Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Morgunblašiš D - Menning og listir 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						4    D    LAUGARDAGUR24.FEBRÚAR1996
MORGUNBLAÐIÐ
-t-
AÐALSMAÐURINN Don Giovanni í útgáfu söngvarans Stefans Axelssons er lífsþreyttur nautnasegg-
ur, gjörsneyddur tilfinningasemi og lifir fyrir líðandi stund.
Stokkhólmskt leikhúslíf
Don Giovanni fyrir
lengra komna og Svejk
fyrir hvern sem er
Stokkhólmsbúar hafa
heilar tvær óperur og
Folkoperan þeirra minnir
á íslensku óperuna eins
og hún gerist best. En
leikhúslífíð auðgast enn.
af tíðum gestaleikjum, í
þetta skiptið Finna, sem
afreka hvert snilldar-
verkið á fætur öðru, eins
og Sigrún Davíðsdóttir
sá um daginn.
AUK stórrar og veglegrar ríkis-
óperu eiga Stokkhólmsbúar sér
firna gott óperuhús á minni skala,
nefnilega Folkoperan. Húsið er gam-
alt kvikmyndahús, sem minnir á þið
vitið hvað ... nema að það er stærra.
Á Folkoperan tíðkast engir stælar
með að sækja stórstjörnur að, heldur
er fastur söngvarahópur í húsinu,
ungur og frísklegur, sem er einfald-
lega stórgóður. Sýningarnar verða
líka eftir því og má ég margfalt held-
ur biðja um að sjá óperu eins og Don
Giovanni hans Mozarts í litlu húsi
með góðum en óþekktum söngvurum,
sem tekst að skapa sterkan heildar-
svip í þessari kammeróperu, heldur
en á óravíddasviði með syngjandi far-
fuglunum, sama hve frægir þeir
eru...
Leikstjórinn er Svíinn Peter Storm-
are, sem hefur leikið hjá Ingmar
Bergman, en leikstýrir nú heima og
heiman og þannig var uppsetning
hans á Don Giovanni áður sýnd á
Glimmerglass Opera i New York. Þar
mun hann á næstunni leikstýra Al
Pacino í Föðurnum eftir Strindberg.
I sviðssetningu hans verður sagan að
segja sig sjálf, að mestu án hjálpar
frá sviðsmyndum. Hljómsveitin spilar
í unaðslegum og meitluðum Mozartst-
íl undir stjórn Kerstin Nerbe. Það eru
annars ekki margar konur sem leggja
fyrir sig hljómsveitarstjórn, en þeim
fjölgar þó. Og það er stórsnjallt að
hljómsveitin situr aðeins .lægra en
sviðið, bak við sviðið og ekki fyrir
framan. Eftir þessa reynslu þá skil
ég ekki af hverju þessi hátturinn er
ekki hafður á oftar. Svo vel verkar
hann.
Aðalsmaðurinn Don Giovanni í út-
SVEJK er leikinn með hrífandi innileik af Johan Storgárd.
gáfu Stormare og söngvarans Stefans
Axelssons er lífsþreyttur nautnasegg-
ur, gjörsneyddur tilfinningasemi og
lifir fyrir líðandi stund. Svo lífsþreytt-
ur að hann er oftast á ferðinni í
hægindastól á hjólum, sem Leporello,
í túlkun Johan Schinklers, ýtir á und-
an sér. Það er enginn rómans yfir
Don Giovanni frekar en tónlistinni og
því gengur túlkunin skemmtilega
upp. Hann minnir reyndar á teiknar-
ann í kvikmynd Peter Greenaways,
The Draughtsman's Contract, og
þessi spillti hnignunarandi á vel við.
Sviðsmyndin er að mestu einstaka
lausir hlutir, en á þunn tjöld í kringum
sviðið er á stundum varpað skugga-
myndum eftir því sem við á. En þessi
sparsemi gerir að verkum að sagan
verður varla ýkja skýr fyrir þann sem
ekki þekkir hana og gerir sér ekki
grein fyrir skiptunum á milli staða,
en fyrir þá sem kunna sðguna eða
geta leitt hana hjá sér er sýningin
firna falleg ásýndar. Þannig gæti atr-
iðið í kirkjugarðinum, þegar þeir Don
Giovanni og Leporello raska grafarr-
ónni, orðið torskilið. En fyrir þann
sem þekkir söguna gerir þetta ekkert
til og maður nýtur í botn hve þetta
er allt glæsilegt á að líta. í takt við
þennan einfaldleika er lokasenan ekk-
ert annað en Don Giovanni sem situr
að snæðingi, ekki einu sinni við borð
og afturgangan er aðeins röddin.
Ekkert vélmenni, sem keyrir yfir svið-
ið þrungið hefndarþorsta og engir
helvítislogar gleypa Don Giovanni í
lokin, heldur andast hann bara og
fellur á sviðið. Þaðan fylgir leiðarandi
sýningarinnar, barn í fötum frá dög-
um Mozarts, undrandi Don Giovanni
í kringum þau hin, sem syngja loka-
sönginn. Sýningar Folkoperan eru oft
mjög rómaðar, ekki síst fyrir hugvits-
samlegar sviðssetningar og einvalalið
söngvara. Þeir sem vilja kynna sér
verkefnin geta gert það af netinu,
http://www.folkoperan.se, auk þess
sem hægt er að fara þaðan inn á
netfóng óperuhúsa um allan heim.
