26 LAUGARDAGUR 21. MAÍ1994 4 MORGUNBLAÐIÐ JIIwgiitnMitfeife STOFNAD 1913 UTGEFANDI FRAMKVÆMDASTJÓRI RITSTJÓRAR Árvakur hf., Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. MORGUNBLAÐIÐ. Kringlunni 1, 103 Reykjavík. SÍMAR: Skiptiborð: 691100. Auglýsingar: 691111. Askriftir: 691122. SÍMBRÉF: Ritstjórn 691329, frétt- ir 691181, íþróttir 691156, sérblöð 691222, auglýsingar 691110, skrif- stofa 681811, gjaldkeri 691115. Áskriftargjald 1.400 kr. á mánuði innan- lands. í lausasölu 125 kr. eintakið. ATAKI ATVINNUMÁLUM SJÁLFSAGT hefur það komið mörgum á óvart, þegar Morg- unblaðið skýrði frá því fyrir nokkrum dögum, að sam- kvæmt gildandi kjarasamningi væri talið, að þróun efnahags- stærða gæfi tilefni til kjarabóta. Ekki sízt vegna þess, að eng- ar þær breytingar hafa orðið í atvinnulífi þjóðarinnar eða efna- hagsstöðu, að kveikt hafi slíkar vonir hjá fólki. Engu að síður er ljóst, að ákvæði gildandi kjarasamninga má túlka á þennan veg við núverandi aðstæður. í framhaldi af því hafa samtök verkalýðshreyfingar og vinnu- veitenda náð samkomulagi um svonefndar eingreiðslur 1. júní, sem talið er að kosti atvinnulífið um 600 milljónir króna. Þær kosta ríkissjóð 100-200 milljónir og sveitarfélögin töluverða upphæð, en Árni Sigfússon, borgarstjóri, tilkynnti í gær, að borgarstarfsmenn mundu að sjálfsögðu hljóta sömu kjarabætur og aðrir af þessu tilefni. Það er hins vegar skynsamleg niðurstaða hjá ríkisstjóminni að uppfylla þetta ákvæði kjarasamninganna með sérstöku átaki í atvinnumálum. Sanngjarnt er, að svigrúmið, ef það er á ann- að borð fyrir hendi, sé notað til þess að draga úr atvinnu- leysi, fremur en að nota það til kauphækkana til þeirra, sem hafa fulla vinnu. Sérstaka athygli vekur sú ákvörðun ríkisstjórnarinnar að beita sér fyrir svonefndri flýtifyrningu fyrir fyrirtæki á þessu ári og því næsta. Þessi ákvörðun er mikil viðurkenning fyrir þær tillögur, sem Árni Sigfússon, borgarstjóri í Reykjavík, lagði fram fyrir nokkrum vikum um aðgerðir í atvinnumálum og Sjálfstæðismenn hafa barizt fyrir í þeirri kosningabaráttu, sem nú stendur yfir. Fæsta hefði grunað, að þessar hugmyndir mundu fá svo skjótan framgang. En sú hefur orðið niðurstaða ríkisstjórnarinnar og fer ekki á milli mála, að þar með skapast alveg ný viðhorf í fjárfestingum fyrirtækja. Flýtifyrningar kosta ríkissjóð að sjálfsögðu peninga. Friðrik Sophusson, fjármálaráðherra, segir í Morgunblaðinu í dag, að ómögulegt sé að meta, hve mikla fjármuni þessi aðgerð kosti. Hitt fer ekki á milli mála, að flýtifyrningar hljóta að verka mjög hvetjandi á atvinnulífið að fara út í nýjar fjárfestingar á þessu ári og því næsta. Þetta eru raunhæfar aðgerðir í atvinnu- málum, mun raunhæfari en margt af því almenna tali, sem einkennir málflutning stjórnmálamanna m.a. í þeirri kosninga- baráttu, sem nú stendur yfir. Borgarstjórinn í Reykjavík getúr hins vegar með réttu bent á, að hugmyndir þær og tillögur, sem hann hefur sett fram komi að þessu leyti til framkvæmda þegar í stað og geta haft veruleg áhrif í þá átt að auka fram- kvæmdir í landinu og þar með atvinnu. Fyrir nokkrum vikum lýsti Halldór Blöndal, samgönguráð- herra, þeirri skoðun sinni, að tímabært væri að gera átak í vegaframkvæmdum á höfuðborgarsvæðinu. Nú hefur ríkis- stjórnin gert þessa skoðun samgönguráðherra að sinni með því að lýsa því yfir, að kannaðir verði möguleikar á