ÍO MÖRGONBLAfilÖ FIMMTUDAGUR 9.! DESEMBER1993 Astin.ufsiog Davíð Stefánsson Bókmenntir Jón Stefánsson Guðlaugur Arason: Hjartasalt. Mál og menning. Skáldsaga. 1993. Er til eitthvað yndislegra en svitalykt og ufsaveiðar? Guðlaugur Arason er búinn að skrifa fram- hald af Pelastikk. Dalvikingurinn Logi Kristinsson er nú á fjórtanda ári og í byriun Hjartasalts þráir hann ekkert heitar en að fá svita- lykt undir hendurnar, komast á ufsa yfir sumarið. Logi er að flýta sér að vera full- orðinn, komast í Stýrimannaskól- ann og verða aflaskipstjóri. Sjórinn er miðpunktur-lífsins. „Það var því sjórinn sem mótaði Loga fremur en allt annað. Og smám saman byggði hann upp sína eigin lífsskoðun, sem var hlaðin úr þeim blindu lögmálum sem haf- ið laut. Hann hleypti brúnum ef vont var veður, brosti þegar sólin skein." Hann fær pláss sem kokkur á Hrólfi frá Hrísey. Þeir veiða ufsa. Logi er alsæll á sjónum og vill helst sofa í bátnum í landlegum. En svo kynnist hann Unni, dóttur skipstjórans, og allt breytist. Hún er tveimur árum eldri og ætlar í menntaskóla. í fyrstu er Logi yfir sig bit yfir slíkri vitleysu: „Logi þekkti enga einustu konu sem hafði setið ótilneydd á skólabekk í fjögur ár. Ef stelpur vildu endi- lega vera í skóla, þá áttu þær að fara í kvennaskóla og læra að elda góðan mat. Góða kjötsúpu." En #jjQo ^^^^fe VINNINGASKRA Útdráttur 7. desembsr 1993. Toyota 4Runner með Ski-doo vélsleða & kerru. Kr. 3.750.000,- 403674 Ferðavinningár Kr. 50.000,- 1980 v 6170 v 26337 v 46134 * 60133 + 2023 * 14043 ? 26973 * 47233 ? 61002 * 2342 * 20266 » 29999 * 51043 ¥ 69674 v 2594* 22625* 32908 ¥ 52128 v 70704 <r 3197 * . 22985 * 39818 ? 54250 ? 73590 * Ferðavinningar Kr. 20.000,- 93 v 11734 * 21153 ? 30822 ? 56293 ? 578 * 13405 ? 21867 * 36139 ? 59612 * 1496 + 17375 v 22008 v 41322 v 61564 ? 7010 « 17535 * 28523 * 41633 ? 66090 * 8058 * 20882 * 29165 r 42497 * 74906 * Húsbúnaðarvinningar Kr. 12.000,- 47* £491* 9665» 13757* £1910* 30397* 34835» 40705» 50674» 61126» £13* 2739» 10250* 14788* ££111» 31136* 349£1* 40777* 50356» 61983*1 £55* £774* 10296* 14836» ££6£7* 3115£* 343£5* 407e5* 51230» 62558* 296» £840* 10574» 14930» ££71£* 31££6» 35133» 41075» 51612» 635664 583» £373* 106£9» 15013* ££B£4* 31375* 35156* 41114* 51822* 63B3£tí 614* £691» 10743* 15175» ££898» 31388» 353££* 41178* 52996* 64611* 626* 3979* 10744* 163£3* ££977* 31476* 35385» 41391* 530434 65050* 803» 4084» 108££» 16536* £5176* 31648» 358624 41766» 54037»- 65274» 937? 5064* 11154» 16770» 252864 31685* 36138* 43518* 55087* 66933» 9S7V 5154* 11154* 16897» 25551* 31745* 36149» 43687* 55454* 67307» 1024* 5224* 11303* 17535* £5963» 31818» 37016* 44712* 56136» 63697* 1143» 5363* 11473* 17732* £6.167» 3204£* 37203» 44302* 56277» 70112» 1137* 5537» 11565» 17814* £6£01* 32173» 37£5£* 46221* 576664 7Íil6» 1208* 6461* 11749* 13003* 27707* 32775» 37710* 46471* 57675* 71633* 14B6* 7009» 11774» 18191* £8450* 33086» 36186* 46909* 57707* 72140* 1537* 8503» 11942* 19873» 28990* 33134» 39253* 48241* 57747* 72556» 1748V 3620* 12241* 19382» 29197* 33556* 40080* 49410* 57811* 72797* 1ÖÖ74 8687* 12448* 20581* 29995* 33802» 40205* 49613* 58150* 7£925» 1894* 3826» 12478* 20772* 301684 33960» 40247* 50315* 53549* 75009* 1340* 8892* 125384 20660* 30744* 34123* 40360* 50335* 59659» 75304» 1971* 8937*.12930* 21347» 30802* 34238* 40484» 50560» 59314* 755444 £1659 3053* 13108* 21570» 30919* 34307» 40525» 50638* 60253* 77324» 53fl(U Cúoo? 3132* 13606* £1321» 30943* 34740* 40554* 5066h* 60511» Guðlaugur Arason heimili Unnar er ólíkt öllum þeim heimilum sem Logi hefur kynnst. Þar hylja bókahillur veggi og móð- irin les upphátt úr Davíð Stefáns- syni. í lok sögunnar er Logí alls ekki svo frábitinn menntaskólum og