Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						44
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 13. NOVEMBER 1993
Páll Kr. Pálsson
organistí — Minnmg
Fæddur 30. ágúst 1912
Dáinn 29. október 1993
Heyr himna smiður,     «.
hvers skáldið biður,
komi mjúk til mín
miskunn þín,
Því heit ég á þig
þú hefur skaptan mig,
ég er þrællinn þinn
þú ert Drottinn minn.
(Kolbeinn Tumason)
Hjartkær móðurbróðir minn, Páll
Kr. Pálsson organisti, er látinn á
82. aldursári. Hann fæddist á heim-
ili foreldra sinna á Skólavörðustíg 8
í Reykjavík hinn 30. ágúst 1912.
Hann yar sonur sæmdarhjónanna
Páls Árnasonar, lögregluþjóns í
Reykjavík, og Kristínar Arnadóttur
konu hans. Páll Árnason starfaði
sem.lögregluþjónn í hartnær 30 ár
hér í borg frá því skömmu eftir alda-
mót. Hann var fæddur árið 1871 í
Fellsmúla í Landmannahreppi,
Rangárvallasýslu, sonur Árna Árna-
sonar bónda í Fellsmúla og Skamm-
beinsstöðum og Ingiríðar Guð-
mundsdóttur. Kristín var dóttir
Árna Jónssonar bónda í Miklaholts-
hreppi í Flóa, síðar búandi í Reykja-
vík, og Þorbjargar Filippusdóttur.
Páll var sjöunda barn foreldra sinna,
en systkinin voru níu. Elst var Þor-
björg, f. 1904, d. 1991, þá Bjargey,
f. 1905, d. 1992, Árný, f. 1907, d.
1987, Arni, f. 1908, d. 1992, Inga,
f. 1910, Kristín, f. 1911, d. 1991,
Auður, f. 1914, d. 1966 og yngst
er Sigríður, f. 1918.
Á heimili Páls frænda míns á
Skólavörðustíg 8 var hljómlist í há-
vegum höfð, enda voru þar orgel,
píanó og plötuspilari, sem ekki var
algengt í þá daga á svo barnmörgu
og tiltölulega efnalitlu heimili. Börn-
in spiluðu flest á hljóðfæri og þar
tóku oft lagið góðir söngvarar úr
hópi lögreglumanna sem þar voru
heimagangar. Páll átti því ekki langt
að sækja tónlistaráhugann. Hann
stundaði nám við Menntaskólann í
Reykjavík veturinn 1925-1926, en
tónlistin átti hug hans allan og hann
hóf ungur tónlistarnám, fyrst í tíma-
kennslu, en þegar Tónlistarskóli
Reykjavíkur var stofnaður 1930 hóf
hann þar nám og var þar í þrjú ár,
og voru kennarar hans m.a. F. Mixa,
H. Neff og dr. Páll ísólfsson. Hann
nam seinna hjá dr. Viktor Urbancic
og notaði flestar frístundir til að
auka tónlistarþekkingu sína og æfði
sig af kappi við orgelleik þegar
vinnudegi lauk uns hann komst utan
til náms eftir stríðslok, fyrst í Sví-
þjóð, en síðar í Danmörku. Árið
1947 hélt hann til Edinborgar og
lauk þar námi tveimur árum síðar
með tónleikahaldi í St. Giles kirkj-
unni og lék á orgelið sem hann
hafði æft sig á þann tíma sem hann
dvaldist í Skotlandi, en á því orgeli
voru fjögur hljómborð, yfír 100
raddir og fótstiginn stjörnulaga.
Kennarar hans þar voru H. Bunney
í orgelleik og H. Gaul í tónsmíðum
og söngstjórn. Fram til ársins 1950
starfaði hann við Tónlistarskólann
í Reykjavík, en þá fluttist hann til
Hafnarfjarðar og var við ýmsa tón-
listariðkun þar í 37 ár. Hann var
organisti þar og á Bessastöðum um
þrjá áratugi. Þá sinnti hann
kennslustörfum við marga skóla.
