Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						28    FÖSTUDAGUR 18. NÓVEMBER 1994

.
MORGUNBLAÐIÐ
+
&toe&ttttbl$foib
STOFNAÐ 1913
UTGEFANDI
FRAMKVÆMDASTJÓRI
RITSTJÓRAR
Árvakur hf., Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
HAFRETTARSATT-
MÁLISAMEINUÐU
ÞJÓÐANNA
IFYRRADAG hófst á Jamaíka hátíðarfundur í tilefni
gildistöku hafréttarsamnings Sameinuðu þjóðanna,
sem undirritaður verður í dag. Samningurinn, sem gerð-
ur var í Caracas árið 1982, er tvímælalaust einn mikil-
vægasti sáttmáli í sögu SÞ, enda kveður hann á um
þjóðarrétt á tveimur þriðju hlutum jarðarkringlunnar —
heimshöfunum. Hann felur í sér reglur um siglingar,
verndun lífríkis sjávar og réttindi til nýtingar lífrænna
og ólífrænna auðlinda hafsins innan 200 mílna efna-
hagslögsögu og á landgrunnum. Með stofnun hafréttar-
dómstóls í Hamborg og alþjóðahafsbotnsstofnunar á
Jamaíka er verið að tryggja árangursríkari framkvæmd
hafréttarsamningsins.
Þótt allmörg þjóðríki hafi ekki staðfest samninginn
hefur hann þegar og hvarvetna haft víðtæk áhrif — og
verið stefnumarkandi í samskiptum þjóða heims. Samn-
ingurinn er sérstakt fagnaðarefni fiskveiðiþjóðum og
strandríkjum, sem gera sér ljósa grein fyrir mikilvægi
þess að vernda lífríki sjávar og nýta auðlindir hafsins
á ábyrgan og sjálfbæran hátt. Þetta á við um íslend-
inga, öðrum þjóðum fremur, sem byggja afkomu sína,
atvinnu og efnahagslegt fullveldi að stærstum hluta á
sjávarauðlindum. 80-85% af útflutningstekjum okkar
fást fyrir sjávarvörur. Dagurinn í dag markar því tíma-
mót.
Lögin um vísindalega verndun fiskimiða landgrunns-
ins voru samþykkt á Alþingi árið 1948, eftir vandlega
fræðilega og pólitíska athugun og umfjöllun. Á þeim
gagnmerku lögum voru útfærslur fiskveiðilögsögunnar
1952, 1958, 1972 og 1975 byggðar. Fiskifræðilegar og
þjóðréttarlegar forsendur, sem þessi sögulega lagasmíð
var reist á, sköruðust að sjálfsögðu við umfjöllunarefni
og málsmeðferð hafréttarráðstefna SÞ 1973-1982.
Þeim lauk með sáttmálanum í Caracas, sem nú er geng-
inn í gildi.
Við hæfi er að geta þess, þegar landgrunnslaganna
og hafréttarsáttmálans er minnzt, að Hans G. Ander-
sen, sendiherra og þjóðréttarfræðingur, kom í báðum
tilvikum ríkulega við sögu undirbúnings og árangurs,
sem svo mjög varða íslenzka hagsmuni. Það er á engan
hallað þótt fullyrt sé að íslendingurinn Hans G. Ander-
sen og Norðmaðurinn Jens Evensen hafi haft mikil og
stefnumótandi áhrif í hópi hafréttarfræðinga og stjórn-
arerindreka, sem innanhúss hjá Sameinuðu þjóðunum
voru gjarnan kallaðir „hafréttarfrumkvöðlarnir". Þessi
hópur mótaði af mikilli samvizkusemi þær meginreglur
í hafréttarmálum, sem sættir náðust að lokum um. Gild-
istöku þeirra sátta er nú fagnað á sérstökum hátíðar-
fundi á Jamaíka, sem fyrr segir, og hvarvetna um heim,
þar sem kapp er lagt á friðsamlega og vísindalega nýt-
ingu auðlinda hafsins.
Það skyggir á hafréttarhátíðina á Jamaíka, einkum
og sér í lagi í hugum íslendinga, að ýmis Evrópuríki,
þar á meðal og Bretar og Norðmenn, hafa ekki enn sem
komið er fullgilt hafréttarsáttmálann. Oumdeilt er hins
vegar að Sameinuðu þjóðirnar hafa með sáttmála þess-
um lagt þær hafréttarlegu línur, sem setja munu svip
sinn á framtíðina. Þess er og að vænta að með hafrétt-
ardómstólnum í Hamborg hafi verið lagður hornsteinn
að árangursríkri framkvæmd hafréttarsamningsins.
