Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 17. MARZ 1993

21

Davíð Oddsson segir að einkavæðing bankanna frestist

Bankinn notaður

sem félagsmála-

stofnun atvinnulífs

DAVÍÐ Oddsson forsætisráðherra segir í

samtali við Morgunblaðið að Landsbankinn

hafi að mörgu leyti verið notaður sem fé-

lagsmálastofnun atvinnulífsins. Slæm staða

hans nú slái á frest um óákveðinn tíma

áformum ríkisstjórnarinnar um einkavæð-

ingu rikisbankanna.

Davíð var spurður að hve miklu

leyti hann teldi að vandi Lands-

bankans væri pólitískri stýringu og

afskiptum stjórnmálamanna á liðn-

um árum að kenna. „Ég vil ekki

endilega kenna ákveðnum stjórn-

málamönnum um. Hins vegar er

það staðreynd að þessi banki var

að mörgu leyti notaður sem félags-

málastofnun atvinnulífsins," sagði

forsætisráðherra. Við sjáum þessi

stóru lán til fiskeldis, þar sem hefur

tapazt um milljarður króna. Við

sjáum að Sambandið var á sínum

tíma með nánast allt eigið fé Lands-

bankans að láni. Þótt enn sé ekki

séð fyrir endann á því, vitum við

að á meðan Hrunadans Sambands-

ins stóð yfir, var öll bankastjórn

Landsbankans heltekin af því verk-

efni að sinna honum. Það hefur

tekizt vonum framar að lenda því

máli, en þó sjá menn ekki fyrir

endann á því ennþá."

—  En telur þú að pólitískt skipað

bankaráð og pólitísk veiting banka-

stjóraembætta hafi haft áhrif, að

jafnvel hafi verið tekin röng stefna

í lánveitingum vegna pólitískra

sjónarmiða, en ekki fyrst og fremst

vegna hagsmuna bankans?

„Ég tel að ekkert sanni það í

sjálfu sér. Við horfum á banka sem

eru í erfiðleikum erlendis. Það eru

bankar, sem fóru í útlánastarfsemi

á níunda áratugnum, en bankastjór-

arnir voru valdir með allt öðrum

hætti. Sú útlánastarfsemi brást.

Menn fóru of geyst og mátu veð

of hátt. Að sumu leyti höfum við

gert það hér líka."

Einkavæðingaráformum

frestað

—  Hvað þýðir staða Landsbank-

ans fyrir gform ríkisstjórnarinnar

um að breyta ríkisbönkunum í

hlutafélög og einkavæða þá?

„Ég held að menn sjái í hendi

sinni að það er ekki rétti tíminn til

að einkavæða banka í bili. Á hinn

bóginn hefði getað verið kostur að

bankinn væri hlutafélag, þótt ríkið

hefði átt hann. Þá hefði verið auð-

veldara að bregðast við til að bæta

stöðu bankans. Til að mynda hefði

verið auðveldara fyrir bankann að

vera hlutafélag þegar hann keypti

Samvinnubankann á sínum tíma.

Landsbankinn þurfti að borga stór-

ar fjárhæðir út úr sínum rekstri til

annarra eigenda en Sambandsins.

Það er ljóst að þessi kaup hafa

reynzt bankanum dýr."

— Er þá einkavæðingu ríkis-

bankanna beggja slegið á frest?

„Ég hygg að nú sé ekki tíminn

til að einkavæða bankana. Menn

verða að bíða þar til markaðurinn

er hagstæðari. Hvenær það verður,

vil ég ekki spá um," sagði Davíð

Oddsson forsætisráðherra.

Jón Sigurðsson segir að hinir bankarnir séu betur staddir

Tekið myndarlega

á eiginfjárvanda

Landsbankans

„ÉG tel að með þessum ráðstöfunum sé

tekið myndarlega og með raunsæi á þessum

eiginfjárvanda Landsbankans. Að sjálf-

sögðu er starf að eflingu bankans þess

eðlis að því lýkur aldrei," sagði Jón Sigurðs-

son iðnaðar- og viðskiptaráðherra sem fer

„Á grundvelli þeirrar fyrir-

greiðslu sem bankanum nú býðst

þarf að gera samkomulag um það

hvernig eigi að framkvæma sparn-

aðar- og hagræðingaráætlun í

rekstri bankans og endurskipulagn-

ingu á efnahag hans til þess að

styrkja eiginfjárstöðuna til fram-

búðar. Hins vegar er það mjög mik-

ilvægt að menn horfist í augu við

það í einu lagi, eins og hér er gert,

að afskriftaþörf vegna hættu á út-

lánatöpum hefur vaxið hröðum

skrefum undanfarin ár. Á þeim

vanda hefur nú verið tekið," sagði

J6n.