slíkum fram- kvæmdum með sérstakri fjármögnun. Sameiginlega hafa því borgarstjórinn í Reykjavík og samgönguráðherra sett fram til- lögur á undanförnum vikum, sem verða að veruleika á næstu mánuðum og munu augljóslega auka töluvert eftirspurn eftir vinnuafli. Um þetta sagði Árni Sigfússon, borgarstjóri, m.a. í samtali við Morgunblaðið í gær: „Það sem við settum fram var að með þessum flýtifyrningum yrðu fyrirtækin hvött til að hraða fjár- festingum og það mætti afskrifa hraðar fjárfestingar sem ráð- izt yrði í næstu eitt til tvö ár. Mér sýnist þetta vera á sömu nótum og það mun skapa nýjan þrótt í framkvæmdir og þá ekki sízt þessi stórverkefni í vegagerð í borginni. Með því fáum við þann stuðning, sem við höfum beðið eftir til að ráðast í slík verkefni." Vaxtastigið hefur augljóslega hamlað framkvæmdum. En undanfarna mánuði hafa vextir lækkað verulega og ástæða til að ætla, að framhald geti orðið á því. í Morgunblaðinu í dag er frá því skýrt, að sparisjóðirnir hafi riðið á vaðið með frek- ari vaxtalækkun, sem koma mun atvinnulífinu sérstaklega til góða. Væntanlega fylgja aðrar lánastofnanir á eftir á næstu vikum. Nauðsynlegt er að vextir lækki enn frekar. Ef saman fara frekari vaxtalækkun, flýtifyrning og aðrar aðgerðir ríkis- stjórnar til að örva fjárfestingu má búast við árangri. En í þeim efnum megum við ekki gleyma nauðsyn þess, að sterku aðhaldi verði eftir sem áður beitt í öllu efnahagskerfinu til þess að koma í veg fyrir, að verðbólgubálið kvikni á nýjan leik. LISTAHATIÐ VIÐAR Gunnarsson í hlutverki Högna í Ragnarökum. Myndin er tekin á annarri æf á Stóra sviði Þjóðleikhússins og söngvararnir ekki komnir í fullan skrúða. ALDREIOF MII AF GÓÐUM HLU' AF *f^ INNLENDUM VETTVANGI Listahátíð 1994 hefst um næstu helgi. Súsanna Svavarsdóttir s£oðar það sem hæst ber á há- tíðinni, lítur yfir kostnað- inn og á hvern hátt at- riði Listahátíðar koma inn í dagskrána. Listahátíð í Reykjavík 1994 hefst næstkomandi föstu- dag, 27. maí. Hátíðin stend- ur til 27. júní og verður að vanda margt áhugavert í boði fyrir áhugafólk um listir. Ber þar fyrst að nefna óperuna Niflungahringinn, eft- ir Wagner, sem verður frumsýnd á setningardag hátíðarinnar, klukkan 18 Eins og fram hefur komið í frétt- um, verða einnig tónleikar með Krist- jáni Jóhannssyni, Vladimir As- hkenazy og Erling Blöndal Bengts- syni á hátíðinni, en þeir eru heiðurs- gestir hennar, ásamt Wolfgang Wagner. Það má segja að tónlistarhluti há- tíðarinnar sé einkar fjölbreyttur því þar er að finna einleikstónleika, kam- merverk, sinfóníutónleika, djass og popptónlist. Hinn heimsþekkti fiðlu- leikari_ Igor Oistrakh leikur á tónleik- um í íslensku óperunni og saxófón- leikarinn Gerry Mulligan kemur fram á tónleikum í Háskólabíói, ásamt kvartett sínum. En það verða fleiri saxófónar á dagskrá Listahátíðar, því Ny Dansk Saxofonkvartet verður með tónleika í Norræna húsinu. Af íslenskum verkum ber hæst frum- flutning á verki Atla Heimis Sveins- sonar, „Tíminn og vatnið". Flytjendur verksins eru Kammersveit Reykjavík- ur, kór og einsöngvararnir Marta Halldórsdóttir, Bergþór Pálsson og Sverrir Guðjónsson. Stjórnandi er Paul Zukofsky. Sinfóníuhljómsveit íslands flytur níundu Sinfóníu Beet- hovens, ásamt Hamrahlíðarkórnum og Kór Menntaskólans við Hamra- hlíð, auk þess sem einsöngvararnir Marta Halldórsdóttir, Rannveig Bragadóttir, Kolbeinn Ketilsson