Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |



Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Morgunblašiš

						12      C    FIMMTUDAGUR 24. NÓVEMBER 1994

MORGUNBLAÐIÐ

Eitt dýrasta verkefni Sjónvarpsins í ár

Brúðumyndin

kemur til Islands

Jóladagatai

Ríkissjon-

varpsinsíárer

tveggja tíma

brúðumynd.

Kostnaður við

gerð hennar er

um ellefu

milljónir, sem

er mjög lítið

miðað við

umfang, sejgir

Sigurður Örn

Brynjólfsson

leikstjóri og

hönnuður

Jóladagatals-

ins í Eistlandi

Texti og myndir: Jón Stefonsson

TALLINN í júlímánuði 1994. Eini

útihitamælir borgarinnar sýndi 33

gráður og miskunnarlítil sólin fyr-

ir löngu búin að bræða öll ský af

himninum. Það var svolítið skrýtið

að ganga með Sigurði Erni Brynj-

ólfssyni (SÖB) gegnum fornfagra

miðborgina, fara inn í stórt stein-

hús við Kaupmehe-stræti, loka á

hitasuðandi sólina, vera staddur í

myrkvuðu kvikmyndaveri, sjá ekki

handa sinna skil fyrr en skyndi-

lega einhver kveikir á ljóskastara

og á gólfinu miðju birtist stofa

úr vesturbæ Reykjavíkur, eins og

ljóseyja í myrkrinu. Skrýtið að

fikra sig að ljósinu, hálf dettandi

um leiðslur, beygja sig yfír stof-

una, heyra Sigurð segja: „Þetta

er jólatréð sem segir söguna," og

benda á jólatré umkringt pökkum

í einu horni stofunnar. Vera stadd-

ur í Eistlandi um mitt sumar og

ræða við Sigurð um Jóladagatal

Ríkissjónvarpsins 1994. Sem er

að þessu sinni tveggja tíma brúðu-

mynd, í 24 þáttum. Eitt fjárfrek-

asta verkefni sjónvarpsins í ár,

kostnaður upp á ellefu milljónir.

Og maður hlýtur að spyrja leik-

stjóra, hönnuð og teiknara Jóla-

dagatalsins, hvað eru jólin okkar

að gera í Eistlandi?

Lifandi brúðumynd

„Það er mikil hefð í brúðu-

myndagerð hér í Eistlandi," út-

skýrir Sigurður sem hefur verið

búsettur þar í tvö ár. Við förum

upp á aðra hæð kvikmyndavers-

ins. Sífellt að mæta fólki með

brúður eða hluta úr brúðum í

höndum.

Kona kemur hlaupandi á eftir

okkur, heldur á tveimur augum

sem þau Sigurður ræða fram og

aftur. Augu sem tilheyra barm-

mikilli blússöngkonu. „Eistar eru

með tæplega fjörutíu ára hefð í

að gera brúðumyndir. Þá er ég

ekki að tala um strengjabrúður

eða þegar maður smeygir hönd í

„HVERNIG á að búa til hundrað diska og enginn má

vera stærri en smámynt en samt líta út sem

eðlilegur matardiskur?"

einhvers konar brúðuhanska og

hreyfír. Jóladagatalið er svokölluð

lifandi („animeruð") brúðarmynd

og sem slík miklu flóknari og erf-

iðari í vinnslu en áðurnefndar. Ég

hafði samband við Sveinbjörn

Baldvinsson, dagskrárstjóra inn-

lendrar dagskrárgerðar Sjón-

varps, og kynnti fyrir honum þá

möguleika sem fælust í brúðu-

myndunum, tók fram að það væri

tilvalið fyrir Jóladagatalið. Þá var

hann búinn að fá Friðrik Erlings-

son til að skrifa handritið og

Sveinbirni fannst tilvalið að sam-

„Á TÍMABILI var ailt kvikmyndaverið, 25 manns, í þessu eina verkef ni."

eina þetta tvennt; handrit Friðriks

og brúðuhugmynd mína. Ekki

sakar að það er mjög ódýrt fyrir

okkur að vinna þetta í Eistlandi."

Lykla-Pétur lítur til hliðar

Sigurður setur myndbands-

spólu í tækið og við horfum á

fyrstu þrjá þættina, án hljóðs.

Jólatréð baðar út grænum hönd-

um og fer að segja frá því þegar

smáenglarnir Pú og Pa björguðu

jólunum frá Öngli. Brúðurnar eru

ótrúlega lifandi, engu líkar en lífs-

andi leynist í þeim. Og ég spyr í

algerri fávisku; hvernig hreyfa

brúðurnar sig?