Það segir svo sína sögu um viðhorf íslendinga, að
Alþingi samþykkti í tilefni af fimmtíu ára afmæli ís-
lenzka lýðveldisins á þessu ári, að stofnsetja sérstakan
lýðveldissjóð, sem annars vegar á að verja til vistfræði-
rannsókna á lífríki sjávar en hins vegar til eflingar ís-
lenzkri tungu. Að baki liggja sömu sjónarmið og að
baki laganna um vísindalega verndun fiskimiða land-
grunnsins frá 1948 og að baki þeirra markmiða, sem
þjóðréttarfræðingurinn Hans G. Andersen bar fram í
nafni íslenzku þjóðarinnar á hafréttarráðstefnum Sam-
einuðu þjóðanna.
ÍSLENSKIR AÐALVERKTAK
I landvinni
í austii
vestri a
AF   *
SNNLENDUM
VETTVANGI
OÁNÆGJA ákveðins hóps
hluthafa í Sameinuðum
yerktökum, með þátttöku
íslenskra aðalverktaka í
verkefnum og hlutafélögum á erlendri
grund, er mikil, eins og greint var frá
hér í Morgunblaðinu í gær. Þessir hlut-
hafar hafa nú ákveðið að efna til fund-
ar á mánudaginn, með hluthöfum
Sameinaðra verktaka, þar sem fund-
arboðendur vilja fjalla um breytta
stöðu Sameinaðra verktaka og framtíð
félagsins. Samkvæmt upplýsingum
sem aflað hefur verið, stendur vilji
þessara óánægðu hluthafa fyrst og
fremst til þess, að öll starfsemi ís-
lenskra aðalverktaka verði takmörkuð
við verktöku fyrir varnarliðið á Kefla-
víkurflugvelli og þegar verkefnaskráin
verður tæmd, verði félaginu slitið og
eignir þess greiddar út til eigenda
sinna. Meðal annars þess vegna, hafa
hinir óánægðu hluthafar lagst gegn
breytingum á samþykktum Islenskra
aðalverktaka, sem ætlað er að rýmka
heimildir ÍAV til þess að ráðast í verk-
efni og verktöku fyrir utan varnarliðs-
framkvæmdir.
Tilefni fundarins er í fundarboði
m.a. sagt vera samþykkt ríkisstjórn-
arinnar frá 8. nóvember sl. sem lýst
var þannig í Morgunblaðinu daginn
eftir: „Ríkisstjórnin samþykkti í gær
að verktaka vegna framkvæmda á
vegum Mannvirkjasjóðs Atlantshafs-
bandalagsins verði frjáls frá og með
1. apríl nk. og einkaréttur íslenskra
aðalverktaka til framkvæmda fyrir
varnarliðið þar með afnuminn."
í bréfinu kemur fram að hluthaf-
arnir telja að stjórn Sameinaðra verk-
taka hf. hafi vanrækt að upplýsa
hluthafa félagsins, um þær breyting-
ar sem orðið hafa á rekstri íslenskra
aðalverktaka undanfarna mánuði og
þann vanda sem félaginu sé á hönd-
um vegna samdráttar verkefna.
Hæpin staðhæfing
Slík staðhæfing hlýtur að teljast
afar hæpin, að ekki sé meira sagt,
því Jón Sveinsson, lögfræðingur, einn
stjórnarmanna í íslenskum aðalverk-
tökum, flutti erindi um verkefni Aðal-
verktaka innanlands sem utan og
framtíðaráform ÍAV á hluthafafundi
SV hinn 28. september sl, sam-
kvæmt sérstakri beiðni stjórnar Sam-
einaðra verktaka.
Jón Sveinsson hefurunnið grein-
argerð fyrir eigendur ÍAV , vegna
tillögu stjórnar íslenskra aðalverk-
taka að breytingum á samþykktum
Islenskra aðalverktaka.
í annarrí grein samþykkta ÍAV
er hlutverki félagsins og starfsviði
lýst svo: „Félagið semur við stjórn-
völd Bandaríkja Norður-Ameríku um
Þótt verktaka IAV fyrir varnarliðið á
Keflavíkurflugvelli hafí dregist saman
og búast megi við frekari samdrætti
á næstu árum, er óhætt að fullyrða
að ÍAV hyggja á stór og athygliverð
verkefni víða um heim, eins og Agnes
Bragadóttir lýsir í grein sinni.
verklegar framkvæmdir fyrir. varn-
arlið Bandaríkjanna hér á landi sam-
kvæmt sérstöku tímabundnu starfs-
leyfi sem utanríkisráðherra f.h. ríkis-
sjóðs íslands veitir félaginu í sam-
ræmi við samninga ríkisstjórnar ís-
lands og ríkisstjórnar Bandaríkjanna,
eins og þeir eru á hverjum tíma...."
Síðar segir: „Félaginu skal slitið
þegar það hefur lokið hlutverki sínu
svo sem því er lýst í 2. grein samn-
ings þess. Félaginu má og slíta ef
allir aðilar samþykkja."
