Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 274. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |



Ašlaga breidd


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Morgunblašiš

						36

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. DESEMBER 1993

Nýjar aðferðir slá í gegn

Ábending til athafnamanna

eftir SigurðR.

Þórðarson

Rúmlega tuttugu ára gamall

samningur varnarmálaskrifstofu ut-

anríkisráðuneytisins og varnarliðsins

um viðskilnað þeirra síðarnefndu við

radarstöðina á Heiðarfjalli er talinn

geta valdið byltingu í íslensku við-

skiptalífi. Fyrir hreina tilviljun hafa

nýlega fundist innan vébanda hinnar

íslensku stjórnsýslu alveg nýjar og

áður óþekktar viðskiptaaðferðir.

Samkvæmt þeim geta fyrirtæki og

einstaklingar sem hug hafa á þátt-

töku í áhættusömum viðskiptum,

væntanlega á sama hátt með notkun

hinnar svokölluðu „varnar-liðs-mála-

skrifstofuaðferðar", auðveldlega

skotið sér undan leiðinlegri og kostn-

aðarsamri ábyrgð, með gerð einfalds

samnings. Það virðjst með öðrum

orðum vera hægt að komast „lög-

lega" yfir fasteignir, fyrirtæki eða

önnur verðmæti eða valda ómældum

spjöllum á eignum annarra án þess

að hafa nokkrar áhyggjur af afborg-

unum eða skaðabótum.

Flest snjallræði eru svo einföld að

menn verða steinhissa á að ekki skuli

Ert þú að byggja,

laga eða breyta?

SPARAPU!

allir hafa kunnað þau fyrir löngu.

Svo er um þetta. Nýja aðferðin bygg-

ist á eftirfarandi: Áthafnamaðurinn

festir til dæmis kaup á fasteign og

gerir við seljanda þá samninga sem

því fylgja. Samtímis gerir kaupand-

inn leynilegt samkomulag við ein-

hvern þriðja aðila, eignalítinn eða

gjaldþrota vanskilamann, um að

hann taki á sig ábyrgð á viðskiptun-

um við seljandann. Þriðji maðurinn

verður þar með ábyrgur fyrir afborg-

unum og öðrum skyldum, þó aug-

ljóst sé að hann hvorki getur né

ætlar sér að standa við þær.

Marga af fremstu fjármálamönn-

um þjóðarinnar hefur rekið í roga-

stans, þegar þeim hafa verið kynntir

þessir nýju viðskiptamöguleikar.

Ýmsir þeirra hafa kveðið uppúr með

það, að hér sé verið að opna algjör-

lega nýjar víddir í viðskiptalífinu.

Sumir hafa jafnvel gert því skóna,

að íslenska ríkið geti beitt aðferðinni

til að semja þjóðina út úr erlendum

skuldum, með því til dæmis að semja

við Færeyinga um yfirtöku erlendra

skulda þjóðarbúsins.

Hafi menn látið í ljósi efasemdir

um lögmæti þessarar tegundar við-

skiptahátta hafa þeir verið fljótir að

skipta um skoðun þegar þeim hefur

verið sýnt fram á að varnarmála-

skrifstofa utanríkisráðuneytisins og

varnarliðið hafa um árabil beitt hlið-

stæðum samningum í viðskiptum sín-

um gagnvart þriðja aðila.

Dæmi um samning af þessari gerð

er svokallað „Memorandum of Und-

erstanding" sem fyrrgreindir aðilar

hafa beitt gegn kröfum landeigenda

á Heiðarfjalli um hreinsun á og bæt-

ur fyrir geymslu á þúsundum tonna

af herstöðvarúrgangi á fjallinu í

meira en tvo áratugi. Með þessum

óvenjulega samningi fría þeir sig allri

ábyrgð eða eins og segir í 1. grein

samningsins:

„Varnarliðið afhendir hér með rík-

isstjórn íslands svæði H-2 SITE

Langenes og ríkisstjórn íslands af-

salar sér hér með fyrir sína hönd og

allra íslenskra ríkisborgara öllum

kröfum gegn Bandaríkjum Norður-

Ameríku eða embættismönnum

þeirra eða fulltrúum, öllum kröfum

sem kunna að stafa af komu þeirra

til eða notum þeirra af þessu land-

svæði osf." (sjá meðf. ljósrit).

Ef sömu aðferðum væri beitt í

viðskiptum einstaklinga og fyrir-

tækja, eins og varnarmálaskrifstofa

utanríkisráðuneytisins og varnarliðið

beita gegn fyrrgreindum landeigend-

um, gæti eftirfarandi söguþráður

orðið til í raunveruleikanum.

Sigurður R. Þórðarson

Þátttakendur: Sérajón: Kaup-

sýslumaður. Jón: Seljandi fasteignar.

Guðjón: Eignalaus einstaklingur,

helst gjaldþrota.

Sérajón og Jón gera samning um

kaup/sölu tiltekinnar fasteignar og

um greiðslufyrirkomulag. Þegar

samningurinn hefur verið undirrit-

aður og Sérajón hefur tekið við hús-

eigninni gera þeir Sérajón og Guðjón

leynilegt samkomulag um það, að

Guðjón yfirtaki allar skuldbindingar

Sérajóns gagnvart Jóni. Auðvitað

veit Jón ekkert um þessa tilhögun,

enda er ljóst að hann hefði aldrei

samþykkt hana. Jón vaknar svo upp

við þann vonda draum, að hann hef-

ur afhent eign sína Sérajóni, sem

vísar á Guðjón sem hafi nú ábyrgst

greiðslur til Jóns, en Guðjón er eins

og áður sagði eigna- og peningalaus.

