24 LAUGARDAGUR 21. MAÍ 1994 MORGUNBLAÐIÐ BORGAR- OG SVEITARSTJORNARKOSNINGAR 28. MAI Hvað er nú til bjargar, Sólrún góð? EG EINS og svo margir sjálfstæð- ismenn hafði reiknað dæmið þannig, að ef þú kæmist að með þitt sundraða lið, fengi Sj álfstæðisflokkurinn frið næstu tuttugu ár þar á eftir, í stað þeirra fimmtán, sem hann fékk eftir svipað upp- hlaup á vinstri vængn- um á árunum 1974-78. Nú eru horfurnar slæmar með það að þetta gangi upp fyrir okkur. Framboðsíisti þinn var að berast innúr dyrum mínum, og það blasir við mér, að þú getir ekki sigrað, og þá er ekki að vænta neins friðar, vinstra liðið rís upp aftur í einhverri mynd, og þá getur orðið um samstilltara lið að ræða og valið af meiri kunnáttu og óvíst að það yrði sjálfdautt eins og þetta lið hefði orðið á kjörtíma- bilinu. Þú býður þig fram í nafni alþýðu- flokka, sem svo kalla sig, og lofar að leysa atvinnuvanda alþýðu- manna, og jafnt þessu er kjörorð þitt „Borgarstjórn allra borgarbúa". Svo kemur á daginn, að þú raðar á framboðslista þinn ríkisforstjórum í félags- og hjúkrunarmálu'm. Á 30-manna lista þínum er ekki að finna einn einasta mann í snertingu við verkamenn, sjómenn, iðnaðar- menn, verzlunarmenn og almennt skrifstofufólk, eða „hinar vinnandi stéttir", eins og þessir hópar voru kallaðir í gamla daga. Og ekki held- ur náttúrlega eru neinir í snertingu við athafnamenn eða kaupsýslu- menn. Hvert ætlarðu að sækja hug- myndir og athafnasemi í atvinnu- málum? Allt þetta fólk fyrir utan tvo eða þrjá grunnskólanemendur er hreiðurfólk í ríkisgeiranum, og gæti talizt í mesta lagi eins og full- trúar 1% reykvískra borgarbúa. Það er sjálfra sín. Hvaða þörf fannst þér á að styðja við bakið á forstjóra- stétt í þessum atvinnuflokkum? Þú veizt að þetta fólk sér um sig. Ég er nú svo gamall, sem af grönum má sjá, en ég man ekki eftir að hafa séð pólitískan foryztu- mann gera aðra eins framboðs- skyssu. Jafnvel íhaldið blessað, þeg- ar það var og hét, gætti þess alltaf að punta upp á lista sinn með liðs- mönnum, sem gátu kallazt málsvar- ar „hinna vinnandi stétta", og sóttu Ásgeir Jakobsson síðan sjálfir í raðir al- mennra borgara. Ég veit ekki hvaða fólk á að kjósa lista þinn og telji sig hafa hagsmuni af því nema 32-menn- inganna á framboðs- listanum. Það er ekki einu sinni að þú hafír gætt þess að velja eins og einn lágt settan í félagsmála- eða hjúkr- unargeiranum, aðeins forstjóra. Eins og ég sagði hér að framan, er ég að veðja á framtíðina, og treysti því, að þú ynnir með þínu sundraða pólitíska liði og þá færi allt í handaskolum með stjórnina í borgarmálum og Sjálf- stæðisflokkurinn settist þá í stólana Á 30-manna lista Ingi- bjargar Sólrúnar er ekki að finna einn einasta mann, segir Ásgeir Jakobsson, í snertingu við „hinar vinnandi stéttir". og nyti þar friðar og öryggis í næstu tuttugu árin. Eg sé ekki betur en þessi von sé brostin. Sjálf- stæðisflokkurinn sigri og verði að lifa áfram við sífellda ógn af vinstra sinnuðum flokkum, og lítil von þess að það fólk endurtaki skyssu þína í listaframboði. Ég held þú sért greindarmanneskja, Sólrún, þú ert skörp til augnanna, og ég ætla að vona að það sé af mikilli hugsun, en ekki illu innræti. Pólitísk leit þín flokk úr flokki bendir líka eindregið til að þú sért leitandi manneskja í hugsanalífinu, og hafðu nú mín ráð, sem þína einu von til eigin sig- urs — afneitaðu