Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ
FÖSTUDAGUR11.NÓVEMBER1994    29
AÐSENDAR GREINAR
Þjóðhátíðardagurinn
11. nóvember í Póllandi
ÞANN 11. nóvember 1918 und-
irrituðu Þjóðverjar vopnahlé í
Compiegne, skógi fyrir utan París.
Þar með lauk í raun fyrri heims-
styrjöldinni. Á þessum degi afvopn-
uðu Pólverjar þýska hermenn í
mörgum borgum hins svokallaða
Pólska konungsdæmis. Eftir þetta
skipulögðu Pólverjar vald sitt á
þessu fyrrum hernumda svæði mið-
veldanna. Á 19. öld væntu margir
Pólverjar heimsstyrjaldar, sem gat
leitt af sér frelsi, sem Pólverjar
misstu í lok 18. aldar. Þá skiptu
Rússar, Prússar og Austurríkis-
menn Póllandi á milli sín. Það má
segja, að þetta hafi gerst með
heimsstyrjöldinni 1914-1918. Þá
var frjálst pólskt ríki endurreist.
Nú er 11. nóvember haldinn sem
þjóðhátíðardagur Pólverja, en ekki
22. júlí, þegar kommúnistar gáfu
út árið 1944 skal um þjóðnýtingu.
Þennan dag gefst okkur gott tæki-
færi til að lýsa ástandinu í Póllandi
dagsins í dag, 5 árum eftir að Pól-
verjar öðluðust frelsi á ný undan
valdi pólskra Moskvu-kommúnista.
Pólland varð óháð ríki, án stjórnar
kommúnista. En gerðist það í raun
og veru?
Árið 1989 gaf Tadeusz Mazowi-
ecki, forsætisráðherra, út yfirlýs-
ingu um „fyrirgefningu kommúnist-
um til handa". Þessi pólitíska
ákvörðun gerði það að verkum, að
kommúnistar héldu áfram að hafa
áhrif. Ákvörðun þessi, sem byggð
var á kaþólsku siðferði, leiddi síðar
til siðleysis í pólitík. Hvar sjáum
við dæmi um þetta í dag? Við sjáum
það m.a. á því, að skjöl frá komm-
únistatímanum hafa verið eyðilögð;
skjöl frá stjórnarnefnd Kommún-
istaflokksins, frá öryggislögreglu
og leyniþjónustu, sérstaklega um
pólitísk morð. Vegna þessa geta
sósíalistar SDRP (kommúnistar) í
dag sagt, að þeir séu saklausir og
beri enga ábyrgð. En þeir eru í
tengslum við kjósendur gamla
flokksins. Einnig sést þetta á því,
að SDRP fékk að halda fyrri eignum
Kommúnistaflokksins         (PZPR).
Þetta teiddi til þess, að kommúnist-
ar urðu eignastétt, sem leynt og
ljóst ræður yfir fjölmiðlum. Þannig
geta þeir lýst veruleikanum að sín-
um hætti í nútíð og fortíð og verið
skoðanamyndandi. Stór hluti fólks
af þessari eignastétt kýs SDRP-
flokkinn, en ekki frjálslynda. Á tím-
um samsteypustjórnarinnar (SDRP
og bændaflokksins PSL), sem setið
hefur frá hausti '93, getum við
fundið dæmi um það, hvernig hin
kommúníska hugsun er að koma
aftur. Þar má nefna, að dregið hef-
ur verið úr almennri einkavæðingu,
og hinn venjulegi verkamaður, sem
verður meðeigandi í fyrirtæki, kýs
ekki lengur kommúnistaflokkinn.
Þá getum við nefnt sem dæmi, að
fólk í borgum og bæjum vill fá
stjórn sinna svæða óháð stjórninni
í Varsjá. En þar líka hefur verið
tekið fyrir þessar endurbætur.
Dæmi, sem sanna endurkomu
gamla hugsunarháttarins, eru
mörg: í ágúst var kvaddur til starfa,
setn yfirmaður leyniþjónustunnar,
maður að nefni Zacharski, sem
hafði  stolið  teikningum  af „Ste-
alth"-þotu og af „Patriot"-eldflaug-
um fyrir Rússa á kommúnistatím-
anum. Og eðlilega hjálpaði þetta
Pólverjum ekki að fá inngöngu í
NATO, því. að þessi maður hefur
verið dæmdur fyrir njósnir í Banda-
ríkjunum. Réttarhöldunum yfir
hershöfðingjunum, Ciaston og Pla-
tek, lauk síðastliðinn september.
Þeir voru yfirmenn þeirra, sem'
myrtu prestinn Popieluszko, en há-
Stretsbuxur
kr. 2.900
Mikið úrval af
allskonar buxum
Opið á laugardögum
kl. 11 -16
QÍ&4
Við getum fundið dæmi
um það, ritar Gregzeg-
orz Withowski, hvern-
ig kommúnísk hugsun
er að koma aftur
í Póllandi.
degisleikrit íslenska
útvarpsins hefur und-
anfarið fjallað um
þetta Popieluszko-mál.
Hershöfðingj arnir
voru dæmdir saklausir.
Að lokum vil ég nefna
tengsl SDRP-flokksins
við Austur-Evrópu og
þá sérstaklega Rúss-
land. Sem dæmi nefni
ég undirróðurinn gegn
Olechowski, utanríkis-
ráðherra, sem styður
inngöngu Póllands í
EES og í NATO.
Með hvaða hugar-
fari munu Pólverjar
halda upp á 11. nov-
ember 1994 ef dæmin,
Gregzegorz
Witkowski
sem nefnd voru hér
að framan, eru höfð
í huga? Ef kommún-
istar sigra í forseta-
kosningum         næst-
komandi vor, sem er
mjög líklegt, sannar
það að siðleysi í
stjórnmálum vinnur
á og við getum tekið
undir orð G. Orwells:
„Sá, sem ræður yfir
fortíðinni,           ræður
yfir framtíðinni; sá,
sem ræður yfir nút-
íðinni, ræður yfir
fortíðinni".             ,
Höfundur er pólskur
sagnfræðingur.
Nýbýlavegi 12, sími 44433.
Hefurðu hugleitt hversu miklum tíma þú eyðir í
að hringsóla um miðbæinn í leit að „rétta" stæðinu?
Og svo ertu alltaf að falla á tíma og fá gíróseðil undir
rúðuþurrkuna. Þetta þarf ekki að vera svona.
Vissir þú að frá miðastæðum
og bílahúsum er mest
3 minútna gangur hvert sem
er í miðbænum?
Er ekki kominn tími til að
nýta tímann og peningana
betur?
Bílahúsin eru þægilegasti kosturinn.
Þau eru á eftirfarandi stöðum:
Traðarkoti v/Hverfisgötu,
Kolaportinu, Vitatorgi,
Vesturgötu, Ráðhúsinu og
Bergstöðum v/Bergstaðastræti.
Mundu eftir smámyntinni
- það margborgar sig.
Flóknara er þetta ekki
-fáðu þérstaeði
BÍLASTÆÐASJÓÐUR
Bílastœði fyrir alta
P-kort er
þægilegur
greiðslumáti -
það gildir í alla
miðamæla
í Reykjavík og þú
getur hlaðið það
aftur og aftur...

i    i
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48