Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						f
MORGUNBLAÐIÐ
FIMMTUDAGUR 9. NÓVEMBER 1995    35
GAFA
Morgunblaðið/Július
frekt og kostnaðarsamt verk. Hinn
t menn ekki í orðabókaútgáfu nema
5 um orðabókaútgafu á íslandi.
Mörður segir að bókin gæti hugs-
anlega komið út á tölvudiski, þótt það
hafi ekki verið ákveðið þá liggi það
beint við þar sem hún verður unnin
á tölvu. Mörður segist ekki geta sagt
nákvæmlega til um hvenær bókin
muni koma út en ekki sé ólíklegt að
tvö til fimm ár líði þangað til.
Að sögn Jóns Karlssonar, fram-
kvæmdastjóra Iðunnar, er verið að
vinna að útgáfu ítalsk-íslenskrar
orðabókar á vegum forlagsins og er
ætlunin að hún komi út á næsta ári.
Það er Paolo Maria Turchi sem er
höfundur að verkinu eins og að ís-
lensk-ítölsku bókinni sem kom út í
fyrra. Forlagið er einnig að íhuga að
ráðast í gerð þýsk-íslenskrar orðabók-
ar og í bígerð er að endurskoða Is-
lensk-ensku bókina sem kom út árið
1989.
Guðrún Kvaran, forstöðumaður
Orðabókar Háskólans, sagði í viðtali
við blaðamann að fyrir utan sögulegu
orðabókina sem stöðugt er verið að
vinna í væri stærsta verkefnið íslensk-
ur-skandinavískur orðabókastofn.
„Við erum að búa til grunn í íslenska
orðabók sem væri hægt að nota til
að búa til erlendar orðabækur hér,
einkum þó norrænar. Við erum einnig
að vinna að útgáfu á orðabók Guð-
mundar Andréssonar, sem er í flokki
eldri ófáanlegra orðabóka sem við
höfum verið að gefa út undanfarin
ár, en hún var fyrsta orðabók sem
var gefin út á íslandi. Þess mætti og
geta að hluti af sögulega verkefninu
er þegar aðgengilegt á tölvunetinu.
Það er stefna okkar að gera allt sem
við erum að fást við hér eins aðgengi-
legt almenningi og hægt er, eins fljótt
og hægt er."
Kíkirt þarf að taka þátt
Allir þeir sem blaðamaður talaði
við voru sammála um að orðabókaút-
gáfa væri sérlega erfið þar sem hún
væri geysilega tímafrek og kostnað-
arsöm. Jón Karlsson segir að í raun
og veru séu engar fjárhags-
legar forsendur fyrir útgáfu
orðabóka eins og þeirra ít-
ölsku og þýsku hér á landi
þar sem markaðurinn væri
mjög lítill. „Það er borin von
að ítölsku bækurnar beri sig
en bækur eins og sú þýska
gætu hugsanlega borið sig á mjög
löngum tíma. Ef maður hins vegar
tekur kostnað við endurskoðun orða-
bóka inn í þetta dæmi bera þær sig
ekki. það er gríðarlega mikið mál að
gefa út orðabók, þetta er tímafrekt
og kostnaðarsamt verk. Hinn litli
markaður hér stendur ekki undir
þessum kostnaði og því ráðast menn
ekki í orðabókaútgáfu nema í ein-
hverju bjartsýniskasti. Sennilega
þurfa að koma til verulegir ríkisstyrk-
ir til að þessari útgáfu verði haldið
áfram í landinu svo einhverju nemi.
Því má ekki gleyma að orðabókaút-
P"áff    f*E   **"ÍW   rviiHluaofr   tnnrviinni   nrr
menningunni; hún er líka lykill að
heimssamfélaginu."
Jón segir að það verði líka að hafa
í huga að orðabækur þurfi að vera í
sífelldri endurskoðun éf vel á að vera.
„Endurskoðanir eru mjög brýnar í
tæknivæddu þjóðfélagi þar sem heilir
hugtakaflokkar koma upp á ör-
skömmum tíma. Það er líka mikil-
vægt að þekkingunni á bak við svona
verk sé haldið við, þekkingunni á
orðabókafræðunum."
Halldór Guðmundsson, útgáfustjóri
Máls og menningar, telur einnig að
það þurfi verulega opinbera styrki til
orðabókaútgáfu í landinu. „Ríkið þarf
að koma inn í þessa útgáfu og þá
umfram allt í styrkjaformi, ég tel
ekki æskilegt að ríkið reki svona út-
gáfu sjálft. Það þarf að styrkja þessa
útgáfu vegna þess að þetta eru menn-
ingarleg langtímaverkefni. Að mínu
mati á útgáfa íslensk-íslensku orða-
bókarinnar að geta borið sig til langs
tíma litið. íslenskir kaupendur og les-
endur hafa mikinn áhuga á orðabók-
um og því held ég að markaðurinn
bregðist yfirleitt ekki en meginvand-
inn er að fjármagna vinnuna við
bækurnar; hagnaðurinn af sölu þeirra
skilar sér of seint inn í fyrirtækið.
Engin íslensk útgáfufyrirtæki hafa
bolmagn til að leggja út fjármagn í
vinnu á svona viðamiklu verki. Við
þurfum því styrki til að fjármagna
hana.
Það er annars mín skoðun að út-
gáfa eigi að reyna að komast af með
sem minnstum styrkjum frá hinu op-
inbera. Frá sjónarhóli ríkisins held
ég að það hafi verið mikil mistök að
leggja virðisaukaskatt á bækur. Hann
steypti mönnum í erfiðleika svo þeir
neyðast til að leita sífellt fleiri opin-
berra styrkja.
í útgáfu okkar á íslensk-íslenskri
orðabók bindum við vonir okkar við
Menningar- og Lýðveldishátíðarsjóð.
Styrkirnir hafa hins vegar ekki verið
af þeirri stærðargráðu hingað til að
þeir hafi skipt miklu. í útgáfu okkar
á Orðastað munaði miklu um þá góðu
aðstöðu sem við fengum hjá Orðabók
Háskólans og vonumst við til að fram-
hald geti orðið á þeirri samvinnu."
í samtali við blaðamann sagði
Björn Bjarnason, menntamálaráð-
herra, að ekki hefði verið tekin nein
ákvörðun um að styrkja sérstaklega
orðabókaútgáfu í landinu. „Hins veg-
ar ákvað Alþingi 17. júní 1994 að
stórauka fjárveitingar til að styrkja
íslenska tungu í sessi. Menningarsjóð-
ur veitir einnig styrki til bókaútgáfu.
Auk þess hafa verið veittir styrkir til
orðabókaútgáfu fyrir utan allt sjóða-
kerfi, svo sem til Fransk-íslensku
orðabókarinnar og nú er verið að at-
huga með útgáfu á Sænsk-íslenskri
orðabók. Menn sækja ótrauðir um
styrki til ríkisins ef þeir eru með ein-
hver verk af þessu tagi í bígerð og
er tekin afstaða til umsókna þeirra.
Hitt er ljóst að það er ekki á vísan
að róa. Áf hálfu ríkisins er hins veg-
ar lagður vísindalegur og fræðilegur
grunndvöllur að allri íslenskri orða-
bókaútgáfu með starfsemi Orðabókar
Háskólans."
Efling tungunnar
Af því sem hér hefur verið rakið
má ljóst vera að nokkrir brestir eru
í íslenskri orðabókaútgáfu þótt ýmis-
legt hafí áunnist í þeim efnum á síð-
ustu árum. Hér hefur ekki verið gerð
heildarúttekt á íslenskri orðabókaút-
gáfu en víst er að mikið starf er unn-
ið á þessu sviði hér á landi
þrátt fyrir að fjárhagslegar
forsendur séu ekki alltaf
fyrir hendi. Hér hafa gæði
íslenskra orðabóka ekki
verið könnuð náið en ef
marka má ummæli nokk-
^^~"" urra viðmælenda eru þau
mjög misjöfn. Vafalaust er því um
að kenna að útgefendur hafa ekki
fjármagn til að leggja í þá vinnu sem
það til dæmis kostar að semja og
safna saman nákvæmum skilgrein-
ingum á hugtökum. Sú vinna er þó
nauðsynleg og fer hún vart annars
staðar fram en á þessum vettvangi.
Frjó og góð orðabókaútgáfa er einn
af lyklunum að eflingu íslenskrar
tungu og þarf því að hlúa að henni
eins vel og unnt er.
Þjóðin gerir
engan grein-
armun á gódri
orðabók
og vondri
Raforkuframkvæmdir Landsvirkjunar
ötun lyrir \Æ
manns á næsta ári