Hann var stofnandi og skólastjóri
Tónlistarskóla Hafnarfjarðar 1950-
1971. Þá kenndi hann við Söng-
skóla þjóðkirkjunnar og við guð-
fræðideild Háskóla íslands 1949-
1951, Kennaraskóla íslands 1951-
1952 og Flensborgarskóla 1950-
1971. Jafnframt þessu mikla starfí
stjórnaði hann fjölda kóra, m.a.
Lögreglukórnum í Reykjavík, Karla-
kórnum Þröstum, Barnakór Út-
varpsins og kirkjukórum. Hann tók
virkan þátt í ýmsum félagsstörfum,
var einn stofnenda Félags íslenskra
orgelleikara 1951 og í stjórn þess
frá upphafi, þar af formaður frá
1965-1971 og heiðursfélagi þess
hinn 31. ágúst 1989. Ennfremur
átti hann sæti í ýmsum nefndum,
dómnefndum um tónsmíðar og var
fulltrúi lands síns, bæði innanlands
og utan. Eftir að Walcher-verk-
smiðjurnar þýsku settu upp orgelið
{ Hafnarfjarðarkirkju 1955 hafði
hann milligöngu um orgelkaup og
orgelsmíðar og fór utan í því skyni
að kaupa orgel í ýmsar kirkjur,
m.a. Siglufjarðarkirkju.
I rúmlega tuttugu ár veitti Páll
forstöðu tónlistardeild Héraðsbóka-
safnsins í Hafnarfirði, en þeirri deild
kom hann upp ásamt Önnu Guð-
mundsdóttur, þáverandi bókaverði.
Hann átti eitt stærsta og merkasta
orgelnótnasafn í einkaeigu, senni-
lega á Norðurlöndum, en megnínu
+
Innilegar þakkir færum við öllum, sem sýndu okkur samúð, vinar-
hug og hjálp við fráfall og jarðarför
ÞURÍÐAR EMILSDÓTTUR,
Hringbraut 50.
Sérstakar þakkir fyrir allt til elli- og hjúkrunarheimilisins Grundar.
Fyrir hönd fjölskyldunnar,
Sigurður Kristjánsson.
t
Innilegar þakkir til allra, sem sýndu okkur samúð og vinarhug við
andlát og útför föður okkar, tengdaföður, afa og langafa,
INDRIÐA J AKOBSSONAR.
Sérstakar þakkir til starfsfólks dvalarheimilisins Hlíðar fyrir frá-
bæra umönnun.
Edda Indriðadóttir,          Helgi Hallsson,
Örrí Indriðason,               Sólveig Gunnarsdóttir,
Hallgrímur Indriðason, Kristín Aðalsteinsdóttir,
barnaböm og barnabarnabörn.
+
Hjartans þakkir til allra, sem sýndu okkur samúð og vinarhug við
andlát og útför
KARLS ÞORKELSSONAR,
Stóragerði 1A.
Hvolsvelli.
Starfsfólki Sjúkrahúss Suðurlands sendum við alúðarþakkir fyrir
umönnun og hlýju í veikindum hans.
Hulda Hjartardóttir,
Hjörtur Heiðdal Kristjánsson,
Sigríður Karlsdóttir,
Gunnar Þór Karlsson.
af því hafði hann safnað á náms-
árum sínum í Edinborg. Þetta safn
ánafnaði hann Hafnarfjarðarbæ og
Hafnarfjarðarkirkju, þegar hann lét
af störfum þar. Er það von aðstand-
enda Páls að vel sér þar búið að
þessari höfðinglegu og ómetanlegu
gjöf.
