MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 16. MAÍ1996 51 f AÐSENDAR GREINAR Lífeyrisréttindi opinberra starfsmanna Seinni grein I fyrri grein minni fjallaði ég um vanda ríkissjóðs gagnvart Líf- eyrissjóði starfsmanna ríkisins. Ógreidd skuldbinding ríkis og sveitarfélaga er um 90 milljarðar króna eða um 600 þ.kr. á hvern vinnandi mann í landinu. Með öðr- um orðum. Hver vinnandi einstakl- ingur skuldar opinberum starfs- mönnum 600 þ.kr. eða 4 til 5 mánaðarlaun! Þessi skuld hækkar um 10 m.kr. á dag. Hugsanleg lausn Hvernig er hægt að leysa þenn- an vanda? Hvernig er hægt að standa sem best við samninga við opinbera starfsmenn en gæta þess jafnframt að ekki verði gengið of nærri gjald- þoli annarra laun- þega? Lausnin er í þremur liðum og gæti litið þannig út: 1. Öllum nýjum ríkisstarfsmönn- um verði gert að greiða í líf- eyrissjóð að eigin vali án ríkis- ábyrgðar. í staðin yrði þeim boðin launahækkun sem svarar til þeirra hlunninda, sem þeir fara á mis. Þeir munu að sjálf- sögðu greiða til hins nýja líf- eyrissjóðs af öllum launum og ríkið mun greiða 6% mótfram- lag af yfirvinnu sem það ekki greiðir í dag. 2. Starfandi ríkisstarfsmönnum yrði hverjum um sig boðið að falla frá þeim yfirréttindum, sem þeir munu ávinna sér í framtíðinni. Þeir sem veldu það fengju launahækkun sem svar- ar til þeirra hlunninda, sem þeir afsala sér og munu greiða til lífeyrissjóðs að eigin vali af öllum launum en án ríkis- ábyrgðar. Ekki yrði hróflað við áunnum rétti þeirra. 3. Að síðustu mætti bjóða þeim, sem það vttja, eingreiðslu í formi spariskírteina til langs tíma gegn því að falla frá áunn- um yfirréttindum og njóta líf- eyrisréttar eins og þeir hefðu alla tíð greitt í almennan lífeyr- issjóð. Æskilegt er að þessi lausn verði þróuð í samráði við fulltrúa opin- berra starfsmanna. Vandasamt gæti orðið að finna út forsendur fyrir launahækkuninni og ein- greiðslunni. Lausn ætti þó að finnast, því það er ekki síður hættulegt fyrir opinbera starfs- menn að ekki verði gengið frá þessari miklu skuldbindingu þeirra á hendur hinum hluta þjóðarinnar áður en skuldbindingin verður óviðráðanleg. Ef ekki er fundin lausn fljótlega getur komið upp sú staða að ekki verði komist hjá því að skerða áunnin réttindi opin- berra starfsmanna. Afleiðingar Það er kostur við þessa lausn að hún er laus við allar þvinganir. Fólk velur hvort það vill hærri laun og venjuleg lífeyrisréttindi eða lægri laun og betri lífeyrisrétt. Eldra starfsfólk fengi væntanlega meiri hækkun en þeir sem eru yngri og starfsfólk, sem fær bara dagvinnulaun (yfirleitt fólkið með lægstu launin), fengi mesta hækkun launa. Þeir, sem fá mikinn hluta launa sinna sem yfirvinnu, fá lífeyri í samræmi við heildar- laun en ekki bara dagvinnuna eins og í dag. Með þessum HUGBÚNAÐIJR FYRIRWINDÖWS Tölvufyrirtækið OZ valdi Stólpa bókhaldskerfið gl KERFISÞRÓUN HF. 01 Fákafeni 11 - Sími 568 8055 Pétur H. Blöndal hætti mætti stöðva frekari uppsöfnun ógreiddra skuldbind- inga. Ekki bættust fleiri við og óleystur vandi mundi vaxa hægar en ella. Hugs- anlega munu margir opinberir starfsmenn taka tilboðinu um launahækkun og þá verður óbókaður fram- tíðarvandi minni. Síð- ar mætti semja við opinbera starfsmenn um frekari lausn á vanda Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins. Mjög brýnt er að leysa þessi skuldamál, segir Pétur H. Blöndal, og auglýsir eftir lausnum. T.d. eftirmannsregluna, sem kem- ur óbeint í veg fyrir hækkun lægstu launa, þar serh launahækk- un hefur bein áhrif á lífeyris- greiðslur. Áhrif þessara breytinga á ríkissjóð yrðu þau, að hann yrði að greiða út hærri laun í stað þess að auka skuldbindinguna. Áhrif þessa á þennslu eru þó hverf- andi. Önnur áhrif yrðu þau að sýni- legra yrði hver raunveruleg laun opinberra starfsmanna eru. Auð- veldara yrði að bera þau saman við laun á almennum markaði. Það er ókostur við þessa lausn að ríkið mundi búa við tvöfalt launakerfi starfsfólks síns næstu áratugina. Annar hópurinn yrði með góð lífeyrisréttindi og lægri laun en hinn með venjuleg lífeyris- réttindi og hærri laun. Aðrar lausnir Mjög brýnt er að leysa þessi skuldamál á milli ofangreindra hópaþjóðfélagsins sem allra fyrst. Sú hugmynd, sem stungið er upp á hér að framan, þarf ekki endi- lega að vera besta lausnin á þess- um vanda. Hér með er auglýst eftir betri lausn. Síðastliðið haust lagði ég ásamt sex öðrum þing- mönnum Sjálfstæðisflokksins fram frumvarp á Alþingi um að breyta lífeyrisréttindum þing- manna og ráðherra á þann hátt sem að ofan greinir. Þannig gengju þingmenn á undan til þess að leysa þennan vanda skattgreið- enda. Þetta frumvarp er enn til umræðu í nefnd. Höfundur er alþingismaður og tryggingastærðfræðingur. '
Beinir tenglar