með málefni bankanna. Hann segir að það

séu ekki einungis efnahagserfiðleikar und-

anfarinna ára sem valdið hafi vanda Lands-

bankans heldur einnig áhættusöm útlána-

stefna hans á liðinni tíð.

Hinir bankarnir standa betur

Jón sagðist aðspurður telja ólík-

legt að aðrir íslenskir bankar lendi

í svipaðri stöðu ^g Landsbankinn.

Benti hann á að íslandsbanki hefði

boðið út aukið hlutafé á síðastliðnu

ári og einnig aukið við eigið fé sitt

í gegn um eignarhaldsfélögin. Þá

hefði Útvegsbanki íslands hf. geng-

ið í gegn um mikla hreinsunarað-

gerð á árunum 1987 til 1990, þar

sem grisjað hafi verið í skuldaskóg-

inum. Taldi ráðherra að bankinn

ætti að hafa stofn sem gæti vaxið.

Um hinn ríkisbankann, Búnaðar-

banka íslands, sagði Jón að hann

hefði náð því að leggja meira til

hliðar til að mæta afskriftatöpum,

miðað við þörf, en hinir bankarnir.

„Með frumvarpinu sem ríkis-

stjórnin ætlar að flytja er almennur

þáttur sem felur í sér eflingu Trygg-

ingasjóðs viðskiptabanka og Trygg-

ingasjóðs sparisjóða til þess að þeir

geti gegnt nýju hlutverki. Það felst

í því að auk þess að vera trygging

fyrir innstæðum ef til þrota kemur,

sem raunar er ólíklegt, verði hlut-

verk þeirra að að veita víkjandi lán

til að efla eiginfjárstöðu lánastofn-

ana til að viðhalda trausti á þeim,"

sagði Jón Sigurðsson.

„Þetta er skylt að því leyti að við

erum í sömu hagsveiflunni, öll lönd

á þessu efnahagssvæði," sagði Jón

þegar hann var spurður hvað hann

teldi sameiginlegt með vandamálum

Landsbankans og gífuriegum erfið-

leikum banka í nágrannaríkjunum,

ekki síst á hinum Norðurlöndunum.

„Hins vegar tel ég að íslensku bank-

arnir séu þrátt fyrir allt betur í stakk

búnir en ýmsir bankar í nágranna-

löndum og að við séum hér að grípa

til   fyrirbyggjandi   ráðstafana,   að

Friðrik Sophusson fjármálaráðherra

Fjárlagahalli

á annan tug

milljarða

FRIÐRIK Sophusson fjármálaráðherra segir að fyrirgre-

iðslan við Landsbankann auki halla ríkissjóðs og nú sé

fyrirsjáanlegt að á þessu ári verði hann á annan tug miHj-

arða, talsvert meiri en á síðasta ári.

reyna að byrgja brunninn áður en

barnið er dottið ofan í. En það kost-

ar mikið átak að viðurkenna þetta

sem eina staðreynd efnahagslifs-

ins," sagði Jón.

Ahættusöm útlánastefna

Hann sagði að aðdragandinn að

þessu máli væri orðinn alllangur.

„Það eru ekki einasta efnahagserf-

iðleikar undanfarinna ára sem valda

vandanum heldur einnig áhættusöm

útlánastefna Landsbankans á liðinni

tíð. Það segir sig sjálft að hart ár

sverfur alvarlegar að þeim sem er

ekki hraustur fyrir en þeim hraust-

ari. Án þess að ég sé að fella um

það dóma tel ég augljóst að Lands-

bankinn hafi hætt meiru fé í nýjar

atvinnugreinar, svo sem fiskeldi og

loðdýrarækt, en aðrir sambærilegir

bankar. Það eru hins vegar mál sem

eru gengin yfir og Landsbankinn

hefur nú látið gera ítarlegri könnun

á stöðu viðskiptamanna sinna en

hann hefur nokkru sinni áður gert.