v^r"- F.rárennsli
\. ^í^*í-\Abk<)mugöng
"" S~SÍð?i»árhus
Framkvæmdir Landsvirkjunar vegna stækkunar ISAL
Kvíslaveita
Búrfell
Blöndulón
Mannafli
1996   1997
44     42
17     19
36
Kostnaður    Verklok
1.000 m.kr.     1997
750m.kr.     1998
200m.kr.     1996
Bílstjórar og tæknimenn
Verkamenn
25%
Sog                    17     54    1.100 m.kr.    1999
Flutningskerfi     6     21       500m.kr.    2001
Um 180 ársverk verða vegna framkvæmda í raf orku-,
kerfinu frá 1998-2001
Framkvæmdir vlð Kvíslaveitu og Blöndulón eru
fyrst og fremst jarðvinna en aðrar framkvæmdir
tilgreindar eru meira á sviði vél- og raf búnaðar.
Skrifstofufólk,
tæknimenn o.fl.
Járníðnaðarmenn
og vélvirkiar
Rafvirkjar og
rafveituvirkiar
15%
13%
10%
Blöndustíflan verður hækkuð
svo og yfirfallið og vatnsborð
Miðlunarlónsins verður
hækkað um 4 metra, úr 474
í 478 metra yfir sjó
Miölunarlón
Blönduvirkjunar
vS   *<-,
D
WP