„Sjáðu til," byrjar Sigurður, „ef

brúðan á að hreyfa sig, þá eru

teknir nokkrir rammar af henni í

mismunandi stellingum. Segjum

til dæmis að Lykla-Pétur eigi að

líta til hliðar. Þá eru teknir tveir

rammar framan á hann, tveir þeg-

ar hann horfir að hálfu leyti til

hliðar og loks tveir rammar af

vangasvipnum. Ef horft er á þessa

sex ramma á eðlilegum hraða

kemur það út sem hreyfing. Pétur

að li'ta til hliðar." Sigurður beygir

sig eftir brúðu með mikið og virðu-

legt silfurlitað hár, „verðum við

ekki að búa til annan Mikael?"

spyr hann aðstoðarleikstjóra sinn,

dökkhærða glaðsinna konu, sem

hugsar eitthvað upphátt á eist-

nesku og síðan vega þau og meta

erkiengilinn á ensku. „Við þurfum

yfírleitt að búa til tvær dúkkur

af þeim persónum sem koma mik-

ið við sögu," segir Sigurður við

mig eftir á. „Brúðurnar verða

skítugar og slitnar af álaginu, vír-

ar gefa sig. Sumar eru reyndar til

í nokkrum stærðum, eins og Pú

og Pa sem eru til í litlum og stór-

um útgáfum. Minni gerðin er til

dæmis notuð þegar Pétur grípur

þá í lúku sína. En þar sem minni

útgáfurnar geta ekki hreyft

munninn, verðum við stundum að

nota báðar stærðirnar í sama at-

riðinu. Það er svolítið flókið."

Tveggja ára vinna á átta

mánuðum

Brúður eru eins og önnur hug-

arfóstur; þær spretta ekki alskap-

aðar fram. Hver brúða er persóna

sem margar hendur hafa gætt lífi.

Fyrst verður persónan auðvitað

til í höfði handritshöfundar, Frið-

riks Erlingssonar. En grunninn

að útlitinu leggur Sigurður Örn

með því að teikna brúðuna. Síðan

eru ákveðnir starfsrnenn sem búa

þær til, ákveða háralit, búning,

nefstærð og þess háttar. Loks eru

það þeir sem stilla brúðunum upp

í sviðsmyndinni og sjá um hreyf-

ingar. Þannig að hver brúða á sér

marga skapara, þó handritshöf-

undur og leikstjóri eigi þar stærst-

an hlut að máli.

Verkefni á borð við Jóladaga-

talið ætti undir eðlilegum

kringumstæðum að taka tvö til

þrjú ár. „Á átta mánuðum," segir

Sigurður „höfum við þurft að

hanna og búa til yfir sextíu brúð-

ur af öllum stærðum og gerðum

og upp undir 15 sviðsmyndir. Það

þarf að búa til ský, bát með fótkn-

únar hendur, tré sem snúa öfugt,

pylsuvagn, pylsur, flugvél, stofu

í vesturbænum, stafla af óhreinum

diskum, sjálft himnaríki og þar

fram eftir götunum. Hvernig á til

dæmis að búa til hundrað diska

og enginn má vera stærri en smá-

mynt en samt líta út sem eðlileg-

ur matardiskur? En við höfum

haft aðgang að góðu starfsfólki

með mikla reynslu. Á tímabili var

allt kvikmyndaverið, 25 manns, á

fullu í þessu eina verkefni."

Myndbandstækið hefur suðað

meðan Sigurður segir frá og um

leið og hann þagnar, dettur gam-

all engill í hjólastól niður um

skýjagat, en nær að krækja sér í

eitthvað^ og hrópa ergilegur á

hjálp. „Ég er bjartsýnn á framtíð

brúðumynda," segir Sigurður og

slekkur á tækinu. „Það er vax-

andi áhugi á þeim. Við hér í kvik-

myndaverinu erum nú þegar byrj-

uð á öðru verkefni, tíu mínútna

mynd gerð eftir Hreiðars þætti

heimska. Það er norrænt sam-

vinnuverkefni."

„Ég er mjög spenntur"

Við erum aftur í myrkvaða

salnum. Sigurður þreifar sig eftir

rofanum og rafmagnsbirtan af-

hjúpar stóran sal, þéttskipan kvik-

myndavélum, sviðsmyndum, ljós-

kösturum og leiðslur eins og flók-

ið æðakerfi eftir gólfinu. Brúður

í heilu lagi eða pörtum liggja á

við og dreif, bíða þess að kvik-

myndavélar taki að suða og gæði

þær lífi. í einu horninu er himna-

ríkið. Hrúga af sælgætisbréfum

vekur athygli mína; leifar sælgæt-

isins sem freistaði Pú og Pa. Það

hefur ekki síður freistað starfs-

manna kvikmyndaversins en smá-

englanna. Ég geng að vesturbæj-

arstofunni, hvessi augun að

pakkahrúgunni undir jólatrénu og

ég hugsa um allt í einu um Lauga-

veginn á Þorláksmessu; síðdegi

og það slítur snjókorn úr lofti. „Ég

er mjög spenntur eftir að sjá við-

brögðin heima við Jóladagatal-

inu," segir Sigurður Örn fyrir aft-

an mig. Fyrir utan stynur höfuð-

borg Eistlands í hitanum.

					
Fela smįmyndir
C 1
C 1
C 2
C 2
C 3
C 3
C 4
C 4
C 5
C 5
C 6
C 6
C 7
C 7
C 8
C 8
C 9
C 9
C 10
C 10
C 11
C 11
C 12
C 12