28 FIMMTUDAGUR 16. MAÍ 1996 MORGUNBLAÐIÐ ERLENT Grunur um að sprenging hafi orðið í flugvél Valu Jet Flugslysið í Flórída vekur umræður um öryggí háloftanna Miami. Reuter. GRUNUR leikur á að sprenging hafí orðið í fremra flutningarými DC-9 farþegavélar bandaríska flugfélags- ins ValuJet og valdið því að hún hrap- aði í Flórída með þeim afleiðingum að 110 manns létu lífið. Miklar um- ræður hafa vaknað um öryggi í far- þegaflugi i Bandaríkjunum eftir slys- ið, ekki síst í ljósi þess að helstu yfir- menn öryggismála í samgöngum hafa lýst miklum efasemdum um ágæti eftirlits með flugvélum. Raymond J. DeCarli, einn aðstoð- aryfírmanna eftirlitsmála í banda- ríska samgönguráðuneytinu, sagði í yfirheyrslu þingnefndar 30. apríl að eftirlit flugmálastjórnar Bandaríkj- anna með flugvélum væri minna en við venjulega bifreiðaskoðun. Flugmálastjórnin brást í gær við með því að segja að ráðningu 100 eftirlitsmanna til viðbótar yrði hraðað eftir yfirlýsingu þess efnis frá fqr- setaembættinu, en gagnrýnendur segja að meira þurfi að koma til; breyta þurfi þjálfun eftirlitsmanna og gera skoðun grundvallaratriða skyldubundna. DeCarli sagði í viðtali við dagblað- ið The Boston Globe í gær að eftirlits- menn flugmálastjórnar réðu umfangi skoðunar. Rækilegri skoðun á bílum? „Geturðu hugsað þér að fara með bílinn í skoðun og vita að bremsur og hjólbarðar eru aðeins skoðaðir í annað hvert skipti," sagði DeCarli. „Það er enginn listi yfír skoðunaratr- iði. Eftirlitsmaður þarf ekki að gera handtak og það er afgreitt sem skoð- un." Þingmenn hafa krafist þess að málið verði kannað og fréttir um að flugmálastjórn hafi hvatt eftir- litsmenn til þess að sjá í gegnum fingur sér við ValuJet gætu orðið til þess að málið verði rannsakað sérstaklega. DeCarli hélt því fram að flug- málastjórn hefði ekkert gert til að koma í veg fyrir að óleyfilegir vara- hlutir væru notaðir í flugvélar og í skýrslu, sem ráðuneyti hans hefði gert, kæmi fram að lendingarbún- aður og hreyflar væru aðeins athug- aðir í annarri hverri skoðun fyrir flugtak. Skýrslan, sem DeCarli kynnti fyrir þingnefndinni, var ein heimilda greinar, sem yfirmaður hans, Mary Fackler Schiavo, birti í tímaritinu Newsweek. Þar kvaðst hún frekar sleppa því að fara á ráðstefnur, en að fljúga með „jaðarflugféiögum". Ennig kvaðst hún forðast að fljúga með ValuJet vegna tíðra óhappa. Þessi ummæli hafa vakið undrun í þingheimi. Ron Wyden, öldunga- deildarþingmaður frá Oregon, sagði á þriðjudag að það væri „áhyggju- efni" og „furðuleg staða þegar yfir- maður eftirlitsmála kveðst ekki treysta sér til að fljúga með flugfé- lagi, sem heldur uppi flugi og býður almenningi þjónustu." 50 til 60 súrefniskútar um borð Rannsókn á flugritanum, sem fannst á mánudag, var haldið áfram í gær. Robert Francis, varaformaður bandaríska öryggisráðsins í sam- göngumálum, sagði á þriðjudag að verið gæti að orðið hefði sprenging í vél ValuJet. Sérstaklega væri verið að rannsaka það að um borð í vél- inni voru milii 50 og 60 súrefniskút- ar, sem eru notaðir til að dæla súr- efni í súrefnisgrímur í farþegarými og átti að flytja til Atlanta til skoð- unar og eftirlits. Súrefni er'mjög eldfimt. Francis greindi frá því að flugrit- inn sýndi að vélin hefði verið að hækka flugið með eðlilegum hætti á 267 mílna hraða og í 10.628 feta hæð þegar fyrsta vísbendingin um að ekki sé allt með felldu kom í ljós. Vélin hafi lækkað um 815 fet og hraðinn minnkað um 39 mílur á þremur til fjórum sekúndum. 