og THEATRE de Complicite er æði sér- stakur leikhópur sem verður með sýn- ingu í Borgarleikhúsinu. GERRY Mulligan kemur með hljómsveit sína og leikur í Háskólabíói. Kristinn Sigmundsson taka þátt í ¦ flutningnum. Hljómsveitarstjóri er Osmo Vánska og kórstjóri Þorgerður Ingólfsdóttir. Fjölmargar myndlistarsýningar verða í boði meðan á Listahátíð stend- ur. Af íslenskri myndlist má nefna sýningu Sigurðar Guðmundssonar í Gallerí Sólon íslandus, sýningu á verkum Jóns Engilberts í FÍM-saln- um og á verkum Dieters Roth í Ný- listasafninu. Sex gullsmiðir sýna í Norræna húsinu, verk Helga Þorgils Friðjónssonar verða í Listasafni ASÍ og myndlistarsýning barna og ungl- inga í Ráðhúsinu. Að Kjarvalsstöðum verður sýning sem ber heitið íslensk samtímalist og í Listasafni íslands verður sýningin Frá Alþingishátíð til Lýðveldisstofnunar. í heildina ætti því að vera hægt að fá gott yfirlit yfir ýmsa þætti myndlistar á seinustu áratugum. Af erlendum gestum í myndlistinni ber líklega hæst sýningu Ilja Kabakovs í sýningarsalnum Önn- ur hæð. Leikhúsin leggja fram sinn skerf til að gera hátíðina sem ánægjuleg- -asta. Frá 1. til 6. júní verður barna- leikhúshátíð, þar sem bæði vérða leik- in verk og brúðusýningar í boði. Auk þess kemur danskur leikhópur, sem sýnir í Möguleikhúsinu við Hlemm gamansama sýningu um stríð og frið, sem heitir Litla nornin. Leikhúsið Frú Emilía sýnir Macbeth, Leikfélag Akureyrar sýnir BarPar í Lindarbæ og í lok Listahátíðar kemur breski leikhópurinn Theatre de Complicite og sýnir The Street of Crocodiles í Borgarleikhúsinu. Þar verður einnig sýning íslenska dansflokksins, Lýð- veldisdansar. Kostnaður Kostnaður vegna Listahátíðar er áætlaður rúmlega 70 milljónir. Þar af er áætlað að aðgangseyrir skili ríflega 18 milljónum, sameiginlegar tekjur vegna dagskrárgerðar tæpum þremur milljónum og aðildargjöld um 500 þús- und krónum. Framlag Reykjavíkur- borgar til hátíðarinnar er 15 milljónir og sama upphæð kemur úr ríkissjóði. Styrkir til dagskráratriða nema rúm- lega 19 milljónum. Stærsti útgjaldalið- urinn er vegna þóknunar til lista- manna, eða rúmar 26 milljónir, en taka ber fram að Listahátíð greiðir ekki kostnað af öllu því sem í boði er með- an á hátíðinni stendur. Kostnaðurinn við uppsetningu Niflungahringsins er þar einn stærsti liðurinn, en af henni greiðir Listahátíð 11 millj. Uppfærslan sjálf kostar þó á milli 35 og 38 milljón- ir. Aðrir þátttakendur í kostnaði vegna uppfærslunnar eru Þjóðleikhúsið, ís- lenska óperan, Sinfóníuhljómsveit Is- lands, auk fjölmargra fyrirtækja og stofnana, bæði hér heima og erlendis. Listahátíð sem samheiti Atriðin á Listahátíð koma til með þrennu móti: í fyrsta lagið leitar Lista- hátíð eftir vissum listamönnum til að koma fram á hátíðinni. Listahátíð á frumkvæði að þessum atriðum, ber fulla ábyrgð á framkvæmd þeirra, auk þess að bera kostnað af þeim. I öðru lagi eru á Listahátíð atriði sem boðin eru fram af einstaklingum, hópum eða stofnunum. Þeir sem bjóða atriðin fram bera alla ábyrgð á þeim framkvæmdalega og fjárhagslega en þiggja ákveðna upphæð að styrk frá Listahátíð. I Lis' aði! fyr en í Sí aul tilv ] ára len áru hát grc þró Lis ari sta hve áf fyr * kjö fyr nið arl< að< rek hv< því að vej Re. eðí ret fra af að þjó fre á> arl un þei úr. ge: vit up hvi bn br< frs un sp; að mí þa ITO í't! að 19 inj stj fai há ne fyi
Beinir tenglar
