Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						^46 LAUGÁRDÁGUR 22. FEBRÚÁR 1997

MORGUNBLAÐIÐ

AÐSENDAR GREINAR

Urskurðaður gjaldþrota

EFTIR að hafa

starfrækt sjálfstæðan

atvinnurekstur í fjöru-

tíu og tvö ár, með

góðum árangri, og

sjálfur kominn á átt-

ræðisaldurinn,         er

þungbært að vera

úskurðaður gjald-

þrota. Eitthvað var

ekki rétt. Hvað hafði

farið úrskeiðis? Var

5>það sjálfum mér að

kenna, eða var það

stjórnun þjóðfélagsins

að kenna?

Héraðsdómur

Reykjavíkur úrskurð-

aði 2.030 gjaldþrot á

árunum 1993-95. Eitthvað var að

í þjóðfélaginu. Einstöku gjaldþrot

eru sett á svið til þess að hagnast

á þeim, önnur stafa af eðlilegum

aðstæðum, en í flestum tilfella á

undanförnu árum hefur verið um

óbeinar aftökur að ræða. í mínu

tilfelli hallast ég að þeirri skoðun

að hér hafi ríkisstjórnin átt mesta

sök. I lok síðasta landsfundar Sjálf-

stæðisflokksins hrósuðu leiðtog-

arnir sér fyrir að hafa náð góðum

árangri í efnahagsmálum á stutt-

um tíma, en lítið var minnst á slóð-

ina sem skilin var eftir, mannlegi

þátturinn varð hreinlega útundan

á hraðferðinni til þess að ná para-

dís, ef hún er þá til? Allavega var

þetta á engan veginn sanngjarnt.

„f dag er ég ríkur -

í dag vil ég gefa."

Ég ólst upp við jafnaðarstefnu.

jnVið nám mitt í Bandaríkjunum,

þar sem ég tók meðal annars tvo

kúrsa í almennri hagfræði við einn

virtasta háskóla þar í landi, að-

hylltist ég sjálfstæðisstefnuna, ein-

staklingsframtakið, en þó aðeins

ef góð stjórn færi með völd, þar

sem hemill yrði hafður á lögmálum

frumskógarins og mannlegi þátt-

urinn fengi að njóta sín. Nú höfðu

menn lært af krepp-

unni   miklu   kringum

1930 þannig að hún

ætti ekki að þurfa að

koma fyrir aftur. Enda

hefur það sýnt sig að

með   stjórnun   vaxta,

skatta og eyðslu ríkis-

sjóðs   hefur   Banda-

ríkjamönnum tekist að

afstýra      meiriháttar

kreppu- og verðbólgu-

sveiflum.    Það    skal

viðurkennt    að   fisk-

veiði- og landbúnaðar-

þjóðum er hættara við

Jón H.               sveiflum heldur en iðn-

Björnsson            ríkjum,   en  það   ætti

aðeins að þjálfa þær í

að bregðast við þeim. Eg hef því

kosið sjálfstæðisflokkinn þar til við

síðustu kosningar að ég sat heima.

„I dag er ég glaður -

í dag vil ég syngja"

í góðærinu fram til ársins 1988

hóf ég í fyrsta sinn á ævinni að

byggja hús í gróðrarstöðinni í

Breiðholti. Þetta skyldi vera vand-

að hús, íbúðin um 150 fermetrar,

auk vinnustofu fyrir mig, bílskúrs

og geymslna í kjallara fyrir rekst-

urinn og 100 fermetra gróðurskála

þar sem ég ætlaði að fást við

hugðarefni mín í ellinni, þá loks

að tími gæfist til. En upp úr 1988

fór að verða vart heimatilbúinnar

kreppu. Tekjur af rekstrinum, sem

nú var aðallega orðinn blómasala,

hríðféllu. Þar var ekki samkeppni

um að kenna. Kjallari hússins var

nú fullbúinn og hafði ég þá for-

sjálni að hætta framkvæmdum og

bíða betri tíma.

En nú átti að fara að byggja

álver og nú buðust húsbréf. Fór

ég þá með hústeikningar mínar til

Húsnæðisstofnunar ríkisins og eft-

ir ítarlegt greiðslumat fékk ég lán

í janúar 1992. Varð þetta til þess

að ég afréð að halda framkvæmd-

um áfram. En bið varð eftir betri

tíð og nú var ekki aftur snúið.