23 sekúndum síðar minnkaði afl- ið, sem hreyflarnir eru knúnir með, allskyndilega, meira á þeim hægri, en ekki er ljóst hvort þetta var gert vísvitandi eða gerðist vegna bilunar. Frá þessari stundu og fram að því að vélin hrapaði þremur mínútum síðar eru truflanir á hljóðritanum og nema þær allt að nokkrum sek- úndum hver. Þegar vélin var í 7.207 feta hæð og á 299 mílna hraða dett- ur flugritinn út og er ekki vitað hvers vegna. 50 sekúndum síðar skall hún til jarðar. Flugriti stangast á við ratsjá Upplýsingarnar á flugritanum stangast á við það, sem ratsjár á jörðu niðri námu. Ratsjár greindu hvorki að vélin hefði hægt á sér, né lækkað flugið. Gregory Feith, starfs- maður öryggisráðsins, sagði að þetta benti til þess að sprenging hefði ruglað mælingar flugritans. Talið hafði verið að 109 manns Reuter LEITARMENN í hlífðarfötum standa við tjald í leitarstöð á Everglades-svæðinu í Flórída þar sem flugvél með 110 manns um borð hrapaði um helgina. hefðu farist með vélinni, sem var á leið frá Miami í Flórída til Atlanta í Georgíu, en nú er komið í ljós að 110 létu lífið. Staðfest hefur verið að farþegi einn var með kornabarn, sem ekki var á farþegalista, að því er fram kom í dagblaðinu The Miami Herald í gær. Flugstjóri vélarinnar hafði til- kynnt skömmu eftir flugtak að hann hygðist snúa henni aftur til Miami. Nokkrum mínútum síðar hrapaði hún í Everglades-fenjasvæðin í Flórída. Leit á slysstað hefur gengið hægt. Leitarmenn geta aðeins verið að störfum hálftíma í senn og eru þá hreinsaðir með klór. Skyttur eru á varðbergi með riffla til að skjóta krókódíla, sem krökkt er af á þessum slóðum. Hljóðrita vélarinnar er enn leitað. Evrópuráðið í Strassborg Umbóta krafizt í Króatíu Strassborg, Zagrcb. Reuter, EVRÓPURAÐIÐ undirbýr nú lista yfir þær kröfur, sem stjórn Franjos Tudjman, forseta Króatíu, verður að uppfylla til þess að landið getið ððlazt aðild að ráðinu. Fastafulltrú- ar aðildarríkja Evrópuráðsins komu sér saman um það á þriðjudag að fresta aðild Króatíu að ráðinu um óákveðinn tíma. Stjórn Tudjmans hefur ekki gefið út neina yfirlýsingu vegna ákvörðunarinnar. Umbætur innan ákveðins frests Fastafulltrúar hinna 39 aðildar- ríkja Evrópuráðsins munu koma saman á ný 30. maí og samþykkja lista yfir atriði, sem Króatía þarf að kippa í lag áður en til aðildar landsins að ráð- inu getur komið. Að sögn emb- ættismanns Evr- ópuráðsins, sem ekki vill láta nafns síns getið, verður þess m.a. krafizt að Króat- ía sýni meiri vilja til samstarfs við Strlðsglæpadóm- stól Sameinuðu þjóðanna en verið hefur, stuðli að endursameiningu bæjarins Mostar í Bosníu, tryggi lýðræðislegt kjör borgarstjóra Zagreb og heimili Serbum, sem hraktir voru frá Krajina-héraði í fyrra, að snúa aftur til heimila EVRÓPA^ sinna. Farið verður fram á aðgerðir í þessum málum innan þriggja til sex vikna. Óréttlátt gagnvart meiri- Lýðræðis- og Evrópusinnaðir Króatar hafa lýst vonbrigðum með ákvörðun Evrópuráðsins. „Ákvörð- unin er á vissan hátt óréttlát gagn- vart hinum Evrópusinnaða meiri- hluta króatísku þjóðarinnar," segir stjórnmálaskýrandinn Slaven Letica. Aðrir