Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						10    FIMMTUDAGUR 17. NÓVEMBER 1994
MORGUNBLAÐIÐ
LAUNAÞROUIM HJUKRUNARFRÆÐINGA
Launakjör hjúkrunarfræðinga
og launahækkun samkvæmt
kjarasamningum þeirra sem
gerðir voru í vor hafa blandast
nokkuð inn í umræður um
kjaradeilu sjúkraliða. Hjálmar
Jónsson kynnti sér aðdrag-
anda kjarasamninga hjúkrun-
arfræðinga og þau rök sem
liggja honu'm til grundvallar.
LEIÐA má líkur að því að laun hjúkrunar-
fræðinga hafi hækkað um nálægt 15% að
meðaltali á síðustu tveimur til þremur árum.
Þessi hækkun er verulega meiri en hjá flest-
um öðrum stéttum á sama tímabili, hvort sem
litið er til ríkisstarfsmanna eða starfsfólks á
almennum vinnumarkaði,_ samkvæmt fyrir-
liggjandi upplýsingum. Á sama tíma má
áætla að laun annarra ríkisstarfsmanna hafí
hækkað um nálægt 3% að meðaltali, þó fmna
megi dæmi um meiri hækkanir í einstökum
tilvikum. Ef litið er til almenna vinnumarkað-
arins má fínna dæmi um að heildarlaun stétta
innan Alþýðusambandsins hafi lækkað í
krónutölu á þessu tímabili annare vegar og
hins vegar hækkað um allt að 10%. í samning-
unum vorið 1993, sem renna skeið sitt um
áramót, var ekki kveðið á um neina almenna
hækkun á launatöxtum á tímabilinu.
Skýringuna á launahækkun hjúkrunar-
fræðinga virðist mega rekja til margra sam-
verkandi þátta og þeirra sérstöku aðstæðna
sem ríkt hafa varðandi launamál þeirra. Ljóst
er að hjúkrunarfræðingar höfðu dregist aftur
úr öðrum heilbrigðisstéttum í launum með
sambærilega háskólamenntun að baki og það
að þeir voru skipulagðir í tvö stéttarfélög,
Hjúkrunarfélag Islands og Félag háskóla-
menntaðra hjúkrunarfræðinga, var dragbítur
á kjarabaráttu þeirra. Þetta ástand launa-
mála 61 af sér óánægju sem síðan virðist
hafa gert það að verkum að gerðar voru
ráðstafanir til að bæta kjör hjúkrunarfræð-
Laun hækk-
uðuum 15%
inga á Landakoti og Borgarspítala og í kjöl-
farið ráðningarsamningar við hjúkrunarfræð-
inga á Landspítala eftir fjöldauppsagnir
þeirra sem taka áttu gildi 1. febrúar 1993.
Engir sérsamningar voru í gildi á Landspítal-
anum og skömmu áður en uppsagnirnar áttu
að taka gildi voru gerðir sérstakir ráðningar-
samningar við hjúkrunarfræðinga sem bættu
kjör þeirra þannig að þeir drógu uppsagnir
sínar til baka.
Misinunantli hækkanir
Félag íslenskra hjúkrunarfræðinga gerði
sinn fyrsta kjarasamning i vor eftir samein-
ingu Hjúkrunarfélags íslands og Félags há-
skólamenntaðra hjúkrunarfræðinga í eitt fé-
lag í upphafi' ársins. Samningurinn, sem gild-
ir til ársloka 1995, ári lengur en kjarasamn-
ingar almennt, fól í sér rúmlega 6% launa-
hækkun að meðaltali að mati fjármálaráðu-
neytisins, en sum sjúkrahúsin telja að áhrif
samningsins á kjör hjúkrunarkvenna séu
meiri en þessu nemur og Iaunakostnaður
þeirra því meiri. Um helming hækkunarinnar
má rekja til þess að launatöflur beggja félag-
anna voru sameinaðar í einni og hinn helm-
inginn til þess að ráðningarkjör hjúkrunar-
kvenna á stóru sjúkrahúsunum í Reykjavík
voru fest í samningnum og hækkaði það laun
þeirra sem ekki höfðu fengið hækkun sam-
kvæmt ráðningar- eða sérsamningum. Hækk-
unin sem samningurinn fól í sér var því mjög
mismunandi eftir einstaklingum, og hægt að
tilgreina dæmi um bæði minni og meiri hækk-
anir en 15% eftir því hvernig fólk raðaðist
samkvæmt nýrri launatöflu og hvaða laun
það hafði haft áður.
