MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 23. APRÍL 1998 39 LISTIR Nýir möguleikar BÆKUR Margmiölunardiskur ÍSLENDINGA SÖGUR Orðstöðulykill og texti. Ritstjórar Texta: Bragi Halldórsson, Jón Torfa- son, Sverrir Tómasson og Örnólfur Thorsson. Ritstjórar orðstöðulykils: Bergljót S. Kristjánsdóttir, Eiríkur Rögnvaldsson (aðalritstjóri), Guðrún Ingólfsdóttir og Ornólfur Thorsson. Tölvuvinnsla og frágangur geisla- disks: Urlausn-Aðgengi hf. Umsjón með tölvuvinnslu oig forritun: Axel V. Gunnlaugsson. Utgefandi: Mál og menning 1998. ÞAÐ ER mildll fengur að þessari margmiðlunarútgáfu á íslendinga sögunum, ekM síst fyrir þá sem stunda rannsóknir á þeim. Diskurinn inniheldur texta allra sagnanna og orðstöðulykil. Textinn er hér birtur eins og hann er prentaður í þriggja binda útgáfunni sem kom út hjá Svörtu og hvítu 1987 með fáeinum leiðréttingum. Orðstöðulykillinn er hins vegar afrakstur nokkurra ára vinnu hóps fræðimanna við að tölvu- taka texta sagnanna, en ritstjórar hans eru Bergljót S. Kristjánsdóttir, Eiríkur Rögnvaldsson (aðalritstjóri), Guðrún Ingólfsdóttir og Örnólfur Thorsson. Auk orðstöðulykilsins er á disldnum merkingarflokkuð skrá nafnorða í sögunum í umsjón Guð- rúnar Ingólfsdóttur og skrá yfir sér- orð, það er orð sem koma einungis fyrir í einni sögu, og samstæður, það er orð sem koma fyrir í tveimur sög- um, í umsjón Örnólfs Thorssonar. Þessi síðarnefnda skrá er hins vegar ekki fullunnin og er því aðeins til bráðabirgða. Vissulega er hægt að lesa sögurn- ar í þessari útgáfu en búast má við að flestir kjósi heldur að grípa í bók til þess að gera það, að minnsta kosti enn sem komið er. Textinn er líka birtur með heldur smáu letri til þess að vera þægilegur til lestrar í langan tíma. En notagildi þessarar útgáfu felst miklu frekar í þeim nýju möguleikum sem hún gefur þeim sem stunda rannsóknir á ís- lendinga sögunum. Þannig er hægt að leita uppi hvert orð í sögunum og sjá í hvaða umhverfi þau koma fyr- ir, öll dæmi um orðið í öllum sögun- um birtast á skjánum. I orðstöðu- Skagfírska söngsveitin með vortón- leika í Lang- holtskirkju HINIR árlegu vortónleikar Skag- firsku söngsveitarinnar í Reykjavík verða haldnir í Langholtskirkju fimmtudaginn 23. apríl, sumardag- inn fyrsta og laugardaginn 25. apríl og hefjast báðir tónleikarnir kl. 17. Á efnisskránni verða ýmis inn- lend og erlend kórlög, einsöngs- og tvísöngslög, m.a. flytur kórinn Hall- elúja-kórinn úr Messíasi eftir F.G. Handel og lokakórinn úr Matteusarpassíunni eftir J.S. Bach. Einsöngvarar eru þau Guðmundur Sigurðsson tenór og Kristín Sigurð- ardóttir sópran. Kórstarf Skagfirsku söngsveitar; innar hefur verið öflugt í vetur. í kórnum eru um það bil 80 félagar. Starfsárinu lýkur með utanlands- ferð og er ferðinni heitið til Prag, Búdapest, Salzburg og Vínarborgar þar sem haldnir verða tónleikar. Stjórnandi kórsins er Björgvin Þ. Valdimarsson og undirleikari er Sigurður Marteinsson. www.mbl.is „Hver hefur ekki verið krossfestur?" KJUREGEJ Alexandra Argunova heldur myndhstarsýningu í Grafar- vogskirkju á 19 verkum sem unnin eru í efni (application) og mosaík. Sýningin er haldin á jarðhæð Graf- arvogskirkju og verður opin fram í júní. Kjuregej Alexandra er fædd í Jakútíu í norð-austur Síberíu. Hún lauk söng- og leiklistarnámi í Moskvu 1966 og kom það sama ár til íslands. Kjuregej hefur starfað með mörgum leikhópum erlendis og hérlendis. Hún hefur fengist við ýmis myndlistarfoiTn, en hin síðari ár einkum unnið með tækni sem nefnist „application" eða mynd- sköpun í efni og er hún brautryðj- andi á því sviði hérlendis. Hún hefur þróaað með sér per- sónulegan stfl í þessari grein þar sem fléttast saman áhrif ættjarðar- innar í austri og heimkynnanna norður í Atlantshafi. Kjuregej hefur haldið fjölda sýn- inga frá árinu 1984. RITSTJORAR orðstöðulykils: Ornólfur Thorsson, Bergljót S. Krisyáns- dóttir, Guðrún Ingólfsdóttir og Eiríkur Rögnvaldsson (aðalritstjóri). lyklinum er orðmyndum raðað í stafrófsröð og greinarmunur innan hverrar orðmyndar ræðst af um- hverfi, það er stafrófsröð þess sem á eftir kemur. Þetta auðveldar not- endum, eins og til dæmis þeim sem vinna að stílfræðirannsóknum á sögunum, að fá yfirsýn yfir föst orðasambönd, formúlur og þess háttar. Tiltekin orð er síðan hægt að skoða á þeim síðum sem þau koma fyrir á og sjá þau þannig í samhengi sögunnar. Einnig er hægt að slá inn setningar eða orðasam- bönd, ef svo ber undir. Til glöggvunar á notkunarmögu- leikum disksins má taka lítið dæmi. I Egils sögu er sagt frá því þegar Egill Skallagrímsson drepur Atla hinn skamma með því að bíta hann á barkann. Frásögn þessi virðist syo vera endurtekin í Hávarðar sögu ís- firðings, með nokkuð breyttum áherslum þó. Þar er það ekki nein hetja á borð við Egil sem vinnur verMð heldur ragmennið og ræf- ilstuskan hann Atli í Otradal. Frá- sögnin í Egils sögu lýsir hreysti og atgervi hetjunnar en frásögnin í Hávarðar sögu er hreinn útúrsnún- ingur á hetjuímyndinni, virðist með öðrum orðum vera hrein paródía á frásögn Eglu (orðalag er að nokkru hið sama, aðstæður eru svipaðar, nafnið Atli kemur fyrir í báðum frá- sögnunum o.s.frv.). En nú er spurt: Skyldi einhver svipuð frásögn koma fyrir í öðrum sögum? Eftir að hafa slegið inn orðunum „bíta á bark- ann" og láta forritið leita í sögunum koma átta færslur upp á skjáinn og í sex þeirra er sagt mjög svipað (hvað varðar orðalag og aðstæður) frá drápi þar sem maður bítur ann- an á barkann. Auk fyrrnefndra dæma eru tvö úr Finnboga sögu ramma, eitt úr Jökuls þætti Búa- sonar og eitt úr Harðar sögu og Hólmverja. Allar þessar sögur eiga það sameiginlegt með Hávarðar sögu að vera ungar, yngri en Egla. Vissulega vekur þetta upp nokkrar spurningar um skyldleika og áhrif, um paródíska tilburði höfunda yngri íslendinga sagna sem mætti segja að benti til skáldsöguvitundar þeirra, um stíl og stílþróun og fleira. I þessu eina dæmi er því ým- islegt sem mætti skoða betur. Við fyrstu sýn koma ekki fram neinir stórvægilegir annmarkar á diskinum þótt kvarta megi yfir smá- vægilegum göllum eins og þeim að uppflettiorð í dæminu hér að fram- an eru ekki feitletruð þegar maður skoðar þau á síðu, sem væri auðvit- að tímasparnaður. Hér er heldur ekki hægt að gera neina heildarút- tekt á diskinum og notkunarmögu- leikum hans, en hann er góður í við- kynningu, ef svo má segja, einfaldur í notkun. Þótt menn hræðist slíka útgáfu eilítið, bókarinnar vegna, er full ástæða til þess að fagna því að hún er komin á markað fyrir al- menning, einkum og sér í lagi fræð- anna vegna. Þröstur Helgason Vatnaskógur Sumarbúðir KFUM Skráning er hafin á skrifstofu KFUM og KFUK við Holtaveg (gegnt Langholtsskóla). Opiðkl. 8-16. Einnig er skráð Ísíma588 8899 og 588 1999. Skráum í dag frá kl. 10-16! Flokkaskrá sumarsins er á bls. 629 í textavarpi sjónvarpsins og á heimasíðu KFUM og KFUK www.kfum.is. Munið kaffisölu Skógarmanna í Aoalstöðvum KFUM og KFUK vio Holtaveg í dag kl. 14-18. H O N D A 5 d y r a 2.0 i 12 8 h e s t ö f l Fjórhjóladrifinn fjölskyldubíU - hannaður fyrir íslenskar aðstæður nnifaiið í verði bítsins • 2.01 4 strokka 16 ventla l v' Loftpúðar fyrir ökumann s Rafdrifnar rúður og speg S ABS bremsukerfi •/ Veghæð: 20,5 cm s Fjórhjóladrif •••' Samlæsingar S Ryðvörn og skráning s Útvarp og kassettutæki •/ Hjóthaf: 2.62 m • Lengd: 4.52m, Breidd: 1.75m, Hæð: 1.675m Verð á götuna: 2.285.000,- með abs Sjálfskipting kostar 80.000,- M HONDA Sími: 520 1100 Umboðsaðilar: Akureyri: Hölriur. Keftavik: s: 461 '-014 • Akranes: Bííver, s: Í31 1935 B.G. Bílakrrnglahi s; 421 1200 • Egilsstaðir: Isafjörður: Bitascta Jóels, s: 456 171: Bíla og Búvétasahn. s: 471 2011
Beinir tenglar
