Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ
FÖSTUDAGUR 30. MAÍ 1997    29
LISTIR
HANN lætur lítið yfir sér þegar hann
tekur á móti mér í dyrunum með
góðlátlegu brosi sem nær þvert
yfir andlitið og alla leið til augn-
anna. Hægíátt yfirbragð og fínlegar hreyfmg-
ar bera vott um næmi listamannsins. Hann
býður upp á te úr íslenskum jurtum og viðtal-
ið þar með mótað af hefðbundum blæ.
Var mikið málað á þínu heimili?
Hlynur Helgason glottir út í annað og renn-
ir huganum fyir hafið heim til Akureyrar.
„Nei, ekki nema veggir og annað slíkt, enda
mála ég heldur ekki og hef aldrei málað mynd.
Mamma og pabbi voru samt dugleg að fara
með mig á sýningar þegar ég var lítill og þau
fylgdust vel með í myndlistinni, tónlistinni og
leikhúsinu. Á Akureyri sótti maður allar mynd-
listarsýningar sem í boði voru hvort sem þær
voru í anddyri Iðnskólans eða í Rauða húsinu
svokallaða," segir Hlynur en það hús var bylt-
ing á þeim tíma og hugtak yfir neðanjarðar-
hreyfinguna í listaflórunni á Akureyri á níunda
áratugnum. „Þar gat ég sogið í mig áhrif sem
ég hafði aldrei upplifað áður, t.d. þegar Magn-
ús Pálsson sýndi. Eins var gaman þegar Krist-
ján Steingrímur Jónsson kom heim frá Þýska-
landi, hann var þá að mála á plast og að fást
við geggjaða hluti. Ég hreifst mjög af því sem
yngra fólkið var að gera. Ég hafði aldrei áhuga
á þessu gamaldags málverki sem ákveðinn
hópur átti við. I Rauða húsið fór ég samt aldr-
ei með pabba og mömmu!" Þá var Hlynur
tólf ára og hugurinn opinn fyrir veröldinni í
kringum hann. Hann sóttist eftir að sjá hlut-
ina frá öðru sjónarhorni og vildi skapa eitt-
hvað nýtt. Að loknu stúdentsprófi frá Mennta-
skólanum á Akureyri var Hlynur atkvæðamik-
ill og prófaði ýmislegt til að fá útrás fyrir
sköpunarhæfileikana. Hann var í Leikhópnum
Sögu, stofnaði útvarpsstöðina Ólund og eftir
miklar pælingar, þar sem m.a. nám í arkitekt-
úr kom til greina, tók Hlynur þá ákvörðun
að gerast myndlistarmaður. „Það var stór
ákvörðun að ætla sér ekki að verða hinn svo-
kallaði hagnýti þegn í þjóðfélaginu heldur að
hella sér út í eitthvað jafn gagnslaust og
myndlist virðist vera en núna er ég dauðfeg-
inn, ég hefði farið í arkitektúrinn með hálfum
huga, ég hef alltaf haft mestan áhuga á mynd-
listinni."
A79. haustsýningu Listafélagsins
(Kunstverein) í Hannover á síðasta
ári hlaut Hlynur önnur af tvennum
aðalverðlaunum sýningarinnar sem
veitt eru á tveggja ára fresti. Rúmlega 600
manns sóttu um að taka þátt í sýningunni en
aðeins um 100 voru valdir úr og sóttu jafn-
framt um verðlaunin en þau eru veitt lista-
mönnum sem hafa lokið námi og eru yngri en
35 ára. Hlynur var annar „Þjóðverjinn" sem
veitt eru verðlaunin en auk þess eru útlend-
ingi (starfandi utan Þýskalands) veitt auka-
verðlaun og hlaut þau Englendingurinn Dou-
glas Gordon sem áður hafði hlotið Turner-verð-
launin bresku. Verðlaun Hlyns eru starfslaun
í tvö ár, frá og með 1. júní, en auk þess fær
hann afnot af einkavinnustofu á fögrum stað
í Hannover ásamt því að efniskostnaður er
greiddur. Styrknum lýkur síðan með einkasýn-
ingu í Kunstverein (Listafélaginu) í Hannover.
„Það var stórkostlegt að hljóta þennan styrk.
Mér var alveg nóg yiðurkenning að fá að taka
þátt í sýningunni. Ég sótti um að fá að sýna
þarna fyrir tveimur árum en komst þá aðeins
í aðra umferð úrtökunnar." Hlynur sýndi þrjú
verk en þar sem hann sótti um verðlaunin
þurfti hann líka að leggja fram möppu fyrir
verkum sínum. „Það góða við styrkinn er að
hann er ekki háður neinum skilyrðum. Mér er
frjálst að gera það sem ég vil við peningana
og ég þarf ekki að dveljast í Hannover þessi
tvö ár frekar en ég vil."
