Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 29. MAÍ 1996    29
LISTIR
Saltfiskur
lífsins
MYNDLIST
Listasafn Islands
VEGGMYNDIR
Jóhannes S. Kjarval. Opið kl. 12-18
alla daga nema mánud. til 30. júní.
Aðgangur ókeypis. Sýningarskrár
1.400 kr.
ÞAÐ hefur lengi verið einn helsti
veikleiki íslenskra safna að þar hefur
of lítið tóm (og fé) verið aflögu til
að stunda fræðimennsku og rann-
sóknir með þeim hætti sem vert
væri. Þetta er ef til vill hvergi ljós-
ara en hvað varðar rannsóknir á ís-
lenskri listasögu; sérfræðingar opin-
beru safnanna (hvað þá fræðimenn
utan þeirra) hafa því miður haft
mjög takmarkaðan stuðning og tíma
til að stunda aðkallandi rannsóknir,
þar sem undirbúningur næstu sýn-
ingar hefur ætíð verið forgangsverk-
efni.
í lögum um Listasafn íslands er
skýrt kveðið á um hlutverk safnsins
og má segja að það skiptist i þrjú
meginsvið þjónustu við listina: að
varðveita og vernda, að miðla, upp-
lýsa og fræða, og loks að stunda
rannsóknir og fræðimennsku, sem
hin þjónustusviðin byggja síðan á.
Hjá metnaðarfullum listasöfnum er
leitast við að hafa þessa þætti í góðu
jafnvægi, og nokkur undanfarin ár
má sjá glögg merki þess að opinberu
söfnin í höfuðstaðnum séu markvisst
að auka starf sitt á sviði listsögu-
legra rannsókna.
Sýningin  „Lífið er saltfiskur"  í
einum sal Listasafns íslands er merk-
ur áfangi á þessari braut. Hér eru
teknar til nánari athugunar vegg-
myndir sem Jóhannes Kjarval vann
á annarri hæð aðalbyggingar Lands-
banka íslands við Austurstræti um
miðjan þriðja áratuginn, en megintil-
efni sýningarinnar er óvæntur fund-
ur sjö forteikninga að veggmyndun-
um, sem komu í ljós við viðgerð á
gamla Stýrimannaskólanum fyrir
tveimur árum. Listasafnið fékk
teikningarnar til tímabundinnar
varðveislu, og gafst þannig sjaldgæft
tækifæri til að rannsaka þróun þessa
verks í heild sinni, og bera saman
við aðrar myndir listamannsins af
svipuðum toga.
Vandamál uppsetningarinnar er
hér leyst nokkuð skemmtilega. í
miðjum salnum er endurskapað við-
komandi rými úr Landsbankanum
og veggmyndirnar sýndar þar með
ljósmyndum í fullri stærð, en for-
teikningarnar eru utan við, og á
veggjum salarins eru síðan fleiri
teikningar, ljósmyndir og málverk
sem tengjast sömu viðfangsefnum.
Hér eru myndir frá miðjum 4. ára-
tugnum áberandi og athyglisvert á
hvern hátt listamaðurinn kom aftur
að myndefni sem hann hafði þá ekki
snert frá því hann lauk verkinu í
Landsbankanum haustið 1925.
Það er fróðlegt að skoða vegg-
myndirnar í þessu samhengi. Hér
birtast islenskar verkakonur sem
tröllslegar valkyrjur í stórum sauð-
skinnsskóm, sem stíga vart til jarðar
við vinnu sína, enda stolt þjóðarinnar
og helsta söluvara, saltfiskurinn, í
JÓHANNES Kjarval: Stúlkur með saltfisk, 1924. Kol ápappír.
aðalhlutverki. Aðrar myndir tengjast
sjósókn og vinnubrögðum, sem þá
þegar voru á leið inn í móðu minning-
anna.
Við skoðun forteikninga og ann-
arra mynda vekur athygli, að Kjarv-
al hefur verið nokkra stund að
ákveða hvað gera skyldi varðandi
hendur kvennanna; fínlegar hendur
líkt og bregður fyrir í teikningu nr.
3 og málverki nr. 12 fínnast aðeins
á einum stað í veggmyndunum (hjá
ungri stúlku við hlið landformanns-
ins), en í stað þess eru allir komnir
í umfangsmikla belgvettlinga, sem
hæfa betur þeirri grófu vinnu, sem
þarna var á ferðinni.