Ég tel að endurskoðendur hans hafi

unnið þar mjög merkilegt verk. En

að sama skapi er erfitt að vinna úr

þeim eiginfjárvanda sem af þessu

leiðir," sagði Jón Sigurðsson.

Friðrik sagði að ekki hefði verið

rætt hvort aðrar ráðstafanir yrðu

gerðar í ríkisfjármálum til þess að

mæta aðstoðinni við Landsbankann.

„Staðan verður auðvitað miklu lak-

ari fyrir okkur til þess að beita ríkis-

útgjöldunum í þágu annarra verk-

efna," sagði hann.

Þrengri staða

Aðspurður hvaða áhrif þessi

auknu útgjöld hefðu á líkur á því

að ríkið kæmi til móts við óskir

aðila vinnumarkaðarins um auknar

opinberar framkvæmdir, sagði Prið-

rik að það mál hefði ekki verið

rætt. „Það er þó ljóst að þetta eyk-

ur hallann og þrengir stöðuna til

þess að fara að óskum þeirra, sem

vilja auka útgjöld ríkissjóðs, hvort

sem það er með framkvæmdum eða

með öðrum hætti. Þetta setur okkur

auðvitað einnig í lakari stöðu til að

fella niður þá tekjuöflun, sem nú

þegar er fyrirhuguð," sagði hann.

Fjármálaráðherra sagði að fyrir-

greiðslan við Landsbankann yki

rekstrarhalla ríkissjóðs til muna.

Hallinn yrði að öðru óbreyttu tals-

vert mikið meiri en á síðasta ári.

„Ég held að óhætt sé að segja að

hallinn verði á annan tug millj-

arða," sagði Friðrik.

Bankarnir ekki látnir

lenda í klípu

Friðrik sagði að Tryggingarsjóð-

ur viðskiptabanka, sem ríkisstjórnin

ætlar nú að efla, yrði með ríkis-

ábyrgð að hluta og myndi geta þjón-

að öðrum lánastofnunum. „Með

þessu ætlum við að undirstrika að

ríkisstjórnin ætlar sér ekki að láta

það gerast hér að bankarnir lendi

í klípu," sagði hann.

Fjármálaráðherra sagði að ekki

væri ákveðið hvort Landsbankinn

fengi tvo milljarða króna í beina

greiðslu frá ríkissjóði eða hvort lögð

yrðu fram skuldabréf, sem ríkið

skuldbyndi sig til að greiða á

ákveðnum árafjölda. Aðspurður

hvemig skuldaviðurkenning af því

tagi myndi bæta eiginfjárstöðu

Landsbankans, sagði Friðrik að

verið væri að tryggja að bankinn

fullnægði alþjóðlegum skilyrðum

um að eiginfjárhlutfall væri 8%.

„Við erum að koma þessu hlutfalli

upp í 8,5-9%. Það má telja víkjandi

lán til eigin fjár. Ef við leggjum

fram skuldabréf eða bein framlög,

má telja það eigin fé, því að bank-

inn eignast þá kröfu á aðra aðila,"

sagði Friðrik.

Byggt á tillögiim

bankaeftirlits

AÐGERÐIR ríkissijórnarinnar vegna Landsbarikans voru

að verulegu leyti byggðar á mati bankaeftirlits Seðlabank-

ans og endurskoðenda, að sögn Þórðar Ólafssonar, for-

stöðumanns.

„Að því er fjárhæðir varðar þá

eru þessar aðgerðir grundvallaðar á

ársreikningi Landsbankans, sérstök-

um athugunum löggilts endurskoð-

anda og mati bankaeftirlitsins. Mér

sýnist að ríkisstjórnin háfi fallist á

tillögur bankaeftirlitsins en hún tók

ákvörðun um nánari útfærslu á því

með hvaða hætti þessi fjárhagsað-

stoð er veitt," sagði Þórður.

Hann segir að þær aðgerðir sem

um sé að ræða þýði að Landsbank-

inn uppfylli þær kröfur sem gerðar

séu til viðskiptabanka samkvæmt

gildandi lögum um lágmark eigin

fjár. Að mati bankaeftirlitsins sé

jafnframt nauðsynlegt að gripið

verði til hagræðingaraðgerða til að

treysta rekstur og afkomu bankans

í framtíðinni.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44