Verkið sem var verðlaunað, var Götu-
myndir frá Akureyri. „Það er nátt-
úrlega bara tilviljun að ég er fæddur
á Akureyri en ég vinn mjög mikið
með endurminningar og uppruna," útskýrir
Hlynur með fjarrænu augnaráði. Samt er eng-
inn söknuður í verkum Hlyns og hann gæti
allt eins verið að segja frá einhverjum smábæ
í Þýskalandi. Hlynur skrifar gjarnan texta inn
í myndverkin til að miðla hugsun sinni á enn
fjölbreyttarí hátt. „Ég er að bæta við nýrri
vídd í verkin og t.d. í Götumyndum frá Akur-
eyri, þar sem sýndar eru mjög abstrakt götu-
myndir, eins konar þverskurður af landslagi;
langsnið, þar eru það textarnir sem færa áhorf-
andann nær því sem ég er að hugsa. Án þeirra
gætu þessar myndir svo sem verið hvað sem
er annað. Þessar ópersónulegu myndir öðlast
líf í gegnum textann sem er mjög persónuleg-
ur, eins konar stuttar sögur um lífið í götunni
og endurminningar mínar þaðan. Þannig verða
textinn og myndin óaðskiljanleg."
Eftir að hafa eytt fyrstu árum ævi sinnar
á Akureyri, eða 21 ári, saknaði Hlynur tilbreyt-
ingar. Hann „slysaðist" í nám í byggingarlist
við Myndlistarskólann á Akureyri meðfram
menntaskólanum en í stað þess að halda út í
heim og nema arkitektúr innritaðist hann í
Myndlista- og handíðaskóla íslands. Þar var
„Að upplifa
augnablikið"
Hlynur Helgason hlaut önnur aðalverðlaun Listafélagsins
í Hannover á síðasta árí; starfslaun í tvö ár, frá og með
1. júní. Hann fær einnig afnot af einkavinnustofu á fögr-
um stað í Hannover ásamt því að efniskostnaður er greidd-
ur. Styrknum lýkur síðan með einkasýningu. Af þessu til-
efni tók Þórarinn Stefánsson Hlyn tali._______
Morgunblaðið/Þórarinn Stefánsson
HLYNUR Helgason, Hugi og Kristín Kjartansdóttir.
hann í þrjú ár í fjöltæknideild. „Það kom aldr-
ei neitt annað til greina, ég hafði aðeins hugs-
að um skúlptúr en ákvað síðan að fást við fjöl-
tækni. Þetta var mjög góður tími, ég hafði
fína kennara og komst í náin tengsl við alþjóð-
lega strauma því heimsóknir erlendra gesta-
kennara voru tíðar. Ég sá líka nánast allar
sýningar sem í boði voru í Reykjavík, og það
var ekki lítið. Mér er sagt að það sé einkenni
á fólki sem kemur frá smærri stöðum að það
drekkur í sig bókstaflega allt sem boðið er upp
á þegar í borgina er komið. Þetta átti við um
mig og á enn, því það sama gerðist þegar ég
kom til Hannover. Ég bókstaflega varð að sjá
allar sýningarnar. Ég hef nú róast svolítið og
nú er langt síðan ég kom í suma sýningar-
salina hér í Hannover. Breiddin er líka meiri
en ég átti að venjast að heiman, bæði upp úr
og niður úr. Hannover er líka mjög miðsvæðis
og auðvelt að skreppa t.d. til Hamborgar,
Berlínar eða Kölnar og Diisseldorf."
Hlynur hélt utan árið 1993 með skipti-
nemastyrk til að fleyta sér áfram
og var um tveggja ára skeið í námi
í þremur háskólum samtímis, í
Hannoyer, Hamborg og gestanemi i Dusseld-
orf. „Ég var alltaf búsettur hér í Hannover
og fór u.þ.b. einu sinni í mánuði í hina skól-
ana. Kerfið hér er allt öðruvísi en í Reykjavík
þar sem maður sækir skólann daglega. Prófess-
orarnir mínir hér koma ekki í skólana nema
einu sinni í mánuði og búa, sumir hverjir, ekki
einu sinni í sömu borg og skólinn er í. Þetta
kerfi hentar mér mjög vel því ég hef þróað
sjálfstæðari vinnubrögð fyrir vikið. Prófessor-
inn sem ég hafði í Hamborg bjó t.d. í Amsterd-
am og hringdi í mig þegar hann fór til Ham-
borgar. Þannig hafa prófessorarnir líka gífur-
lega yfirsýn fyrir listaheiminn og geta komið
á samböndum við gallerí um alla Evrópu."