kann Svartar fjaðrir Davíðs utanað. Hjartasalt er því þroska- saga unglingspilts sem í fyrstu fussar yfir skólalærdómi og öllu því sem ekki tengist sjómennsku. Síðan kynnist hann nýjum viðhorf- um og sjóndeildarhringurinn víkk- ar. Hafið er ennþá miðpunkturinn í lok bókarinnar, en Logi hefur uppgötvað ástina og víðáttur skáldskaparins. Áhöfnin á Hrólfi telur fimm manns með Loga og fær hver meðlimur sitt pláss í sögunni. Eftirminnilegastur er skipstjórinn sjálfur sem skreytir söguna með nokkrum óborganlegum ýkjusög- ura. Á sjónum er Logi í karlmanna- heimi; þar klæmast menn, eru skít- ugir og snýta sér með fingrum. I landi er það hin dökkhærða Unnur og skáldskapurinn. En því miður er ástarsagan hinn mikli dragbítur sögunnar. Svo bragðdauf er hún, að ég var dauðfeginn í hvert sinn sem Hrólfur lagði frá bryggju. Það er vandasamt að skrifa um ástina. Sé reynt að lýsa henni með venju- legum orðum, er hætt við að lýs- ingin verði væmin og einungis daufur endurómur af sjálfri tilfinn- ingunni. Og þannig er það í Hjarta- salti. Guðlaugi tekst ekki að láta hiha tvo ólíku heima vinna saman í andstæðu sinni. Það hefði til dæmis verið eðlilegt að Logi hefði hætt að hugsa um stúlkur ein- göngu sem kynferðisverur. En svo er ekki. Grípum niður á blaðsíðu 116. Einn hásetanna rifjar upp unglingsárin: „Ég man nú hvernig maður var sjálfur á þessum árum ... mátti ekki einu sinni reka sig utan í borðrönd, þá rauk hann upp á manni eins og járnkarl ... Og svo runkaði maður sér á hverju kvöldi og helst á morgnana líka..." Logi glottir og kannast við lýs- ingarnar. Svo hugsar hann: „Meira að segja á þessari stundu fann hann hvernig allt fór af stað þegar hann hugsaði um Unni og hvernig hann fékk að strjúka brjóstin á henni. Að vísu bara utan yfir blússunni. En næst ætlaði hann að komast inn fyrir blúss- una." Síðar er talað um að Unnur hafi „gefið" Loga líkamann í af- mælisgjöf. Og í lok bókarinnar sit- ur Logi með haglabyssu í fjör- unni, svo djúpt hugsi um Unni sem kemur í helgarheimsókn eftir átta daga, að hann nær ekki að miða þegar hrafn flýgur í skotfæri fram- hjá. Þá stendur Logi upp og: .....ætlaði að taka skotið úr byssunni, en hætti við. Þess í stað miðaði hann eldsnöggt á tunglið og heypti af. Honum leið strax ¦ ÞRÍR LISTAMENN á ólíkum sviðum munu föstudaginn 10. des- ember tala um borgarmyndina eins og hún kemur þeir fyrir sjónir. Þeir eru Einar Kárason rithöfundur, Páll Stefánsson ljósmyndari og Tolli listmálari. Uppákoman verður kl. 20 í Ásmundarsal og er öllum opin. betur þegar hann hafði heyrt hvell- inn. Eftir átta daga skyldi hann svo sannarlega vera betur á verði. Og hitta í mark. Látum vera þó Logi í upphafi bókarinnar líki brjóstum skóla- systra sinna við blöðrur og móður sinni við vel tamda dúfu, „sem hefur fengið magafylli af korni". Það getur bara verið dæmi um ungling sem í ákefð sinni að telj- ast til fullorðinna karlmanna, telji kvenfyrirlitningu nauðsynlega. En maður hefði haldið að ástfanginn unglingur sem liggur í Davíð Stef- ánssyni, hugsi ekki fyrst og fremst um að fara höndum um ber brjóst- in. Hvað þá að hann tali um að Unnur hafi „gefið sér" líkamann í afmælisgjöf. Eg spyr; hvar er erót- íkin? Hjartasalt er ekki tilþrifamikil bók. En Guðlaugur á sína spretti og þá helst þegar hann lýsir lífinu um borð í Hrólfi eða veiðiákefð Loga: „Hann varð sér úti um hníf og stökk ofan í fiskihrúguna, greip um hausinn á einum ufsanum og skar hann á háls. Ufsinn er blóðrík- ur fiskur, og sælukennd fór um Loga þegar blóðið sprautaðist í boga og lenti framan í honum." En stundum á Guðlaugur það til að rjúfa skemmtilega frásögn með óþarfa skýringum. Til dæmis þegar Logi skýtur sel í fjöruborðinu í Flatey. Lesandinn skynjar vel