Til að njóta sýningarinnar og
þeirrar fræðimennsku sem þar býr
að baki er nauðsynlegt að nýta sér
sýningarskrána sem hefur að geyma
þrjár ágætar ritgerðir (eftir Júlíönu
Gottskálksdóttur, Viktor Smára Sæ-
mundsson og Aðalstein Ingólfsson)
þar sem farið er ofan í sögulegt bak-
svið verkanna, fjallað um varðveislu
þeirra og endurlífgun viðfangsefnis-
ins. Það 'er t.d. ánægjulegt að sjá
hér efnafræðilega sönnun þeirrar
sögu sem Björn Th. Björnsson sagði
í riti sínu um íslenska myndlist um
að Kjarval hafí áratugum síðar sjálf- *
ur málað yfír saltfiskana í vegg-
myndinni, til að þeir væru nú örugg-
lega hvítir og fallegir!
Einstök verk hér standa sig fylli-
lega sem sjálfstæð listaverk, hvort
sem litið er til minni teikninga eða
málverka sem Kjarval gerði síðar út
frá saltfískinum. Þetta á einkum við
myndirnar frá fjórða áratugnum,
sem helst má líta á sem hyllingu
atvinnuvegar, sem var ein mikilvæg-
asta undirstaða þjóðlífsins. Þetta sést
ef til vill best í því hversu risastórir
fískarnir eru í fangi kvennanna, og
hversu greinilega áherslan er á gildi
þeirra fremur en erfiði vinnunnar.
Þetta er gjörólíkt viðhorf frá því sem
finna má í vinnumyndum annarra
listamanna á þessum kreppuáratug,
og kenning Aðalsteins um saltfiskinn
í hlutverki gnægtarhorns þjóðarinnar
setur þessar myndir í mun skýrara
samhengi við lífsviðhorf Kjarvals en
áður hefur tekist.
Þannig er þessi sýning gott dæmi
um á hvern hátt fræðimennska getur
orðið til að auka gildi listarinnar og
gera hana aðgengilegri fyrir allan
fjöldann. Sýning sem þessi ætti ekki
síst að höfða til skólafólks vegna
þeirrar innsýnar sem hún veitir í
þjóðlífíð jafnt sem listina, og hinum
almenna listunnanda er hún þörf
áminning um að oftar en ekki sprett-
ur besta myndlistin af þeirri lifandi
sýn, sem listamaðurinn hefur á eigið
samfélag, fremur en úr brunni fræði-
legra kenninga einna saman.
Er rétt að hvetja sem flesta til að
nota þetta tækifæri til að líta aftur
í tímann í gegnum verk Kjarvals;
saltfiskurinn var h'fsviðurværi þjóð-
arinnar, og er svo að nokkru leyti
enn í dag.
Eiríkur Þorláksson
91 WfHlH' ðíí)R
Hátíðin opnar í kvöld með málverkasýningu Ástu Árnadóttur
í Kvennó og sýningunni „Sjóklæði í 100 ár" ásamt sögusýningu frá Grindavík með kvikmyndaívafi í
Grunnskólanum, auk þess sem veitingastaðirnir, Sjómannastofan Vör, Hafur Bjöminn og Veitingahúsið við
Bláa lónið, bjóða sérstaka hátíðamatseðla með saltfiskréttum og öðrum fiskréttum á tilboðsverði.
Gríndvíkingar bjóða upp á besta fisk í heimi!
^któj^ - Mtojftívt - fcwjN«S\ \ ^ojtav - M&ta^ - \fts^í\á\\^ tkA
\^\u ¦ ffitaAíwí* • Stató^ • S\Mmwj • tetotea^ ¦ Spæ&\ \ Mfó í\
fcötfafe ¦ tastau\atep\ • Ms^mumól tei im - Wtöató^ ^jifeA
to\te\a\ta • htjteteto • ^\i^m\$ • Wtaö\\ - ^tte^m^
^\\W& • í\ö\\M\\ ¦ tefe^\kó\ • fefc^top ¦ M\N^\T\p
ta\taps ¦ T\te^\wp - Vtetó \yi\\ \km - ta á M\u - \ltaaj\$to\i
Dagskrain \ kvö\d, m\öv\kudag\nn 29. mai '96.
VOL 20-. 00 ^Aennirigara\i&stö& Gnndavikuf
Hátv&vn opnuö
MáWerkasvn'mg Kstu Krnadóxtur -Tór\V\staratr'\ð'\
K\. 21: 00 GrunnskóUnn
S\/r\\ng'\rv. S\óWæð\ \ 100 ar
kynntar n\/ungar trá S\ók\æðagerð'\nn'\ \
s\óv\nnu- og b\örgunartatnað'\.
Grindavíkursaga - K.vikmyndir
K\ 23: 00 Bötin
Varðeidur, sungnir verða s\óaras\agarar
Útvarp GrindavVk. bvv\ar V\átíðarútsend\ngu k\. "\7:00
oq steiwtóteVk • M\w^s\du\m\t wA feteW o^ ^\áteVte
Sjómannaciagskrá eins og þær gerast bestar úti á landi!
^
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68