Jón verður að bíta í það súra epli,

að hann hefur lævíslega verið blekkt-

ur og bótalaust tapað aleigunni.

Einstaka íhaldssamir lögfræðing-

ar hafa efast um lagalegt gildi sam-

inga af þessu.tagi. Virtur lagapró-

fessor efaðist til dæmis um það, í

viðtali sem birtist í Þjóðviljanum 8.

mái 1990, að þetta væri löglegur

gjörningur. Reyndar eru miklu fleiri

sem efast um að Þjóðviljinn hafi

haft þetta rétt eftir prófessornum.

Jón Oddssori hæstaréttarlögmaður

hefur einnig lýst þeirri skoðun sinni

opinberlega, að þessi samingur falli

undir skilgreiningu svokallaðrar

„skuldbreytingar", sem sé ólögleg

samkvæmt íslenskum lögum.

Landeigendur Heiðarfjalls, sem

telja sig hafa orðið illilega fyrir barð-

inu á téðu samkomulagi milli varnar-

málaskrifstofu og varnarliðs, leituðu

álits umboðsmanns Alþingis á lög-

mæti samningsins. Umboðsmaðurinn

fann það út eftir þrjá mánuði að

hann gæti ekki svarað spurningunni,

vegna þess að stjórnsýslugjörningur-

inn væri eldri en eins árs. Landeig-

Einelti og atvinnurógur

161-1111

gLÍNAN

Með einu símtali

færðu hlutlausar

ókeypis

upplýsingar um

BYÚCINCAVÖRUSALA

OC VERKTAKA

eftir Friðjón

Guðmundsson

„Sú kemur tíð að sárin foldar gróa,

sveitirnar fyllast akrar hylja móa.

Brauð vcitir sonum móðurmoldin frjóa,

menningin vex í lundum nýrra skóga."

Skyldi ekki þessi framtíðarhug-

sýn stórskáldsins og stjórnmála-

leiðtogans Hannesar Hafstein

seint rætast í öllum greinum —

ef svo heldur fram sem horfír með

einelti og atvinnuróg gegn ís-

lenskri bændastétt og stjórnvalds-

aðgerðum sem kratar og ýmsir

hagfræðingar standa sameigin-

lega að? í þeim tilgangi að ófrægja

bændur og brjóta stéttina niður.

Og þar með landsbyggðina og at-

vinnulíf til sjávar og sveita.

Óheillaöflin

Þessi óheillaöfl með Jón Baldvin

og hans trúarflokk í broddi fylk-

ingar eru síður en svo af baki

dottin, enda njóta þessu óbrigðuls

stuðnings mikils hluta fjölmiðla-

fólks, neytendasamtaka og ýmissa

sölumanna að ógleymdri Hag-

fræðistofnun Háskóla íslands.

Aðeins eitt lítið dæmi — af ótal

mörgum — um bullandi hlut-

drægni í fjölmiðlum: Mér ofbauð

meira en nokkru sinni fyrr mál-

flutningur Bjarna nokkurs Sig-

tryggssonar í svokólluðum „heims-

byggðarpistli" að morgni 17. sept-

ember sl. Þar hélt hann því blá-

kalt fram að leiðtogar bænda

væru að fremja atvinnuróg gegn

dönskum  bændum  með  því  að

„Kratar vilja afnema

allan opinberan stuðn-

ing við landbúnaðinn,

gefa innflutning á bú-

vörum frjálsan og

fækka bændum stór-

lega, jafnvel um 1.700."

koma í veg fyrir innflutning á

margumræddri búvörutegund frá

Danmörku, sem nóg var til af

hérlendis. Og að þeir ættu yfir

höfði sér málsókn og sektir upp á

tugi milljóna króna af hálfu EB

vegna brota á umsömdu „við-

skiptafrelsi".   Auk   þess   fuílyrti

autar

Komdu eöa hringdu og

kynntu Hér jóladagskrána!

L     I     K     A     H,'í     H     Æ     K     T

J. L. húsinu, Hringbraut 121, sími: 91 - 16670.

Friðjón Guðmundsson.

maðurinn að þarna væru litlir

hagsmunir í húfi fyrir íslenskan

landbúnað, en miklir fyrir danskan

landbúnað.

Þvílík lögmenning, þvílíkt skiln-

ingsleysi á gildi íslensks land-

búnaðar. Það er hörmulegt til þess

að vita að menn með svona hugs-

unarhátt og framkomu skuli vera

látnir leika lausum hala í Ríkisút-

varpinu, sem að þessu hefur þó

kennt sig við óhlutdrægni.

Opinber stuðningur við

landbúnað

Kratar vilja afnema allan opin-

beran stuðning við landbúnaðinn,

gefa innflutning á búvörum frjáls-

an og fækka bændum stórlega,

jafnvel um 1.700. Sú ráðstöfun á

að bjarga þjóðríkinu frá hruni. En

það rambar nú sem kunnugt er á

barmi gjaldþrots. Kratar skírskota

til nýlegrar skýrslu Hagfræði-

stofnunar Háskóla íslands, sem á

að sýna hversu himinháar fjár-

hæðir — allt að 16 til 17 milljarð-

ar — séu greiddar af ríkinu árlega

með landbúnaðinum. Auðvitað fer

víðs fjarri að rök og útreikningar

Hagfræðistofnunar standist. Þeim

hefur verið hnekkt að fyrirsvars-

mönnum bænda. Þau eru að stór-

um hluta blekkingar og lýðskrum.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60