Eftir Pál liggja ýmis tónlistarrit
og má þar nefna yfirgripsmikla
Tónlistarsögu, sem út kom árið
1983, minningarrit um Friðrik
Bjarnason, organleikara og tónskáld
í Hafnarfirði og eiginkonu hans,
Barnasöngvar, 30 lög samantekin
og raddsett við ljóð Stefáns Jónsson-
ar, Handbók söngkennara, Ágrip
af tónlistarsögu fyrir miðskóla og
Tónfræði fyrir miðskóla. I tilefni
sjötugsafmælis hans voru gefnar
út tvær hljómplötur honum til heið-
urs, sem byggðar eru á ýmsum
upptökum Ríkisútvarpsins, en á
þeim leikur hann aðallega orgelverk
íslenskra tónskálda. Það var í hans
anda að vilja frekar koma öðrum
að en sjálfum sér og því vildi hann
helga mestan hluta útgáfunnar
starfsbræðrum sínum. Hann hugs-
aði meira um velferð nemenda sinna
en að koma sjálfum sér á framfæri
og gaf mikið af vinnu sinni, enda
skeytti hann lítt að safna veraldleg-
um auði.
Áður en Páll sneri sér að orgel-
leik af fullum krafti hafði hann leik-
ið á píanó í hartnær tuttugu ár og
var eftirsóttur undirleikari á hátíð-
um og söngskemmtunum víða um
land. Hann kunni þá list að „trans-
portera", leika tónverk í annarri
tóntegund en á nótunum stóð, sem
gat komið sér vel, sérstaklega þegar
söngvarar áttu í hlut.
Páll kvæntist árið 1934 Margréti
Árnadóttur, f. 27. nóvember 1907.
Þau skildu. Börn þeirra eru: Hrafn,
f. 17. maí 1936, deildarstjóri í heil-
brigðis- og tryggingaráðuneytinu,
hans kona er Vilborg Kristjánsdótt-
ur, deildarstjóri í forsætisráðuneyt-
inu; Ingibjörg, f. 16. nóvember
1940, d. 24. maí 1946, og Margrét,
f. 14. september 1943, kennari og
flugfreyja, gift Halldóri Halldórs-
syni, verkfræðingi og flugmanni hjá
Flugleiðum. Seinni kona Páls var
Kristín Júlíusdóttir, f. 19. mars
1931. Þeirra synir eru: Páll Krist-
inn, f. 22. apríl 1956, félagsfræðing-
ur og rithöfundur, kvæntur Elsu
Maríu Ólafsdóttur, hannyrðakenn-
ara, og Júlíus, f. 17. janúar 1958,
hagfræðingur og ferðaskrifstofu-
eigandi í Kaupmannahöfn, kvæntur
Birnu Arinbjarnardóttur þroska-
þjálfa. Þá átti Páll dótturina Guð-
rúnu Helgu,  f.   14. janúar  1953,
hjúkrunarfræðing. Barnabörnin eru
tíu.
Börn Páls voru honum öll'til mik-
illar gleði, enda studdu þau hann
með ráðum og dáð, ekki síst í veik-
indum hans, en hann fékk Parkin-
sonveiki á efri árum sem nærri má
geta að reyndist orgelleikara þungur
kross. Þau Margrét urðu fyrir þeirri
miklu sorg að missa dóttur sína,
Ingibjörgu fimm ára gamla af slys-
förum. Var öllum ættingjunum mik-
ill harmur að henni kveðinn. Sýna
myndir af henni að hún var einstak-
lega fallegt barn.