veiðitryllinginn og ákefð Loga að fanga selinn og sanna karl- mennsku sína. En þá þarf kennar- inn endilega að koma upp í Guð- laugi og eyðileggja stemninguna: „Þegar mesta æðið var runnið af honum dró Logi upp vasahnífinn og skar selinn á háls. Það varð hann að gera til þess að kjötið yrði ekki ónýtt." Sumir kunna hvergi betur við sig en á sjó og líður hreinlega illa á landi. Rithöfundurinn Guðlaugur Arason er einn þeirra; í þeim skiln- ingi að hann skrifar vel og skemmtilega um sjóinn og líf sjó- manna. En svo er engu líkara en frásagnargáfan yfirgefi Guðlaug um leið og hann stígur í land með söguhetjum sínum. Nýjar bækur ¦ Út er komin bókin Málshátta- sjóður. í bókinni er 1.001 tölusettan málshátt og fylgir bókinni 1.001 númeramiði sem útgefandi hugsar sér að geti bæði nýst fólki til sam- kvæmisleikja, þar sem þátttakendur draga til skiptis úr Málsháttasjóðn- um, eða þá að menn geti einir með sjálfum sér gefið forlögunum tæki- færi til að skjóta inn línu. Útgefandi er Bókaútgáfan Heimsendi. Bókin er kujubundin, prentuð í prentsmiðjunni Odda, og kostar hún ásamt 1.001 núm- eramiða 1.950 kr. ¦ Út er komið ævintýrið Aladdín úr Þúsund og einni nótt f búningi Disneys. Þrándur Thoroddsen hef- ur þýddi bókina á íslensku. í kynn- ingu útgefanda segir: „Aladdín er saga full af göldrum, spennu og róm- antík þar sem lesandinn slæst í för með Aladdín, fagurri prinsessu, fljúgandi teppi, gríðarstórum bláum anda, apa og talandi páfagauk í ógleymanlegri baráttu um töfra- lampa sem færir eiganda sínum mik- il völd." Útgefandi er Vaka-Helgafell. Bókin kostar 1.450 krónur. ¦ Út er komin bókin „Barn á þroskabraut" eftir Dag Hallen og Oddbjörn Evenshaug. í kynningu útgefanda segir: „Bók þessi er hjálp fyrir foreldra að rækja foreldrahlut- verk sitt. Uppeldi barna og unglinga í dag er erfitt og krefjandi starf en um leið ákaflega mikilvægt og gef- andi. I bókinni er reynt að draga fram það helsta sem mætir foreldrum sem uppalendum á fyrstu árum barnsins, frá fæðingu til 6 ára ald- urs. Á aðgengilegan hátt er fjallað um ýmsa þætti uppeldis eins og ör- yggi og traust, samviskuna og fyrir- gefninguna, þróun sjálfsímyndar, aga, leik og vini barnsins, sjónvarp, bænir og dauðann." Gunnar Finn- bogason lektor hafði umsjón með þýðingu bókarinnar. Útgefandi er Skálholtsútgáfan, útgáfufélag þjóðkirkjunnar. Bók- in er 160 bls. að stærð og var hún prentuð hjá G.Ben. prentstofu. Teikningar í bókinni eru eftir EI- ínu Jóhannsdóttur. Verð kr. 2.240. Jónas Jónsson frá Hriflu. Nýjar bækur Guðjón Friðriksson. Lokabindi ævisögu Jónasar frá Hriflu ÚT er komiii bókin Ljónið öskrar, þriðja og síðasta bindi ævisögu Jónasar Jónssonar frá Hriflu eftir Guðjón Friðriksson sagnfræðing. Hann rekur hér lokaþátt þess- arar stormasömu átakasögu og styðst meðal annars við einkabréf Jónasar, blaðagreinar og viðtöl við samtímamenn. Verkið hefur nú verið tilnefnt til íslensku bók- menntaverðlaunanna. í kynningu útgefanda segir: „Jónas frá Hriflu var einn aðsóps- mesti stjórnmálamaður íslendinga á þessari öld og áreiðanlega sá umdeildasti. Hann fór sjaldan troðnár slóðir og markmið hans voru heldur ekki alltaf þau sömu og þeirra sem áttu að heita sam- herjar hans. Ekki var margt í þjóð- lífinu sem hann lét sér óviðkom- andi; það gustaði af Jónasi hvar sem hann fór og stundum skall á gjörningaveður. Er árin færðust yfir einangrað- ist hann þó æ meir á sviði ís- lenskra stjórnmála. Völd hans minnkuðu og gamlir fylgismenn sneru við honum baki. En röddin sem kveikt hafði eldmóð og bar- áttugleði með sumum, óslökkvandi hatursbál með öðrum, þagnaði þó ekki: Ljónið hélt áfram að öskra á nóttunni." Útgefandi er Iðunn. Bókin er prentuð í Prentbæ hf. Hún kostar 3.480 krónur.
Beinir tenglar
