26 FIMMTUDAGUR 23. APRÍL 1998 MORGUNBLAÐIÐ ERLENT Aftökur vegna þjóðarmorða í Rúanda Kigali, Rúanda. París. Reuters, Daily Telegraph. RÚMLEGA tuttugu menn verða teknir af lífi á fostudag fyrir þjóð- armorðin í Rúanda árið 1994 þegar talið er að um 800.000 manns hafi verið myrt. Pasteur Bizimungu, forseti Rúanda, hafnaði á mánudag óskum um vægð og skipaði jafn- framt svo fyrir að aftökurnar færu fram með þeim hætti að almenn- ingi yrði gert kleift að fylgjast með. ,Aftökurnar munu kenna þeim lex- íu sem ekki virða líf annarra", sagði í tilkynningu í útvarpi Rú- anda en markmið ríkisstjórnar landsins er að vara við þá stríðs- menn Hútú „sem enn hyggja á frekari þjóðarmorð." Föðurlandsfylking RPF, sem nú fer með stjórn í Rúanda, hóf rétt- arhöld vegna þjóðarmorðanna í desember 1996 en í valdatíð Hútúmanna er talið að um 800.000 manns, af ættbálki Tútsí-manna og hófsamra Hútúmanna, hafi verið myrt. Um 130.000 manns bíða nú réttarhalda vegna atburðanna. Stjórn Hútúmanna hóf þjóðar- morðin eftir að frönsk flugvél, sem innihélt Juvenal Habyarimana, for- seta Rúanda, og Cyprien Ntarya- mira, forseta Búrúndí, var skotin niður en talið er að RPF hafi verið þar að verki. Grunur leikur hins vegar á að flugskeytið sem grand- aði flugvélinni hafi verið upprunnið í vopnabúrum Frakka. Jafnframt er deilt um hvort franskar her- deildir, sem sendar voru á vett- vang, hafi beitt sér sem skyldi við að stöðva morðin. Edouard Balladur, sem gegndi embætti forsætisráðherra Frakk- lands árið 1994, og Alain Juppé, þá utanríkisráðherra, komu í fyrradag fyrir þingnefnd í París sem rann: sakar aðdraganda atburðanna. í vitnisburði sínum varði Balladur hlut Frakka og sagði rangt að halda því fram að franskar her- deildir hefðu ekki gert allt sem í þeirra valdi stóð til að stöðva fjöldamorð Hútústjórnarinnar. „Það er Frakklandi að þakka að tugum þúsunda mannslífa var bjargað. Enginn annar gerði nokkurn skapaðan hlut." Dýradauði kemur Disney í vanda DISNEY-fyrirtækið bandaríska hefur lent í óvæntum erfiðleikum í tengslum við opnun nýs og geysistórs dýragarðs í tengslum við Disney-land í Orlando á Flórída. Alls hafa um 1.500 dýr verið flutt inn frá Afríku og þeim komið fyrir í garðinum en afföllin í dýrahópnum hafa verið svo mikil að dýraverndarsamtök hafa mót- mælt meðferð Disney á dýrunum harðlega. Dýragarðurinn, Animal Kingdom (Konungsríki dýranna), á að kosta um 800 milljónir Bandaríkjadala, um 57 milljarða ísl. kr., en hann er tilraun til að endurskapa afríska dýraríkið í einskonar þjóðgarði. Vonast stjórnendur hans til þess að dýr- in 1.500 geti lifað sem eðlilegustu lífi þrátt fyrir um 10 milljónir gesta, sem gert er ráð fyrir að heimsæki garðinn á ári hverju. Stjórnendur garðsins hafa hins vegar komist að því að náttúran er mun erfiðari viðureignar en teiknimyndapersónur og hafa óvænt dauðsföll nokkurra dýra óneitanlega varpað skugga á opnun dýragarðsins í gær. Vandræðin hófust er tvær afrískar trönur urðu undir safaribfl. Skömmu síðar drápust fjórir blettatígrisungar og reynd- ust þeir hafa drukkið frostlög. Þá hvarf svartur nashyrningur á vit feðra sinna eftir að hafa gleypt prik og flóðhestur fékk blóðeitrun og dó. Miehael Eisner, forstjóri Disn- ey, hefur reynt að bera blak af starfsmönnum dýragarðsins og sagt að aðeins lítið brot af dýrum í garðinum hafi drepist, öfugt við það sem gerist í náttúrunni. En málið er eigi að síður hið vand- ræðalegasta, ekki síst vegna þess að um Disney-fyrirtækið er að ræða, þar sem fólki finnst ein- faldlega að dýrin eigi ekki að drepast, að sögn talsmanns fyrir- tækisins. í gær stdðu dýraverndunar- samtök fyrir mótmælum í tengsl- um við opnun garðsins en þau telja að Disney notfæri sér dýrin á ósmekklegan hátt. Þá óttast margir að hnökrar verði á sam- skiptum ferðamanna og vilJtra dýra. T.d. hafi gíraffi sem stóð á miðjum veginum í dýragarðinum og gæddi sér á laufblöðum, verið hrakinn á brott með priki, er bif- reið með hópi alþjóðlegra blaða- manna var ekið um. Sé þetta til marks um hvernig komið verði fram við dýrin, sé varla von á góðu er gestunum fjölgi. GENNADÍ Zjúganov, leiðtogi rússneskra kommúnista, bindur rauðan klút um háls ungrar stúlku á Rauða torginu í gær, þar sem kommiínistar minntust afmælis Vladimírs Leiu'ns. Reutcrs BORIS Berezovskí, auðjöfurinn sem fjármagnaði að miklum hluta kosn- ingabaráttu Borís Jeltsíns