Það hefur verið skammt stórra
högga á milli þar sem fímm systkin-
anna frá Skólavörðustíg 8 hafa lát-
ist á undanförnum tveim árum. Það
er svo sannarlega mikill missir fyrir
okkur öll, þar sem systkinin voru
mjög samhent og miklir kærleikar
þeirra á milli. Við systkinabörnin
fórum ekki varhluta af þessari sam-
heldni því að oft var hist á glaðri
stundu og þá kom best í ljós hversu
skemmtileg, hláturmild og fyndin
systkinin voru, enda virtust þau
njóta sín einna best í félagsskap
hvers annars. Þegar við krakkarnir
fórum að komast á legg og fórum
að taka virkan þátt í fjölskylduboð-
unum hlakkaði maður alltaf til slíkra
stunda, því að það var öruggt að
manni mundi ekki leiðast, slíkt var
einfaldlega ekki hægt í þessum fé-
lagsskap. Þá var áberandi hversu
mikla ástúð og virðingu þau báru
hvert fyrir öðru, enda eru minning-
arnar um samveru systkínanna sér-
lega bjartar. Mínar fyrstu endur-
minningar tengjast heimsóknum
móðurbræðra minna Páls og Árna
á heimili foreldra minna, Sigríðar
og Benedikts, sem þá bjuggu í Norð-
urmýrinni. Þangað komu þeir gjarna
í miðdegiskaffi, þegar stund var
milli stríða, en móðir mín var þá
heimavinnandi. Þeir bræður voru
báðir sérstaklega barngóðir og ekki
var nú verið að stugga við okkur
rollingunum þótt við værum í ein-
hverjum hasar. Man ég hvað mér
fannst mikið til koma þegar Páll
kom frá því að spila í einhverri kirkj-
unni, prúðbúinn og fínn. Hann
frændi hafði líka þennan heiða, fal-
lega svip undir þykkum augabrún-
unum og glettið bros, sem fékk
barnið til að laðast ósjálfrátt að
honum án þess að hann þyrfti að
leggja sig fram um það. Þetta við-
mót sýndi hann okkur systkinabörn-
unum alla tíð. Mér fannst ég alltaf
eiga svolítinn sess í hjarta hans þar
sem ég var skírð í höfuðið á dóttur
hans Ingibjörgu, sem lést nokkru
áður en ég fæddist. Þar sem ég leit
svo mjög upp til frænda míns hefur
+
Innilegar þakkir fyrir auðsýnda samúð
og hlýhug við andlát og útför elskulegr-
ar   eiginkonu   minnar,   móður   okkar,
tengdamóður, ömmu og langömmu,
ÞÓRHILDAR HAFLIÐADÓTTUR
SNÆLAND.
Baldur Snæland,
Hafsteinn Snæland,     Guðný Snæland,
Kristinn Snæland,
Njörður Snæland,
Jón Andrés Snæland,
Pétur B. Snæland,
Jóna Snæland,
Ragnheiður Baldvinsdóttir,
Alma K. Friðriksdóttir,
Helga María Guðjónsdóttir,
bamabörn og barnabarnabörn.
+
Kæru ættingjar og vinir.
Innilegar þakkir til ykkar allra fyrir veitt-
an stuðntng, samúð og hlý handtök við
fráfall og útför ástkærrar eiginkonu
minnar, móður okkar, tengdamóður,
ömmu og langömmu,
GUÐRÚNAR ÁGÚSTSDÓTTUR,
Másstöðum,
Innri-Akraneshreppi.
Guð blessi ykkur.
Gunnar Nikulásson,
Guðmundur Ágúst Gunnarsson,   Úrsúla Árnadóttir,
Guðbjörg Gunnarsdóttir,
Gfsli Rúnar Már Gunnarsson,
Helga Gísladóttir,
Margrét Gísladóttir,
Sigurður Jónsson,
Lára Sverrisdóttir,
Ketill Bjamason,
Axel Jónsson,
barnaböm og barnabarnabörn.
mér alltaf fundist það mikill heiður
að fá að bera þetta nafn dóttur
hans og Margrétar. Þegar ég gifti
mig var mér það mikið í mun að
Páll myndi leika á orgelið í kirkj-
unni en af því gat því miður ekki
orðið, þar sem hann var erlendis.
Þegar hann kom heim færði hann
mér mynd, sem hann hafði keypt í
París á brúðkaupsdaginn og sagði
að hann hefði sérstaklega valið
myndina þennan dag, því að þá
hefði hugurinn verið hjá mér. Þetta
var svo dæmigert fyrir frænda. Ég
er þakklát fyrir að hafa kynnst svo
góðum dreng, sem elskaði tónlist
og helgaði henni líf sitt uns kraftar
þrutu. Við systkinin og fjölskyldur
okkar þökkum elskulegum frænda
samfylgdina, sem aldrei bar skugga
á. Blessuð sé minning hans.