¦ U./J
Kolkustffla
5 km
474 m.y.s., núverandi borð lónsins
478 m.y.s., nýtt borð lónsins-------
Skipting
mannafla
eför
starfsgreinum
H O F S J O K V L L
Lokið verður við 5. áfanga
Kvíslaveita, Þjórsárlón


Arnkrfell
hiðmfkía
./fijórSQrlóri
Jl
^"v^.
MuLi-
jaktlU .
\V\ \ / /
/%

«L

Y
,'/

Kvíslaveitur
Þórisvatn
er 1.330 gígalítra miöfunarlón í S77 m.y.s.
Framkvæmdir við stækkun Blöndu-
lóns hefjast strax næsta vor og á
verkinu aö vera lokið næsta haust
— Áætlaður verktími við Kvísla-
veitu er tvö sumur.
LANDSVIRKJUN gerir ráð fyrir
að 440 ársverk verði til við raforku-
framkvæmdir vegna stækkunar ál-
versins og til að anna orkuþörf al-
menningsveitna til aldamóta.. Af
þeim mannafla verði um 260 árs-
verk að ræða á næstu tveimur
árum. Þörf verður fyrir 120 manns
við ýmsar framkvæmdir strax á
næsta ári, þar af er gert ráð fyrir
44 starfsmönnum við fímmta
áfanga Kvíslaveitu árið 1996 og
lítið eitt færri á árinu 1997.
Áætlaður verktími við Kvfsla-
veitu er tvö sumur. Við lokaáfanga
Kvíslaveitu verður fyrst og fremst
um jarðvinnu við stíflugerð að
ræða.
Framkvæmdir við stækkun
Blöndulóns hefjast strax næsta vor
og á verkinu að vera lokið næsta
haust. Núverandi lón verður stækk-
að f um 400 gígalítra með því að
lokið verður við að hlaða Blöndu-
stíflu upp í endanlega hæð, en þar
vantar á um 2-3 metra og byggja
yfirfall vestan Blöndustlflu í fulla
hæð. Gert er ráð fyrir 36 störfum
við þessar framkvæmdir næsta
sumar.
Tekin hefur verið ákvörðun um
endurnýjun vatnshjóla í Búrfells-
virkjun. Undirbúningur útboðs er
þegar hafinn og er ráð fyrir því
gert að framkvæmdir hefjist á
næsta ári og verði lokið fyrir árslok
1997. Gert er ráð fyrir 17 ársverk-
um við þessar framkvæmdir á
næsta ári, fyrst og frest á sviði
vél- og rafbúnaðar.
Þá verður endurbótum á Sogs-
virkjunum flýtt þannig að þeim
verði að mestu lokið 1997, þótt
endanlegum framkvæmdum verði
ekki lokið fyrr en 1999. Reiknað
er með að mannaflsþörfin verði
mest á árinu 1997, þegar 54 starfs-
menn vinna við framkvæmdirnar.
Auk þessara framkvæmda verð-
ur ráðist í endurbætur á flutnings-
kerfi og settir upp raðþéttar í há-
spennulínur. Þessum verkefnum á
að ljúka árið 2001 en gert er ráð
fyrir 27 ársverkum við fram-
kvæmdirnar á næstu tveimur árum.
Frá 1998 til ársins 2001 verður
þörf fyrir um 180 ársverk á vegum
Landsvirkjunar vegna fram-
kvæmda í raforkukerfinu.
Bílsfjórar og tælgamenn
28%afheildínni
Sé litið á áætlaða skiptingu þess
mannafla sem nauðsynlegur er við
virkjunarframkvæmdirnar eftir
starfsgreinum kemur í ljós að
stærsti hópurinn eru bílstjórar og
tækjamenn eða 28% af heildarfjöld-
anum. Þörf verður á rúmlega 100
verkamönnum eða 25% af heildinni
og skrifstofufólk og tæknimenn
verða 15% af mannaflanum. Iðnað-
armenn verða rúmlega 30% mann-
áflans við þessar raforkufram-
kvæmdir.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68