18 ÞRIÐJUDAGUR 4. OKTÓBBR 1994 MORGUNBLAÐIÐ ERLENT Áætlun um ísjakaflugbraut skotin í kaf London. The Daily Telegraph. ÁÆTLANIR Breta um að byggja risastóran flugpall úr ís til að geta haldið uppi vörn- um fyrir flutningaskip í heimsstyrjöldinni síð- ari, voru skotnar í kaf af Bandaríkjamönnum, að sögn Kanadamanns sem hefur rannsakað örlög ísjakaáætlunar- innar. Hún var hugar- fóstur sérviturs fjöl- fræðings, Geoffreys Pyke, sem var einn af þremur vísindaráðgjöf- um Louis Mountbatt- ens lávarðar, náfrænda konungs og eins af æðstu mönnum breska flotans. Pyke kynnti áætlun sína í 35.000 orða skýrslu árið 1942 þar sem hann færði rök fyrir því að ís hent- aði betur en steypa eða stál þar sem hann væri ódýr og auðveldur í fram- leiðslu. „ísskipið" sem hann sá fyr- ir sér, var 1.200 m á lengd, 90 m á breidd og tæplega 30 m hátt. Fullyrti Pyke að það mætti ein- angra og kæla ísinn nóg til þess að hann bráðnaði ekki og að þykk- ir veggirnir myndu draga mjög úr áhrifum tundursskeytis, yrði skotið á hann. Sagt er frá áætluninni j bók eft- ir Lorne Gold, hjá Rannsókharráði Kanada, „Kanadíska Habbakuk- áætlunin". Mountbatten lávarður mun hafa verið heillaður af hug- myndinni en þó er efast um að hann hafi lesið alla skýrslu Pykes, enda hefur síðari hluta hennar ver- Mountbatten lávarður Væntanlegt í nýjum umbúoiim: Sama góða súkkulaðikexið Aour: ÚlíK Sími 641005-6 Sjábu hlutina ívíbara samhcngi! ið líkt við vísindaskáld- sögu. Kynnti Mount- batten hugmyndina fyrir Winston Churc- hill forsætisráðherra í desember 1942. Nefnd var stofnuð undir forystu lávarðar- ins og verkefnið fékk heitið „Habbakuk", en það nafn hafði Pyke gefið hugmynd sinni. I árslok 1942 var rannsóknarverkefnið komið í fullan gang og tveimur mánuðum síð- ar höfðu skipafram- leiðendurnir J T Thornycroft og Co komist að þeirri niðurstöðu að þrátt fyrir að verkefnið væri einstaklega athyglisvert, væru ýmis ljón á veg- inum. Gerð voru próf í Kanada, þar sem ísjaka, sem var einn fímmtugasti af stærð flugbrautarinnar, var fleytt á Patricia-vatni í Jasper-þjóð- garðinum. Var jakinn á tréramma og með kæliútbúnaði. Á sama tíma höfðu bandarískir vísindamenn komist að því að best væri að nota efni sem þeir nefndu pykrít í höfuð- ið á Pyke en pykrít var úr trjá- mauki og ís. Bretar sáu sér ekki fært að gera fiugbrautina og leituðu til Banda- ríkjamanna með hugmynd sína. Þeir höfðu hins vegar uppi eigin áætlanir um byggingu hefðbund- inna stálbrauta og voru undirtektir litlar. Bretar gáfust því upp á hug- mynd Pykes í janúar 1944. GORDON Brown, fjármálaráðherra í skuggaráðuneyti breska Verkamannaflokksms. Reuter Verkamaiinaflokkiirinn boð- ar fjárfestingu og hagvöxt Blackpool. Reuter. HÓFSÖM stefna í efnahagsmálum var kynnt á þingi breska Verka- mannaflokksins í Blackpool í gær og er vonast til, að hún leggi grunn- inn að sigri flokksins í næstu þing- kosningum. Leiðtogar flokksins lögðu um leið áherslu á, að þótt hann fikraði sig inn á miðjuna í þessum efnum væri ekki verið að segja skilið við hugsjónina um þjóð- félagslegt réttlæti. „I stað vítahrings efnahagslegra mistaka, atvinnuleysis og hárra skatta viljum við stuðla að aukinni fjárfestingu, hagvexti, bættri heilsugæslu og annarri opinberri þjónustu," sagði Gordon Brown, talsmaður Verkamannaflokksins í efnahagsmálum og hægri hönd Tony Blairs, leiðtoga flokksins. í síðustu viku kynnti Brown áætl- anir, sem eiga að breyta þvi áliti, að flokkurinn sé samnefnari fyrir óhóflegan fjáraustur til félags- og velferðarmála, sem síðan sé tekinn aftur með háum sköttum, einkum á þá efnameiri. í kosningunum 1992 kaus meðaltekjufólkið íhaldsflokk- inn af ótta við skattahækkanir kæm- ist Verkamannaflokkurinn til valda en Brown vill snúa þessu dæmi við með því að flokkurinn lýsi yfir, að aukin útgjöld til velferðarmála verði að byggja á hagvexti og auknum þjóðartekjum. Vonast hann til, að það verði þá íhaldsflokkurinn, sem fái á sig