stjórnmálaskýrendur benda á að hin þjóðernissinnaða stjórn Tudjmans kunni að taka eigin völd fram yfir tengsl við Vesturlönd og hafi því vísvitandi spillt fyrir mögu- leikum sínum á aðild. Óánægja með stjórn Tudj- mans fer hins vegar mjog vax- andi í Króatíu og spá margir því að /*s hún verði ekki ^^™ langlíf. Samkvæmt upplýsingum úr skoðanakonnunum, sem Lýðræðisbandalagið, flokkur Tudjmans, lét gera, nýtur flokkurinn aðeins 17% fylgis meðal borgarbúa í Zagreb. Þessum upplýsingum var „lekið" út af flokksskrifstofunum, en hófsamari armur flokksins vill efla tengslin við Vestur-Evrópuríki. Reuter Þýskaland uppfyllir ekki EMU-skilyrðin Brussel. Reuter. ÞÝSKALAND stenst ekki kröfur Maastricht-sáttmálans vegna þátttöku í hinum peningalega samruna Evrópuríkja (EMU) vegna of mikils fjárlagahalla. Kom þetta fram hjá heimildar- mönnum innan framkvæmda- stjórnar ESB í gær. Helmut Kohl, kanslari Þýskalands, vildi ekki tjá sig um frammistöðu stjórnar sinnar í efnahags- og ríkisfjár- málum er hann kom í eins dags vinnuheimsókn í höfuðstöðvar framkvæmdastjórnarinnar í gær. Hér sést hann með Jacques Sant- er, forseta framkvæmdastjórnar- innar. Danmórk, írland og Lúxem- borg eru einu ríkin sem uppfylla kröfurnar um fjárlagahalla. Fjár- lagahalli í ðllum ððrum ríkjum ESB er yfir þrjú prósent af þjóð- arframleiðslu. Endanleg ákvörðun um hvaða ríki fá að taka þátt í EMU verður þó ekki tekin fyrr en í byrjun ársins 1998 og þá á grundvelli hagtalna fyrir árið 1997. Stefnt er að því að taka upp sameiginleg- an gjaldmiðil, evró, árið 1999. Fjárlagahalli í Þýskalandi í fyrra reyndist vera 3,5% af þjóðarframleiðslu samanborið við 2,6% árið 1994. Höfðu Þjóðverjar beðið framkvæmdastjórnina um að sýna þeim enga linkind og úrskurða að þeir stæðu sig í ekki í stykkinu ekkert síður en önnur ríki, þar sem fjárlagahalli er mun meiri. Fjárlagahalli í Danmörku reyndist 1,5% í fyrra samanborið við 3,8% árið 1994. Danir hafa hins vegar ásamt Bretum fengið undanþágu frá þátttöku í EMU. Opinberar skuldir Dana eru einn- ig hærri en Maastricht-sáttmálinn leyfir. - Chirac vill Breta ÍEMU London. Reuter. JACQUES Chirac, forseti Frakk- lands, ávarpaði báðar deildir brezka þingsins í gær og hvatti meðal annars til þess að Bretland tæki áfram fullan þátt í evrópsku samstarfi og yrði stofnríki Efna- hags- og myntbandalags Evrópu (EMU) árið 1999. Chirac sagði að Frakkar væru jafnákveðnir og Bretar í að varð- veita þjóðarvitund sína. Hins vegar krefðist framtíðin æ nánara sam- starfs Evrópusambandsríkjanna og ESB gæti ekki náð markmiðum sínum án Bretlands. Forsetinn sagði að þrátt fyrir að samstarf Frakklands og Þýzka- lands myndi áfram verða þunga- miðjan í Evrópusamvinnunni, væri þátttaka Bretlands í mótun stefn- unnar og vinátta Breta og Frakka mjög mikilvæg. Chirac sagðist vona að Bretar nýttu sér ekki undanþágu sína frá þátttöku í myntbandalaginu. „Af Frakklands hálfu viljum við að þið takið þátt í þessu mikla verkefni," sagði forsetinn. Hann sagðist vona að sérfræð- ingar Evrópusambandsins í dýra- sjúkdómum, sem munu koma sam- an í Brussel í næstu viku, myndu ákveða að aflétta banni á útflutn- ingi sumra nautgripaafurða frá Bretlandi, en allur slíkur útflutn- ingur hefur verið bannaður síðustu viku vegna kúariðu í brezkum kúm.
Beinir tenglar