fyrir for- setakosningarnar 1996, hefur í nafni hóps voldugustu iðnjöfra Rússlands hrint af stað áróðursherferð gegn umbótastefnu Jeltsíns og umbóta- stefnu hans í efnahagsmálum. A morgun, föstudag, á að fara fram þriðja og síðasta atkvæða- greiðslan í Dúmunni, neðri deild rússneska þingsins, um staðfest- ingu Sergejs Kíríjenkós í embætti, hins unga umbótasinna sem Jeltsín skipaði forsætisráðherra eftir að hafa rekið alla ríkisstjórnina í lok marz. Fréttaskýrendur telja líkleg- ast að Kíríjenkó hljóti loks sam- þykki þingsins, en óljósara er hvaða málamiðlanir Jeltsín og Kíríjenkó þurfa að gangast inn á til að tryggja Auðjöfrar saraan gegn Jeltsín að svo fari. Nú hafa línur skýrst í valdatogstreitunni sem liggur að baki erfiðleikunum á að ný ríkis- stjórn nái að festa sig í sessi í Rúss- landi. Þessi togstreita snýst ekki að- eins um andstöðu kommúnista á þingi, sem þar eru atkvæðamestir, gegn Jelteín og stefnu hans, heldur um hagsmunaárekstur umbótasinn- anna, sem Jeltsín hefur sett traust sitt á, og nýríkra auðjöfra landsins, sem eru menn sem tókst að söisa undir sig arðvænlegustu ríkisfyrir- tækin er þau voru einkavædd. I einu dagblaðanna, sem Ber- ezovskí, sá þessara auðjöfra sem mest berst á, ræður yfir, Neza- visimaya Gazeta, birtist í fyrradag harðorð yfirlýsing, þar sem því var lýst gegn hvaða skilyrðum Jeltsín gæti „keypt" sér stuðning meiri- hluta þingheims við forsætisráð- herraefni sitt. Skilyrðin eru þau, að Jeltsín svipti hörðustu umbótasinnana áhrifum, en þeir hafa komið sér upp á kant við auðjöfraklíkuna með því að reyna að hafa betri stjórn á sölu ríkiseigna og að hamla gegn inn- herjaviðskiptum. Eða eins og það var orðað í blaðinu: Komast mætti hjá andstöðu þingsins ef Jeltsín gengist einfaldlega inn á skilyrði „stórkapítalsins". Ljóst er að á stefnuskrá ríkisstjórnar undir for- sæti Kírijenkós verður að gera rót- tækar umbætur á skattakerfínu, ná betri stjórn á einkavæðingu og ekki sízt að stýra hinum voldugu einokun- arfyrirtækjum á borð við gasfyrir- tækið Gazprom og raforku-einokun- arfyrirtækið. Óljóst er hver niðurstaðan verður í þessari togstreitu, en víst er að andspænis þeirri andstöðu sem blasir við umbótastefnu Kíríjenkós mun hún eiga erfitt uppdráttar. Milljóna- sekt vegna ofveiði SPÆNSKIR sjómenn eiga yfir höfði sér sektir sem svara til rúmra 120 milljóna kr. ísl. fyrir ofveiði í breskri landhelgi. Tíu skipstjórar hafa viðurkennt yf- ir 100 brot, m.a. ofveiði, og falsaðar aflaskýrslur. Verður mál þeirra teMð fyrir í bresk- um dómstól á næstunni. SPD spáð meirihluta ÞÝSKUM jafnaðarmönnum (SPD) er spáð miklum yfir- burðum, jafnvel hreinum meirihluta í kosningum í sam- bandslandinu Sachsen-Anhalt í austurhluta Þýskalands, sem fram fara á sunnudag, sam- kvæmt skoðanakönnun sem birt var í gær. Samkvæmt könnuninni fá jafnaðarmenn 43% atkvæða en kristilegir demókratar 25%. Óttast árið 2000 í flugi BANDARÍSKA loftferðaeftir- litið (FAA) íhugar nú að grípa til aðgerða til að tryggja að ekki komi upp erfiðleikar í flugi í Bandaríkjunum er árið 2000 gengur í garð. Fullyrt er að tölvubúnaður kunni að stöðvast þá þar sem forrit hans túlki endinguna 00 sem árið 1900 og vill FAA fullvissa sig um að tæki í fiugvélum og flug- turnum bregðist ekki er á reyni aldamótaárið. Rúmlega 90 taldir af FJÖGUR lík hafa fundist og níutíu í viðbót eru taldir af eftir að seglbátur sökk úti við strendur norðurhluta Haiti. Báturihn var á leið til Nassau á Bahama-eyjum en klofnaði í tvo hluta og sökk í sæ á föstu- dag í síðustu viku. Fregnir af atburðinum bárust lögreglu hins vegar ekki fyrr en á þriðjudag í þessari viku. Að sögn lögreglunnar olli offermi og slæmt veður slysinu. Egill Jacobsen látinn DANSKI abstraktmálarinn Egill Jacobsen er látinn, 87 ára. Hann var einn upphafs- manna Cobra - hóps danskra, belgíski-a og hollenskra lista- manna. Vanunu beið- ist náðunar NEFND er fjallar um náðun- arbeiðnir í Israel, fundaði í gær um mál Mordechai Van- unu, sem afplánar nú 18 ára dóm fyrir njósnir. Vanunu hef- ur verið tæp tólf ár f haldi en ákvörðun verður tekin um náð- unarbeiðni hans 4. maí. Þingi lflkt við fornminjar JACQUES Chirac Frakk- landsforseti er sagður æfur vegna yfirlýsingar Lionels Jospins forsætisráðherra sem líkti efri deild þingsins við „fornminjar". Telur Jospin efri deildina of íhaldssama og valdamikla. ,
Beinir tenglar