Hlynur iauk diplomprófi frá Hannover síðast-
liðið sumar og er nú að ljúka eins árs fram-
haldi sem „meisterschiiler" (meistaranám).
Hlynur fylgist vel með í listaheiminum og
er vel inni í straumum og stefnum í nútíma-
list. Hvernig metur hann stöðu Þýskalands í
heimi listarinnar?
„Ég held að Þýskaland standi mjög vel, því
hefur oft verið haldið fram að New York sé
háborg myndlistar í heiminum en ég held að
Þýskaland standi alveg jafn framarlega. En
þá verður maður að líta á Þýskaland sem heild
í mótvægi við New York, þó ekki megi gleyma
að Los Angeles er mjög lifandi og full af fínni
myndlist. I Þýskalandi hefur mikil uppbygging
átt sér stað undanfarið. Ný söfn spretta upp,
t.d. í Wolfsburg og nú síðast Gallerie der Geg-
enwart í Hamborg og Hamburger Bahnhof í
Berlín sem er risastórt einkasafn í gamalli
brautarstöð og var opnað í desember sl. Þann-
ig að á litlu svæði hefur geysilegum peningum
verið varið í ný glæsileg söfn fyrir nútímalist.
Þó verður að segja að í Bretlandi hefur mikið
	Einkasýningar	
1992	Kunstforeningens Bispebolig, Þrándh.	Myndbandainnsetning
1994	Cafe Karólína, Akureyri	Innsetning fyrir kaffihús
1995	Gerðuberg, Reykjavík	An heitis
	Kunstraum Wohnraum, Hannover	An heitis
	Deiglan, Akureyri	Án heitis
1996	Gallerí +, Akureyri	Án heitis
	Mokka, Reykjavík	Innsetning fyrir kaffihús II
	Nýlistasafnið, Reykjavík	Án heitis
1997	Gallerí Huldu Agústsdóttur, Rvík	Án heitis
	Gallerí Otto Plonk, Bergen	„Retrospective"
	Helstu samsýningar	
1993	Nýlistasafnið, Reykjavík	16 dagar
1994	Kunstraum, Dusseldorf	„Gebárde"
1995	Kunstnerens Hus, Oslo	„One Night Stand"
	Quartair, Den Haag	„Visual Resonances II"
	Opinbert rými, Hannover	„Stunde Null"
1996	Kunstverein, Hannover	„Wiedersehen, 79. Herbstausstellung"
	Kiinstlerhaus, Dortmund	„Nomadsland"
	TCH, Hannover	„Pool II"
	Gallerí Gulp, Rvík & Akureyri	Sýnir og veruleiki
1997	Kunstlerhaus, Hamborg	„Neue Kunst"
verið að gerast síðustu ár og stjórnur eins og
Damian Hurst og Dogulas Gordon komið upp
ásamt fleirum úr Goldsmith-skólanum svokall-
aða. Eins hefur mikið verið að gerast í skúlpt-
úr í Bretlandi. Frakkland virðist vera út úr
myndinni, þaðan heyrist ekki neitt og sama
má segja um Holland, eins og það var nú líf-
legt fyrir tuttugu árum. Þýskaland hefur hins
vegar haldið uppi staðlinum, bæði fyrir gömlu
klassíkerena og eins fyrir ungu nýlistamennina
eins og t.d. Karsten Höller. Til þýska markað-
arins teljast líka Sviss og Austurriki og þar
er margt merkilegt að gerast. Það má alveg
fullyrða að í Evrópu er mesta listaflóran í
Þýskalandi og það sér ekkert fyrir endann á
því. Opinberir aðilar og einkaaðilar sjá sér hag
í því, þrátt fyrir niðurskurð á ýmsum sviðum,
að styðja þessa tegund listar. Auðvitað má
segja að menn séu að reisa sér minnisvarða
með þessum glæsibyggingum en við, almenn-
ingur og listamenn, njótum góðs af því."
Annar hugsunarháttur virðist vera
ráðandi á íslandi. „Það er náttúr-
lega ekki allt unnið með miklum
peningum og stórum höllum. Á ís-
landi er grasrótarhreyfingin sterk og menn
hafa byrjað smátt en á sama tíma verið að
gera stóra hluti að mörgu leyti. Hins vegar
er framþróunin í hægara lagi, svo ekki sé
meira sagt. íslendingar hafa t.d. enn ekki
gert sér grein fyrir því að peningar sem lagð-
ir eru í listir skila sér margfaldlega til baka
á hinum ýmsu sviðum þjóðfélagsins.