framboðslista þín- um — og stattu ein fyrir þessu upphlaupi, það yrði metið við þig, og þú hlytir af því góðan orðstír á þinn pólitíska legstein. P.s. Við nánari athugun. Komdu yfir til okkar, Sólrún. Þú ert lent í því sama og Jón Baldvin, að vera að villast í flokkum, flokk af flokki, sem þú átt ekkert heima í. Höfundur er rithöfundur. Örvænting þeirra sem steinum kasta KOSNINGABAR- ÁTTAN er farin að taka á sig ansi undar- legan blæ svo ekki sé meira sagt. Þann 18. maí birtust kostulegar greinar í Morgunblað- inu frá R-listamönnum (samkrulli Alþýðu- bandalagsins, Alþýðu- flokks, Framsóknar, Kvennalista o.fl.), m.a. eftir Margréti S. Björnsdóttur, aðstoð- armann Sighvats Björgvinssonar við: skiptaráðráðherra. í grein sinni fer Margrét Ellen Ingvadóttir mikinn þegar hún heldur því fram að „kosningabarátta Sjálfstæðis- flokksins í Reykjavík beri þess öll merki að flokkurinn sé á barmi taugaáfalls við þá tilhugsun að vera að missa völdin í borginni til óverð- ugra". Svo mörg voru þau orð. Þau dæma sig sjálf. Margrét notar jafn- framt orðið „örvæntingu" þegar hún lýsir viðleitni og skyldum Sjálf- stæðisflokksins að upplýsa kjósend- ur um það hvað borgarstjórnar- meirihlutinn hefur verið að gera undanfarin fjögur ár. Henni svelgist á einhverjum tilgreindum upphæð- um (hvaðan sem þær nú koma) um meintan kostnað við kosningabar- áttu sjálfstæðismanna. Bræði R-listans Við lestur greinar Margrétar kemur undirritaðri orðið „bræði" í hug því slík er örvænting hennar og taugaveiklun. Slík virðist heiftin yfir því að sjálfstæðismenn skuli leggja mikið á sig til þess að kynna borgarbúum öll þau málefni sem unnið hefur verið að á kjörtímabil- inu sem er að ljúka. Munurinn á Sjálfstæðisflokknum og R-listanum er m.a. sá að flokkurinn þekkir skyldur sínar við borgarbúa í því að upplýsa málefnalega, ekki aðeins um það sem gert hefur verið heldur einnig það sem gera skal á næsta kjörtímabili. Þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir undanfarið hefur nánast verið ógerlegt að fá skilgreiningar á því hvað R-listi vinstri manna myndi gera ef hann kæmist til valda. Það er einmitt hér sem hund- urinn liggur grafinn. Lengi var beð- ið eftir stefnuskrá R-listans sem loksins sá dagsins ljós fyrir nokkrum dögum. Hvort seinkun stefnu- skrárinnar hafi verið vegna innbyrðis deilna um málefni eða orða- lag skal ósagt látið, en það ætti að vera kjós- endum íhugunarefni hve erfitt virðist vera að fá málefnalegar og nákvæmar upplýsingar um áætlanir R-listans. Spyrja má hvort þær séu til? Það sem Mar- grét kallar „auglýsing- askrum" er hins vegar kynning Sjálfstæðis- flokksins á málefnum borgarinnar og ef slíkt kallast skrum læðist að manni spurning um það hvað Mar- grét kallar auglýsingar eigins stjórnmálahóps, lista minnihluta- flokkanna í borgarstjórn. Þær hafa hingað til verið innihaldslitlar og einkennst af upphrópunum um breytingar breytinganna vegna. Gæfulega er af stað farið eða hitt þó heldur. Ófræging og einelti Framtíð byggir á fortíð og því finnst mér eins og kastað sé stein- um úr glerhúsi þegar Margrét notar orðið siðleysi í fyrrnefndri grein. Gegndarlausar árásir Sigrúnar Magnúsdóttur, borgarfulltrúa framsóknarmanna, á Ingu Jónu Þórðardóttur viðskiptafræðing og einn frambjóðanda Sjálfstæðis- flokksins, nánast frá þeim degi er hún ljáði máls á því að gefa kost á sér í framboð, segja það sem