Eins og fyrr sagði má eftir því sem næst
verður komist rekja upphafið að Iaunahækk-
ununum til breytinga á kjörum hluta hjúkrun-
arfræðinga á Borgarspítala þegar sjúkrahús-
ið tók við bráðavöktum af Landakoti og sér-
ákvæða sem giltu á Landakoti. Með breyting-
unum á Borgarspítala var þess freistað að
fá fleiri hjúkrunarfræðinga í fullt starf og
minnka með því yfirvinnu, þar sem brögð
voru að því að hjúkrunarfræðingar væru í
hlutastarfi, en ynnu í raun í fulla vinnu að
meðtöldum aukavöktum.                ,
Sparnaður hefur gengið til baka
Jóhannes Pálmason, forstjóri Borgarspít-
ala, segir að samkomulagið sem gert var
hafi falist í tilfærslu innan gildandi kjara-
samnings og hafi ekki haft launakostnaðar-
auka í för með sér vegna þeirrar yfirvinnu
sem sparaðist jafnframt. Það sé því ekki
hægt að rekja einhverjar launahækkanir til
þessa samnings, sem hafi auk þessaskapað
meiri stöðugleika í starfsmannahald sjúkra-
hússins. Síðan hafi að vísu sá sparnaður sem
náðist fram í minni yfírvinnu gengið til baka
vegna meira álags á spítalann, en það geri
kröfur til þess að meiri yfirvinna sé unnin
en ella.
Jóhannes sagði að kjarasamningurinn sem
gerður hefði verið við hjúkrunarfræðinga í
vor þýddi að meðaltali um 8,2% hækkun út-
gjalda vegna launa hjúkrunarfræðinga fyrir
Borgarspítalann. Af þessu væri fjármálaráðu-
neytið tilbúið þess að viðurkenna milli 6 og
7%, en samanburðurinn væri mjög erfiður
vegna þess að launatöflur tveggja félaga
væru gerðar að einni. Sem dæmi um breyting-
ar sem kjarasamningurinn hefði í för með
sér mætti nefna að einn hjúkrunarfræðingur
í fullu starfi hækkaði um 0,22% i launum,
annar sem væri í 80% starfi hækkaði um
12,32% og sá þriðji sem væri í hlutastarfi
hækkaði um 27%.
Óhjákvæmileg uppstokk-
un en spurning um tíma
INDRIÐI H. Þorláks-
son,   skrifstofustjóri   í
fjármálaráðuneytinu
og           varaformaður
samninganefndar rík-
isins, telur að rætur
hækkunar launa hjúkr-
unarfræðinga megi
rekja til samninganna
sem gerðir voru á
Landakoti og Borgar-
spítala á árinu 1992.
Með samningunum
telji spítalarnir sig
jafnvel hafa sparað
með því að fá fleiri
hjúkrunarfræðinga í Indnði H.
fullt starfshlutfall og minnka þann-
ig aukavinnu, en spyrja megi sig
hvort ekki hafí mátt ná þeim
árangri með öðrum hætti. Einnig
komi fram að álag á Borgarspítala
hafí aukist verulega við það að
bráðavaktir færðust frá Landakoti
yfir á Borgarspítala.