Vegna efnahagsástandsins fóru

tekjur síminnkandi og það fór að

bera á vanskilum. Lífeyrissjóður

verslunarmanna veitti mér þá lán,

í mars, 1993, eftir að sérfræðingar

höfðu kannað stöðu mína. Eignir

mínar mátu þeir langt um helming

fram yfir skuldir, en það dugði

ekki til, og þrátt fyrir að bróðir

minn sendi mér peninga frá Amer-

íku, kom allt fyrir ekki. Rúmu ári

eftir að ég fékk lífeyrissjóðslánið

var mér veittur sex mánaða frestur

til þess að selja eigur mínar, en

það reyndist tóm endaleysa, það

var ekkert hægt að selja, það þýddi

bara aukinn kostnað. Eignir mínar

voru síðan seldar fyrir hálfvirði á

nauðungaruppboði í nóvember

1994. Tuttugu mánuðum eftir að

ég var metinn lánhæfur einstakl-

ingur af sérfræðingum voru um-

talsverðar eignir mínar og ævistarf

að engu orðið. Allar lánastofnan-

irnar fengu allt sitt, og vel það,

því hér hafa orðið talsverðir verð-

mætaflutningar. Það urðu sem

betur fer ekki margir sem ekki

fengu uppgert og höfuðstóll þeirra

skulda var ekki hár, en þá aðila

vil ég biðja innilega afsökunar.

„í dag er ég snauður

og á ekki eyri"

I dag á ég ekki neitt. í ellilíf-

eyri og tekjutryggingu fæ ég

32.645 krónur og frá lífeyrissjóðn-

um fæ ég 29.972 krónur mínus

298 krónur í skatta eða samtals

62.319 kónur á mánuði, af hverju

húsaleigan vegur hvað þyngst.

Það skal fyllilega viðurkennt að

ég er enginn sérfræðingur í fjár-

málum. Starf mitt hefur hins vegar

verið að veita sérfræðiþekkingu á

mínu sviði og því eðlilegt að ég

leiti sérfræðiaðstoðar á sviði fjár-

mála. Sérfræðingar Húsnæðis-

stofnunar ríkisins og Lífeyrissjóðs

verslunarmanna unnu samvisku-

samlega sitt verk, en ráðgjöf þeirra

Þrátt fyrir að við búum

hér við lýðræðislegt

þjóðskipulag, segir Jón

H. Björnsson, ber þjóð-

kjörnum stjórnmála-

mönnum að fara gæti-

lega og valda ekki

óþarfa tjóni.

varð samt að tómri endaleysu

vegna stjórnunar ríkisfjármála, þar

sem frumskógarlögmálið fekk að

ráða. Þegar maður hugleiðir öll þau

gjaldþrot sem hér hafa orðið á

undanförnum árum og þær afleið-

ingar sem þau hafa haft fyrir þol-

endurna og alla þeim tengda, verð-

ur manni hugsað hvers konar þjóð-

skipulag það er sem maður býr

við. Hverjir bera hér ábyrgð? Gera

þeir sér grein fyrir hvað þeir hafa

gert? Eru þeir saklausir? Eru þeir

e.t.v. saklausir af því að þeir vissu

ekki hvað þeir gerðu?

„f dag er ég reiður -

í dag vil ég brjóta"

Eftirfarandi samlíking er tekin

úr bók Milan Kundera: Obærilegur

léttleiki tilverunnar, þýð. Friðrik

Rafnsson:

„Þeir sem álitu að kommúnista-

stjórnir í Miðevrópu væru einungis

verk glæpamanna, gleymdu því

sem mestu skiptir: það voru ekki

glæpamenn sem mynduðu glæpa-

stjórnirnar, heldur menn sem voru

haldnir ofurkappi og töldu sig hafa

fundið veginn mjóa sem liggur til

Paradísar. Og þann veg vörðu þeir

af slíku harðfylgi að það kostaði

fjölda fólks lífið. Síðar kom á dag-

inn að Paradís var ekki til, og að

hinir kappsömu voru morðingjar.

Þá réðust allir gegn kommúnistum:

það er ykkur að kenna hvernig

komið er, þið eruð réttarmorðingj-

ar! Hinir ákærðu svöruðu: Við viss-

um ekkert! Við vorum beittir blekk-

ingum! Við trúðum! Við erum í

raun og veru saklausir! Kjarni

málsins er ekki: Vissu þeir eða

vissu þeir ekki? Heldur: Er fávís

maður saklaus? Er fábjáni sem sit-

ur á valdastóli firrtur allri ábyrgð

vegna þess að hann er fábjáni?

Felst ekki hið óbætanlega glappa-

skot í því að segja: „Ég vissi ekki!

Ég trúði?"

Þrátt fyrir að við búum hér við

líðræðislegt þjóðskipulag ber þjóð-

kjörnum stjórnmálamönnum að

fara gætilega og valda ekki óþarfa

tjóni.