Því hefur gjarnan verið haldið fram að stór-
ir íþróttaviðburðir skili svo miklum peningum
og landkynningu en nýlega las ég könnun þar
sem bornir voru saman stórir íþróttaviðburðir
annars vegar og menningarviðburðir hins veg-
ar og þó að mér leiðist þessi samanburður á
íþróttum og menningu, kom það í ljós að
bæir eins og t.d. Lillehammer falla ótrúlega
fljótt í gleymsku eftir að hátíðinni er lokið.
Til Lillehammer koma nú t.d. færri ferðamenn
í dag en fyrir vetrarólympíuleikana. Það er
helst að munað sé eftir íþróttaviðburðum ef
einhver stórslys hafa hent. Hins vegar er
ferðamannastraumur til staða sem hafa lagt
metnað sinn í öflugt menningarstarf jafn og
stöðugur og fólk sækir stöðugt nýjar uppá-
komur í sömu tónleikahöllunum eða listasöfn-
unum, þær verða miðpunktur mannlífsins og
virka eins og segull á heimamenn og ferða-
menn. Það er ekki tilviljun að frægustu bygg-
ingar margra stórborga tengjast listum."
Hlynur fer að iða í stólnum þegar
hann nefnir dæmi sem stendur hon-
um nærri.
„Sjáðu t.d. Akureyrarbæ, sem
gekkst í ábyrgð vegna HM í handbolta upp á
litlar sextán milljónir, sem eiginlega var fyrir-
sjáanlegt að myndu tapast, svo eru menn að
barma sér þegar setja á sex milljónir í Listagil-
ið sem er uppbygging til frambúðar. Það er
ótrúlegt að fylgjast með þessu, peningunum
er mokað í einn vasann og skammtað í hinn.
Líttu á Listasumar á Akureyri, ég held að
heildarfjárhæðin í það sé rúm milljón, þú getur
ímyndað þér hvað hægt er að gera fyrir slíka
upphæð á heilu sumri. Þetta er oft viðhorfið
heima, menning á ekki að kosta neitt og lista-
mennirnir eiga að gera allt ókeypis. í Þýska-
landi er viðhorfið allt öðruvisi, jafnvel eru
greidd laun fyrir nemendasýningar. Fyrir vikið
er allt annar mórall í gangi, ekki stöðugt þessi
tilætlunarsemi. Kröfurnar eru líka meiri um
að maður skili þá almennilegum hlutum. Ég
kom hingað 1993 og hélt að ég vissi nokkuð
að hverju ég væri að ganga, fannst ég hafa
ferðast víða og séð margt, en þegar ég fór
að vinna sjálfur og komst í hringiðuna sá ég
að þetta eru tveir ólíkir heimar. Ég get ekki
hugsað mér að snúa aftur heim til að stunda
mína list, það myndi aldrei ganga upp eftir
að hafa kynnst þessu." Hlynur er nú í þeirri
draumaaðstöðu sérhvers listamanns að geta
lifað af listinni einni saman. Hann hlaut áður-
nefnd verðlaun og þó að hann fremji list sem
ekki er efst á sölulistum eru greiðslur fyrir
þátttöku í sýningum þannig að hægt er að lifa
af og framfleyta fjölskyldu.
Eiginkona Hlyns er Kristín Kjartans-
dóttir sagn- og félagsfræðinemi og
eiga þau tvö börn, Huga fimm ára
og Lóu Aðalheiði tveggja mánaða.
Undanfarið hefur Hlynur tekið þátt í nokkrum
sýningum, bæði í Þýskalandi og í Bergen í
Noregi, þar sem hann, aðeins 28 ára gamall,
hélt yfírlitssýningu á verkum sínum. „Þetta
var alveg ekta „retrospektive" elstu verkin
fímm ára!" segir Hlynur en hann segist gjarn-
an vinna með rýmið í sýningarsölunum, búa
til verkin á staðnum fyrir augnablikið. Hann
blandar saman gjörningum, myndlist og ritlist
og skapar úr því verk sem oft eru ekki ætlað-
ir langir lífdagar. „Ég vil að fólk upplifi, myndi
sér skoðun, ég vil snerta tilfinningar þess án
þess að verkin þurfi að vera áþreifanleg. Mér
er það meira virði að umræðan um verkin mín
haldi áfram löngu eftir að sýningu lýkur held-
ur en að fólk geti tekið verkin með sér heim."
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64