Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ

MIÐVIKUDAGUR 4. ÁGÚST 1999     33

LISTIR

UPPREISN

ÆRU

Gene Walz, höfundur bókarinnar um

---------------------------------------------------------------------------------------------------7-----------------------------------------

Teiknimynda-Kalla - Vestur-Islendinginn

Charles Thorson - heldur fyrirlestur um

Charles og feril hans í Listasafni Akureyr-

ar í kvöld. Bókin kom út í Winnipeg undir

síðustu jól og hefur vakið mikla athygli og

sett Charles Thorson á kortið sem einn af

áhrifameiri teiknurum í amerískum teikni-

myndum á fjórða áratug aldarinnar. Hávar

Sigurjónsson átti spjall við Walz.

GENE  Walz  er  pró-

fessor    í    kvikmynda-

fræðum við háskólann í

Manitoba     og     hefur

skráð   kvikmyndasögu

fylkisins og fjallað um

kanadíska kvikmynda-

gerð í greinum og fyr-

irlestrum   um   árabil.

Hann  segir  að  áhugi

sinn    á    teiknaranum

Charles   Thorson   hafi

blundað í sér um all-

langt skeið og fyrstur

hafi   Haraldur   Bessa-

son, íslenskuprófessor í

Manitoba,  bent sér á

Charles og litríkar sög-

urnar sem  af honum

gengu    í    íslendinga-

byggðunum.    „Charlie

var   fyrst   og   fremst

þekktur   fyrir   lífsstíl

sinn meðan hann var á lífi; af kven-

semi hans fer mörgum sögum enda

var hann sjálfur þannig gerður að

hann ýtti frekar undir slfkar sögur

en dró úr þeim. Mikilvægt framlag

hans tO sögu  og þróunar teikni-

mynda í Hollywood var hins vegar

nánast óþekkt og bókin hefur komið

mörgum á óvart og breytt skoðun

þeirra á lífsverki Charles Thorson,"

segir Walz.

Sterkust er að sjálfsögðu sagan,

sem lengi hefur gengið meðal fólks

af íslendingaættum í Kanada, að

Charlie hafi skapað útlit Mjallhvít-

ar í samnefndri teiknimynd Walt

Disneys og fyrirmyndin hafi verið

íslensk stúlka, Kristín Sölvadóttir

að nafni, sem var gestkomandi í

Winnipeg og Charlie hreifst mjög

af. Walz segir að nánast sé ógjörn-

ingur að færa sönnur á þessa sögu-

sögn með nokkurri vissu. „Charlie

starfaði hjá Walt Disney á þeim

tíma sem verið var að vinna að

myndinni og hann var einn af

nærri eitt þúsund teiknurum sem

lögðu eitthvað til málanna um útlit

hinna ýmsu persóna. Hann var í

hópi ríflega hundrað sem fengu

nafns síns getið við gerð myndar-

innar svo ætla má að framlag hans

hafi verið talsvert. T.d. er greini-

legt handbragð hans á útliti nokk-

urra dverganna og hugsanlega hef-

ur hann átt þátt í að móta útlit

Mjallhvítar. Það er þó fulldjarft að

segja að hann hafi teiknað Mjall-

hvíti, kannski hafði skissa frá hon-

um meiri áhrif en margt annað og

það er greinilegur svipur með þeim

Kristínu og Mjallhvíti, en lengra er

varla hægt að ganga í fullyrðingum

um þetta. Hins vegar er enginn

vafi á því hver er höfundur litla

indíánans Hiawatha, það var

Charles Thorson, þótt Disney hafi

ekki getið nafns hans í fyrstu

stuttu teiknimyndinni um Hi-

awatha sem kvikmyndaverið sendi

frá sér. Pað þarf ekki að koma á

óvart, því Walt Disney birti aldrei

nöfn höfunda persóna eða sögu-

þráðar stuttra teiknimynda á þeim

tíma. Sömuleiðis var Charlie aðal-

CHARLES Thorson

árið 1933, rétt áður

en hann freistaði

gæfunnar í drauma-

borginni Hollywood.

höfundur Kalla kan-

ínu, sem hann skapaði

hjá Warner-bræðrum,

um það er ekki deilt

þótt með tímanum

hafi nafn Charles

Thorsonar máðst út

og önnur komið í stað-

inn.

Walz segir að fjórði

áratugur teiknimynda-

veranna í Hollywood

sé ekki auðveldasti ak-

ur að plægja nú nærri

sextíu árum síðar.

„Margir þeirra sem

voru að hefja feril sinn

á þessum tíma og urðu

með tímanum stærstu

nöfnin í bandarískri

teiknimyndagerð hafa

kosið að segja söguna

með sjálfa sig í aðal-

hlutverki. Hlutur annarra verður

því minni en ella og Charles Thor-

son hefur ekki farið varhluta af því.