Sýn mér, sólar faðir,
sjónir hærri en þessar,
málið mitt er síðast,
miklar þig og blessar.
Sýn mér sætt í anda
sæla vini- mína,
blessun minna barna
burtfór mína krýna.
Dæm svo mildan dauða,
Drottinn, þínu barni,
eins og léttu laufi,
lyfti blær frá hjarni,
eins og lítill lækur
ljúki sínu hjali,
þar sem lyp í leyni
liggur marinn svali.
(M. Joch.)
Ingibjörg Benediktsdóttir.
Einn af frumherjum íslenskrar
organistastéttar er fallinn frá, Páll
Kr. Pálsson. Kom það ekki mjög á
óvart þeim sem til þekktu en hann
hafði um árabil verið altekinn svo-
nefndri Parkinson-veiki.
Páll Kr. Pálsson var merkur tón-
listarmaður og virtur vel af sam-
ferðamönnum sínum og starfs-
bræðrum. Hann var einn af stofnfé-
lðgum Félags íslenskra organleikara
og sat í fyrstu stjórn þess. Síðar var
hann formaður félagsins langa hríð
og átti stóran þátt í, að móta þetta
unga félag, en hann vildi veg organ-
istastéttarinnar sem mestan og þótti
skeleggur að tala máli hennar út á
við. Hann hafði aflað sér góðrar
menntunar í listinni hér heima og
erlendis. Það var í árdaga Tónlistar-
skólans í Reykjavík sem hann stund-
aði nám þar, hélt síðan utan til frek-
ara náms til Svíþjóðar og Danmerk-
ur en eftir það lá leið hans til Edin-
borgar þar sem hann sat vð fótskör
mikilla meistara þarlendra. Hann
varð þannig meðal þeirra fyrstu til
að nema og tileinka sér leik og túlk-
unarhefð engilsaxneskra þjóða og
var stoltur af því.
Eftir heimkomuna tók Páll svo
sannarlega til hendinni og markaði
djúp spor á sínum starfsvettvangi.
Hann stjórnaði ýmsum kórum og
fékkst mikið við kennslu.
Það er undravert hve miklu þessi
eljusami maður kom í verk á starfs-
ævi sinni. Mikið af því voru alls
kyns störf, svo sem raddsetningar
og samning fagbóka fyrir tónlistar-
nemendur og söngkennara, saman-
tekt sönglaga og margt fleira sem
ég hygg að hafi ekki gefið mikið í
aðra hönd. Kynslóð Páls Kr. Pálsson-
ar spurði minnst um laun heldur
fórnaði stopulum frístundum fyrir
hugsjónina, málefnið kæra sem þess-
ir eldhugar lifðu fyrir.
Fyrstu stjórn Félags íslenskra
organleikara skipuðu þrír menn og
áttu það sameiginlegt auk margs
annars að heita sama nafninu og
hétu allir Páll.
Páll Kr. Pálsson var þeirra yngst-
ur og kveður nú þennan heim síðast-
ur manna úr fyrstu stjórn félagsins.
Á formannsárum hans var mikið
starfað í félaginu og mörgum stefnu-
málum þess hrundið í framkvæmd.
Það hafði lengi verið á stefnuskrá
félagsins að gefa út eigið málgagn.
Sá draumur varð að veruleika á for-
mannsárum Páls og fyrsta tölublað
„Organistablaðsins" kom út árið
1968.
Félag íslenskra organleikara á
Páli Kr. Pálssyni mikla skuld að
gjalda og vottar minningu hans virð-
ingu og þökk. Fyrir félagsins hönd
sendi ég ástvinum hans öllum ein-
lægar samúðarkveðjur.
Kjartan Sigurjónsson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56