mikið

feginn, kominn til húsbænda sinna. Þegar þau

hjónin komu svo heim til íslands í jólafrí varð

að skilja köttinn einan eftir í Beirut. Bflstjórinn

gaf honum mat og hann hafði svalirnar til úti-

yeru. Nú veiktist María og fór á sjúkrahús á

íslandi. Ræfill fagnaði Steinari, en hann gat

ekki afborið að María kom ekki líka. Nú var

nóg komið. Eftir að Steinar fór í vinnuna morg-

uninn eftir lagðist hann bara upp í rúmið henn-

ar Maríu og dó. Og nú á Ræfill Björnsson graf-

reit uppi í sveit í Sýrlandi, fjarri fósturjörðinni

og húsbændum sínum, sem flutt eru til ísrael.

Gíslamálið í stofunni

Eftir íraksvistina vissi Steinar ekki betur en

að hann væri á leið til starfa í Teheran þegar

honum var sagt að hans næsti vinnustaður

yrði Damaskus og til Sýrlands voru þau hjónin

komin í janúar 1991. Þar var hann skipaður

framkvæmdastjóri UNDOF, friðargæsluliðsins

í Gólanhæðum. Aðalviðfangsefnið það sama

sem fyrr, að leita sparnaðarleiða. Sameinuðu

þjóðirnar þurfa sannarlega á því að halda nú.

„Við fengum fyrirmæli um að hagræða og

endurskipuleggja reksturinn. Ná 15% sparnaði.

Það var mjög áhugaverk verkefni og tókst.

Reksturinn hjá UNDOF fór úr 42 milljónum

dollara niður í 36 milljónir á ári," segir Stein-

ar. Og þegar hann er spurður hvernig sé farið

að slíku, svarar hann bara: „Um það má lesa

í öllum skólabókum. Þarf að leggja niður fyrir

sér hvað verkefnið er og hvað til þess þarf.

Breyta svo núverandi stöðu í þá æskilegu. En

það er andskoti mikil vinna!"

„Okkur líkaði ákaflega vel í Sýrlandi," segja

þau hjónin. „Þar er gott fólk og öll okkar sam-

skipti við það voru góð. En eins og annars stað-

ar verður að gera sér grein fyrir því að þetta

eru ólíkar þjóðir með ólíka siði og menningu

og að okkar vestræni mælikvarði á hvað er

gott og hvað vont er ekki mjög brúklegur."

Þá liggur beint við að víkja talinu að Guan-

demenco Picco, sem einmitt þá vann að gísla-

málinu. Hvernig komu þau að því máli? „Frá

byrjun apríl og fram í desember 1991 fór Picco

ófáar ferðir til Miðausturlanda þegar unnið var

að lausn gíslamálsins og aHan þann tíma voru

höfuðstöðvar hans í Damaskus, á skrifstofu

minni eða heima hjá okkur. Ég fékk þar óneit-

anlega tækifæri til að vera þátttakandi þessum

ómetanlega kafla í sögu Sameinuðu þjóðanna

og væntanlega í sögu samskipta deiluaðila al-

mennt. Það var ómetanleg reynsla fyrir okkur

Maríu að fylgjast með þessu lið fyrir lið og

ógleymanlegur atburður þegar síðasti gíslinn,

Terry Anderson, var látinn laus í byrjun desem-

ber. Og þegar talað er um diplomatískt átak,

þá var alveg ómetanleg reynsla að fá að vera

með Nonna, eins og við kölluðum hann. Picco

hafði ekkert nema sín eigin heilindi og heilindi

Sameinuðu þjóðanna fram að bjóða til þess að

sannfæra alla þá aðila, sem að gíslatökunum

stóðu, um að málin ætti að leysa," segir Stein-

ar og það er mikil aðdáun í röddinni.

Friðargæslufólk sent

milli staða

Nú er Steinar orðinn framkvæmdastjóri

UNIFIL, friðargæslusveitar SÞ í Líbanon, tók

við henni síðla sumars, en hafði jafnframt yfír-

umsjón með UNDOF fram í októberlok. Ók til

Damaskus í hverri viku. „Munurinn á friðar-

gæslusveitunum í Gólanhæðum og í Líbanon

er sá að UNIFIL er miklu stærri sveit. Rekstrar-

kostnaður er 150 milljón dollarar á ári. Her-

mennirnir eru 6.000 talsins af mörgum þjóðern-

um og borgaralega starfsliðið 500 manns. Þetta

er stærri rekstur og verkefni þessa friðargæsl-

uliðs flóknara. UNDOF í Gólanhæðum er að ,

framfylgja samningum sem eru nokkuð skýrir.

Hér er verkefnið flóknara, því umhverfið er

þess eðlis að framkvæmdin er erfið."

Þau Steinar og María búa í notalegu húsi í

Nahariyya rétt sunnan landamæranna í ísrael

og Steinar ekur daglega til vinnu sinnar í Líb-

anon. Þau segja að þarna hafi þau tækifæri

til að hitta og blanda geði við margt áhuga-

vert fólk. „Þetta er búinn að vera ákaflega

áhugaverður tími með ört aukinni friðargæslu

SÞ og átaki til að stilla til friðar { heiminum,"

segir Steinar. „En um leið hefur það aukið álag-

ið á þennan þátt starfseminnar og kröfurnar

til þeirra sem í þessu eru. Því verða þeir sem

þar eru í störfum að vera tilbúnir til þess að

breyta eigin áætlunum og lifa í samræmi við

þær kröfur sem gerðar eru á hverri stundu.

Þetta kemur m.a. fram í álagi á þær sveitir

sem fyrir eru. Við höfum núna þurft að senda

okkar fólk með reynslu á nýja staði, sem hefur

aukið álagið gífurlega á þá sem eftir eru við

að halda í horfinu. Frá Damaskus og héðan

höfum við sent allt okkar reynda fólk og orðið

að þjálfa nýtt. Það hefur ekki verið auðvellt,

en þarf samt að gera. ÖU friðargæslan, hvar

sem hún er, er hluti af sama starfi."

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
26-27
26-27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52