Gott dæmi um þetta er að Charlie

var ráðinn til Warner-bræðra til að

kenna ungum leikstjóra handbragð-

ið við gerð teiknimynda, persónu-

sköpun og söguþráð. Þessi ungi

maður var Chuck Jones sem er

nærri jafn þekktur og Walt Disney

fyrir framlag sitt til teiknimynd-

anna. Jones nefndi Charlie aldrei á

nafn og vildi helst láta líta svo út

sem hann hefði stokkið alskapaður

inn í teiknimyndaheiminn; hann

hefur því alltaf gert mjög lítið úr

fyrstu árum sínum hjá Warner-

bræðrum, einmitt árunum sem

Charlie var að kenna honum hand-

bragðið. Charlie hafði líka sína

galla, hann átti greinilega mjög

erfítt með að lúta stjórn annarra og

pakkaði bara saman og fór ef hon-

um fannst gert á sinn hlut. Hann

lenti upp á kant við Walt Disney

sjálfan og fór þaðan í fússi. Það er

mjög líklega ein af ástæðunum fyrir

því að Disney-kvikmyndaverið hef-

ur aldrei viðurkennt framlag hans

til teiknimynda sem hann vann að á

þess vegum. Hann var síðan í tvö ár

hjá Warner-bræðrum og síðan

skemur en eitt ár hjá þremur öðr-

um teiknimyndaverum, MGM,

Fleischer-bræðrum og Terrytoons.

Eftir það fór Charlie til New York

og síðan aftur til Kanada svo ferill

hans í Hollywood var stuttur, sjö ár

sem skiptust á milli allra þeirra sem

Morgunblaðið/Kristinn

GENE Walz kvikmyndafræðingur, höfundur

bókarinnar um teiknarann Charles Thorson.

naut samstundis virðingar vegna

yfirburðakunnáttu sinnar og fjöl-

þættrar reynslu. Honum stóðu líka

allar dyr opnar í upphafi, það var

ekki heiglum hent að ganga beint

inn af götunni í gott starf hjá Walt

Disney þegar kreppan var í há-

marki."

Kenning  Walz   um   hver   áhrif

Charlie hafi haft á þróun teikni-

myndagerðar   ristir   djúpt.   „Stíll

Charlies  er  auðþekktur  og hann

hafði grundvallaráhrif á persónu-

sköpun   í   teiknimyndum   meðan

hann var hjá Walt Disney. Það get-

ur tæpast verið tilviijun að persónu-

sköpun dýra og alls kyns fígúra

breyttist á sama tíma og Charlie

starfaði    hjá    Disney.    Sérgrein

Charlies voru augu, hann teiknaði

augu sem voru full af tjáningu og

tUfinningum, augu sem veittu

aUs kyns nýja möguleika í

persónusköpun    þar    sem

mannlegir eiginleikar fígúr-

anna vógu mun þyngra en

áður. Þetta opnaði alls kyns

leiðir í samsetningu á sögu-

þræði  teiknimyndanna  og •

áhorfendur tengdust fígúr-

unum    á    tilfinningalegan

hátt, fundu tU með þeim og

lifðu sig inn í söguþráðinn.

Þessi stíll sem Walt Disney er

þekktastur fyrir varð ráðandi eftir

mótunartímann á fjórða áratugnum

og þarna liggja ræturnar að áhrif-

um Charles Thorsonar í bandarískri

teiknimyndagerð," segir Gene

Walz.