Finnskt og frábært
Eftir að hafa á ævi minni séð fimm
leiksýningar frá Finnlandi, sem allar
hafa verið hver annarri betri þá get
ég ekki annað en ályktað sem svo
að finnskt leikhús standi á sérlegu
hástigi. Sýning hins tíu ára leikhúss,
Teater Virus, á leikgerð sinni á Góða
dátanum Svejk er engin undantekn-
ing. Þeir leika af þessari ákefð og
áfergju sem gert hefur verið í öðrum
finnskum sýningum, sem ég hef séð,
af hreinni leikgleði og ótrúlegri ögun.
Og algjör nautn er að sjá hvílík hug-
myndaauðgi einkennir sviðssetning-
una. Hópurinn fæst víð ný verk, en
tekst einnig á við sígildinga eins og
Shakespeare. Heimahúsið er fyrrum
vatnshreinsistöð í Helsinki, en á
sumrin leika þau rétt fyrir utan Hels-
inki.
Svejk, leikinn af hrífandi innileik
af Johan Storgárd, hittir marga fyrir
á ferð sinni, svo sjö leikarar fara með
43 hlutverk og fara hreint á kostum.
Inni á milli eru skemmtileg söngatriði
og einnig söngurinn liggur vel við
leikurunum. Ráð mitt til leikhúsunn-
enda er að það borgi sig alltaf að
fara á finnskt leikhús, þegar færi
gefst, líka þótt maður skilji ekki
málið. Það var reyndar ekki vandi
hjá Virus, því þau léku á sænsku.
JÓN BERGMANN Kjartansson
opnar sýningu á málverkum í
Gallerí Greip í dag kl. 17. Jón hefur
nýlega lokið námi frá myndlistar-
skóla í Hollandi og er þetta fyrsta
einkasýning hans hér á landi. Hann
ritar inngang í sýningarskrá sem
fylgir sýningunni og þar talar hann
um málverkið, og hvernig hann nálg-
ast það, á eftirfarandi hátt m.a.:
„Það að málverkið í dag sé í sjálfu
sér ófrumlegt þykir mér vera ástæða
til þess að ganga út frá því sem sjálf-
sögðu fyrirbæri, líkt og þegar ég
tala fylgir því ekki kvöð að búa til
ný orð. Mér þykir sjálfsagt að tala
með þeim orðum sem til eru." Sýn-
ingarskrána segir Jón gagnlega til
að minna fólk á verkin þegar út úr
sýningarsalnum er komið.
„Ég er málari og vinn eingöngu
með þann miðil. Ég prófaði að vera
eitt ár í fjöltæknideild úti í Hollandi
en sá að málverkið var minn vett-
vangur," sagði Jón.
Hann tók þátt í samsýningu í
Nýlistasafninu árið 1994 og sýndi
þá geometrísk málverk sem voru lín-
ur úr stílabókum. „Nálgunin er það
þekkjanleg fyrir alla. Ég sýndi einn-
ig abstrakt myndir en ég hef unnið
þó nokkuð af þannig myndum. Fyrir
mér er það jafn hlutbundið að mála
tré og punktalínur. Trjálínur vísa
bara eitthvað annað en óhlutbundnar
línur eins og þessar t.d.," segir hann
og á við myndröð sína „40 hlutar
(halló, við hittumst aftur)" sem er á
sýningunni í Greip og er af margs-
konar trjám í í ljósaskiptunum.
„Þetta eru bara línur. Ég byggi
málverk mín yfirleitt á því að mála
þau í einingum í staðinn fyrir að
byrja í miðjunni á risastórum fleti,"
segir hann og á við að verkin eru öll
Wm
¦  ¦ • •  ;' ¦-'.'
ILJOSi
í mörgum hlutum sem verða ekki
aðskildir.
Einlitur og andlit
„Mondrian málaði tré til að byrja
með og seinna þróuðust verk hans
út í láréttar og lóðréttar línur ein-
göngu. Ég mála tré til að mála lín-
ur. Eg leita uppi stundina þegar tré-
in eru sem flötust. Ef það er alveg
myrkur þá verða þau ósýnileg en ef
Tölum frekar
um bókmenntir
í viðtali Dagnýjar Krístjánsdóttur við
Janneken 0verland eru bækur eftir konur
helsta umræðuefnið, en líka er minnst
á deilur um físk.
JANNEKEN Overland er meðal
þekktustu      bókmenntafræð-
inga Noregs. En hún vinnur ekki
fyrst   og   fremst   sem   fræði-
maður. Hún rit-
stýrði bókmenntatímaritinu Vindu-
et í fimm ár og hefur stjórnað
næststærsta bókaklúbb Noregs,
Dagens bok, frá 1984. Hún ætlar
að tala um norskar bókmenntir í
Norræna húsinu í dag.
Hvað ætlarðu að tala
um?
Ég ætla að tala um
„Ein;
fékkl
Norðu
varup
umt
UV€

					
Fela smįmyndir
D 1
D 1
D 2
D 2
D 3
D 3
D 4
D 4
D 5
D 5
D 6
D 6
D 7
D 7
D 8
D 8