„í dag er ég gamall -

í dag er ég þreyttur"

Eftir að hafa hlotið góða mennt-

un og þjónað landi sínu eftir bestu

getu alla ævi, verið frumkvöðull á

sínu sérsviði, rekið gott fyrirtæki

í 42 ár og komist í góð efni, er

ekki sanngjarnt að þurfa að enda

svona 73ja ára gamall. Það er ekki

heldur sanngjarnt gagnvart fjöl-

skyldunni. Martröð þeirri sem við

tók ætla ég ekki að lýsa hér. Þeir

sem hafa orðið gjaldþrota eru þög-

ull hópur. Flestir kenna eflaust

sjálfum sér um hvernig komið er.

Eg tel að nauðsyn beri til að kanna

afleiðingar gjaldþrota. Gjaldþrot

skapar réttleysi á mörgum sviðum

og gerir þeim sem yngri eru erfitt

fyrir að rétta úr kútnum, að maður

tali nú ekki um þá sem eldri eru.

Grein þessi er skrifuð til þess

að hægt verði að læra af henni og

á ég þá fyrst og fremst við stjórn-

málamenn og síðan þá sem þurfa

að vara sig á stjórnmálamönnum.

Sjálfur ætlast ég ekki til neins.

„Vertu sæll!

Ég er sár"

Millifyrirsagnir og kveðjuorð eru

úr ljóði Sigurðar Sigurðssonar frá

Arnarholti: í dag.

Hðfundur er landslagsarkitekt og

stofnandi Gróðrarstöðvarinnar

Alaska.

Þróunin má ekki rofna

^      MALEFNI fatlaðra

standa nú á miklum

tímamótum  þar  sem

Alþingi hefur ákveðið

að       málaflokkurinn

flytjist   allur  yfir  til

sveitarfélaganna  árið

1999.

Fyrir þá sem ekki

þekkja mikið til fötl-

unar eða þeirrar þjón-

ustu   sem   fólk   með

fötlun þarf á að halda

í   meira   eða   minna

mæli,   hljómar   þetta

eins  og  hver  önnur

frétt.  Þarna  er  sem

sagt  verið   að  flytja

P* enn einn málaflokkinn

yfir til sveitarfélaganna, samanber

til að mynda flutning grunnskólans

sem nú er nýafstaðinn.

En svona einfalt er þetta nú

ekki og verður reynt að rökstyðja

það í þessari grein.

Þjónusta við fólk með mikla fötl-

un er eitt flóknasta, erfiðasta og

viðkvæmasta verkefni í velferðar-

kerfinu. Oft liggur við að hver ein-

staklingur sem ber verulega mikla

fötlun,   þurfi   einhverja   sértæka

þjónustu.

-J    Þessi þjónusta hefur verið að

þróast með stöðugum framförum

og   nýjungum   í   endurhæfingu,

hæfingu   og  læknisfræði   undan-

farna áratugi og á síðustu árum

hefur orðið hrein bylting á þessum

sviðum.

Til    að    nýta    þessar    miklu

•j^ framfarir og þessa miklu þekkingu

þarf að hafa sérmenntað fólk til

Hrafn

Sæmundsson

að vinna að þjón-

ustunni og til að sam-

ræma hana. Þetta fag-

fólk þarf einnig að

leggja á ráðin með

faglegu þjónustumati

og áætlanagerð fyrir

aðra starfsmenn sem

vinna að þjónustunni

og ekki síst fyrir hina

fötluðu sjálfa en þeirra

vinna er oft undirstað-

an að árangri. Að rétt

sé staðið að þessum

málum og að ytri að-

stæður leyfi að hægt

sé að nýta fyrirliggj-

andi þekkingu, getur

algerlega skipt sköp-

um fyrir fólk með mikla fötlun eins

og mörg dæmi sanna.

Hér er um að ræða gríðarlega

flókið og viðkvæmt verkefni sem

stöðugt býður þeirri hættu heim,

að ef ekki verði staðið að því á

faglegum grundvelli þá glatist

möguleikarnir á að nýta þekkingu

og reynslu fagfólkins og að árang-

urinn verði þá minni hjá hinum

fötluðu.

Ef illa tekst til í þessum efnum

gætum við verið að glata árangri

og ekki bara að stöðva þróunina

heldur færa hana áratugi afturá-

bak.

Þessvegna er það mjög mikil-

vægt að flutningur málaflokksins

yfir til sveitarfélaganna verði

skipulagður og unninn af raunsæi

og þekkingu.

Þessi flutningur málefna fatl-

aðra yfír til sveitarfélaganna er

Vel þarf að standa að

flutningi málefha fatl-

aðra yfír til sveitarfé-

laganna. Hrafn Sæ-

mundsson telur að

árangur geti tapast ef

illa tekst til.

raunar þegar hafinn. Nokkur til-

raunasveitarfélög hafa nú þegar

yfirtekið málefni fatlaðra og tekið

við „rekstri" þeirra. Að öðru leyti

verður málið í biðstöðu en aðalyfir-

takan, m.a. á þéttbýli suðvestur-

hornsins, fer fram 1999.