Charles Thorson var sonur hjón-

anna Stefáns Þórðarsonar og Sig-

ríðar Þórarinsdóttur frá Ásakoti í

Biskupstungum sem fluttu til

Winnipeg í Kanada árið 1887 og

settust síðar að í Gimli. Charles var

þriðji í röð fjögurra bræðra, fæddur

1890, næstelstur var Joseph Thor-

son, sem varð þekktur um aUt

Kanada fyrir stjórnmálaafskipti sín,

mildlsmetinn lögfræðingur og lá

nærri að hann yrði forsætisráð-

herra Kanada þegar stjórnmálafer-

ill hans stóð sem hæst. Gene Walz

segir þá bræður Joseph og Charles

hafa verið jafn ólfka og bræður geta

verið, en upphaf bókarinnar um

Teiknimynda-Kalla megi þó rekja

tU bréfasafns Josephs sem geymt er

í ríkisskjalasafninu í Ottawa; þar

leyndust fjölmörg sendibréf frá

Charles tU bróður síns. Walz segir

þessi bréf nánast hið eina sem tU sé

af persónulegum skrifum Charles,

þar lýsir hann fyrir bróður sínum

aðstæðum í Hollywood, samskiptum

sínum við stórlaxa á borð við Walt

Disney og Warner-bræður og þótt

hann fegri vafalaust aðstæður svo-

lítið og snúi þeim sér í hag megi

lesa ýmislegt á mUU línanna um

persónuna að baki. „Þegar ég fór

svo að grennslast nánar fyrir um

feril Charlies kom í ljós að sonur

hans, Stephen Thorson, virtur

læknir í Bresku Kólumbíu, hafði

geymt óhreyft í 25 ár stórt safn af

skissum og teikningum föður síns,

og ég held að mér sé óhætt að segja

að honum hafi þótt verulega vænt

um að orðstír föður hans skuli hafa

fengið slíka uppreisn æru þó að

þrjátíu og tvö ár séu liðin frá dauða

hans."

Gene Walz segir að bók sín hafi

fengið góðar viðtökur í Kanada og

nýverið hlaut hún verðlaunin The

Writers and Publishers Award, sem

veitt eru árlega í Manitoba og varð

bókin Cartoon Charlie, The Ufe and

Art of Animation Pioneer Charles

Thorson, hlutskörpust fyrir samspil

texta og myndskreytinga. Að sögn

Walz hafa útgefendur í Bandarfkj-

unum og víðar sýnt bókinni áhuga,

m.a. hér á íslandi og er því ekki að

vita nema bókin um Teiknimynda-

KaUa birtist í íslenskri þýðingu áður

en langt um líður.

LITLI indjáninn Hiawatha var

sköpunarverk   Charles   Thor-

sons meðan hann var hjá Walt

Disney.

framleiddu teiknimyndir í drauma-

borginni á fjórða og fimmta ára-

tugnum.

Walz segir að tvennt megi lesa

úr þessu. „Þetta segir talsvert um

manninn sjálfan, hann var sífellt á

ferðinni, staldraði stutt við á hverj-

um stað, var fullur af hugmyndum

og hafði litla þolinmæði til að bíða

eftir ákvörðunum ef hugmyndum

hans var ekki tekið fagnandi strax.

Á hinn bóginn var CharUe yfir-

burðafagmaður, snillingur á sína

vísu og hafði meiri áhrif á teikni-

myndaiðnaðinn í heild en margur

annar, einmitt vegna þess að hann

kom alls staðar við á leið sinni í

gegnum teiknimyndaverin. Hann

var líka eldri en flestir aðrir sem

fengust við teiknimyndagerð á

þeim tíma, hann var 44 ára þegar

hann kom til Hollywood 1934 og

Bylting!

Fjölnota byggingaplatan

sem allir hafa beðið eftir!

VIROC byggingaplatan er fyrir veggi, loft og gólf

VIROC byggingaplatan er eldþolin, vatnsþolin,

höggþolin, frostþolin og hljóöeinangrandi.

VIROC byggingaplatan er umhverfisvæn.

VIROC byggingaplatan er platan sem

verkfræðingurinn getur fyrirskrifað nánast blint

Staðalstærö: 1200x3000x12 mm.

Aðrar þykktir: 8,10,16,19, 22, 25, 32 & 37 mm.

Mesta lengd: 305 cm. Mesta breidd: 125 cm

Viruc utanhússklæ&nlng

lcltlð upplýslnga

Þ.ÞORGRÍMSSON & CO

ÁRMÚLA29  5:553 86401 568 6100

0

Yogastöðin Heilsubót

Síðumúia 15,sími588 5711

Hnrffiu til framtíðaJ

Byrjaðu strax að hugsa um heilsuna

áður en það er orðið of seint.

Stuðningur og ráðgjöf - hentar öllum.

Óskar og Hrafnhildur, símar 552 1086 og 897 3055

oskarthor® œntrum.is

Sumarnámskeið í HATHA-YOGA

byrjar fimmtudaginn 5. ágúst

Við leggjum áherslu á fimm þætti

til að viðhalda góðri heilsu:

•  RÉTT SLÖKUN losar um spennu í vöðvum, róar og kyrrir

hugann.

•  LÍKAMLEG ÁREYNSLA í ÆFINGUM. Þá styrkjum við

vöðva, liðbönd, liðamót, mýkjum hrygginn og örvum

blóðrás.

•  RÉTT ÖNDUN þýðir að anda djúpt og vel.

• RÉTT FÆÐI sem stjómast af hófsemi og fjölbreytni.

• JÁKVÆTT HUGARFAR. Að beina huganum jákvætt að

verkefnum dagsins strax að morgni.

Sértímar fyrir barnshafandi konur.

Byrjendatímar og fyrir vana yogaiðkendur.

Vetrarstarfsemin byrjar 1. september. Óbreyttir tímar.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76