Indriði segir að menn hafi talið
æskilegt að hjúkrunarfélögin sam-
einuðust og nokkuð tilvinnandi að
það gerðist, þar sem ekki væri
æskilegt að hafa fleiri en eitt stétt-
arfélag starfandi fyrir sama hóp.
Samræming tveggja kjarasamn-
inga feli óhjákvæmilega í sér ein-
hverjar launahækkanir eðli málsins
samkvæmt. Að auki
hafi því verið haldið
fram að á síðustu
árum hafi orðið miklar
breytingar á þeim
kröfum sem gerðar
væru til hjúkrunar-
starfsins. Mikið hefði
verið um að þeir hjúkr-
unarfræðingar sem
ekki hefðu haft há-
skólapróf hefðu sótt
framhaldsnámskeið,
þannig að bæði form-
lega séð og í reynd
hefðu orðið miklar
Þorláksson breytingar á þeim
menntunarkröfum sem gerðar
væru til hjúkrunarfræðinga. Þetta
væri ekkert nýtt því sama þróun
hefði átt sér stað þegar nám kenn-
ara hefði færst á háskólastig. Hið
sama yrði að ganga yfir alla sem
uppfylltu formlega skilyrði til
starfs, í þessu tilfelli hjúkrunar-
starfsins, því ekki væri hægt að
greiða mjög mismunandi laun fyrir
sömu störfin.
Setið eftir
Þá sagði Indriði að það væri al-
veg ljóst að háskólamenntaðir
hjúkrunarfræðingar hefðu setið
eftir í launum í samanburði við
H«inwnMw>nniwiii>iHi W— M—¦ MP m»u» MMÍ—IM—M— WBBWWMBMBWMwWHWM MMM
af buxum og blússum föstudag og laugardag
Hverfisgötu 78 - sími 28980.
aðrar sambærilegar háskólamennt-
aðar stéttir. Ein skýring á því hefði
verið sú viðmiðun sem var við þá
hjúkrunarfræðinga sem ekki voru
háskólamenntaðir. Þessi uppstokk-
un hafi því verið óhjákvæmileg, þó
alltaf megi spyrja um tímasetning-
una. Hjúkrunarfræðingar bæru sig
eðlilega saman við fjöldann af heil-
brigðisstéttum sem væru með svip-
aða námslengd að baki og það
væri erfitt að rökstyðja að það
¦ætti að gilda eitthvað allt annað
um launakjör þeirra.
Lærdómar um
kjaraákvarðanir
Indriði sagði að það mætti draga
ákveðna lærdóma af því hvernig
þessar kjaraákvarðanir fyrir hjúkr-
unarfræðinga hefðu orðið til. Ríkið
sé launagreiðandinn og beri
ábyrgðina á launagreiðslunum, en
það sé yfirstjórn sjúkrastofnana í
Reykjavík sem ákveði fyrir Borgar-
spítalann og framkvæmdastjórn
þar að gera sérsamninga, án þess
að það sé nokkurn tíma talað við
þann aðila sem eigi að borga brús-
ann, þ.e.a.s. ríkið. Sama gildi um
Landakot.
Hann dró í efa að viðkomandi
stjórnendur hefðu umboð til að taka
svona ákvarðanir og benti á að rík-
ið ræki yfir 20 sams konar sjúkra-
stofnanir út um allt land. Hann
varpaði fram þeirri spurningu hvort
hver og einn af þessum aðilum,
framkvæmdastjóri eða sveitar-
stjórnarmenn, sem skipuðu odda-
menn í stjórnir sjúkrastofnana,
gætu tekið ákvarðanir sem skuldb-
yndu ríkið að þessu leyti. Hans
niðurstaða væri sú að fjármála-
ráðuneytið yrði að hafa þetta vald
í sínum höndum. Sá kaleikur yrði
ekki frá því tekinn.