skattastimpilinn. Brown sagði hins vegar, að Verkamanna- flokkurinn vildi afnema ýmis skatt- fríðindi hátekjufólksins. Robin Cook, talsmaður Verka- mannaflokksins í iðnaðarmálum, sagði að Verkamannaflokkurinn myndi stöðva yfirtöku fyrirtækja sem ekki þjónaði hagsmunum al- mennings, kæmist hann til valda. Cook sagði að það væri hlutverk verðbréfamarkaðarins að byggja upp iðnfyrirtæki en ekki kaupa upp hlutabréf í þeim til þess eins að koma öllum eignum þeirra í verð. Ný bók um ástir Díönu sögð ómerkilegur subbuskapur Meintur elskhugi sagður vera í fjárhagskröggum London. Daily Telegraph. Reuter. TALSMENN bresku hirðarinnar sögðu að bók, sem út kom í gær og á að fjalla um ástir Díönu prins- essu og fyrrum ofursta í breska hernum, væri ómerkilegur subbu- skapur. Lögmenn prinsessunnar hvöttu almenning til þess að kaupa ekki bókina og láta þannig í ljós fyrirlitningu á þeim sem reyndu að gera sér erfiðleika í hjónabandi Díönu og Karls prins að féþúfu. Mikil leynd^ hvíldi yfir útkomu bókarinnar, Ástfangin prinsessa, og var talið að útgefendurnir, Blo- omsbury Press, vildi með þvi koma í veg fyrir að prinsessan fengi sett lögbann á útgáfuna. Kom bókin í verslanir í gær og rann út eins og heitar lummur. Höfundur bókarinnar, Anna Pasternak, sem er frænka Boris Pasternaks, höfundar sögunnar Dr. Zhivago, þvertók fyrir það að gróðahyggja hefði ráðið því að meintur elskhugi Díönu, James Hewitt, hefði ákveðið að segja frá sambandi þeirra. Hefði vakað fyrir honum að frásögnin, sem öll er í 3. persónu, yrði geðfelld og samúð- arfull í garð Díönu. í bókinni er því haldið fram að ástir hafi tekist með Díönu og Hewitt árið 1986 og samband ANNA Pasternak með eintak af bókinni Ástir prinsessu. þeirra hafi staðið fram á árið 1991. Hafi þau elskast I Kensington-höll- inni, á sveitarsetri Díönu og Karls prins í Highgrove, við sundlaugar- barminn á heimili foreldra Díönu og á heimili móður Hewitts í De- von. Lýst er fyrstu ástarfundum þeirra í Kensington-höllinni og því haldið fram að upp frá því hafi þau verið reglulega saman um helgar sem liðið hafí hjá í „taumlausri sællífisþoku." Kynni tókust með Díönu og Hewitt er hann var liðsmaður riddaraliðssveitar sem heldur vörð um bresku konungsfjölskylduna. Vinátta þeirra óx er Hewitt fékk það hlut- verk að kenna Díönu að sitja hest. Hann var skriðdrekastjóri í Persaflóastríðinu og hermt er að Díana hafí skrifað honum mörg bréf þangað. Pastern- ak söguritari sagðist hafa lagt trúnað á frásögn Hewitts af ástar- sambandi þeirra Díönu er hann sýndi henni bréfm. í kröggum Sambandið fór í hundana í mars er Hewitt, sem er 36 ára, gortaði af vináttu þeirra í viðtali við Daily Express í mars sl. Kallaði hann yfir sig útskúfun úr hernum og vinir hans og kunningjar sneru við honum baki. Er hann sagður hafa átt í miklum fjárhagskröggum og leitt er að því getum að það ásamt útskúfuninni hafi orðið til þess að hann ákvað að segja allt af létta um samband þeirra Díönu og græða á öllu saman. Fyrrum kunn- ingi hans, þingmaðurinn Sir Nichol- as Bonsor, sagði í gær að Hewitt væri „mesti drullusokkur" sem hann hefði kynnst á lífsleiðinni. Breskir fjölmiðlar voru undirlagð- ir af frásögnum um bókarútkomuna í gær og fyrradag. Þar var sagt að Hewitt gæti fengið allt að þrjár milljónir punda, eða ríflega 320 milljónir króna, í sinn hlut. Hann fer huldu höfði en blöðin sögðust hafa heimildir fyrir því að hann dveldist á búgarði í Argentínu. Vinstriblað hneykslað Sérfræðingar í stjórnlagarétti sögðu að fræðilega væri hægt að saka Díönu og Hewitt um landráð reyndust fullyrðingar hans réttar. Málshöfðun af því tagi væri þó ólík- leg. Viðurlög við landráðum í Bret- landi er dauðarefsing. Bresk léttmetisblöð snerust Dí- önu til varnar. Jafnvel vinstri- mannablaðið Daily Mirror, sem fjandskapast hefur út í drottningar- hirðina, sagði: „Hann er viður- styggilegt kvikindi. Það væri of vel sloppið að hýða hann með hesta- svipu."
Beinir tenglar