segja þarf um R-listann og vinnuaðferðir hans. Sigrún, sem stundum tjáir sig um siðferði stjórnmálamanna, lætur eins og það sé óvenjulegt að borgar- stjóri höfuðborgarinnar leiti sér sér- fræðiráðgjafar. Hún tönnlast á meintum háum launagreiðslum til Ingu Jónu en forðast auðvitað að nefna það að inni í þeirri tölu var virðisaukaskattur og ýmis skrif- stofukostnaður svo dæmi séu nefnd. Margrét fellur í nákvæmlega sama pytt og Sigrún að því undanskildu að upphæðin hefur hækkað eilítið hjá henni miðað við upphæðina í málflutningi Sigrúnar. Ekki er ástæða til þess að skattyrðast frek- ar við þær R-listastöllur um mál Hið gullna augnablik ÞAÐ HEFUR verið merkileg reynsla að fylgjast með þeirri kosn- ingabaráttu í Reykjavík sem nú er að ljúka. I fyrsta sinn bjóða vinstri flokkarnir fram sameinaðir og eiga nú raunhæfan möguleika á að ná forustu í höfuðborginni. Kosninga- barátta Reykjavíkurlistans hefur verið rekin af miklum sóma og málefnalegum styrk. En hafi ein- hver trúað því að Sjálfstæðisflokk- urinn myndi heyja sína baráttu á sama grunni, hefur sú trú beðið skipbrot síðustu daga. Hinar ógeð- felldu og hrokafullu baráttuaðferðir þessa flokks, sem hefur mátt sjá dæmi um á öllum vígstöðvum upp á síðkastið, sýna okkur annað. Þær eru sorgleg mynd af því, að valda- menn svífast einskis þegar að þeim er þrengt. Við sjáum gegnum þoku lýðskrumsins glitta í krumlu hins nakta valds sem ógnar lýðnum með aðsteðjandi hörmungum ef hann gerir sig líklegan til uppreisnar. í Ameríku er allt fremst eins og við vitum og þar er orðin álitleg atvinnugrein að búa til sjónvarps- auglýsingar til að ófrægja andstæð- inginn. Sjálfstæðisflokkurinn geng- ur að vísu ekki eins langt í leðjuslag — ekki enn. Þó hefur það ekki farið fram hjá neinum hvernig einstakir fram- bjóðendur Reykja- víkurlistans eru lagðir í einelti. Og svo allar væmnu auglýsinga- myndir borgarstjórans af Reykjavík baðaðri sólskini þar sem blámi sundanna er látinn renna saman við íhaldsblámann. Víst er borgin fögur, en þá fegurð eigum við öll sem hér búum. Borgin er okkur kær og við höfum öll lagt okkar skerf til að gera hana að því sem hún er. Enginn stjórnmála- flokkur hefur leyfi til að slá eign sinni á höfuðborgina fremur en landið sjálft. I þessa vemmilegu auglýsingaherferð er varið tugum milljóna — og hver skyldi borga kostnaðinn þegar upp verður staðið? Forsenda lýðræðisins er að trúa á dómgreind almennings. Bregðist manni sú trú er fótum kippt undan Gunnar Stefánsson hinum lýðræðislegu leikreglum. Eftir stendur þá marklaus skrípaleikur þar sem úrslit kosninga ráðast af því hve miklu fjár- magni er unnt að eyða í forheimskandi áróð- ur. Ef menn treysta sér ekki til að standa og falla með verkum sín- um og stefnu, eru þeir ekki trausts verðir. Og Sjálfstæðisflokkurinn hefur í þessari baráttu fórnað bæði forustu- manni sínum og stefnu. Fyrrum for- maður Félags frjálshyggjumanna hefur sópað frjálshyggjunni undir teppið og veifar einhvers konar fé- lagshyggju í staðinn, Geta Reykvík- ingar tekið mark á slíkri henti- stefnu? Reykjavíkurlistinn hefur ekki svarað áróðri D-listans í sömu mynt og mun áreiðanlega ekki gera. Reykjavíkurlistinn hefur lagt á borðið góða málefnaskrá og teflir fram samhentu iiði fólks með langa Fyrrum formaður Fé- lags frjálshyggjumanna hefur sópað frjálshygg)'- unni undirteppið, að mati Gunnars Stefáns- sonar, og