Höfðum dreg-
istafturúr
ÁSTA Möller, formaður
Félags íslenskra hjúkr-
unarfræðinga, segir að
ekki sé sanngjarnt að
einblína á hækkun launa
hjúkrunarfræðinga í
samningunum í vor, þar
sem með þeim séu
hjúkrunarfræðingar að
fá samsvarandi hækk-
anir og aðrar heilbrigð-
isstéttir hafí fengið mun
fyrr eða allt frá árinu
1987. Laun hjúkrunar-
fræðinga hafi dregist
aftur úr samanborið við
aðrar heilbrigðisstéttir
með sambærilega langt
Ásta Möller
háskólanám að baki og þeir fengið
fram leiðréttingu á því vonum seinna.
Með samningunum í vor hafi kjör
hjúkrunarfræðinga samkvæmt ráðn-
ingasamningum, sem gerðir hafi ver-
ið við þá í kjölfar fjöldauppsagna
snemmaárs 1993 á Landspítalanum,
verið staðfest. „Mér finnst verið að
draga hjúkrunarfræðinga inn í þessa
umræðu án þess að það séu forsend-
ur fyrir því vegna þess að það gerð-
ist ekkert hjá hjúkrunarfræðingum
með þessum kjarasamningum sem
hafði ekki gerst hjá öðrum starfs-
stéttum áður," sagði Ásta.
Samningar eins
upp byggðir
Hún sagði að samningar Félags
háskólamenntaðra hjúkrunarfræð-
inga og samningar sjúkraþjálfara og
iðjuþjálfa hefðu verið nákvæmlega
eins uppbyggðir, en á milli áranna
1987 og 1989 og eftir það hefðu
þessar starfsstéttir fengið fram
breytingar á sínum kjörum á meðan
kjör hjúkrunarfræðinga hefðu staðið
í stað. Það mætti því segja að hjúkr-
unarfræðingar ættu inni dráttarvexti
vegna þeirrar tafar sem var á samn-
ingum við þá og ekki hefði fengist
leiðrétting á fyrr en
gripið var til fjölda-
auppsagna.
Hún sagði að það
hefði reynst hjúkrunar-
fræðingum fjötur um
fót að vera skipulagðir
í tveimur stéttarfélög-
um eins og verið hefði
og til þess mætti rekja
skýringuna á því að
hjúkrunarfræðingar
hefðu dregist aftur úr
öðrum heilbrigðisstétt-
um á árunum eftir
1987. Hjúkrunarfélag
Islands hefði verið inn-
an BSRB ög hæst þar
og Félag háskólamenntaðra hjúkrun-
arfræðinga innan BHMR og lægst
félaga þar. „Það var pólitísk ákvörð-
un að mínu mati að ekki var hægt
að hækka hjúkrunarfræðinga í Fé-
lagi háskólamenntaðra hjúkrunar-
fræðinga til jafns við hina því þá
kæmi Hjúkrunarfélagið á eftir og
síðan öll BSRB-félögin. Það sköpuð-
ust ekki fyrr en við samruna þessara
félaga og útgöngu Hjúkrunarfélags-
ins úr BSRB forsendur fyrir því að
laga laun að breyttri menntun," sagði
Ásta ennfremur.
Hún sagði að það hefði einmitt
yerið rökstuðningur hjúkrunarfræð-
inga í uppsögnunum á Landspítalan-
um að þeir sættu sig ekki við að
vera á 20-25 þúsund krónum lægri
launum heldur en sjúkraþjálfarar,
sem væru að útskrifast með jafn-
langa menntun, eða aðrar starfs-
stéttir eins og sálfræðingar, líffræð-
ingar og félagsráðgjafar. Þetta hefði
skekkt mjög launakjörin inn á spí-
tölunum þannig að deildarstjórar
með 20 ára starfsreynslu sem báru
ábyrgð á 30 manna sjúkradeild með
30 starfsmönnum gátu verið með
sömu laun og nýútskrifaðir sjúkra-
þjálfarar, eins og kjörin hefðu verið.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56