Þröngur stakkur
í greinargerð Jóns segir orðrétt:
„í stjórn ÍAV og einnig meðal eigna-
raðila, hefur alloft verið rætt um að
starfsvettvangi félagsins væri mark-
aður óeðlilegá þröngur stakkur í 2.
grein samþykkta félagsins. Þetta
hefur einkum verið rætt vegna
ýmissa annarra verkefna sem IAV
hefur haft áhuga á að sinna, bæði á
innlendum og erléndum vettvangi,
en ekki hefur beinlínis tengst megin-
hlutverki félagslns eins og því er lýst
í nefndri 2. gr.. Þessi umræða átti
sér t.d. stað þegar samþykkt var á
sínum tíma af hálfu allra eignaraðila
að verja allt að 300 milljónum króna
til atvinnuuppbyggingar á Suðurnesj-
um. Af því tilefni var m.a. rætt og
samþykkt að gera nauðsynlegar
breytingar á samþykktum félagsins.
Af því hefur til þessa þó ekki orðið."
Síðan segir Jón að þrátt fyrir orða-
lag 2. greinar samþykkta félagsins
hafi verið litið svo á, að stjórn félags-
ins og eignaraðilar geti, séu allir
aðilar sammála, tekið þátt í öðrum
verkefnum utan hins afrnarkaða hlut-
verks 2. gr. Af þeirri ástæðu og til
að færa samþykktirnar nær raun-
veruleikanum þyki eðlilegt að gerð
verði breyting á 2. gr. og við bætist
ný sjálfstæð málsgrein er verði 2.
mgr. 2. gr. svohljóðandi:
„Stjórn félagsins er heimilt að ráð-
ast í önnur verk eða verkefni er þjóna
hagsmunum félagsins enda sé slíkt
samþykkt af fulltrúum allra eigenda
í stjórn."
Hinir óánægðu hluthafar í SV, þau
Þórður M. Þórðarson, Sif Ingólfdóttir
og Ingibergur Þorkelsson, sem boða
til fundarins á mánudag, sendu hlut-
höfum í SV spurningablað um hvert
framtíðarstarfssvið Sameinaðra
verktaka eigi að vera. Hluthafar eru
í fyrsta lagi spurðir hvort þeir telji
að starfssvið SV eigi að vera tak-
markað við þátttöku í íslenskum
aðalverktökum eingöngu; í öðru I
lagi hvort SV ættu að „leyfa ís- "
lenskum aðalverktökum að færa út
starfssvið sitt með almennri verktöku
innanlands"; og í þriðja lagi hvort
SV ættu að „leyfa íslenskum aðal-
verktökum að færa út starfssvið sitt
með verkefnum erlendis, og með því
að taka þátt í stofnun nýrra hlutafé-
laga til slíkrar starfsemi."
Ég hef upplýsingar um að fundar-
boðendur séu í hópi þeirra hluthafa
Sameinaðra verktaka, sem vilja slíta
íslenskum aðalverktökum og leysa
til sín eignir sínar, þegar ÍAV hefur
lokið hlutverki sínu á Keflavíkurflug-
velli. Samkvæmt sömu upplýsingum,
eru skiptar skoðanir um það hvert
framtíðarhlutverk ÍAV eigi að vera,
meðal hluthafa í SV og er því haldið
fram að meirihluti eigenda vilji að
IAV stuðli að atvinnuuppbyggingu á
Suðurnesjum og reyni að hasla sér
völl við verktöku erlendis eftir því
sem færi gefast.
Stofnað hlutafélög
Fundarboðendur staðhæfa í bréfi
sínu að könnun þeirra á málefnum
SV og ÍAV á undanförnum vikum
hafi leitt í ljós að „íslenskir aðalverk-
takar eru aðilar að framkvæmdum
sem ekki eru í samræmi við sam-
þykktir Sameinaðra verktaka hf. og
félagssamninga íslenskra aðalverk-
taka sf.
Meðal annars hafa íslenskir aðal-
verktakar sf. stofnað mörg hlutafé-
lög með ýmsum aðilum, á tímabilinu
september 1993 til júlí 1994 og keypt
hlut í fjölda hlutafélaga um alls kon-
ar verkefni sem stjórnarmönnum
hafa þótt álitleg," segir m.a. 5 bréfi
fundarboðenda.
Af samtölum við stjórnarmenn í
íslenskum aðalverktökum að dæma,
er ofangreind staðhæfing ekki alls-
kostar rétt, því stjórnarmenn ÍAV
staðhæfa að samþykki stjórnar ís-
lenskra aðalverktaka fyrir þátttöku
í hlutafélögum, liggi ávallt fyrir, þeg-
ar slíkt er ákveðið og þar með sam-
þykki   fulltrúa   allra  eigenda  ÍAV.
Jón Sveinsson, lögfræðingur, sem
sæti á í stjórn íslenskra aðalverktaka
flutti erindi um verkefni og hlutverk
íslenskra aðalverktaka á hluthafa-
fundi SV þann 28. september sl. að
beiðni stjórnar SV, eins og áður
greinir. Jón gerði grein fyrir því
hvernig 300 milljónum króna hefur
4-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56