Það er gott að hafa þessa aðlög-

un og geta séð eftir þennan tíma

hvernig þessum sveitarfélögum hef-

ur þá gengið. Hvort allt fólk með

fötlun í þessum sveitarfélögum hef-

ur fengið betri þjónustu en áður

og hvort kostnaður við málaflokk-

inn verður minni fyrir sveitarfélögin

án skertrar þjónustu eins og látið

er í veðri vaka. Allt þetta dæmi

verður að gera upp af fullkominni

hreinskilni þegar þar að kemur.

Það er samt ekki hægt að gera

beinan samanburð á þeim sveit-

arfélögum sem tekið hafa við mála-

flokknum og hinum sem eftir eru.

Allavega ekki á þéttbýliskjörnum

suðvestanlands. Þarna er ekki um

sambærilega hluti að ræða. Til-

raunasveitarfélögin sem nú hafa

tekið við málaflokknum eru úti á

landsbyggðinni og það vita allir

sem þekkja eitthvað til málaflokks-

ins að fólk með mikla fötlun flytur

að stærstum hluta hingað í þéttbýl-

ið þar sem það fær sértæka há-

tækniþjónustu sem ekki er til og

aldrei verður veitt úti á lands-

byggðinni nema að litlu leyti.

Vegna þessarar staðreyndar

sérstaklega verður að fara mjög

varlega í samanburðinn og yfirtök-

una þegar þar að kemur.

Undirritaður á sæti í Svæðisráði

fatlaðra í Reykjaneskjördæmi og

er einnig starfsmaður Félagsmála-

stofnunar Kópavogs og er þar í

tengslum við þennan málaflokk.

Þessvegna hefur gefist tækifæri

til að fylgjast nokkuð með þeirri

þróun í málaflokknum sem átt

hefur sér stað í kjördæminu.

Og það hefur visssulega orðið

mikil þróun og ör síðustu árin í

þessum málaflokki í Reykjanes-

kjördæmi. Svæðisskrifstofa um

málefni fatlaðra hefur fyrst og

fremst stýrt þessari þróun á fag-

lega og rekstrarlega sviðinu og

starfsfólk hennar hefur mótað þá

heildstæðu stefnu sem er grunn-

tónninn í starfseminni.

Með því að stýra málaflokknum

frá einni miðstöð þar sem er Svæð-

isskrifstofan þar sem vinnur frá-

bært starfsfólk með margvíslega

menntun og mikla starfsreynslu í

þjónustu við fólk með fötlun hefur

tekist að móta og koma í fram-

kvæmd heildstæðri stefnu sem

unnið er eftir. Og þessi vinnubröð

eru í stöðugri þróun.

Sem dæmi um þessa þróun og

þann árangur sem orðið hefur má

til að mynda nefna það samstarf

sem Félagsmálastofnun Kópavogs

og Svæðisskrifstofan hafa haft sín

á milli undanfarin ár og nú hefur

verið aukið og bætt jafnhliða meiri

áherslu á málaflokkinn á Félags-

málastofnun Kópavogs.

Þetta samstarf nær til skipu-

legra vinnubragða og samstillingar

milli stofnananna í daglegu starfi

en ekki síður í stefnumörkun sem

mun leiða til markvissari og betri

þjónustu við fólk með fötlun í

Kópavogi í framtíðinni. Þetta starf

væri útilokað án þeirrar sérþekk-

ingar og reynslu sem Svæðisskrif-

stofan getur veitt í þessu sam-

starfi.

Vonandi á þetta samstarf ásamt

annarri þróun í kjördæminu eftir

að þróast fram að aldamótunum

og gera þá yfirtöku málaflokksins

auðveldari og árangursríkari.

Sú reynsla sem nú þegar hefur

fengist bendir eindregið til þess

að hafa þurfi það í huga fyrst og

fremst að við yfirtöku sveitarfélag-

anna á málaflokknum verði ekki

brotið niður það uppbyggingar-

starf sem unnið hefur verið.

Og að haft verði í huga einnig

að í hvaða formi sem yfirtakan

yrði framkvæmd rekstrarlega séð,

má ekki splundra og brjóta niður

þá miðstöð þekkingar og sér-

menntunar sem nú er fyrir hendi

á Svæðisskrifstofu Reykjaness.

Ef ekki verður farið að með gát

og fullri skynsemi við yfirtöku

sveitarfélaganna á málefnum fatl-

aðra getur orðið stórslys og mikil

skerðing á faglegri þjónustu við

fatlaða.

Sveitarstjórnarfólk verður að

bera gæfu til að vinna þannig að

málinu að þetta gerist ekki.

Höfundur ásætií Svæðisráði

um málefni fatlaðra á Reykjanesi

og er starfsmaður Félagsmála-

stofnunar Kópavogs.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72