veifar ein- hvers konar félags- hyggju í staðinn. reynslu af stjórnmálastarfi. Í farar- broddi er glæsilegur stjórnmála- maður, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, sem hefur á undanförnum árum vakið sérstaka athygli þjóðarinnar vegna þess hve rödd hennar hefur oft skorið í gegnum loðmullu og tuldur umræðna á Alþingi. Þessa konu eigum við kost á að fá sem borgarstjóra með öfiugu sam- starfsliði. Þetta er sögulegt tæki- færi sem við skulum grípa, vitjunar- tími. Og kosningarnar eru þá líka prófsteinn á það hvort meira má sín við lýðræðislega ákvarðanatöku almennings, málefnaleg barátta eða valdhroki, skrum og skítkast. Morgunblaðið hefur rifjað það upp að sex sinnum síðan 1930 hefði Sjálfstæðisflokkurinn misst meiri- Málefnagrundvöllur R- listans er veikur, sem sést best á því að nú, liðlega viku fyrir kosn- ingar, segir Ellen Ingvadóttir, virðast menn lítið vita í hverju umbætur vinstri- manna í Reykjavík ættu að felast. þetta en orðið „siðleysi" ættu þær að forðast. Margrét hlýtur að vita sem aðstoðarmaður ráðherrá í ríkis- stjórn að ýmis gögn ber að með- höndla sem trúnaðarmál og ætti því hvorki henni né öðrum að koma á óvart að greinargerðir tímabund- ins ráðgjafa borgarstjóra um tiltek- in málefni séu einnig trúnaðarmál. Málið er einfaldlega það að nú hent- ar R-listanum og Sigrúnu Magnús- dóttur að reyna að gera starf eins frambjóðenda Sjálfstæðisflokksins tortryggilegt. Slíkt einelti og ófræg- ingarherferðir lýsa hræðslu R-lista- manna við sterkan frambjóðanda, eins og Inga Jóna Þórðardóttir er, betur en flest annað. „Bænir" í auglýsingum Ekki verður fjölyrt frekar hér um örvæntingu vinstrimanna, sem birt- ist svo greinilega í Morgunblaðinu þann 18. maí sl. og í daglegum „bænum" þeirra í auglýsingum eft- ir stuðningi. Málefnagrundvöllur R-listans er veikur sem sést best á því að nú, liðlega viku fyrir kosning- ar, virðast menn lítið vita í hverju umbætur vinstrimanna í Reykjavík ættu að felast. Það eina sem vitað er með vissu er að fjórir og hálfur stjórnmálaflokkur berst nú örvænt- ingarfullri baráttu við að komast til valda til þess eins að breyta - breytinganna vegna! Höfundur er löggiltur dómtúlkur og skjalaþýðandi. hlutann í Reykjavík ef andstæðing- ar hans hefðu boðið fram sameinað- ir. Aðeins einu sinni gerðist það og var þó ekki sameiginlegur listi minnihlutaflokkanna í boði þá. Vinstriflokkarnir voru að vísu 1978 óviðbúnir að axla forustu í Reykja- vík saman, en þeim tókst það vel í meginatriðum, þótt Sjálfstæðis- flokkurinn reyni auvðitað að sverta stjórnartímabil þeirra sem mest og éti þar hver fjarstæðurnar eftir öðrum. Nú eru aðrar aðstæður en þá voru. Liði vinstri manna er teflt fram í skipulegri fylkingu. Fari sem horfir er nýtt tímabil að hefjast í íslenskum stjórnmálum, þar sem höfuðborgin verður ekki lengur umgirt óbifanlegum múrum Sjálf- stæðisflokksins, sem gerir engu fremur greinarmun á borg og flokki en Lúðvík fjórtándi gerði mun á sjálfum sér og ríkinu. Þar með tek- ur lýðræðisþróun í Reykjavík nýtt skref sem verða mun öllum til heilla, líka stuðningsmónnum Sjálfstæðis- flokksins. Við skulum því leiða Reykjavík- urlistann til sigurs. Þá þurfa Reykvík- ingar ekki að vakna að morgni 29. maí með þetta kvæðisupphaf í huga: „Þú vissir það ei, þig gisti í gær hið gullna aíignablik." Höfundur er bókmennta- fræðingur. "jgMnn -H
Beinir tenglar
