H2SIÐURB/C/D STOFNAÐ 1913 91. TBL. 86. ARG. FIMMTUDAGUR 23. APRIL 1998 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS Danir deila um Amst- erdam-sáttmálann Höfðað til óvildar í garð út- lendinga? Kaupmannahöfo. Morgunblaðið. „40 MILLJÓNIR Pólverja boðnar velkomnar í ESB", „Atta af hverj- um tíu miðaldra karlmönnum segja já - gerir þú það?" og „Viltu hafa einkaellilífeyri?" Þetta er á meðal vígorða dönsku Júníhreyf- ingarinnar, sem berst gegn því að Danir samþykki Amsterdam-sátt- málann í þjóðaratkvæðagreiðsl- unni 28. maí. Drude Dahlerup, talsmaður hreyfingarinnar, segir að mark- miðið með baráttunni sé að vekja athygh á málum sem stuðnings- menn sáttmálans vilji þegja um. Eins og er benda skoðanakannanir eindregið til að sáttmáhnn verði samþykktur. Tónninn vekur ugg Poul Nyrup Rasmussen forsæt- isráðherra og Niels Helveg Peter- sen utanríkisráðherra hafa miklar áhyggjur af tóninum í baráttu Júníhreyfingarinnar og sá síðar- nefndi segir að tónninn sé mun verri en hann hafi búist við, þótt hann hafi búist við hinu versta. Það sem einkum vekur ugg með- al ráðherranna og stuðningsmanna sáttmálans er að vígorðin þykja höfða til óvildar í garð útlendinga. Júníhreyfingin er grunuð um að spila af ásettu ráði á sömu tilfinn- ingar og veittu Danska þjóðar- flokknum meðbyr í þingkosningun- um í mars og umræðuefnin virðast þau sömu: Utlendingar, gamla fólkið og ESB. Júníhreyfingin segist þó ekki vera að höfða til slíkrar óvildar, heldur að vekja athygli á að Amst- erdam-sáttmálinn sé slæm kveðja til Pólverja og annarra Austur- Evrópuþjóða, því þær muni hafa lítiláhrifinnanESB. Ekki sé ætlunin að reka hræðsluáróður eins og stuðnings- menn sáttmálans geri, heldur að benda á að velferðarkerfið danska muni óneitanlega standa höllum fæti í ESB. Gleðilegt sumar! Morgunblaðið/Golli Zjúganov segir kommiín ista tilbúna í kosningar Moskvu. Reuters. SAMBANDSRÁÐIÐ, efri deild rússneska þingsins, skoraði í gær á Dúmuna, neðri deild þingsins, að fallast á tilnefhingu Sergejs Kírý"- enkos í embætti forsætisráðherra og afstýra því að Borís Jeltsín forseti leysti þingið upp og boðaði til kosn- inga. Gennadí Zjúganov, leiðtogi kommúnista, sagði hins vegar að þeir myndu láta Jeltsín standa við stóru orðin með því að hafna tilnefn- ingunni og neyða forsetann til að rjúfa þingið. „Við erum tilbúnir í kosningar," sagði hann. Sambandsráðið samþykkti áskor- unina með 111 atkvæðum gegn 10 og hún er talin auka líkurnar á því að Dúman samþykki að skipa Kíríjenko í embætti forsætisráðherra. Dúman hefur þegar hafnað til- nefningunni tvisvar og verði hún ekki samþykkt í síðustu atkvæða- greiðslunni á morgun neyðist forset- inn til að rjufa þing og boða til kosn- inga innan fjögurra mánaða. Jeltsín féllst á að ræða við Gennadí Seleznjov, forseta Dúmunn- ar, og Jegor Strojev, forseta Sam- bandsráðsins, í dag til að freista þess að tryggja að Dúman legði blessun sína yfir tilnefninguna. Talsmenn forsetans sögðu að engar líkur væru á því að hann léti undan síga og til- nefndi nýjan mann í embættið. Riðlast þinglið kommúnista? Kornmúnistaflokkurinn er með 138 þingsæti af 450 í Dúmunni og at- kvæði þeirra gætu ráðið úrslitum í atkvæðagreiðslunni. Forystumenn flokksins segja að Kíríjenko sé ekki nógu reyndur stjórnmálamaður til að verða forsætisráðherra en margir bandamenn og þingmenn kommún- ista hafa lagt fast að fiokksforystunni að breyta afstöðu sinni af ótta við að þeir missi þingsæti sín verði boðað til kosninga. Talið er að margir þeirra greiði atkvæði með tilnefhingunni verði atkvæðagreiðslan leynileg. Kommúnistar taka lokaákvörðun um afstöðu fiokksins til Kíríjenkos í dag. Einn af forystumönnum flokks- ins, Valentín Kúptsov, sagði að helm- ingslíkur væru á að ákveðið yrði að samþykkja tilnefninguna en Zjúga- nov sagði að slíkt kæmi ekki til greina. ¦ Auðjöfrar saman/26 Mótmæli í Bretlandi vegna geislavirks kjarnorkuúrgangs frá Georgíu London. Reuters. The Daily Telegraph. STJÓRNENDUR Dounreay-kjarn- orkuversins tilkynntu í gær að það gæti ekki endurunnið allan geisla- virka úrganginn, sem bresk stjórn- völd hafa lofað að taka við frá Georg- íu, fyrr en að tveimur árum liðnum. Ekki dró úr. gagnrýninni á stjórn- völd vegna málsins í gær en þau vörðu hins vegar ákvörðunina um að taka við fimm kílóum af auðguðu úrani frá Georgíu. Ray Nelson, forstjóri Dounreay- versins, sagði í samtali við BBC-út- varpið í gær að verið væri að endur- skoða öryggismál í kjarnorkuverinu og því væri ekki hægt að eyða hættulegustu efnunum, tæpu kílói af notuðu og mjög geislavirku úrani, næstu tvö árin. Yrði efnið geymt í Dounreay þann tíma. Hins vegar Geta ekki hreinsað allt úranið strax væri ekkert því til fyrirstöðu að end- urvinna tæp fjögur kfló af auðguðu og ónotuðu úrani. „Hættuleg áætlun" Greenpeace-umhverfisverndar- samtökin mótmæltu í gær fyrir utan bústað breska forsætisráðherrans og sögðu áformin um að taka við úran- inu vera „óheppileg og hættuleg". Þá sögðu samtökin Dounreay-verið „af- lóga og lekt". Stjórnarandstæðingar létu heldur ekki sitt eftir liggja en þeir gagn- rýndu stjórnvöld aðallega fyrir leyni- brugg í tengslum við málið. Uppvíst varð um fyrirætlanir stjórnarinnar á þriðjudag er The New York Times . sagði frá þeim. Talsmaður bresku stjórnarinnar segir að ætlunin hafi verið að segja frá málinu er úranið hefði verið komið til Bretlands. Ekki hafi verið talið ráðlegt að segja frá því fyrirfram, „þar sem það kynni að koma þeim til góða sem við viljum ekki aðstoða", eins og talsmaðurinn orðaði það. Tony Blair forsætisráðherra féllst á að taka við úraninu er hann heim- sótti Bandaríkjaforseta í febrúar. Þá höfðu Rússar, Bandaríkjamenn og Prakkar neitað að endurvinna það. Robin Cook, utanríkisráðherra Bret- lands, sagði að þetta væri síðasti samningurinn sem gerður yrði við fyrrverandi sovétlýðveldi. Ástæða þess að Bandaríkjamenn vildu ekki endurvinna úranið væri sú að þeir hefðu nú þegar tekið við um 600 kíló- um af geislavirku efni frá Rússlandi og öðrum fyrrverandi sovétlýðveld- um. Gert er ráð fyrir að úranið verði flutt til Bretlands síðar í vikunni. Óttast nýja Smugudeilu Ósló. Morgunblaðið. NORSKIR fiskifræðingar spá því að hitinn í Barentshafí hækki á næstunni, sem verði til þess að þorskstofninn stækki. Óttast norsk stjórnvöld að ís- lenskir útgerðarmenn sjái sér leik á borði og Smugudeilan blossi upp á ný. Undanfarnar vertíðir hefur sjávarhiti verið óvenjulágur í Smugunni og þar af leiðandi lítil veiði. Norska hafrannsókna- stofnunin spáir nú því að sjáv- arhitinn hækki að nýju í Barentshafi og því sé von á auk- inni þorskgengd í suðurhluta Smugunnar í sumar.
Beinir tenglar
